Cảm giác bơ vơ trong thơ Tế Hanh

Nhà thơ Thanh Thảo08/09/2021 10:30
Cảm giác bơ vơ trong thơ Tế Hanh

Cảm giác ấy trong thơ Tế Hanh là cảm giác của một đứa trẻ, nó trong trẻo và buồn dịu nhẹ, nhưng đôi khi day dứt.

Có rất nhiều người quê Quảng Ngãi ở nhiều thế hệ đã yêu và thuộc thơ Tế Hanh. Không phải thi sĩ nổi tiếng nào cũng có cái may mắn như vậy: thơ của họ được yêu thích ngay trên quê hương mình. Không hẳn vì thơ Tế Hanh viết nhiều về quê hương ông:

Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới

Nước bao vây cách biển nửa ngày sông

Những bài thơ ấy viết về quê hương Bình Dương, Bình Sơn, Quảng Ngãi đã khiến Tế Hanh nổi tiếng và được mến mộ trên khắp đất nước này.

Nhưng không chỉ có vậy.

Thơ Tế Hanh thuyết phục người Quảng Ngãi chính bởi hồn thơ ông vô cùng thuần phác: đó là tâm hồn của một người dân quê Quảng Ngãi. Vì những lý do lịch sử, địa lý và những gì khác nữa, mà tâm hồn người Quảng Ngãi đặc biệt thuần phác. Tâm hồn ấy có thể mãnh liệt, có thể cực đoan, và đôi khi có thể tinh tế, nhưng cái nổi bật nhất của nó là sự thuần phác, ngây thơ, nghiêng hẳn về nội cảm, một nội cảm nhiều khi cô đơn, nhiều khi tủi thân, và cũng nhiều khi đầy một cảm giác bơ vơ:

Chim bay về núi tối rồi

Không cây chim đậu không mồi chim ăn

Đó là ca dao. Còn với thơ Tế Hanh, lại là :

Tôi con đường nhỏ chạy lang thang

Kéo nỗi buồn không dạo khắp làng

Hay:

Tôi thấy tôi thương những chiếc tàu

Ngàn đời không đủ sức đi mau

Có chi vương víu trong hơi máy

Mấy chiếc toa đầy nặng khổ đau

Không phải vì mấy câu thơ ấy của Tế Hanh mà người ta nảy ra sáng kiến làm đường sắt cao tốc, nhưng mấy câu thơ ấy bộc lộ một khía cạnh tình cảm của người Quảng Ngãi: rất dễ mủi lòng, dễ thương thân:

Sầm Sơn có những cặp bên nhau

Mắt trong mắt, tay trong tay, âu yếm

Sao ta vẫn một mình với biển

Em ở đâu rồi, em ở đâu ?

Và :

Anh nhìn giếng giếng sâu trong vắt

Nước như gương soi lẻ bóng hình anh

Luôn nhìn mặt nước thành mặt gương soi, đó là cảm thức của một người cô đơn, một cảm thức bơ vơ tự nguồn.

Cảm giác ấy trong thơ Tế Hanh là cảm giác của một đứa trẻ, nó trong trẻo và buồn dịu nhẹ, nhưng đôi khi day dứt. Đó cũng là một cảm giác của nhiều người Quảng Ngãi khi phải xa cách quê hương mình. Bây giờ, đang thời dịch bệnh COVID-19 này, ta cứ thử đọc một đoạn thơ về tình cảm, về quê hương nào đó của Tế Hanh cho những người quê Quảng Ngãi đang bị tắt nguồn bôn ba lặn lội kiếm sống cực nhọc tại Sài Gòn, những người muốn hồi hương mà không thể về quê được, tôi bảo đảm họ sẽ oà lên khóc. Thơ Tế Hanh là viết cho những con người ấy, là dành cho họ, chứ không dành cho những ai no cơm ấm cật, vô cảm với đồng loại hay với quê nhà. Có lẽ sau khi Tế Hanh đã đi xa mãi mãi, mà ta cảm thấy thơ ông ngày càng gần gũi với người Quảng Ngãi nói riêng, và người dân Việt nói chung. Tế Hanh làm thơ dễ dàng như giọng nói của ông, đó là một chất giọng nhỏ nhẹ, miên man như nước sông trôi chảy và đậm đặc âm sắc Quảng Ngãi. Suốt đời, dù sống ở Hà Nội lâu hơn ở quê nhà, Tế Hanh vẫn giữ nguyên giọng nói của người Quảng Ngãi, không một chút pha trộn. Hãy nghe trong chất giọng mộc mạc ấy cái tình của người Quảng Ngãi, nó sâu đậm và thảng thốt hơn là ta tưởng:

