Kiến trúc hệ thống

GS John Vu27/03/2026 13:00
Kiến trúc hệ thống

Theo nhiều nghiên cứu, dự án phần mềm càng lớn, cơ hội thành công sẽ càng ít bởi vì độ phức tạp vượt quá khả năng của người phát triển để hiểu nó.

Chìa khoá cho thành công phụ thuộc vào khả năng của kiến trúc sư hệ thống phân rã các yêu cầu thành các nhiệm vụ nhỏ hơn để cho những người phát triển có thể hiểu và có khả năng thực hiện chúng. Khi người phát triển đã hoàn thành, những việc này có thể được tích hợp vào trong hệ thống lớn tương ứng với kiến trúc đã xác định.

Kiến trúc tốt phải làm chi tiết mọi giao diện, chức năng, và cơ chế kiểm soát tách biệt để cho nó có thể linh hoạt, dễ dàng thay đổi. Nếu được thực hiện đúng, nó cho phép người phát triển tập trung vào nhiệm vụ riêng mà không cần hội tụ vào giao diện, luồng dữ liệu, và các chức năng hệ thống khác. Nếu được làm tài liệu tốt, nó giảm nhu cầu điều phối giữa các chức năng tổ khác nhau (người phát triển, người kiểm thử, đảm bảo chất lượng, quản lí cầu hình) nhưng nếu được thực hiện kém, nó sẽ là những biện luận không bao giờ dứt, lẫn lộn, và nhiều vấn đề tích hợp.

Kiến trúc chảy từ yêu cầu tới đặc tả chức năng. Do đó, yêu cầu phải đúng đắn, đầy đủ và không mơ hồ. Yêu cầu được xác định kém sẽ dẫn tới kiến trúc kém và kiến trúc kém sẽ làm tăng vấn đề trong các dự án lớn. Thu lấy yêu cầu là trách nhiệm then chốt của kiến trúc sư hệ thống. Người đó phải làm việc với đại diện khách hàng như người quản lí kinh doanh để nhận diện nhu cầu và mục đích của hệ thống. Kiến trúc sư hệ thống là giao diện giữa người dùng và người phát triển bởi vì người dùng không biết cách giải thích nhu cầu của mình theo cách người phát triển hiểu, và người phát triển không biết về qui trình nghiệp vụ để hỏi câu hỏi đúng. Để giảm rủi ro trong dự án lớn, kiến trúc sư hệ thống phải xây dựng bản mẫu để kiểm nghiệm các yêu cầu với khách hàng. Làm bản mẫu là qui trình xây dựng “mô hình hệ thống” bởi vì nó chuyển các yêu cầu vô hình thành mô hình làm việc hữu hình nhưng bị giới hạn của hệ thông tin mong muốn. Kiến trúc sư hệ thống trao đổi với người phát triển bằng việc xác định các mô tả “hộp đen” về các nhiệm vụ. Hộp đen là các thực thể trừu tượng có thể được hiểu, và được thực hiện một cách độc lập với phần còn lại của hệ thống. Qui trình xây dựng mô hình hộp đen được gọi là “trừu tượng hoá”. Trừu tượng hoá được dùng để đơn giản hoá thiết kế của hệ thống phức tạp bằng việc giảm bớt số chi tiết phải được xét tới. Về căn bản, kiến trúc sư giải thích cho người phát triển cái gì cần thực hiện, nhưng không nói về làm sao thực hiện nó.

Người phát triển phải hội tụ vào xây dựng phần mềm tin cậy được và không có lỗi. Để giảm thiếu số lỗi, họ phải tuân theo qui trình được xác định bằng việc dùng các thực hành và công cụ tốt nhất có thể giúp cho họ tìm ra các lỗi sớm trong kiểm điểm và kiểm thử. Người phát triển cũng cần đo công việc của họ để đảm bảo chất lượng phần mềm. Bằng việc có cách đo, người phát triển có phản hồi hữu dụng về công việc của mình và cung cấp tái đảm bảo cho kiến trúc sư hệ thống, người quản lí dự án và người dùng rằng phần mềm có chất lượng cao.

