Ngôi làng duy nhất làm nghề thêu long bào ở Việt Nam

21/09/2020 14:30
Ngôi làng duy nhất làm nghề thêu long bào ở Việt Nam

Làng Đông Cứu (huyện Thường Tín, TP.Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng với nghề thêu long bào, phục vụ cho các vương triều phong kiến Việt Nam. Đến nay, nhiều mẫu áo, vật dụng có họa tiết hoa văn cổ qua các triều đại xưa đã được người dân làng nghề kỳ công phục dựng, bảo tồn.

         UBND TP.Hà Nội đã công nhận nghề thêu phục chế ở làng Đông Cứu vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2016 - Ảnh: Lan Nhi  

Nghề thêu cổ truyền

Nằm bên bờ hữu ngạn của dòng Nhuệ Giang, làng Đông Cứu (xã Vĩnh Tiến, huyện Thường Tín) mang vẻ êm đềm và thanh bình như bao vùng quê ven đô khác. Xưa kia, làng Đông Cứu cũng thuộc trong vùng “ngũ xã” cùng với các làng khác như Đông Gia, Bình Lăng, Quất Động. Tương truyền rằng, vào khoảng thế kỷ XV, một vị quan người thôn Quất Động có tên là Lê Công Hành trong quá trình đi sứ sang Trung Quốc đã học được nghề thêu, sau đó trở về truyền lại nghề cho dân làng lưu giữ đến tận bây giờ.

Theo chia sẻ của người dân địa phương, nghề thêu và phục dựng các trang phục cổ ở Đông Cứu phải tuân thủ theo nhiều quy tắc, chuẩn mực. Người thợ vừa phải khéo léo trong từng đường kim thêu, vừa phải bắt nét bằng sợi kim tuyến sao cho thật nhịp nhàng, linh hoạt. Với kỹ thuật thêu điêu luyện, những người thợ lành nghề nơi đây từng được các vua triều Nguyễn năm xưa mời vào kinh đô Huế may vá, thêu thùa hoa văn trên các bộ trang phục hoàng cung. Đến nay, tuy đã trải qua hàng trăm năm lịch sử, Đông Cứu vẫn là ngôi làng duy nhất trên đất Bắc còn giữ được lối thêu cổ, giữ được nghề phục dựng long bào, áo mão cho vua chúa, quan lại, quý tộc trong triều đình xưa.

Ông Đỗ Bá Hệ (sinh năm 1936, gia đình đã có 6 đời làm nghề thêu long bào ở làng Đông Cứu) chia sẻ: “Trước kia, huyện Thường Tín có rất nhiều địa phương làm nghề thêu. Nhưng thêu đồ cung đình, áo mão, mũ, lọng theo lối cổ thì chỉ có ở Đông Cứu. Nghề thêu Đông Cứu có nhiều kỹ thuật đặc trưng, dễ phân biệt với các địa phương khác như vừa thêu vừa phải nhồi đặc chỉ, vừa thêu xoắn lại vừa phải bắt nét quanh kim tuyến sao cho mềm mại. Các kỹ thuật này kết hợp nhịp nhàng với nhau tạo thành những hoa văn tinh xảo mà chỉ có những người có tay nghề, trình độ cao trong làng mới có thể thực hiện được”.

Cũng theo ông Hệ, bất kỳ loại hình nghệ thuật nào cũng có ngôn ngữ riêng, ý nghĩa riêng và nghề thêu cổ truyền cũng vậy. Những hình rồng phượng, hoa lá uốn lượn, vân mây nẩy trăng... được sắp xếp bố cục cân xứng trên tà áo, vừa thể hiện được sự lộng lẫy, đồng thời cũng thể hiện thứ bậc, giai cấp trong xã hội thời bấy giờ. Sự tỉ mỉ của nghề thêu Đông Cứu không chỉ ở lúc thêu, mà trước đó các công đoạn như chọn chỉ tơ, chọn sợi kim tuyến, vẽ màu, sáng tạo hình ảnh, in ấn lên vải cũng được những người thợ hết sức coi trọng. Với bàn tay khéo léo của các nghệ nhân Đông Cứu, các đường viền chỉ trở nên mềm mại, uốn lượn nhẹ nhàng, khác hẳn với các sản phẩm thêu thủ công ở địa phương khác.