Chiêm bao bừng tỉnh giấc

Biết là em đã xa

Trên tường một tia nắng

Biết là đêm đã qua

Sự giản dị đến tinh lọc đã khiến thơ Tế Hanh thoạt đọc thoạt nghe tưởng như không có gì, nhưng khi ngẫm lại, từng trải qua, thấm thía với, ta mới cảm nhận được chiều sâu của nó. Đó là chiều sâu của một lòng sông nước xanh đậm, của một cái giếng đá ong mà ta không nhìn được thấu đáy. Thơ Tế Hanh dễ dàng, bộc lộ, thân thiện nhưng không phải loại thơ phân tích, thơ cấu trúc, thơ biểu tượng. Thơ ấy không làm cho ai choáng ngợp. Vậy mà không phải dễ để ta có thể cảm nhận nó, thấu suốt nó hoàn toàn. Vì đó là thơ nội cảm, nó như mặt nước luôn bị rung nhoè, khó nắm bắt dù rất gần gũi. Mỗi nhà thơ lớn đều có những đóng góp rất riêng của mình cho Thơ nói chung. Tế Hanh góp cho thơ tiếng nói nhỏ nhẹ của tâm hồn ông, tâm hồn của một đứa trẻ nhà quê không bị tàn phá bởi cuộc sống đô thị:

Phố này anh đến tìm em

Người qua lại tưởng anh tìm bóng cây

“Người qua lại” ấy là người của đô thị, của thành phố, họ không thể nào biết đứa bé nhà quê kia đang tìm cái gì, mơ tưởng đến cái gì. Có phải vì vậy mà khi Hà Nội trở nên quá đỗi xô bồ, kinh tế thị trường, Tế Hanh đã lặng lẽ nằm và im lặng. Đứa trẻ trong ông đã tự thu mình lại, chìm sâu mãi vào giấc mơ riêng của nó. Một giấc mơ lặng lẽ đến 10 năm.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

'Rớt não' với từ ngữ miền Tây, nghe xong tưởng chơi đuổi hình bắt chữ nhưng cuối cùng "ủa, có lạ gì đâu bây!?"

Mà dù nói gì đi chăng nữa, câu chuyện về ngữ ngữ của 'tiếng miền Tây' sẽ được bàn ở đây 'trường kỳ kháng chiến' theo một cách đơn giản hơn bao giờ hết.
2

Bức ảnh ‘Cái nhìn’ giành Huy chương vàng

Bức ảnh “Cái nhìn” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Huỳnh Hà đã vinh dự được Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam trao Huy chương vàng.
3

Cảm giác bơ vơ trong thơ Tế Hanh

Cảm giác ấy trong thơ Tế Hanh là cảm giác của một đứa trẻ, nó trong trẻo và buồn dịu nhẹ, nhưng đôi khi day dứt.
4

Bên tách cà phê - Kỳ 75: Cà phê và tiến trình phát triển của triết học

Trong suốt chiều dài lịch sử, cà phê và hàng quán cà phê đã tạo dựng môi trường lý tưởng cho sự hình thành những suy niệm về cuộc sống và thúc đẩy con người khám phá các chân lý toàn diện về cuộc đời.
5

Bộ ảnh cô bé có 'đôi mắt Pleiku' gây 'sốt' cộng đồng mạng

Mới đây, bộ ảnh về cô bé dân tộc Ba Na ở xã Glar, huyện Đak Đoa, Gia Lai đang nhận được hàng ngàn lượt yêu thích và chia sẻ trên mạng xã hội.

Bức ảnh ‘Cái nhìn’ giành Huy chương vàng

Bức ảnh “Cái nhìn” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Huỳnh Hà đã vinh dự được Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam trao Huy chương vàng.

