Thứ 4, 23/01/2019

Ba hồn ma đêm Giáng sinh và món quà từ Charles Dickens

Lê Hồng Lâm19/12/2018 14:10
Ba hồn ma đêm Giáng sinh và món quà từ Charles Dickens

A Christmas Carol thuộc loại tiểu thuyết mỏng nhất và dễ đọc nhất của Charles Dickens (bản song ngữ của First New chỉ khoảng 300 trang in). Nó được xem là tiểu thuyết dành cho thiếu nhi nhưng thực ra người lớn mới là đối tượng mà ông nhắm đến.

Trong số những nhà văn thời đại Nữ hoàng Victoria (1837-1901), Charles Dickens vẫn là nhà văn được yêu thích hơn cả. Những cuốn tiểu thuyết xuất chúng của ông với tài năng kể chuyện tuyệt vời và cách xây dựng nhân vật đóng đinh vào trí nhớ khán giả, được đọc đi đọc lại trong suốt gần một thế kỷ rưỡi qua, kể từ lúc ông qua đời.

Những cuốn tiểu thuyết nổi tiếng nhất của ông như A Christmas Carol (Giáng sinh yêu thương or Bài ca mừng Giáng sinh), Great Expectations (Những kỳ vọng lớn lao), Oliver Twist, David Copperfield hay A Tale of Two Cities (Hai kinh thành)... được in với số lượng lên đến cả trăm triệu bản và được dịch khắp thế giới. Kỷ lục in nhiều nhất chắc thuộc về A Christmas Carol, được xem là "Cuốn sách hay nhất về Giáng sinh", được tái bản có... 2583 lần và được dịch ra hơn 50 ngôn ngữ khác nhau.

Điều gì làm nên sức hấp dẫn và không bị nhạt phai theo năm tháng từ những cuốn sách của Charles Dickens? Ngoài tài kể chuyện và xây dựng nhân vật bậc thầy của ông, điều làm nên những giá trị kinh điển của Dickens chính là tinh thần nhân đạo và phản biện xã hội của ông. Vốn là một nhà văn hiện thực, ông luôn hướng ngòi bút của mình đến thân phận của những người nghèo khổ, những kẻ bị bóc lột dưới đáy xã hội và cũng không ngần ngại bóc trần bộ mặt giả dối, hám lợi, ích kỷ của đám nhà giàu. Một trong những cuốn tiểu thuyết thể hiện rõ nhất các chủ đề này là A Christmas Carol.

A Christmas Carol thuộc loại tiểu thuyết mỏng nhất và dễ đọc nhất của Charles Dickens (bản song ngữ của First New chỉ khoảng 300 trang in). Nó được xem là tiểu thuyết dành cho thiếu nhi nhưng thực ra người lớn mới là đối tượng mà ông nhắm đến.

Cuốn tiểu thuyết này kể về lão Ebenezer Scrooge, một lão già nhà giàu hám lợi, keo kiệt, bần tiện, xấu tính và cô độc. Đến hai đồng tiền mà lão đặt lên mắt của người đồng nghiệp quá cố, cuối cùng lão cũng lấy lại vì quá số tiền ma chay lão chi ra.

Xét về độ keo kiệt, bủn xỉn thì lão chẳng kém Lão hà tiện của Molière hay Lão Grande trong tiểu thuyết của Honoré de Balzac. Ba lão già giàu có bủn xỉn này một người một vẻ mười phân vẹn mười. Các cụ chúng ta thường nôm na gọi bọn này là "ăn một ký đinh thải ra ba ký sắt" đấy. Nhưng điều khác biệt của A Christmas Carol là khi trang cuối cùng của cuốn tiểu thuyết khép lại, lão Scrooge đã hoàn toàn thay đổi. Thay đổi một cách ngoạn mục. Và chỉ có Charles Dickens mới làm cho sự thay đổi này hợp lý hợp tình đến vậy.

Mở đầu tiểu thuyết, lão đáng ghét và keo kiệt bao nhiêu thì cuối truyện lão đáng yêu, tử tế và hào phóng bấy nhiêu.

