Ngôi làng duy nhất làm nghề thêu long bào ở Việt Nam

21/09/2020 14:30
Ngôi làng duy nhất làm nghề thêu long bào ở Việt Nam

Làng Đông Cứu (huyện Thường Tín, TP.Hà Nội) từ lâu đã nổi tiếng với nghề thêu long bào, phục vụ cho các vương triều phong kiến Việt Nam. Đến nay, nhiều mẫu áo, vật dụng có họa tiết hoa văn cổ qua các triều đại xưa đã được người dân làng nghề kỳ công phục dựng, bảo tồn.

         UBND TP.Hà Nội đã công nhận nghề thêu phục chế ở làng Đông Cứu vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2016 - Ảnh: Lan Nhi  

Nghề thêu cổ truyền

Nằm bên bờ hữu ngạn của dòng Nhuệ Giang, làng Đông Cứu (xã Vĩnh Tiến, huyện Thường Tín) mang vẻ êm đềm và thanh bình như bao vùng quê ven đô khác. Xưa kia, làng Đông Cứu cũng thuộc trong vùng “ngũ xã” cùng với các làng khác như Đông Gia, Bình Lăng, Quất Động. Tương truyền rằng, vào khoảng thế kỷ XV, một vị quan người thôn Quất Động có tên là Lê Công Hành trong quá trình đi sứ sang Trung Quốc đã học được nghề thêu, sau đó trở về truyền lại nghề cho dân làng lưu giữ đến tận bây giờ.

Theo chia sẻ của người dân địa phương, nghề thêu và phục dựng các trang phục cổ ở Đông Cứu phải tuân thủ theo nhiều quy tắc, chuẩn mực. Người thợ vừa phải khéo léo trong từng đường kim thêu, vừa phải bắt nét bằng sợi kim tuyến sao cho thật nhịp nhàng, linh hoạt. Với kỹ thuật thêu điêu luyện, những người thợ lành nghề nơi đây từng được các vua triều Nguyễn năm xưa mời vào kinh đô Huế may vá, thêu thùa hoa văn trên các bộ trang phục hoàng cung. Đến nay, tuy đã trải qua hàng trăm năm lịch sử, Đông Cứu vẫn là ngôi làng duy nhất trên đất Bắc còn giữ được lối thêu cổ, giữ được nghề phục dựng long bào, áo mão cho vua chúa, quan lại, quý tộc trong triều đình xưa.

Ông Đỗ Bá Hệ (sinh năm 1936, gia đình đã có 6 đời làm nghề thêu long bào ở làng Đông Cứu) chia sẻ: “Trước kia, huyện Thường Tín có rất nhiều địa phương làm nghề thêu. Nhưng thêu đồ cung đình, áo mão, mũ, lọng theo lối cổ thì chỉ có ở Đông Cứu. Nghề thêu Đông Cứu có nhiều kỹ thuật đặc trưng, dễ phân biệt với các địa phương khác như vừa thêu vừa phải nhồi đặc chỉ, vừa thêu xoắn lại vừa phải bắt nét quanh kim tuyến sao cho mềm mại. Các kỹ thuật này kết hợp nhịp nhàng với nhau tạo thành những hoa văn tinh xảo mà chỉ có những người có tay nghề, trình độ cao trong làng mới có thể thực hiện được”.

Cũng theo ông Hệ, bất kỳ loại hình nghệ thuật nào cũng có ngôn ngữ riêng, ý nghĩa riêng và nghề thêu cổ truyền cũng vậy. Những hình rồng phượng, hoa lá uốn lượn, vân mây nẩy trăng... được sắp xếp bố cục cân xứng trên tà áo, vừa thể hiện được sự lộng lẫy, đồng thời cũng thể hiện thứ bậc, giai cấp trong xã hội thời bấy giờ. Sự tỉ mỉ của nghề thêu Đông Cứu không chỉ ở lúc thêu, mà trước đó các công đoạn như chọn chỉ tơ, chọn sợi kim tuyến, vẽ màu, sáng tạo hình ảnh, in ấn lên vải cũng được những người thợ hết sức coi trọng. Với bàn tay khéo léo của các nghệ nhân Đông Cứu, các đường viền chỉ trở nên mềm mại, uốn lượn nhẹ nhàng, khác hẳn với các sản phẩm thêu thủ công ở địa phương khác.