Bên tách cà phê - Kỳ 75: Cà phê và tiến trình phát triển của triết học

Trong suốt chiều dài lịch sử, cà phê và hàng quán cà phê đã tạo dựng môi trường lý tưởng cho sự hình thành những suy niệm về cuộc sống và thúc đẩy con người khám phá các chân lý toàn diện về cuộc đời.

Không sao đâu!

Tôi nhớ, trong tiểu thuyết “Rừng Na-Uy” của Murakami, nhân vật con gái tên Midori - có nghĩa là “xanh lá cây”- đã có hai câu làm quen khá đơn giản với chàng trai mà cô sẽ yêu (và cũng sẽ yêu cô) là Watanabe.

Vườn Mẹ - Chuyện của những đứa con

Tôi đọc lại “Nhật ký chiến tranh” của nhà văn-liệt sĩ Chu Cẩm Phong, và gặp đoạn viết này của anh ngay tại mảnh đất Bình Dương, mảnh đất cát cháy đã ba lần được phong anh hùng, thuộc huyện Thăng Bình, Quảng Nam:

'Rớt não' với từ ngữ miền Tây, nghe xong tưởng chơi đuổi hình bắt chữ nhưng cuối cùng "ủa, có lạ gì đâu bây!?"

Mà dù nói gì đi chăng nữa, câu chuyện về ngữ ngữ của 'tiếng miền Tây' sẽ được bàn ở đây 'trường kỳ kháng chiến' theo một cách đơn giản hơn bao giờ hết.

Sự thay đổi cán cân giữa các nền văn minh

Sự va chạm giữa các nền văn minh và sự tái lập trật tự thế giới" mang đến một cái nhìn tổng quát về thế giới đương đại với những vấn đề, thách thức mà mỗi quốc gia, mỗi dân tộc và mỗi cá nhân đều có trách nhiệm.

Vẻ đẹp của 'nàng thơ cuối cùng nổi tiếng nhờ hội họa'

Hơn 240 bức tranh được thực hiện bí mật trong vòng 15 năm, toàn bộ tác phẩm chỉ xoay quanh một người mẫu. Sự bí mật này đã đưa lại không ít rắc rối cho họa sĩ khi loạt tác phẩm được công khai.

Nhà thơ Thanh Thảo bình thơ của Trần Vũ Mai

Thơ Trần Vũ Mai có một thứ âm nhạc riêng, nó gần như một thương hiệu của thơ anh.

Người ủng hộ ông Trump lại biểu tình tại Điện Capitol

Thế giới - Hoàng Vũ - 19/09/2021 18:00
Hàng trăm sĩ quan tuần tra trong khuôn viên của Điện Capitol và hàng rào đen cao 2,44m bao quanh tòa nhà đã được dựng lại. Nhiều lo lắng về khả năng lặp lại sự kiện bạo loạn xảy ra vào ngày 6.1 tại đây.

6 điểm nhấn trận West Ham - Man United: Ronaldo gặp đối thủ khó chịu, Sancho dự bị?

Thể thao - Sơn Vân - 19/09/2021 17:30
Manchested United sẽ làm khách West Ham lúc 20 giờ tối nay trong khuôn khổ vòng 5 Premier League và dưới đây là 6 điều cần chú ý tại sân vận động London.

Các nước theo chiến lược 'Zero COVID' và bài toán mở cửa lại

Công nghệ - Quỳnh Yên - 19/09/2021 17:00
Một số nơi từng rất thành công trong việc khống chế COVID-19 theo chiến lược “Zero COVID” nay đang thận trọng hạ thấp các hàng rào bảo vệ, trong khi giảm thiểu nguy cơ bệnh dịch trở thành một bệnh đặc hữu (endemic) mà thôi, theo Tạp chí Science…

Thế giới có thể làm gì khi Triều Tiên không ngừng phát triển tên lửa?

Thế giới - Cẩm Bình - 19/09/2021 16:30
Giáo sư Robert Kelly, thuộc đại học quốc gia Busan, Hàn Quốc, nhận xét rằng CHDCND Triều Tiên đã đạt những bước tiến ấn tượng trong công nghệ tên lửa. Thế nhưng, đây là một tin xấu cho Hàn Quốc, Mỹ và cả thế giới.