Lão là một nhân vật được đem ra làm trò giễu trong trò chơi "Có và Không" đêm Giáng sinh của bọn bạn bè đứa cháu lão. Đại loại một đứa đố: "Một sinh vật còn sống, hung tợn, ương bướng, hay càu nhàu và gầm gừ, đôi khi cũng nói chuyện, sống ở London, đi bộ trên đường phố, hay lánh né mọi người và chẳng cận kề với ai, chẳng để bị ai sai khiến, không bị nuôi nhốt trong chuồng , không bao giờ bị giết thịt trong chợ, chẳng phải là ngựa cũng chẳng phải là lừa, bò sữa, bò đực hay cọp, chó, heo, mèo và gấu". Câu đố dễ nhất trần đời, cả đám gào lên: lão Scrooge.

Trong một đêm Giáng sinh nọ, lão cô độc trở về nhà trong khi thiên hạ đang quây quần bên gia đình thì bị hồn ma vất vưởng của Marley - người chết 7 năm trước viếng thăm. Chưa hết kinh hồn táng đởm, ba hồn ma khác cũng xuất hiện và đưa lão quay ngược lại quá khứ, ở hiện tại và đến tương lai để lão thấy được chân dung của mình trong thời ấu thơ, trong con mắt của người khác và trong tương lai gần, khi lão được chứng kiến những điều ghê rợn đang chờ đợi lão ở phía trước.

"Cuộc sống của một người sẽ báo trước kết cục của họ, mà nếu không thay đổi, họ sẽ phải hứng chịu. Nhưng nếu họ thay đổi cách sống, kết cục cũng sẽ thay đổi." - chuyến phiêu lưu với ba hồn ma trong đêm Giáng sinh đã giúp lão nhận ra điều đó trước khi quá muộn.

Charles Dickens đã biến cuốn tiểu thuyết thiếu nhi này trở thành một tác phẩm tràn ngập hài hước nhưng cũng đầy cảm động. Bên cạnh tài năng kể chuyện bậc thầy, Dickens còn thể hiện sự tài hoa và sâu sắc của ông khi đưa vào tác phẩm những điển tích từ các câu chuyện cổ, từ Kinh Thánh và từ những câu thoại nổi tiếng trong các vở kịch của Shakespeare. Vì vậy mà quý vị phải dành thời gian đọc hết phần Phụ lục (chú giải) mới hiếu hết những thâm ý tác giả gửi gắm trong cuốn tiểu thuyết thiếu nhi này.

Ví dụ như khi viết về những điều nuối tiếc muộn màng của hồn ma Marley, ông ta nói rằng điều ân hận nhất khi sống là "khi đi ngang mọi người mà mắt cứ nhìn cắm xuống đất, chẳng bao giờ ngẩng lên nhìn ngôi sao phước lành đã dẫn dắt những con người khôn ngoan hướng đến những nơi nương náu tồi tàn nọ."

Một câu văn rất bình thường thôi, nhưng nó ẩn chứa một điển tích trong Kinh Thánh mà Charles Dickens muốn gửi gắm: "Cái ngịch lý của ánh sao là như thế. Ánh sao đó xuất hiện cho những người thành tâm thiện chí, soi đường cho những người khát khao muốn tìm chân lý; nhưng ánh sao đó lại biến mất trước những người chỉ mải mê xây dựng "ngai vàng" cho cuộc đời mình."

Còn rất nhiều điều thú vị về cuốn tiểu thuyết này mà mỗi lần đọc ta lại khám phá ra một điều gì đó mà tác giả gửi gắm, và quan trọng là nó vẫn rất thời sự trong thời đại hôm nay. Không phải ngẫu nhiên mà tờ tạp chí The Gentleman's Magazine của Anh đã cho rằng "chính tác phẩm A Christmas Carol đã khơi mào cho sự bùng nổ bất ngờ của hoạt động từ thiện ở Anh quốc lúc bấy giờ."

Vì mức độ phổ biến, sức hấp dẫn của cốt truyện và biệt tài xây dựng nhân vật, tiểu thuyết của Dickens được xem là mỏ vàng của Hollywood và được chuyển thể lên phim không biết bao nhiêu lần.

Oliver Twist, David Copperfield, A Tale of Two Cities, Great Expectations và đặc biệt nhất là A Christmas Carol đã được chuyển thể lên phim không biết bao nhiêu lần.