Tiếp nối nghề truyền thống

Để có thể hoàn thiện được những bộ long bào phục chế, nhiều xưởng thêu trong làng Đông Cứu phải cất công đi đặt từng mét vải ở những làng nghề có uy tín như Vạn Phúc (quận Hà Đông, TP.Hà Nội), Nha Xá (huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam). Đối với những đơn đặt hàng lớn, người thợ Đông Cứu đã bỏ nhiều công sức chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu nguyên liệu, màu sắc, lối thêu... Do nhu cầu thị trường ngày một tăng lên, các sản phẩm long bào tại làng Đông Cứu được làm ra có giá thành cao, dao động khoảng 20 - 25 triệu đồng/sản phẩm. Chủ yếu phục vụ cho mục đích trưng bày tại các bảo tàng, phục vụ lễ hội, tín ngưỡng dân gian, góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

“Bắt tay vào nghiên cứu, phục dựng các trang phục cung đình từ năm 1993, thông qua các tư liệu lịch sử thu thập được từ các nhà sử học, nhà nghiên cứu, sưu tầm trang phục cung đình, tôi đã phục dựng được 30 bộ trang phục long bào thể hiện chuẩn mực về mỹ thuật theo nguyên bản mẫu cổ. Các sản phẩm thêu đã được trưng bày ở một số nước trên thế giới, còn lại một số trang phục cung đình được trưng bày ở bảo tàng Huế. Ngoài những trang phục cung đình, xưởng của gia đình còn có thêm nhiều sản phẩm thêu khác như trang phục văn hóa lễ hội, văn hóa tâm linh”, nghệ nhân Vũ Văn Giỏi (sinh năm 1974, làng Đông Cứu) cho hay.

Không chỉ tạo ra các sản phẩm thêu độc đáo, có một không hai phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của người dân, làng Đông Cứu còn là một điểm du lịch lý thú thu hút nhiều khách du lịch, đặc biệt là du khách nước ngoài đến tham quan. Hiện tại, thôn Đông Cứu đã và đang mở các lớp dạy nghề thường xuyên cho thế hệ trẻ tại địa phương để có thể bảo tồn và phát huy nghề thêu truyền thống. Trong tương lai, địa phương cũng rất mong muốn có thể xây dựng một khu nhà để trưng bày và giới thiệu sản phẩm thêu tay đến với du khách thập phương khi tham quan làng nghề. Đây cũng là một trong những biện pháp quan trọng để Đông Cứu tiếp nối nghề xưa do cha ông truyền lại.

Theo năm tháng, nghề thêu cổ ở Đông Cứu ngày càng phát triển, có nhiều loại sản phẩm thêu thủ công đã đặt chất lượng cao, trở thành mặt hàng được nhiều đối tác nước ngoài đặt hàng. Đối với những người thợ thêu ở Đông Cứu lành nghề, chỉ cần vẽ phác những đường mẫu trên thanh vải là họ có thể sáng tạo ra những họa tiết kim cổ, các sắc phục sinh động, bắt mắt.

Ông Nguyễn Thế Du - Chủ tịch Hội Nghề thêu truyền thống làng Đông Cứu - cho biết: “Việc bảo tồn và phát huy những mẫu thêu cổ là điều mong ước và tâm huyết của nhiều nghệ nhân trong làng. Những năm gần đây, nhiều di tích, lễ hội trong cả nước được khôi phục và phát triển. Chính điều này tạo điều kiện cho nghề thêu Đông Cứu được phục dựng lại. Nếu như hướng đi của làng thêu Quất Động là tranh thêu và các sản phẩm mỹ nghệ xuất khẩu, thì làng thêu Đông Cứu tập trung phát triển các mặt hàng phục vụ cho công tác bảo tàng, di tích, lễ hội.