Thành phố Hạ Môn của Trung Quốc yêu cầu người dân ở nhà dịp lễ

Thế giới - Cẩm Bình - 19/09/2021 16:23
Ngay ngày đầu tiên của kỳ nghỉ Trung thu, thành phố Hạ Môn ở đông nam Trung Quốc đã phải siết chặt hạn chế nhằm kiểm soát đợt dịch COVID-19 mới bùng phát.

Phân bổ 8 triệu liều vắc xin Vero Cell cho 25 tỉnh thành, Hà Nội nhận nhiều nhất

Thời sự - P.V - 19/09/2021 16:00
Theo quyết định phân bổ 8 triệu liệu vắc xin Vero Cell, Hà Nội là địa phương được nhận nhiều nhất với gần 1,4 triệu liều.

Chưa có dữ liệu để đánh giá hiệu lực bảo vệ của vắc xin Nano Covax

Sức khỏe - Hồ Quang - 19/09/2021 15:30
Ngày 19.9, Bộ Y tế đã chính thức thông báo kết luận của Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học quốc gia đối với vắc xin Nano Covax do Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Dược Nanogen sản xuất.

Ông “Quản lý” đâu rồi?

Thời sự - Từ Kế Tường - 19/09/2021 15:00
Nhiều cơ sở làm ăn, kinh doanh bất chính hoạt động công khai trước mũi của ông “Quản lý”, không chỉ hoạt động trong một thời gian mà hoạt động liên tục mỗi ngày, mỗi mùa…

9.853 người xét nghiệm PCR âm tính trước lúc bay, chỉ 1 khách mắc COVID-19 sau khi hạ cánh

Khoa học - Sơn Vân - 19/09/2021 14:30
Một nghiên cứu của hãng Delta Air Lines tại Ý cho thấy xét nghiệm PCR bắt buộc được thực hiện trong vòng 3 ngày trước khi bay đã loại bỏ được phần lớn những khách mắc COVID-19.

'Một nắm đậu phộng bằng một nắm thuốc bổ, nhưng không tốt cho 4 nhóm người này, đừng ăn kẻo mang họa

Sức khỏe - 19/09/2021 14:00
Những nhóm người dưới đây nếu tiêu thụ lạc quá nhiều trong thời gian dài còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Bạo lực gia đình 'nở rộ' mùa COVID-19

Giới trẻ - 19/09/2021 13:30
Theo thống kê của một số tổ chức tư vấn, hỗ trợ nạn nhân bị bạo hành, tình trạng bạo lực gia đình trong đại dịch COVID-19 có xu hướng tăng lên và nghiêm trọng hơn. Người bị bạo lực phần lớn là phụ nữ và trẻ em.

Khánh Hòa sẽ lại đón du khách nội địa vào khoảng giữa tháng 10

Du lịch - 19/09/2021 13:00
Khoảng giữa tháng 10 tới, các hoạt động du lịch ở tỉnh Khánh Hòa sẽ được tái khởi động với việc đón du khách nội tỉnh, sau đó sẽ mở rộng sang đón khách nội địa và khách quốc tế có "hộ chiếu vắc xin".

Hội đồng đạo đức: Nano Covax có tác dụng với chủng Delta, Alpha

Khoa học - LAN ANH - 19/09/2021 12:30
Trong thông cáo vừa được Bộ Y tế phát đi về phiên họp chiều 18-9 của Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh quốc gia, Nano Covax đảm bảo tính an toàn, sinh miễn dịch, ước tính hiệu quả bảo vệ đủ căn cứ chuyển hồ sơ đề nghị xem xét cấp phép.

Thủ tướng chỉ đạo kiểm tra việc người dân ở TP.HCM lên phường hỏi cứu trợ

Thời sự - Lam Thanh - 19/09/2021 12:00
Thủ tướng yêu cầu UBND TP.HCM chỉ đạo kiểm tra, kịp thời hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn nhưng không thuộc đối tượng theo quy định.

Pháp muốn EU tẩy chay Úc sau vụ mua tàu ngầm Mỹ nhưng bị EU chế giễu

Thế giới - Anh Tú - 19/09/2021 11:30
Quan chức đối ngoại của EU nhắc Pháp: "Đừng trộn táo và lê. Chúng tôi muốn thúc đẩy hợp tác với các quốc gia như Úc, chúng tôi không thực hiện các hành động đột ngột được thúc đẩy bởi các sự kiện riêng lẻ".
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Chủ nhật, 19/09/2021