Tối Chủ nhật tuần này, 23.12.2018, tại Salon Văn hóa Cà phê thứ Bảy (38 Võ Văn Tần, Q.3, TP.HCM) sẽ có buổi chiếu A Christmas Carol, phiên bản phim hoạt hình bom tấn của Walt Disney (với kỹ thuật mô phỏng diễn xuất của các diễn viên như Jim Carrey, Colin Firth, Gary Oldman...) của đạo diễn Robert Zemeckis sẽ được trình chiếu ngay trước đêm Giáng sinh. Sau đó, nhà phê bình điện ảnh Lê Hồng Lâm sẽ có buổi trò chuyện ngắn với chủ đề “Điện ảnh chuyển thể từ văn học: Được gì và mất gì?”. Đăng ký (miễn phí) để thưởng thức một trong những tác phẩm Giáng sinh hay nhất và có ý nghĩa nhất mọi thời đại.

 Điện ảnh và văn học vẫn thường gặp nhau ở một giao lộ nào đó. Nếu không phải là văn học nảy mầm từ thước phim sống động thì cũng là những tác phẩm điện ảnh được khơi nguồn từ tiểu thuyết. Thông thường trong quá trình giao thoa ấy, cả nguyên tác văn học lẫn phiên bản điện ảnh chuyển thể đều được công chúng đưa lên “cán cân” so sánh, nếu không muốn nói là có phần thiên vị hơn cho nguyên tác.

Thế nhưng, hiếm có một tác phẩm nào mà nguyên tác và chuyển thể đều được đánh giá cao như cuốn sách Giáng sinh yêu thương (A Christmas Carol) của đại văn hào Charles Dickens và bộ phim cùng tên của đạo diễn Robert Zemeckis ra mắt năm 2009. Tuy nhiên, giữa hai tác phẩm này lại có nhiều điểm khác biệt nhất định không chỉ trong hình thức biểu hiện mà còn trong cách sắp xếp nội dung, diễn giải nhân vật…

Để làm rõ nét hơn những nét khác biệt này và sự kế thừa của phiên bản điện ảnh, nhà báo – nhà phê bình Lê Hồng Lâm sẽ có buổi trò chuyện với khán giả về chủ đề: “Điện ảnh chuyển thể từ văn học: Được gì và mất gì?”. Qua đó, nhìn nhận lại hướng đi của một số tác phẩm điện ảnh chuyển thể tương tự ở Việt Nam và trên thế giới.

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Chuyện mẹ vua Trần bị ‘tuýt còi’ vì dùng thuyền không đúng quy định

Nhà Trần trong giai đoạn đầu thịnh trị có khá nhiều câu chuyện về việc hoàng tộc phải giữ nghiêm phép nước. Câu chuyện về mẹ ruột của vua Trần Minh Tông bị “tuýt còi” vì đi thuyền sai quy định là một điển hình.

Dám ước mơ vĩ đại

Ngày 7.12 vừa qua, Hành trình Từ Trái Tim - Hành trình Lập chí Vĩ đại - Khởi nghiệp Kiến quốc đã đến với thanh niên tỉnh Đắk Lắk.

First News - Hành trình 24 năm, xin được cảm ơn tất cả!

Tròn 24 năm trước, vào ngày 10 -12 -1994 - Ban Biên dịch First News đã ra đời tại một hẻm nhỏ Sài Gòn chỉ với ba người. Và từ nơi đây những cuốn sách tạo sóng đầu tiên mang tên First News ra đời.

Giai thoại 'cha vợ Minh Mạng bị chém' và chuyện Voi 9 ngà

Ý nghĩa các giai thoại thể hiện thái độ của người dân nhưng đó không phải sử liệu để làm bằng chứng thể hiện sự tồn tại của nhân vật Huệ phi. Điều này cũng giống như khi đọc về truyền thuyết Sơn Tinh - Thủy Tinh thì chúng ta thấy được ý nghĩa về cuộc chiến chống lũ lụt của ông cha ta chứ chúng ta không thể nào tin là có voi 9 ngà được.