Phát triển dự án lớn có chất lượng là không dễ dàng. Nó yêu cầu kỉ luật mạnh, làm việc tổ và nhiều phối hợp. Nó cũng yêu cầu sự hỗ trợ quản lí mạnh trong việc hiểu công việc gian nan và cho người phát triển nhiều thời gian hơn để thiết kế và kiểm thử công việc của họ. Phần lớn các dự án lớn đều rất phức tạp cho nên yếu tố then chốt là kiến trúc tốt và quản lí dự án chắc. Những kĩ năng này khó tìm được bởi vì đào tạo ngày nay vẫn hội tụ vào khía cạnh lập trình chứ KHÔNG vào khía cạnh thiết kế và khía cạnh quản lí. Rất ít trường dạy kiến trúc, thiết kế và quản lí dự án mà chỉ dạy ngôn ngữ lập trình và đó là lí do tại sao nhiều công ti thành công với các dự án nhỏ nhưng KHÔNG thành công với các dự án lớn. Kiến trúc phần mềm và hệ thống là khó dạy vì nó yêu cầu nhiều kinh nghiệm trong thế giới thực. Bạn không thể học được nó từ sách vở hay theo lớp học mà phải thực nghiệm nó trong thế giới thực, đặc biệt trong các dự án lớn. Cách tốt nhất để học về kiến trúc là trở thành phụ tá cho kiến trúc sư hệ thống, việc “đào tạo trong công việc” này sẽ là tốt cho người phát triển có vài năm kinh nghiệm. Một khi bạn kinh nghiệm điều đó và có tri thức cơ sở nào đó về nó thì bạn có thể lấy vài lớp học để làm mạnh thêm tri thức của bạn và học thêm về các phong cách khác, các cách tiếp cận khác. Chỉ khi bạn đã làm chủ những kĩ thuật này thì bạn mới có thể xin vào làm chức vụ kiến trúc sư. Nhớ rằng người phát triển xây dựng công việc của họ dựa trên kiến trúc và chính kiến trúc xác định liệu dự án có thành công hay không.

English version

System Architecture

According to several studies, the larger the software project, the less chance of success it will have because the complexity exceeds the developer’ ability to comprehend it. The key for success depends on the ability of the system architect to decompose requirements into smaller tasks so that developers can understand and be able to implement them. When developers finished, these tasks can be integrated into the large system according to the defined architecture.

A good architecture must detail all interfaces, functions, and control mechanisms separately so it can be flexible, easy to change. If done correctly, it allows developers to concentrate on specific task without the need to focus on interfaces, data flow, and other system functions. If documented well, it reduces the need for coordination between different team functions (Developers, testers, quality assurance, configuration management) but if done poorly, it will be a never-ending arguments, confusions, and lots of integration problems.

Architecture flows from the requirements to functional specification. Therefore, requirements must be correct, complete, and unambiguous. A poorly defined requirements will lead to bad architecture and bad architecture will increase problems in large projects. Obtaining requirements is the key responsibility of the system architect. He must work with the customers representative such as the Business manager to identify the needs and the system’s goals. The system architect is the interface between users and developers because users do not know how to explain their needs in the way that developers understand, and developers do not know about business process to ask the right questions. To reduce the risk in large project, the system architect must build prototypes to validate the requirements with customers. Prototyping is the process of building a “model of the system” because it converts the intangible requirements into a tangible but limited working model of the desired information system.The system architect communicates to developers by specifying “black-box” descriptions of the tasks. Black boxes are abstract entities that can be understood, and implemented independently from the rest of the system. The process of building black-box models is called “abstraction”. Abstraction is used to simplify the design of a complex system by reducing the number of details that must be considered. Basically, the architect explain to developers what to implement, but not how to implement it.

Developers must focus on building software that are dependable and free from defects. To minimize number of defects, they must follow the project’s defined process using best practices and tools that can help them to find defects early during reviews and tests. Developers also need to measure their works to ensure software quality. By having measurements, developers are having useful feedback on their works and provides reassurance to the system architect, project manager and users that the software is of high quality.