Hiện nay, nghề thêu ở Đông Cứu đang đi vào ổn định, nhu cầu đặt hàng của khách trong nước và nước ngoài khá nhiều. Do kỹ thuật thêu của Đông Cứu không lẫn với kỹ thuật thêu của bất cứ lối thêu nào nên những người thợ thêu tại đây luôn phải khẳng định thương hiệu, từng ngày nâng cao chất lượng sản phẩm, tinh xảo trong từng đường kim mũi chỉ. Mỗi sản phẩm làm ra không chỉ để bày bán mà đối với những hộ dân yêu nghề đó còn là tác phẩm nghệ thuật, gìn giữ những nét văn hóa truyền thống để thế hệ sau có cơ hội chiêm ngưỡng và tự hào”.

Theo Phạm Đông - Lan Nhi (Lao Động)


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Đại dịch COVID-19 đã thay đổi cuộc sống của chúng ta như thế nào trong 2020?

Cuộc sống quay trở về những giá trị cơ bản, sống chậm lại, tiết kiệm hơn...Đó là những đổi thay do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 trong năm 2020.
2

Vẻ đẹp nguyên sơ của cuộc sống "săn bắn, hái lượm" nơi rừng sâu

Những bộ lạc thổ dân này cho tới giờ vẫn còn giữ được nhiều phần nguyên sơ trong cuộc sống thường nhật của họ.
3

Cha đẻ của karaoke là một tay đánh trống mù nhạc lý, người bỏ lỡ hàng trăm triệu USD vì "quên" đăng ký bản quyền

Chỉ với chiêu thuê người đẹp ăn mặc thu hút cầm mic hát, Daisuke Inoue đã khiến Karaoke trở thành trào lưu của toàn thế giới.
4

Bài 1: Bí ẩn chiếc quan tài dựng đứng của kẻ tay sai khét tiếng tàn ác

Trong khu đất Thánh của ngôi nhà thờ cổ Cái Bè (thị trấn Cái Bè, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang) có ngôi mộ lớn bằng đá trắng, chôn quan tài dựng đứng.
5

Lăng Cha Cả và vài suy nghĩ về lịch sử

Lăng Cha Cả là một di tích quan trọng của Sài Gòn, một Sài Gòn bắt đầu xây dựng lại trù phú sau những lần chiến tranh giữa nhà Nguyễn và Tây Sơn…

Triển lãm điêu khắc Hà Nội - Sài gòn 2020: dấu ấn 10 năm

Từ ngày 18/9 đến 18/10/2020, Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom (VCCA) sẽ giới thiệu đến công chúng Triển lãm Điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn 2020.

Danh họa Picasso qua lời kể của người con gái bí mật

Cuốn hồi ký của người con gái đầu lòng sẽ cho thấy một danh họa Picasso rất khác khi ở trong vai trò của một người cha, khác xa với những tai tiếng của ông trong vị trí một người tình.

Bên tách cà phê: Cà phê trong phẩm tính của người Do Thái

​​​​​​​Quán cà phê chưa từng là không gian của riêng người Do Thái, nhưng quán cà phê đã có ảnh hưởng sâu sắc đến việc tạo nên phẩm tính người Do Thái hiện đại.

Bên tách cà phê: Cà phê trong tiến trình thăng hoa âm nhạc của Johann Sebastian Bach

Cà phê đến châu Âu mang theo năng lượng tỉnh thức, tác động mạnh mẽ đến khả năng sáng tạo vô hạn cho các nhà soạn nhạc thời kỳ này với một lượng lớn tác phẩm âm nhạc kinh điển đã ra đời.

Nhà văn Văn Lê, tác giả 'Long thành cầm giả ca' qua đời ở tuổi 72

Nhà văn Văn Lê, tác giả kịch bản nổi tiếng 'Long thành cầm giả ca' đột ngột qua đời ở tuổi 72.

