Thứ 7, 22/02/2020

Tự luyện cách tư duy - Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này

14/09/2019 11:28
Tự luyện cách tư duy - Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này

Một trong những năng lực cốt lõi của tư duy là khả năng giải quyết vấn đề. Vậy, đâu là điểm khác biệt giữa nhóm người "việc gì cũng biết làm" và nhóm người chỉ biết khoanh tay đứng nhìn trước những thách thức khó khăn?

Câu chuyện thứ nhất:

Hãy hình dung hai con diều hâu. Một con có thị lực tốt và một con bị cận thị. Cả hai con đều sống bằng nguồn thức ăn là ếch, chuột và thằn lằn. Từ trên cao, con diều hâu có thị lực tốt có thể nhìn thấy và nhận ra một con ếch. Nó lao xuống và ăn con ếch đó. Vì con diều hâu này có thị lực tốt nên nó có thể sống nhờ vào nguồn thức ăn là ếch và nhanh chóng quên đi nguồn thức ăn khác là chuột và thằn lằn.

Con diều hâu bị cận thị không thể làm điều tương tự. Con diều hâu này phải tạo ra một khái niệm tổng quát về "những vật nhỏ chuyển động". Bất kể khi nào nhìn thấy một vật nhỏ chuyển động, con diều hâu sẽ lao xuống.

Đôi khi nó bắt được một con ếch, có khi là con chuột, khi khác là con thằn lằn, và thỉnh thoảng cũng có thể là một món đồ chơi của trẻ con. Đa số mọi người sẽ ngay lập tức xem con diều hâu có thị lực tốt là con diều hâu mạnh hơn. Nhưng trong một số trường hợp nhận định đó có thể sai.

Con diều hâu cận thị vẫn sẽ sống được mà không gặp phải khó khăn gì lớn. Đó là vì con diều hâu cận thị có sự linh hoạt. Sự linh hoạt này nảy sinh từ việc sáng tạo ra khái niệm tổng quát, khái quát và không rõ nét về "những vật nhỏ chuyển động".

Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này - Ảnh 1.

Câu chuyện thứ hai:

Một số sinh viên ngành điện được giao nhiệm vụ hoàn thành một mạch điện đơn giản. 97% sinh viên than phiền rằng họ không có đủ dây điện để hoàn thành mạch điện. Chỉ 3% sinh viên còn lại hoàn thành được mạch điện. Nhóm 97% muốn có "dây điện", và vì không có dây điện nên họ không thể hoàn thành nhiệm vụ. Nhóm 3% thì có một khái niệm khái quát, chung chung và không rõ nét về "vật kết nối". Vì không có dây điện nên họ đã nhìn xung quanh mình để tìm một vật kết nối khác. Họ đã sử dụng chiếc tua vít để nối mạch điện hoàn chỉnh.

Hầu hết những lợi thế của bộ não con người trong vai trò bộ máy tư duy đều bắt nguồn từ những nhược điểm của nó trong vai trò là bộ máy thông tin. Bởi vì bộ não không lập tức hình thành những hình ảnh chi tiết và chính xác, nên chúng ta có một kho lưu trữ những hình ảnh mờ ảo, khái quát và chung chung, những hình ảnh mà sau này sẽ trở thành các khái niệm.

Những hình ảnh mờ ảo, khái quát và chung chung này hết sức hữu dụng trong tư duy.

Hãy xem xét sự khác nhau giữa hai yêu cầu sau:

- "Tôi muốn một ít keo để ghép hai miếng gỗ này lại với nhau."

- "Tôi muốn một cách nào đó để ghép hai miếng gỗ này lại với nhau."

Yêu cầu đầu tiên rất cụ thể. Nếu không có keo dán thì nhiệm vụ này không thể hoàn thành. Nhưng có khi keo không phải là cách tốt nhất để ghép hai miếng gỗ lại với nhau trong trường hợp này.