Chuyện 'Tả quân chém cha vợ Minh Mạng': Khi lịch sử được chế biến trên sân khấu

Các đình thần thời Minh Mạng đã soi chân tơ kẽ tóc nhưng chẳng hề có cái chuyện nào là việc Lê Văn Duyệt tự tiện chém trọng thần Hoàng Công Lý mà không báo cho Minh Mạng biết. Như vậy là đủ biết giai thoại Lê công kỳ án mang sặc màu sắc hư cấu, xa rời lịch sử.

Xin hãy 'nhẹ tay' với di tích

Từ việc trùng tu tôn tạo lại di tích biến sự cổ kính, trang nghiêm, thành loè loẹt phô trương; hay việc bôi bẩn, khắc tên mình vào di tích đến việc lấn chiếm, bức hại di tích; trộm cắp bảo vật ở di tích… cho thấy hành xử kém văn hoá tại các di tích hiện là hồi chuông đáng báo động.

Sự phi lý trong giai thoại 'Lê Văn Duyệt chém đầu cha vợ Minh Mạng'

Để phủ định việc Hoàng (hay Huỳnh) Công Lý là cha vợ Minh Mạng là việc làm không dễ khi từ cả trăm năm nay, người ta thường nghĩ Hoàng Công Lý là cha vợ của vị vua thứ 2 triều Nguyễn.

Nguyễn Văn Phước: 'Chiến binh' sách

Người sáng lập và điều hành First News - Trí Việt, anh Nguyễn Văn Phước vừa cười vừa thở dài: “Là một trí thức trong lĩnh vực xuất bản mà tôi lại được tặng thưởng về thành tích chống tham nhũng!"

Không có chuyện vua Minh Mạng xử tử 'cha vợ' là Phó tổng trấn Gia Định

Chuyện Hoàng Công Lý (hay Huỳnh Công Lý) là cha vợ Minh Mạng chỉ tồn tại trên một vài giai thoại mà giai thoại đôi khi lại gây ra ngộ nhận về lịch sử. Trong những trường hợp giai thoại đánh tráo nhận định lịch sử thì chúng ta cần phải minh định rõ ràng để lịch sử được trả về đúng sự thật. Minh Mạng chỉ xử một viên tham quan chứ đừng 'đóng mác' cho ông là xử tử cha vợ, hay để bụng với Lê Văn Duyệt trong vụ án Hoàng Công Lý.

Giải thưởng Hội Nhạc sĩ Việt Nam 2018: Nhiều hạng mục không có giải A

Giải trí - 22/01/2019 17:17
Có 61 công trình, tác phẩm đã được trao Giải thưởng Âm nhạc Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 2018, tuy nhiên năm nay có đến 6 hạng mục không có giải A...

Cầu thủ Argentina mất tích cùng máy bay khi sang Anh ra mắt đội bóng mới

Thể thao - 22/01/2019 17:16
Chiếc máy bay chở chân sút Emiliano Sala từ Pháp sang Anh đã mất tích ở eo biển Manche. Chiến dịch cứu hộ đang được triển khai nhưng đến thời điểm này vẫn chưa tìm thấy tung tích của chiếc máy bay.

Bộ Công an: Tín dụng đen được ví như ‘cướp ngày’

Kinh tế - 22/01/2019 16:17
Tín dụng đen được ví như cướp ngày gây bất ổn trong xã hội, dẫn đến nhiều loại tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật, đáng chú ý là các hoạt động đòi nợ thuê trái pháp luật, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự”, Bộ Công an cho hay.

Quang Hải khoe tin nhắn khen ngợi và chúc mừng của tuyển thủ Pháp Yohan Cabaye

Thể thao - 22/01/2019 16:16
Ngôi sao bóng đá người Pháp gốc Việt từng là Á quân châu Âu Yohan Cabaye đã dành một tình cảm đặc biệt cho đội tuyển Việt Nam đồng thời cũng gửi những lời khen ngợi đến tiền vệ Quang Hải.

Đêm nhạc Anh Quốc – Điểm hẹn lý tưởng cho người mới ‘nhập môn’ giao hưởng

Giải trí - 22/01/2019 16:13
Sau chuỗi chương trình hòa nhạc đỉnh cao được khán giả yêu mến, tối 25.1 tại phòng Hòa nhạc Lớn, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Dàn nhạc giao hưởng Mặt Trời tiếp tục dành tặng người hâm mộ một đêm biểu diễn chất lượng, sâu lắng và đầy cảm xúc.

