Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm
Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.
Hành trình một mình nuôi con bại não giữa giông bão cuộc đời
Năm 2017, bà Châu Hồng Yến (54 tuổi) xuất hiện trong chương trình “Đối mặt” của Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV).
Bằng giọng kể bình thản, người mẹ đơn thân ấy nhắc lại chặng đường nuôi con đầy gian khó của mình. Chỉ trong vài câu chữ ngắn ngủi, nhưng phía sau là cả quãng đời dài chất đầy nước mắt, đau đớn và nghị lực mà chỉ mình bà mới thấu hiểu.
Sinh năm 1963 tại Vũ Hán (Hồ Bắc), Châu Hồng Yến là cô gái hiền lành, chăm chỉ và học giỏi từ nhỏ. Nghe lời cha mẹ, bà thi vào khoa Ngữ văn rồi trở thành giáo viên sau khi tốt nghiệp.
Tình yêu đến với bà khi đang là sinh viên năm ba, kết thúc bằng một đám cưới đầy hy vọng và những dự định cho tương lai. Một năm sau hôn nhân, bà mang thai đứa con đầu lòng. Cả hai vợ chồng háo hức mong chờ đứa trẻ chào đời, nhưng không ngờ chính khoảnh khắc sinh nở lại trở thành bước ngoặt nghiệt ngã nhất trong cuộc đời bà.
Do tai biến y khoa, con trai bà vừa chào đời đã tím tái, phải thở oxy và đặt ống thông dạ dày. Bác sĩ thông báo đứa trẻ bị ngạt thai và xuất huyết não, nguy cơ bại não nặng, khuyên gia đình nên từ bỏ hy vọng. Chỉ cần tháo ống thở, mọi chuyện sẽ chấm dứt. Trong lúc người chồng lạnh lùng chấp nhận buông bỏ, khuyên vợ “cứu làm gì thêm gánh nặng”, Trâu Hồng Yến vẫn kiên quyết giữ lại sinh mạng nhỏ bé ấy. Bà đặt tên con là Đinh Đinh, với mong muốn dù yếu ớt cũng có thể để lại một dấu ấn nhỏ trên thế gian này.
Từ đó, tình cảm vợ chồng rạn nứt. Người chồng ngày càng xa cách, dửng dưng trước mọi chuyện và gần như biến mất khỏi cuộc sống của hai mẹ con. Mọi gánh nặng từ kinh tế đến chăm sóc con đều đổ dồn lên vai người phụ nữ nhỏ bé.
Khi đưa con về nhà, bà bắt đầu hành trình đơn độc và đầy thử thách với quyết tâm giúp con trở thành người bình thường. Ngày ngày, bà trò chuyện, dạy con nhận biết từng màu sắc, từng món đồ, kiên nhẫn tập cho con cảm nhận và kết nối với thế giới xung quanh. Thế nhưng, bệnh tình của Đinh Đinh ngày càng nặng. Sáu tháng tuổi, cậu bé chảy nước dãi, tứ chi yếu ớt, không thể ngồi hay bò. Hơn một tuổi vẫn chưa biết đứng, đến hai tuổi mới chỉ ngồi xổm được.
Bất chấp mọi lời dị nghị và ánh mắt thương hại, bà không từ bỏ. Bà kiên trì đưa con đi trị liệu phục hồi thần kinh, dù mỗi lần mát - xa tốn 5 NDT (hơn 10 nghìn đồng), trong khi lương tháng của bà chỉ khoảng 100 NDT (hơn 360 nghìn đồng).
Có lần giữa trời tuyết dày, bà đạp xe chở con đi viện, trượt ngã, cả xe đè lên chân. Bà Hồng Yến ôm chặt con vào lòng, khóc nức nở giữa đường. Dù kiệt sức, bà vẫn gắng gượng làm thêm ba công việc mỗi ngày: dạy học chính, đào tạo ngoài giờ và bán bảo hiểm, chỉ mong có đủ tiền chữa trị cho con trai.