Developing large project with quality is not easy. It requires strong discipline, teamwork, and lot of coordination. It also require a strong management supports in understanding the hard works and giving developers more time to design and test their works. Most large projects are very complex so the key factor is a good architecture and strong project management. These skills are hard to find because the training today is still focusing on the programming aspect NOT the designing aspect and management aspect. Very few schools teach architecture, design and project management but only programming languages and that is why many companies are successful with small projects but NOT large projects. Software and system architecture are difficult to teach as it requires a lot of experiences in real works. You can not learn it from books or take a class but must experiencing it in real projects, especially large projects. The best way to learn about architecture is to be an assistant to the system architect, this “On the job training” would be good to developers that have several years of experiences. Once you experiencing it and have some basic knowledge about it then you can take few classes to strengthen your knowledge and learn more about different styles, different approaches. Only when you have mastered these techniques then you could apply for the system architect position. Remember that developers build their works upon the architecture and it is the architecture that determines whether the project will be successful or not.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Làm việc hay không làm việc

Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Điều nước Mỹ cần

Theo báo cáo của chính phủ Mĩ, trong năm thứ hai liên tiếp, kĩ sư phần mềm là việc làm số một ở Mĩ.
4

Kỹ nghệ phần mềm và khoa học máy tính

Một sinh viên hỏi tôi: “Tại sao tôi cần học Kĩ nghệ phần mềm thay vì Khoa học máy tính? Sau rốt, chúng là như nhau và sau khi tốt nghiệp đằng nào chúng tôi cũng sẽ làm việc trong công nghiệp phần mềm?”
5

Công nghệ và cơ hội

Nếu chúng ta nhìn lại thành tựu của công nghệ, chúng ta sẽ ngạc nhiên về tiến bộ đã được thực hiện.

Kỹ sư phần mềm Ấn Độ

Tuần trước, tôi đã ở Ấn Độ và đã có cơ hội thảo luận về giáo dục và đào tạo phần mềm với nhiều bạn bè ở đó.

Công nghiệp công nghệ của Ấn Độ

Tuần trước tôi đã ở Ấn Độ để tiến hành nghiên cứu về xu hướng phần mềm toàn cầu.

Phương pháp quản lý dự án mới

Có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng phần lớn các dự án phần mềm thất bại KHÔNG phải bởi vì vấn đề công nghệ mà bởi vấn đề quản lí.

Thay đổi công nghệ

Sự phát triển của công nghệ thông tin trong ba mươi năm qua đã tạo ra thay đổi lớn trong nhiều công ti nhưng cũng đặt ra thách thức khi họ cần đảm bảo rằng người của họ có kĩ năng đúng để chuyển giao sản phẩm và dịch vụ có chất lượng.

Lãnh đạo kỹ thuật

Lãnh đạo kĩ thuật là một kĩ năng KHÔNG được dạy trong đại học. Nó là một trong những kĩ năng bạn phát triển chỉ theo thời gian và kinh nghiệm.

Trường dạy quản lý hệ thông tin

Tôi nhận được một email người gửi viết: “Tôi rất quan tâm tới một chương trình mới có tên là Quản lý hệ thông tin (ISM). Thầy có thể nói thêm cho tôi về nó được không và trường nào là tốt nhất trong lĩnh vực này?”

Chất lượng phần mềm

Tôi nhận được một email hỏi: “Ai chịu trách nhiệm về chất lượng phần mềm? Điều đó phải thuộc về người đảm bảo chất lượng phần mềm bởi vì đó là việc của họ hay thuộc về người kiểm thử, người phải kiểm tra chất lượng? Làm sao tôi đo được chất lượng của sản phẩm phần mềm?”

Tìm việc

Trong thị trường việc làm đầy cạnh tranh ngày nay, tri thức và kĩ năng là quan trọng hơn bao giờ hết.

Vì sao quẹt thẻ ngân hàng thanh toán đúng chỗ nhưng bạn không được hoàn tiền như quảng cáo?

Kỹ năng - Thu Thủy - 21/06/2026 11:00
Bạn nghĩ mình đã quẹt thẻ tại đúng nhà hàng, đúng chương trình ưu đãi nhưng vẫn không nhận được hoàn tiền như kỳ vọng. Trong khi đó, người khác chi tiêu tương tự lại được hưởng đầy đủ. Sự khác biệt nằm một mã 4 chữ số ít ai để ý.

Sau 30 tuổi, bạn biết mình có thể làm khác đi, nhưng chưa dám

Suy ngẫm - Hà Nguyên - 21/06/2026 10:00
Không phải không muốn cố gắng, mà là không biết cố vào lúc nào.