Cận Tết Nguyên đán 2019: Vé xe khách 'cháy hàng' dù giá tăng vọt

Kinh tế - 22/01/2019 16:04
Mặc dù giá vé tăng mạnh nhưng tại một số bến xe những ngày cận Tết Nguyên đán 2019 đã xảy ra tình trạng “cháy hàng”. Nhiều hãng xe giường nằm đi các tuyến miền Trung, Tây Nguyên do bán vé Tết từ sớm nên đến nay đã hết vé ở nhiều tuyến.

Tín dụng đen bủa vây dân nghèo- Bài 1: Tiền trao tay, rưng rưng nước mắt

Thời sự - 22/01/2019 15:50
Với những đối tượng cho vay nặng lãi, “con mồi” ưa thích của chúng là những người phụ nữ hiền lành. Có như vậy, chúng mới dễ dàng đe dọa, ép đóng tiền.

Vì sao con chậm tăng cân trong khi vẫn ăn ngủ bình thường?

Sức khỏe - 22/01/2019 15:48
Thấy con chậm tăng cân, hẳn nhiều bà mẹ sẽ cảm thấy "sốt ruột". Các chuyên gia dinh dưỡng sẵn sàng đưa ra giải pháp cho vấn đề này.

Tìm người thay thế hoa hậu H'Hen Niê

Giải trí - 22/01/2019 15:47
Mới đây, Bộ VHTT-DL đã chính thức cấp phép cho công ty cổ phần hoàn vũ Sài Gòn (Unicorp) tổ chức cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2019 theo quyết định số 81/GP-BVHTTD.

Cơ sở sản xuất giò chả sử dụng hàn the bị phạt 40 triệu đồng

Thời sự - 22/01/2019 15:41
Thông tin từ Sở Y tế Hà Tĩnh, sáng 21.1, đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hà Tĩnh đã kiểm tra đột xuất cơ sở sản xuất, kinh doanh giò chả tại tổ dân phố 4, thị trấn Đức Thọ, huyện Đức Thọ (Hà Tĩnh).

Nguy cơ di tật bẩm sinh ở trẻ khi mẹ dùng thuốc giảm đau nhóm opioid

Sức khỏe - 22/01/2019 15:39
Theo The Daily Mail, các chuyên gia Mỹ ở Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh đã phân tích các dữ liệu ở 20 bang để tìm kiếm một mối liên hệ có thể có giữa việc dùng các loại thuốc giảm đau nhóm opioid và tình trạng sinh con bị dị tật bẩm sinh.

Nhộn nhịp Lễ hội Đường sách Tết Kỷ Hợi tại TP.HCM

Giải trí - 22/01/2019 15:31
Đường sách Tết Kỷ Hợi 2019 tại TP.HCM sẽ được chia theo các chủ đề theo 3 tuyến đường chính: tuyến đường Mạc Thị Bưởi với "Sách và thế hệ trẻ"; tuyến đường Nguyễn Huệ với "Vững bước vươn xa"; tuyến đường Ngô Đức Kế với "Thiếu nhi và thành phố tương lai".

Chủ tịch Volkswagen nói xe hơi điện không hợp với người nghèo

Khoa học - 22/01/2019 15:29
Chủ tịch hãng Volkswagen của Đức ngày 20.1 tuyên bố với truyền thông nước này rằng các loại xe hơi điện hiện tại không phù hợp với người nghèo.

Lý do khiến bạn luôn cảm thấy mệt mỏi

Sức khỏe - 22/01/2019 15:20
Nếu bạn ngủ đủ giấc mà vẫn thấy mệt mỏi thì cần xem xét lại yếu tố nào khác khiến bạn cảm thấy kiệt sức.

Phát hiện: Người da trắng đã có ở châu Mỹ, trước khi người châu Âu tới đó

Khoa học - 22/01/2019 15:04
Phân tích 6.357 bộ gien từ Brazil, Colombia, Chile, Mexico và Peru, các nhà di truyền học khẳng định những người có màu da trắng đã ở châu Mỹ từ lâu, trước khi người châu Âu đến đó.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS