Đại sứ Kritenbrink theo dõi phần giới thiệu về lịch sử Thành nhà Hồ - Ảnh: Đại sứ quán Mỹ
Ngày 30.6, Quỹ Bảo tồn Văn hóa của Đại sứ Mỹ (AFCP) công bố đã tài trợ cho Việt Nam 92.500 USD nhằm thực hiện dự án bảo tồn di sản cổng Nam, Thành nhà Hồ (tại huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa). Đây là một phần trong chuỗi hoạt động của phái đoàn ngoại giao Mỹ nhân kỷ niệm 25 năm quan hệ ngoại giao Mỹ - Việt Nam.
Tại buổi lễ khách thành dự án bảo tồn Thành nhà Hồ, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, ông Kritenbrink phát biểu: "Thông qua tìm hiểu về quá trình xây dựng, sơ đồ và đặt tòa thành trong cảnh quan tự nhiên, cũng như công tác tổ chức cần thiết cho việc xây dựng thành, chúng ta biết được rất nhiều về những người đã xây dựng Thành nhà Hồ cũng như xã hội của họ. Đó thực sự là một phần di sản của toàn nhân loại".
Gói tài trợ nói trên sẽ được dùng vào việc khôi phục bảo tồng cổng Nam của Thành nhà Hồ đang bị hư hại xuống cấp nghiêm trọng.
Toàn cảnh di sản văn hóa thế giới Thành nhà Hồ nhìn từ Google Maps - Ảnh: Chụp màn hình
Từ nhiều năm về trước, mái vòm phía tây (bên trái) của cổng Nam có nguy cơ sụt vỡ do phiến đá đỉnh bị nứt và trở nên lỏng lẻo, đe dọa sự an toàn của du khách cũng như cấu trúc tổng thể của cổng thành. Dự án đưa phiến đá về vị trí cũ bắt đầu từ tháng 12.2018 với sự giám sát của chuyên gia bảo tồn di sản người Thụy Sĩ gốc Việt Vũ Nam Sơn, và Trung tâm quản lý di sản Thành nhà Hồ.
Đại sứ Mỹ Kritenbrink cho biết: “Bảo tồn di sản văn hóa chỉ là một trong nhiều lĩnh vực hợp tác giữa hai nước. Trên các lĩnh vực đa dạng như thương mại, phát triển, giáo dục, y tế, năng lượng và an ninh,... Mỹ cùng một nước Việt Nam vững mạnh và độc lập đang hợp tác với cam kết chung vì hòa bình và thịnh vượng".
Thành nhà Hồ (hay còn gọi là thành Tây Đô, thành An Tôn, thành Tây Kinh hay thành Tây Giai) là kinh đô nước Đại Ngu (quốc hiệu Việt Nam thời nhà Hồ), nằm trên địa phận nay thuộc tỉnh Thanh Hóa. Đây là tòa thành kiên cố với kiến trúc độc đáo bằng đá có quy mô lớn hiếm hoi ở Việt Nam, có giá trị và độc đáo nhất, duy nhất còn lại ở Đông Nam Á và là một trong rất ít những thành lũy bằng đá còn lại trên thế giới. Thành được xây dựng trong thời gian ngắn, chỉ khoảng 3 tháng (từ tháng Giêng đến tháng 3.1397) và cho đến nay, dù đã tồn tại hơn 6 thế kỷ nhưng một số đoạn của tòa thành này còn lại tương đối nguyên vẹn.
Thành nhà Hồ đã được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1962. Mặc dù có nhiều dự án tôn tạo nhưng vẫn chưa được triển khai và thiếu công tác nghiên cứu cơ bản, các cổ vật đang bị phân tán và tòa thành bị tôn tạo "không đúng cách".
Tháng 6.2011, thành Tây Đô đã được Tổ chức Văn hóa, Khoa học và Giáo dục Liên Hiệp Quốc (UNESCO) công nhận là Di sản văn hóa thế giới. Đây là Di sản văn hóa thế giới thứ năm của Việt Nam sau phố cổ Hội An, cố đô Huế, thánh địa Mỹ Sơn, và Hoàng thành Thăng Long.
Tiểu Vũ