Tiếp nối nghề truyền thống

Để có thể hoàn thiện được những bộ long bào phục chế, nhiều xưởng thêu trong làng Đông Cứu phải cất công đi đặt từng mét vải ở những làng nghề có uy tín như Vạn Phúc (quận Hà Đông, TP.Hà Nội), Nha Xá (huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam). Đối với những đơn đặt hàng lớn, người thợ Đông Cứu đã bỏ nhiều công sức chuẩn bị kỹ lưỡng từ khâu nguyên liệu, màu sắc, lối thêu... Do nhu cầu thị trường ngày một tăng lên, các sản phẩm long bào tại làng Đông Cứu được làm ra có giá thành cao, dao động khoảng 20 - 25 triệu đồng/sản phẩm. Chủ yếu phục vụ cho mục đích trưng bày tại các bảo tàng, phục vụ lễ hội, tín ngưỡng dân gian, góp phần lưu giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

“Bắt tay vào nghiên cứu, phục dựng các trang phục cung đình từ năm 1993, thông qua các tư liệu lịch sử thu thập được từ các nhà sử học, nhà nghiên cứu, sưu tầm trang phục cung đình, tôi đã phục dựng được 30 bộ trang phục long bào thể hiện chuẩn mực về mỹ thuật theo nguyên bản mẫu cổ. Các sản phẩm thêu đã được trưng bày ở một số nước trên thế giới, còn lại một số trang phục cung đình được trưng bày ở bảo tàng Huế. Ngoài những trang phục cung đình, xưởng của gia đình còn có thêm nhiều sản phẩm thêu khác như trang phục văn hóa lễ hội, văn hóa tâm linh”, nghệ nhân Vũ Văn Giỏi (sinh năm 1974, làng Đông Cứu) cho hay.

Không chỉ tạo ra các sản phẩm thêu độc đáo, có một không hai phục vụ nhu cầu tín ngưỡng của người dân, làng Đông Cứu còn là một điểm du lịch lý thú thu hút nhiều khách du lịch, đặc biệt là du khách nước ngoài đến tham quan. Hiện tại, thôn Đông Cứu đã và đang mở các lớp dạy nghề thường xuyên cho thế hệ trẻ tại địa phương để có thể bảo tồn và phát huy nghề thêu truyền thống. Trong tương lai, địa phương cũng rất mong muốn có thể xây dựng một khu nhà để trưng bày và giới thiệu sản phẩm thêu tay đến với du khách thập phương khi tham quan làng nghề. Đây cũng là một trong những biện pháp quan trọng để Đông Cứu tiếp nối nghề xưa do cha ông truyền lại.

Theo năm tháng, nghề thêu cổ ở Đông Cứu ngày càng phát triển, có nhiều loại sản phẩm thêu thủ công đã đặt chất lượng cao, trở thành mặt hàng được nhiều đối tác nước ngoài đặt hàng. Đối với những người thợ thêu ở Đông Cứu lành nghề, chỉ cần vẽ phác những đường mẫu trên thanh vải là họ có thể sáng tạo ra những họa tiết kim cổ, các sắc phục sinh động, bắt mắt.

Ông Nguyễn Thế Du - Chủ tịch Hội Nghề thêu truyền thống làng Đông Cứu - cho biết: “Việc bảo tồn và phát huy những mẫu thêu cổ là điều mong ước và tâm huyết của nhiều nghệ nhân trong làng. Những năm gần đây, nhiều di tích, lễ hội trong cả nước được khôi phục và phát triển. Chính điều này tạo điều kiện cho nghề thêu Đông Cứu được phục dựng lại. Nếu như hướng đi của làng thêu Quất Động là tranh thêu và các sản phẩm mỹ nghệ xuất khẩu, thì làng thêu Đông Cứu tập trung phát triển các mặt hàng phục vụ cho công tác bảo tàng, di tích, lễ hội.

Hiện nay, nghề thêu ở Đông Cứu đang đi vào ổn định, nhu cầu đặt hàng của khách trong nước và nước ngoài khá nhiều. Do kỹ thuật thêu của Đông Cứu không lẫn với kỹ thuật thêu của bất cứ lối thêu nào nên những người thợ thêu tại đây luôn phải khẳng định thương hiệu, từng ngày nâng cao chất lượng sản phẩm, tinh xảo trong từng đường kim mũi chỉ. Mỗi sản phẩm làm ra không chỉ để bày bán mà đối với những hộ dân yêu nghề đó còn là tác phẩm nghệ thuật, gìn giữ những nét văn hóa truyền thống để thế hệ sau có cơ hội chiêm ngưỡng và tự hào”.

Theo Phạm Đông - Lan Nhi (Lao Động)


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Nữ họa sĩ thiên tài chuyên khắc họa… nỗi căm hờn oán giận

Nữ họa sĩ người Ý Artemisia Gentileschi (1593-1656) lúc sinh thời hay bị nhắc nhớ đến bởi những bi kịch xảy ra trong cuộc đời, nhiều hơn là những siêu phẩm hội họa mà bà sáng tạo nên.
2

Có một thời Hà Nội say trong ánh đèn sân khấu...

Cứ thử hỏi một người từng sống qua nhiều thời đoạn của Hà Nội về những sân khấu, bạn sẽ bất ngờ nhận ra rằng, đối với họ, đó là một vùng ký ức sống động nhường nào. Hoài niệm về những vở diễn, âm sắc, tình tiết sau lớp màn nhung luôn lung linh, lấp lánh, gợi nhắc về một thời vàng son rực rỡ, ngập tràn xúc cảm giữa lòng Thủ đô…
3

Yêu cầu khẩn trương khắc phục hư hỏng tại Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM

Sở xây dựng TP.HCM vừa có thông báo yêu cầu chủ đầu tư dự án khu cao ốc tứ giác Bến Thành và các đơn vị liên quan khẩn trương khắc phục hư hỏng nghiêm trọng tại Bảo tàng Mỹ thuật trong quá thi công, cũng như đảm an toàn cho người dân.
4

Bên tách cà phê: Cà phê và giấc mơ Mỹ

Cà phê, trà và chocolate được đưa vào Mỹ gần như đồng thời. Thế nhưng, người Mỹ đã chọn cà phê là thức uống của tinh thần yêu nước, tinh thần thượng tôn tự do đồng thời hiện thực hóa giấc mơ Mỹ.
5

Đấu giá chiếc xe cổ của NSND Út Trà Ôn ủng hộ đồng bào miền Trung

Ban tổ chức chương trình “Hạt Giống Tâm Hồn vì miền Trung yêu thương” đã quyết định đấu giá chiếc xe cổ quý giá một thời của NSND Út Trà Ôn để gây quỹ ủng hộ đồng bào vùng lũ.

Triển lãm điêu khắc Hà Nội - Sài gòn 2020: dấu ấn 10 năm

Từ ngày 18/9 đến 18/10/2020, Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom (VCCA) sẽ giới thiệu đến công chúng Triển lãm Điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn 2020.

Danh họa Picasso qua lời kể của người con gái bí mật

Cuốn hồi ký của người con gái đầu lòng sẽ cho thấy một danh họa Picasso rất khác khi ở trong vai trò của một người cha, khác xa với những tai tiếng của ông trong vị trí một người tình.

Bên tách cà phê: Cà phê trong phẩm tính của người Do Thái

​​​​​​​Quán cà phê chưa từng là không gian của riêng người Do Thái, nhưng quán cà phê đã có ảnh hưởng sâu sắc đến việc tạo nên phẩm tính người Do Thái hiện đại.

Bên tách cà phê: Cà phê trong tiến trình thăng hoa âm nhạc của Johann Sebastian Bach

Cà phê đến châu Âu mang theo năng lượng tỉnh thức, tác động mạnh mẽ đến khả năng sáng tạo vô hạn cho các nhà soạn nhạc thời kỳ này với một lượng lớn tác phẩm âm nhạc kinh điển đã ra đời.

Nhà văn Văn Lê, tác giả 'Long thành cầm giả ca' qua đời ở tuổi 72

Nhà văn Văn Lê, tác giả kịch bản nổi tiếng 'Long thành cầm giả ca' đột ngột qua đời ở tuổi 72.

Tinh thần chiến binh tạo nên Đế chế Nguyên Mông hùng mạnh

Ở thời điểm cực thịnh, đế chế Nguyên Mông chinh phục được 24 triệu km2, tương đương 1/6 diện tích địa cầu và trở thành đế quốc có lãnh thổ liền nhau lớn nhất trong lịch sử loài người.

An Giang: Công bố phát hành tem bưu chính văn hóa Óc Eo

An Giang vừa tổ chức buổi họp báo công bố phát hành tem văn hóa Óc Eo.

Bên tách cà phê: Đại văn hào Johann Wolfgang von Goethe - Cà phê là thức uống tuyệt vời nhất!

Cà phê vừa là xúc tác sáng tạo để con người khám phá thế giới, quán thấu bản thân cũng vừa là đối tượng nghiên cứu của khoa học.

13 tuổi làm osin, từ ngủ dưới dầm cầu đến học bổng Australia và dự án Hope Box giúp đỡ phụ nữ bị bạo hành

Giới trẻ - 21/10/2020 12:00
Từ một đứa trẻ phải bỏ học đi làm giúp việc từ năm 13 tuổi, bước ngoặt cuộc đời của Đặng Thị Hương đã sang một trang mới khi cô tìm đến KOTO, một doanh nghiệp xã hội giúp đỡ trẻ em lang thang bằng cách dạy nghề cho họ.

Google đối mặt vụ kiện chống độc quyền lớn nhất trong 2 thập kỷ

Công nghệ - Nhân Hoàng - 21/10/2020 11:30
Bộ Tư pháp Mỹ và 11 tiểu bang đã đệ đơn kiện chống độc quyền với Google của Alphabet vào 20.10. Lý do Google bị cáo buộc vi phạm luật trong việc sử dụng sức mạnh thị trường của mình để chống lại các đối thủ.

4 hot girl sở hữu gương mặt xinh đẹp như búp bê

Giới trẻ - 21/10/2020 11:00
Nhờ sở hữu gương mặt xinh đẹp như búp bê, Diệu Linh, Bảo Trân, Ái Nguyên, Tuệ Linh nhanh chóng trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý trên mạng xã hội.

Ông Trump có thể thay đổi các ‘nhân tố X’ trước bầu cử?

Thế giới - Cẩm Bình - 21/10/2020 10:30
Thời gian đang cạn dần với đương kim lãnh đạo Donald Trump khi chỉ còn 13 ngày nữa là đến bầu cử Tổng thống Mỹ. Cơ hội để ông thay đổi các nhân tố giúp lật ngược tình thế cũng sắp hết.

Tiểu hành tinh bằng tháp Big Ben sẽ bay qua Trái đất trong tuần này

Khoa học - Long Hải - 21/10/2020 10:00
Tiểu hành tinh 2020 TGI có kích thước tương đương tháp đồng hồ Big Ben dự kiến sẽ bay sượt qua Trái đất vào ngày 23.10 (giờ Việt Nam).

Bão số 8 giật cấp 10 đang hướng vào Hoàng Sa, mưa rất to ở Trung Bộ

Thời sự - 21/10/2020 09:39
Hồi 4 giờ ngày (21.10), vị trí tâm bão ở khoảng 16,2 độ Vĩ Bắc; 119,4 độ Kinh Đông, cách quần đảo Hoàng Sa khoảng 770km về phía Đông Đông Nam. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (60-75km/giờ), giật cấp 10.

Thụy Điển cấm Huawei, ZTE tham gia mạng 5G vì Trung Quốc là mối đe dọa lớn

Thế giới - Nhân Hoàng - 21/10/2020 09:30
Các nhà quản lý Thụy Điển hôm 20.10 đã cấm sử dụng thiết bị viễn thông Huawei và ZTE trong mạng 5G của họ trước cuộc đấu giá phổ tần dự kiến vào tháng tới.

Trạm phát sóng 5G ‘make in Vietnam’ - thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số

Công nghệ - Thu Anh - 21/10/2020 09:00
Tổng công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel - VHT và Công ty Cổ phần Nghiên cứu và Sản xuất VinSmart ký thỏa thuận hợp tác phát triển hệ thống trạm gốc di động 5G gNodeB.

Trò chuyện với vĩ nhân - Cuộc sống là vô tận nhưng ta lại có quá ít lòng kiên nhẫn

Sách - 21/10/2020 08:30
Trích dẫn chương Trang Tử, cuốn sách "Trò Chuyện Với Vĩ Nhân"

Những nguyên nhân thất bại lớn của một người: Phàn nàn, kiểm soát cảm xúc kém, tham...

Giới trẻ - 21/10/2020 07:30
Kẻ mạnh không bao giờ để người khác dễ dàng chi phối cảm xúc. Làm người, thời thời khắc khắc nên luôn ghi nhớ rằng: "Đừng bao giờ để giận quá mất khôn!"

SGK Tiếng Việt lớp 1 sẽ được chỉnh sửa và cấp miễn phí tới học sinh

Giáo dục - 21/10/2020 07:15
SGK Cánh diều sẽ được điều chỉnh và cung cấp miễn phí tới các học sinh lớp 1.

Clip Tìm kiếm nạn nhân mất tích ở thủy điện Rào Trăng 3

Thời sự - Lê Toàn - Tiểu Vũ (thực hiện) - 20/10/2020 23:30
Các nạn nhân mất tích ở Rào Trăng 3 đã được lực lượng tìm kiếm cứu hộ dùng nhiều phương tiện để tìm kiếm trên bằng đường bộ và cả đường thủy.

TP.HCM đề nghị Bộ Quốc phòng bàn giao đất để làm đường giảm ‘tắc’ ở sân bay

Thời sự - Phan Diệu - 20/10/2020 23:00
TP.HCM kiến nghị Bộ Quốc phòng giao đất rộng hơn 1.100 m2 gần sân bay Tân Sơn Nhất để thực hiện dự án nhằm giảm ùn tắc giao thông.

Mỹ muốn thuê thêm người nói tiếng Quan thoại đối phó Trung Quốc

Thế giới - Hoàng Vũ - 20/10/2020 22:30
Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện kêu gọi chính phủ Mỹ tuyển dụng thêm người biết tiếng Quan thoại nhằm giúp đối phó với Bắc Kinh.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 4, 21/10/2020