Tinh thần chiến binh tạo nên Đế chế Nguyên Mông hùng mạnh

Ở thời điểm cực thịnh, đế chế Nguyên Mông chinh phục được 24 triệu km2, tương đương 1/6 diện tích địa cầu và trở thành đế quốc có lãnh thổ liền nhau lớn nhất trong lịch sử loài người.

An Giang: Công bố phát hành tem bưu chính văn hóa Óc Eo

An Giang vừa tổ chức buổi họp báo công bố phát hành tem văn hóa Óc Eo.

Bên tách cà phê: Đại văn hào Johann Wolfgang von Goethe - Cà phê là thức uống tuyệt vời nhất!

Cà phê vừa là xúc tác sáng tạo để con người khám phá thế giới, quán thấu bản thân cũng vừa là đối tượng nghiên cứu của khoa học.

Tác phẩm của nữ nhà thơ biểu diễn trong lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ gây sốt

Thế giới - 24/01/2021 10:30
Nữ nhà thơ người Mỹ Amanda Gorman (23 tuổi) đã thu hút sự chú ý lớn của truyền thông - công chúng quốc tế khi thể hiện bài thơ gây xúc động tại lễ nhậm chức của tân Tổng thống Mỹ.

TP.HCM: Mở chiến dịch “diệt” thực phẩm bẩn trong dịp Tết Tân Sửu 2021

Thời sự - Hồ Quang - 24/01/2021 10:00
Liên tiếp trong nhiều ngày qua, TP.HCM đồng loạt thực hiện nhiều cuộc thanh, kiểm tra an toàn thực phẩm tại các chợ, siêu thị, cơ sở kinh doanh, sản xuất thực phẩm… trên địa bàn nhằm "diệt” các thực phẩm bẩn, độc hại, thực phẩm không rõ nguồn gốc.

Tổng thống Biden bổ nhiệm một người gốc Việt làm quyền bộ trưởng

Thế giới - P.V - 24/01/2021 09:30
Dat Tran, một chuyên gia gốc Việt, đã được Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm làm quyền Bộ trưởng Các vấn đề Cựu chiến binh Mỹ (VA). Đây là người gốc Việt đầu tiên được bổ nhiệm vào ghế bộ trưởng nội các ở Mỹ.

Bé gái 10 tuổi chết vì tham gia thử thách, Ý yêu cầu TikTok chặn người dùng không rõ độ tuổi

Công nghệ - Nhân Hoàng - 24/01/2021 09:00
Cơ quan giám sát quyền riêng tư dữ liệu của Ý đã ra lệnh cho TikTok để chặn tài khoản bất kỳ người dùng nào ở Ý không thể xác minh được độ tuổi sau cái chết của bé gái 10 tuổi sử dụng ứng dụng chia sẻ video ngắn.

Hai ấn phẩm ăn khách nổi bật năm 2020

Sách - Giáng Ngọc - 24/01/2021 08:30
Trải qua năm 2020 với nhiều biến động, cho thấy những thay đổi trong xu hướng chọn sách đọc. Theo đó, các tác phẩm mang tính chiêm nghiệm giá trị cuộc sống, tâm linh,... nhận được sự quan tâm của đông đảo công chúng.

10 đạo lý từ nền văn minh lớn nhất thế giới: Ăn để sống chứ không phải sống để ăn

Giới trẻ - 24/01/2021 08:00
Người Hy Lạp cổ đại là một trong những người đặt nền móng sơ khai cho sự phát triển của nhân loại. Có những bài học mà cho đến nay, hậu thế mới thực sự ngẫm ra đạo lý sâu sắc trong đó.

Bạn lựa chọn làm ong mật hay ruồi: Người thành công, mục tiêu không đổi, phương pháp luôn thay đổi

Giới trẻ - 24/01/2021 07:30
Người thành công, mục tiêu không đổi, phương pháp luôn thay đổi; kẻ thất bại, phương pháp cố định, mục tiêu luôn thay đổi. Vì vậy, về mặt nắm bắt và xác định mục tiêu, hãy học hỏi ong mật, nhưng về sự linh hoạt trong phương án hành động, hãy học hỏi những con ruồi.

Nam Định dừng tổ chức chợ Viềng năm 2021 để chống dịch COVID-19

Du lịch - Dạ Thảo - 24/01/2021 07:00
Chợ Viềng được biết đến là một phiên chợ "mua đắt, cầu may" được tổ chức hàng năm, nhưng năm nay do dịch COVID-19 nên sẽ không tổ chức.

5.000 binh sĩ ngủ ở hầm đậu xe có 1 phòng tắm, Biden xin lỗi Cục trưởng Cục Vệ binh Quốc gia

Thế giới - Nhân Hoàng - 23/01/2021 23:30
Tổng thống Biden gửi lời xin lỗi đến Cục trưởng Cục Vệ binh Quốc gia sau khi 5.000 binh sĩ phải ngủ trong một hầm đậu xe ở Thủ đô Washington chỉ có một phòng tắm.

Thấy 8 máy bay ném bom hạt nhân và 4 chiến đấu cơ Trung Quốc áp sát, Đài Loan triển khai tên lửa

Thế giới - Nhân Hoàng - 23/01/2021 22:30
Cơ quan quốc phòng Đài Loan cho biết 8 máy bay ném bom có khả năng mang đầu đạn hạt nhân và 4 chiến đấu cơ của Trung Quốc đã tiến vào góc tây nam vùng nhận dạng phòng không hòn đảo hôm 23.1.

Huyền thoại truyền thông Mỹ Larry King qua đời sau khi mắc Covid-19

Giải trí - 23/01/2021 22:00
MC truyền hình nổi tiếng bậc nhất nước Mỹ Larry King, người từng tiến hành hơn 50.000 cuộc phỏng vấn trong sự nghiệp kéo dài hơn 50 năm, đã qua đời sau khi mắc Covid-19.

Cựu tổng thống Trump nhận đe dọa từ Iran, phía Mỹ lập tức phản ứng

Thế giới - Nhân Hoàng - 23/01/2021 21:00
Trang web của nhà lãnh đạo tối cao Iran - Ayatollah Ali Khamenei hôm 22.1 đăng ảnh tay golf giống hệt ông Donald Trump dường như đang bị nhắm mục tiêu bởi một máy bay không người lái cùng lời đe dọa trả thù vì Mỹ giết vị tướng hàng đầu Iran - Qassem Soleimani năm ngoái.

Facebook lại gặp lỗi đăng nhập, người dùng thêm phen hoảng hốt

Công nghệ - 23/01/2021 19:30
Sự cố sáng 23/1 khiến nhiều người dùng Facebook lo sợ tài khoản bị hacker tấn công.

Lãnh tụ tối cao Iran đăng ảnh dọa giết Trump, phía Biden bức xúc

Công nghệ - Nhân Hoàng - 23/01/2021 19:00
Trang web của nhà lãnh đạo tối cao Iran - Ayatollah Ali Khamenei hôm 22.1 đăng ảnh tay golf giống hệt ông Donald Trump dường như đang bị nhắm mục tiêu bởi một máy bay không người lái cùng lời đe dọa trả thù vì Mỹ giết vị tướng hàng đầu Iran - Qassem Soleimani năm ngoái.

Kinh hoàng 'hot boy, hot girl' trên mạng... biến thái khoe hàng

Giới trẻ - 23/01/2021 18:30
Làm quen với anh chàng trên mạng đúng chuẩn "soái ca" của mình, Ngọc tính hôm nào sẽ gặp mặt ngoài đời. Nhưng cô gái chết điếng khi... anh ta tụt quần "khoe hàng" khi đang nói chuyện online.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Chủ nhật, 24/01/2021