Phương pháp Học tích cực dựa chủ yếu trên những điểm mạnh và chiều hướng cá nhân của học sinh trong quá trình học tập của họ. Nó hội tụ vào CÁCH học sinh học và cách tốt nhất theo đó họ có thể học. Theo phương pháp này, từ “Học” phản ánh cảnh quan của học sinh nơi chủ đề học có xu hướng được hội tụ vào tri thức và kĩ năng mà học sinh sẽ phát triển. Từ “Tích cực” có nghĩa là việc học được đạt tới qua quyết tâm và sự tham gia cá nhân, thay vì nhận được việc dạy từ ai đó bằng lắng nghe, học lí thuyết, hay các phương tiện khác của truyền thụ tri thức.
Cách diễn đạt “Học qua hành” thông thường được dùng để mô tả cho kiểu học tập hội tụ vào thực hiện thực tế. (Câu nói thông thường là: “Bạn nghe, bạn quên; bạn nhìn, bạn nhớ; bạn làm và bạn hiểu.) Nó là cách thức mạnh để giúp cho học sinh đạt tới tiềm năng đầy đủ của họ về phát triển kĩ năng. Học tích cực có thể được dùng trong bất kì kiểu lớp học nào, từ tiểu học, trung học tới đại học nhưng hiệu quả nhất là ở đại học nơi sinh viên cần phát triển cả tri thức và kĩ năng. Học tích cực cũng hội tụ vào việc cải tiến tin tưởng của học sinh và cảm giác về phương hướng.
Phương pháp giảng truyền thống hội tụ chủ yếu vào nhu cầu bên ngoài như qua được kì thi hay có được bằng cấp. Phương pháp hoc tích cực hội tụ vào cách động viên học sinh học theo sáng kiến riêng của họ thay vì ai đó muốn họ học. Ngày nay thái độ học tập của học sinh có thể được dõi ngược lại kinh nghiệm của họ như trẻ em ở trường khi học được dạy thay vì học cho bản thân họ. Họ học để ghi nhớ, họ học để qua được kì thi, họ học để có được bằng cấp và khi họ di làm, phần lớn gặp khó khăn trong làm cái gì đó mới, cái gì đó bên ngoài các qui tắc được xác định của họ, hay cái gì đó họ không được dạy.
Học tích cực khuyến khích học sinh phát triển chiều hướng cá nhân, trực quan hoá tiến bộ tiến tới cái gì đó có nghĩa và giúp cho họ tạo ra cái nhìn tích cực về cuộc đời, và đây là chỗ khuyến khích thực bước vào. Khi học sinh có chiều hướng nghề nghiệp mạnh, biết họ muốn gì, họ có thể đạt tới cái gì, và tương lai của họ có thể là gì, họ sẽ làm bất kì cái gì họ có thể làm để đạt tới nó. Khuyến khích phải được kết nối với cái gì đó có nghĩa cho họ và điều này chỉ có thể tới từ bên trong con người họ.
Học sinh cần giúp đỡ để hội tụ vào điều họ là giỏi thay vì bị nhồi nhét bởi những thứ không có nghĩa với họ. Học sinh bao giờ cũng muốn học các thứ đáng quan tâm với họ và thứ họ thích thú. Với việc hội tụ vào khuyến khích này trước rồi hướng nó sang các khía cạnh học tập khác là cách tốt nhất để phát triển người chuyên nghiệp. Học tích cực là về giúp cho học sinh phát triển tiềm năng cá nhân riêng của họ trước hết và đây là nền tảng trên đó mọi thứ sẽ được xây dựng. Không có ý thức mạnh về chủ định hay chiều hướng thì không thể có việc học hay phát triển kĩ năng. Khi sinh viên có niềm tin mạnh mẽ và ý thức rõ ràng về mục đích, họ có thể học gần như mọi thứ theo cách riêng của họ nhưng họ vẫn cần thầy giáo chăm nom, người có thể hướng dẫn họ và mở ra thế giới học tập cho họ học.