Từng bị smartphone "khai tử", Gen Z bất ngờ hồi sinh dòng máy ảnh 20 năm tuổi

Phong cách sống - Minh Ngọc - 21/06/2026 09:00
Bị smartphone 'khai tử' suốt hơn 10 năm, máy ảnh compact bất ngờ hồi sinh: Gen Z đang săn lùng thứ công nghệ lỗi thời này vì điều gì?

Cô đơn ở đỉnh cao

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 21/06/2026 08:00
Có một câu hỏi mà nhiều lãnh đạo tự hỏi mình sau một cuộc họp dài, khi căn phòng đã vắng hết người: tại sao mình lại cô đơn đến vậy?

Làm việc hay không làm việc

Blog GS John VU - GS John Vu - 20/06/2026 12:00
Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”

‘Thuật nhìn người’ của Gia Cát Lượng: Quan sát 7 điều, người tài - người tệ không thể che giấu!

Kỹ năng - Diệu Đan - 20/06/2026 11:00
7 tiêu chí nhìn người của Gia Cát Lượng không chỉ đúng trong việc chọn tướng thời loạn, mà còn là kim chỉ nam hữu ích trong thời hiện đại khi quản trị nhân sự, kinh doanh ngày nay.

Bộ não của bạn đạt đỉnh cao ở độ tuổi nào?

Suy ngẫm - Phạm Hường - 20/06/2026 10:00
Khi tuổi trẻ dần trôi vào dĩ vãng, bạn có thể bắt đầu lo sợ về tuổi già, nhưng nghiên cứu cho biết nhiều người trong chúng ta, chức năng tâm lý tổng thể thực sự đạt đỉnh điểm ở độ tuổi từ 55 đến 60.

CEO Nvidia hé lộ bí mật thành công trong sự nghiệp của một con người

Phong cách sống - Mai Trang - 20/06/2026 09:00
Đó là hãy học cách yêu công việc mình đang làm thay bằng tìm kiếm công việc mình yêu thích.

Trạm dừng sinh tử: Quan sát trung thực về những cuộc gặp gỡ trong giây phút cuối cùng

Từ sách - Phim - TĐ - 20/06/2026 08:00
Có một câu hỏi mà hầu hết chúng ta đều né tránh suốt cả cuộc đời: điều gì xảy ra sau khi chúng ta chết?

Lập mục đích

Blog GS John VU - GS John Vu - 19/06/2026 12:00
Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?

Tâm lý CEO: Nghệ thuật giữ bình tĩnh, ra quyết định và dẫn dắt trong áp lực

Kỹ năng - Vũ Anh - 19/06/2026 11:00
Giữ được sự minh mẫn, kiểm soát cảm xúc và ra quyết định tỉnh táo trong khủng hoảng — đó là “môn võ thượng thừa” mà không trường lớp nào có thể dạy.

"Thần đồng" Đại học Thanh Hoa, 49 tuổi vẫn thất nghiệp: Khi ra tới biển lớn, mới biết bản thân chỉ là hạt cát nhỏ

Suy ngẫm - Nguyễn Phượng - 19/06/2026 10:00
Khi vào đại học Thanh Hoa, nam sinh được mệnh danh là "thần đồng" mới biết còn nhiều người giỏi hơn mình.

Con trai duy nhất của Gia Cát Lượng vì sao không thể nối nghiệp cha?

Phong cách sống - Linh Lan - 19/06/2026 09:00
Gia Cát Lượng chỉ có một con trai ruột, rất thông tuệ và sớm được trọng dụng, nhưng "bên ngoài chẳng giúp được quốc gia, bên trong chẳng thể thay đổi triều chính".

Minh triết từ nỗi bất an - Khi hiểu biết làm con người mệt mỏi hơn

Từ sách - Phim - Bảo Lam - 19/06/2026 08:00
Trong “Minh triết từ nỗi bất an”, Alan Watts viết về một nghịch lý rất gần với con người hiện đại: càng cố hiểu, cố dự đoán và kiểm soát đời sống để thấy an toàn, ta lại càng dễ mắc kẹt trong lo âu.

Công nghệ và cơ hội

Blog GS John VU - GS John Vu - 18/06/2026 12:00
Nếu chúng ta nhìn lại thành tựu của công nghệ, chúng ta sẽ ngạc nhiên về tiến bộ đã được thực hiện.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS