Tôi bắt đầu xem phim Sex Education chỉ vì thấy bạn bè nhắc nhiều. Ban đầu cứ tưởng một bộ phim tuổi teen, nói chuyện giới tính, yêu đương, chắc nhẹ đầu, giải trí là chính. Ai dè coi tới đâu, ngấm tới đó.
Cảnh khiến tôi nhớ nhất là trong season 1, khi Otis – cậu bé chính của phim – bị mắc kẹt trong những nỗi sợ vô hình. Cậu không thể chạm vào ai, không thể tự giải tỏa nhu cầu bản năng như bao đứa con trai tuổi dậy thì khác. Lý do? Vì Otis từng thấy cha mình, Remi, ngủ với một người phụ nữ lạ mặt – không phải mẹ cậu. Tận mắt chứng kiến cảnh đó, khi còn là một đứa trẻ, khiến Otis ám ảnh sâu sắc. Cậu không muốn trở thành kiểu đàn ông giống cha mình. Không muốn làm ai đau như cách Remi đã làm mẹ mình tổn thương.
Xem đến đó, tôi tự nhiên rùng mình. Một đứa trẻ, tưởng còn ngây thơ, nhưng hóa ra lại thấy hết. Nhớ hết. Và bị ảnh hưởng đến tận khi lớn.
Tôi nghĩ tới hai nhà hàng xóm của mình.
Một bên là anh Tân – người mà ai đi ngang qua cũng chào. Anh vui tính, nói chuyện nhẹ nhàng, sống tình cảm. Hôm nào anh cũng dắt con trai đi bộ quanh khu, dạy thằng bé cách phân biệt mùi hoa, con đường nào có con chó dữ, ngôi nhà nào có cụ già sống một mình. Thằng nhỏ ấy đi đâu cũng lễ phép, thấy người là chào, chưa thấy mặt đã nghe tiếng: “Con chào chú”, “Con chào bác”. Mới sáu tuổi mà biết lắng nghe, biết nhường nhịn bạn, có lần còn chạy lại đỡ một bà cụ xách đồ nặng ngoài đầu hẻm.
Rồi tôi lại nghĩ tới nhà kế bên – anh Đạt. Người lúc nào cũng cau có, đi làm về là gầm gừ, mở cửa cũng đập mạnh như trút giận lên cái bản lề. Chuyện gì cũng có thể nổi khùng, từ chuyện xe rác đậu lệch trước nhà đến chuyện chó hàng xóm sủa ban trưa. Chửi thề không thiếu một ngày. Thằng con anh thì… giống hệt. Mười một tuổi mà đã đánh bạn đến chảy máu mũi, chỉ vì mâu thuẫn nhỏ nhặt trong giờ ra chơi.
Không ai dạy con mình trở nên hung dữ. Nhưng con nít có học đâu – tụi nó nhìn mà học, sống mà ngấm.
Xem phim xong, nhìn hàng xóm, rồi nghĩ tới chính mình – tôi thở dài.
Tôi không hoàn hảo. Có những lúc tôi cũng nóng nảy, bực bội vì công việc, áp lực cơm áo, va chạm xã hội. Nhưng tôi chưa bao giờ cho phép mình trút cơn tức đó lên con. Tôi luôn cố gắng giữ giọng điềm tĩnh khi nói chuyện với thằng bé, xin lỗi nó khi tôi lỡ lời, và đặc biệt là… tôi luôn nói thật. Tôi không giấu cảm xúc, nhưng tôi chọn cách thể hiện cảm xúc sao cho nó không làm con tổn thương.
Vì tôi biết: cha mẹ là tấm gương đầu tiên, và có thể là tấm gương sâu sắc nhất trong đời một đứa trẻ.
Tôi không mong con tôi trở thành người thành đạt, kiếm tiền giỏi, có chức danh. Nhưng tôi mong nó trở thành một người tử tế, biết tự trọng và biết tôn trọng người khác. Điều đó không đến từ việc ép học đạo đức hay giảng đạo lý. Mà đến từ việc tôi – với tư cách là cha nó – phải sống đúng trước đã.
Có lần, con tôi hỏi: “Ba có sợ con không thương ba không?”.
Tôi nhìn nó, rồi cười: “Không. Miễn là ba sống sao để con tôn trọng ba. Vì nếu con tôn trọng, thì thương là chuyện tự nhiên”.
Càng nghĩ, tôi càng tin: Nuôi con không chỉ là chuyện ăn uống, học hành, cho đủ đầy. Nuôi con là dạy con sống làm người. Mà dạy thì phải bằng chính cuộc đời mình. Không thể sống buông thả, vô trách nhiệm rồi mong con biết kỷ luật, biết yêu thương.
Chúng ta không hoàn hảo, nhưng chúng ta có thể sống có trách nhiệm. Với chính mình – và với những đôi mắt trẻ thơ đang dõi theo từng cử chỉ, từng lời nói mỗi ngày.
