Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm
Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.
Với mức tăng 154% trong việc sử dụng AI cho các nhiệm vụ sáng tạo và chiến lược trên toàn cầu, trí tuệ nhân tạo giờ đây đang khai mở toàn bộ tiềm năng của lực lượng lao động, gần như toàn bộ (96%) người lao động đã dùng AI để thực hiện các nhiệm vụ mà họ thiếu kỹ năng.
Không chỉ có số lượng người dùng AI gia tăng, mà số người sử dụng công nghệ này hằng ngày cũng đã tăng vọt 233% chỉ trong vòng 6 tháng, với 3/5 nhân viên văn phòng đang dùng AI.
Người lao động đang nhận thấy lợi ích từ AI
Theo báo cáo, những người dùng AI hằng ngày ghi nhận năng suất tăng (+64%), mức độ tập trung cao hơn (+58%) và sự hài lòng trong công việc lớn hơn (+81%).
Những người sử dụng AI hằng ngày cũng có khả năng tin tưởng công nghệ này cao gấp đôi, với nhiều người dựa vào AI để giảm công sức nghiên cứu, hỗ trợ viết và giao tiếp, cũng như phục vụ cho việc động não ý tưởng.
Phó chủ tịch Nghiên cứu của Salesforce, ông Lucas Puente, giải thích: “Khi người lao động thực sự sử dụng và thử nghiệm với các tác nhân AI, niềm tin và sự hào hứng của họ đối với công nghệ này sẽ tăng lên. Chúng tôi đồng thời nhận thấy họ đang tận dụng các tác nhân để khai phá kỹ năng và cơ hội mới trong công việc hằng ngày”.
Salesforce cũng cho biết cấp bậc càng cao trong tổ chức thì khả năng trở thành người dùng AI hằng ngày càng lớn. Cụ thể: 43% các giám đốc điều hành dùng AI mỗi ngày, so với 35% các quản lý cấp cao và 23% quản lý trung cấp.
Nhìn về phía trước, những ứng dụng AI được người lao động mong muốn nhất bao gồm: tự động hóa và hỗ trợ động não ý tưởng (72%), trợ giúp nghiên cứu (80%) và tạo bài thuyết trình (82%).
Các thế hệ có thái độ với AI thế nào?
Thế hệ Z (Gen Z - sinh từ khoảng 1997 - 2012)
Gen Z là thế hệ "AI bản địa" (AI-native) đúng nghĩa, họ lớn lên trong thời đại AI đã bắt đầu định hình cuộc sống hằng ngày. Do đó, họ thường có sự thoải mái và tự nhiên khi tương tác với AI. Mức độ chấp nhận và sử dụng: Gen Z là những người sử dụng AI tích cực nhất. Gần một nửa (47%) sử dụng AI tạo sinh (Generative AI) hàng tuần.
Mục đích chính sử dụng AI thường để tìm kiếm thông tin, giải đáp câu hỏi, hỗ trợ làm bài tập, luyện tập kỹ năng. Các công cụ như ChatGPT, Gemini là lựa chọn hàng đầu thay vì chỉ tìm kiếm truyền thống.
Sáng tạo và giải trí: Tạo hình ảnh, âm nhạc, viết truyện, thiết kế đồ họa, chỉnh sửa video. AI cũng giúp họ cá nhân hóa trải nghiệm giải trí như đề xuất nội dung trên Netflix, Spotify hay tạo nội dung hấp dẫn cho các nền tảng mạng xã hội.
Hỗ trợ công việc: Dùng AI để tạo bản nháp chiến lược, viết nội dung LinkedIn, hay đơn giản là tự động hóa các tác vụ lặp lại để tăng năng suất. Họ cũng sử dụng AI để quản lý chi tiêu, theo dõi sức khỏe tinh thần thông qua chatbot hoặc ứng dụng sức khỏe.
Tóm lại, họ coi AI là một "đồng đội" hơn là một mối đe dọa. Tuy nhiên, một bộ phận Gen Z cũng cảm thấy lo lắng về việc AI có thể thay thế công việc và cần sự hướng dẫn rõ ràng từ nhà trường và nơi làm việc. Họ cũng quan tâm đến đạo đức AI và tính minh bạch của thuật toán.
Thế hệ Y (Millennials - sinh từ khoảng 1981 - 1996)
Millennials lớn lên cùng sự bùng nổ của internet và công nghệ di động, nên họ có khả năng thích nghi nhanh chóng với AI và thường là những người tiên phong áp dụng trong môi trường công sở. Mức độ chấp nhận và sử dụng: Là những người có mức độ chấp nhận và sử dụng AI cao trong công việc. 68% Millennials sử dụng AI cho các tác vụ chiến lược như soạn thảo và tóm tắt.
Mục đích sử dụng chính để nâng cao năng suất công việc. Chẳng hạn, sử dụng AI để tự động hóa các tác vụ lặp lại, phân tích dữ liệu, quản lý dự án, tối ưu hóa quy trình làm việc. Họ tạo ra các thư viện câu lệnh (prompt libraries) phức tạp và xây dựng các GPT tùy chỉnh. Họ còn dùng AI để phân tích dữ liệu khách hàng, lập kế hoạch truyền thông, dự báo kinh doanh; tạo nội dung marketing, ý tưởng mới; lên kế hoạch, danh sách mua sắm, quản lý cuộc sống cá nhân.
Thái độ: Millennials thường lạc quan và tin tưởng vào khả năng của AI trong việc cải thiện hiệu suất và khám phá các kỹ năng mới. Họ thấy AI là công cụ tăng cường sáng tạo và hỗ trợ ra quyết định. Tuy nhiên, họ cũng quan tâm đến các vấn đề như thiên vị thuật toán và thông tin sai lệch, và mong đợi các công ty sử dụng AI một cách có trách nhiệm.
Thế hệ X (Gen X - sinh từ khoảng 1965 - 1980)
Thế hệ X đã chứng kiến nhiều cuộc cách mạng công nghệ, từ máy tính cá nhân đến Internet, nên họ tiếp cận AI với thái độ thực dụng và thận trọng. Họ cần AI chứng minh được giá trị thực tế.
Mức độ chấp nhận và sử dụng: 70% Gen X sử dụng AI.
Mục đích sử dụng chính là giải quyết vấn đề thực tế: Sử dụng AI để giải quyết các vấn đề cụ thể trong công việc hoặc cuộc sống hằngngày. Ngoài ra, để cải thiện hiệu quả công việc: Tự động hóa các tác vụ quản trị lặp lại, sử dụng AI để phân tích dữ liệu trong kinh doanh; sử dụng các công cụ AI để lập kế hoạch tài chính, quản lý kinh doanh, hoặc cải thiện kết quả sức khỏe.
Gen X có xu hướng hoài nghi lành mạnh về việc sử dụng AI. Họ đề cao sự minh bạch về quyền riêng tư dữ liệu và an ninh việc làm, đồng thời muốn AI tăng cường khả năng ra quyết định của họ chứ không phải làm suy yếu nó.