Năm 1998, khi Đinh Đinh tròn 10 tuổi, sau quãng thời gian dài lạnh nhạt và hờ hững với con, người chồng của Trâu Hồng Yến chính thức dọn khỏi nhà. Cả hai hoàn tất thủ tục ly hôn. Từ đó, bà trở thành mẹ đơn thân thực sự, một mình gồng gánh nuôi dạy con bại não giữa những năm tháng khốn khó nhất cuộc đời.
Bí quyết nhỏ biến điều không thể thành hiện thực
Không chỉ kiên trì trị liệu phục hồi chức năng cho con, Châu Hồng Yến còn áp dụng phương pháp rèn luyện nghiêm khắc. Do ảnh hưởng của bại não, khả năng cầm nắm và vận động của Đinh Đinh rất kém, bà bắt đầu cho con luyện tập từ sớm. Bà hướng dẫn con tập cầm bút, dùng đũa, vận động tay chân. Nhiều người xung quanh cho rằng cách làm của bà quá khắt khe, nhưng Trâu Hồng Yến kiên quyết giữ nguyên phương pháp.
Nhờ sự kiên trì này, tình trạng của Đinh Đinh dần cải thiện. Năm 5 tuổi, cậu bé lần đầu tiên tự mình đi lại được một đoạn ngắn. Khi con đến tuổi đi học, Trâu Hồng Yến chú trọng bồi dưỡng tính tự lập và thói quen chịu trách nhiệm. Thay vì hỗ trợ con làm bài tập, bà dạy cách tra cứu từ điển, kiểm tra bài làm và tự sửa lỗi.
Có lần, Đinh Đinh làm sai bài toán nhưng bà vẫn cho điểm tuyệt đối, kết quả bị giáo viên phê bình. Từ đó, cậu bé hình thành thói quen tự kiểm tra lại bài trước khi nộp và áp dụng thói quen này vào mọi việc về sau.
Đinh Đinh dần trưởng thành, lần lượt thi đỗ các trường trung học trọng điểm và trở thành học sinh giỏi. Năm 2007, Đinh Đinh thi đỗ Đại học Bắc Kinh với số điểm 660. Sau khi tốt nghiệp, cậu tiếp tục theo học chương trình Thạc sĩ và Tiến sĩ.
Năm 2015, Đinh Đinh nhận bằng Tiến sĩ và gia nhập bộ phận pháp chế của một doanh nghiệp lớn tại Quảng Châu.
Năm 2016, dưới sự động viên của mẹ, Đinh Đinh nộp hồ sơ vào Trường Luật Harvard và được chấp nhận dựa trên thành tích học tập xuất sắc.
Từ một đứa trẻ bị chẩn đoán bại não, tưởng chừng không còn hy vọng, Đinh Đinh trở thành Thạc sĩ Luật tại một trong những trường đại học danh tiếng nhất thế giới.
Nhận thấy còn nhiều gia đình có con bại não gặp khó khăn, bà Yến quyết định chia sẻ câu chuyện của mình và con trên truyền thông. Bà thành lập nhóm tư vấn cho các phụ huynh có hoàn cảnh tương tự. Từ năm 2020, bà mở tài khoản mạng xã hội chia sẻ kinh nghiệm nuôi con và nhận được hơn 100.000 lượt theo dõi.
Năm 2021, bà tham gia chương trình “Mamma Mia”, với phần trải lòng dài hơn 10 phút, gây xúc động cho đông đảo khán giả.
Hiện nay, dù đã U60 bà Hồng Yến là Phó Giáo sư của một trường nghề tại Vũ Hán, đồng thời giữ nhiều danh hiệu trong lĩnh vực giáo dục. Còn Đinh Đinh hiện là cố vấn pháp lý của một doanh nghiệp lớn. Sau hơn 30 năm, bà và con trai đã cùng nhau vượt qua nghịch cảnh, biến điều tưởng chừng không thể thành hiện thực.