Yêu cầu thứ hai gợi ra nhiều cách khác để ghép hai miếng gỗ lại với nhau: keo, đinh, vít, kẹp, dây thừng, khớp nối… Yêu cầu này vừa cho phép ta linh hoạt sử dụng công cụ khác nếu không có keo, vừa giúp ta có thể cân nhắc những phương án khác.

Người tư duy tốt là người rất giỏi đi từ chi tiết đến tổng thể, từ đặc trưng đến khái quát – rồi đi ngược lại.

Khi tìm cách giải quyết một vấn đề nào đó, đầu tiên chúng ta thường phải xem xét chúng một cách khái quát. "Chúng ta cần một cách nào đó để gắn cái này lên tường." Sau đó chúng ta tiến hành thu hẹp cái khái quát thành cái cụ thể.

Cuối cùng, chúng ta chỉ có thể "thực hiện" những việc cụ thể. Nhưng các khái niệm khái quát và không rõ ràng sẽ mang đến cho chúng ta phạm vi tìm kiếm rộng hơn, suy nghĩ linh hoạt hơn và có cơ hội đánh giá nhiều phương án lựa chọn khác nhau hơn.

Khả năng đi từ chi tiết đến tổng quát thường được gọi là sự trừu tượng hóa.

Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này - Ảnh 2.

Phương pháp học theo cách của tỷ phú công nghệ Elon Musk

#1 Học qua nhiều kiểu viết chữ "A" khác nhau

#2 Chỉ nhìn vào một trường hợp duy nhất, chữ "A" nào trông cũng giống nhau

Trong cuốn sách "Tự rèn luyện cách tư duy", Ts. Edward De Bono – một trong 250 người có đóng góp nhiều nhất cho thế giới đã đưa ra mô hình tư duy, giải quyết vấn đề theo 5 giai đoạn nhằm tận dụng tư duy trừu tượng và sự sáng tạo tiềm ẩn trong mỗi người:

Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này - Ảnh 3.

Năm giai đoạn tư duy – Nghiên cứu của TS. Edward De Bono

To ( Tôi muốn đi đến đâu)

Ở giai đoạn này chúng ta cần phải rõ ràng về những gì chúng ta tư duy và những gì chúng ta muốn đạt tới. Cần xác định và tái xác định mục đích tư duy. Giúp chúng ta có thể xác định được đúng cách để giải quyết vấn đề.

Lo (Giai đoạn thông tin)

Giai đoạn này thể hiện thông tin sẵn có và thông tin mà chúng ta cần. Tình huống là gì? Chúng ta biết gì? Nhận thức cũng xuất hiện trong giai đoạn này. Giúp chúng ta cố gắng tập hợp và trình bày thông tin cần thiết cho quá trình suy nghĩ của mình.

Po (Có những khả năng nào)

Đây là giai đoạn của các khả năng. Ở đây ta tạo ra các giải pháp và cách tiếp cận khả năng có xảy ra. Chúng ta làm điều đó bằng cách nào? Giải pháp là gì? Đây là giai đoạn sản sinh. Trước Po có hai giai đoạn tư duy và sau Po cũng là hai giai đoạn tư duy vì vậy đây là đường liên kết giữa đầu vào và đầu ra của cả quá trình.

So (Kết quả là gì )

Đây là giai đoạn thu hẹp, kiểm tra và chọn lựa các khả năng. Nó kết luận, quyết định và chọn lựa. Giúp chúng ta cho ra kết quả tốt nhất.

Go (Đưa suy nghĩ vào hành động)

Giai đoạn này thể hiện "bước hành động". Bạn dự định làm gì? Tiếp theo sẽ làm gì? Suy nghĩ của bạn dẫn tới điều gì? Bạn cần phải làm gì để xử lý được vấn đề mà đặt ra từ đầu.

Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này - Ảnh 4.

(Lược trích từ cuốn sách ‘Tự luyện cách tư duy - Edward De Bono’)

Theo Trí Thức Trẻ

Theo Cafebiz


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Dấu chân trên cát - Những bài học về ý nghĩa của cuộc sống và cả cái chết...

Những bài học về ý nghĩa cuộc sống, ý nghĩa cái chết được gói ghém trong cuộc đời của một danh y người Ai Cập, từ thời thơ ấu đến lúc trưởng thành.
2

Bạn là gà hay đại bàng là do bạn lựa chọn: Hay thích "gáy, nổ" sẽ mãi mãi chỉ là kiếp gà mà thôi!

Nếu bạn chọn làm đại bàng, hãy sống theo chân lý là "tôi chọn sự vĩ đại". Một khi đã chọn sự vĩ đại, sẽ không chấp nhặt suy nghĩ và hành động của bọn gà, đồng nghĩa luôn tiến về phía trước, sống lừng lẫy, ngạo nghễ với tất cả khả năng tiềm tàng của bản thân!
3

Câu chuyện ly kỳ từ cậu bé giao báo

"Câu chuyện ly kỳ từ cậu bé giao báo" là một hướng dẫn toàn diện cho tinh thần doanh nhân và là cuốn sách “nhất định phải đọc” cho bất kỳ ai đang tìm kiếm một hướng đi mới trong kinh doanh.
4

Tử tế đáng giá bao nhiêu: Hàng ngàn người sống tử tế mỗi ngày, nhưng có thay đổi được thế giới?

Tử tế không đơn thuần chỉ là các hành động, tử tế là một phép mầu. Bạn cần học cách để sử dụng phép mầu đó và lan tỏa đến những người xung quanh.
5

7 cuốn sách nên đọc đầu năm mới giúp trí tuệ hanh thông, sự nghiệp rực rỡ, cuộc đời ít trắc trở

Đọc sách cũng là một thú vui giải trí mà lại mang đến những kiến thức thú vị, hay ho.

Quốc gia khởi nghiệp - Báu vật của người Do Thái khiến thế giới nể phục: Dám làm dám chịu!

Những thành tựu của Israel và cụ thể là trong lĩnh vực quốc phòng được bắt nguồn từ đâu? Ngoài tính chia sẻ, kết nối, nền quốc phòng với những chính sách đặc biệt đã giúp tạo cho người dân Israel những phẩm cách đặc biệt nào?

Demi Moore chụp ảnh khoả thân ở tuổi U.60

Demi Moore tiết lộ trong cuốn sách mới rằng cô từng lạm dụng rượu và ma túy ở tuổi 42 sau khi sảy thai sau khi có mang với bạn trai lúc đó là Ashton Kutcher

10.000 cuốn “Chất Michelle’ đã đến tay bạn đọc sau 4 tuần

Hồi ký Michelle Obama đã tạo nên hiện tượng trong ngành xuất bản khi số lượng bán ‘Chất Michelle’ đã gần chạm đến con số 10.000 cuốn chỉ sau 4 tuần phát hành.

Bí mật của may mắn - khổ nhỏ

May mắn là một khái niệm trừu tượng, nhưng rất gần gũi với cuộc sống và  được coi như một tác nhân bí ẩn góp phần vào các mặt hoạt động của con người.

Thức tỉnh mục đích sống

Bây giờ thì nhân loại đã sẵn sàng để chuyển hóa chưa? Tại sao lúc này mới thực là thời cơ? Bạn có thể làm gì để thúc đẩy quá trình chuyển hóa nội tại này?

Dám nghĩ lớn

Hãy thử nghĩ về những người có mức thu nhập cao hơn bạn gấp 5 lần. Có phải họ thông minh hơn bạn gấp 5 lần? Họ làm việc vất vả hơn bạn gấp 5 lần?

Hành trình từ Trái Tim đến với các em học sinh vùng sâu tỉnh Bình Phước

Ngày 11.9.2019, “Hành trình từ Trái Tim” vùng sâu - vùng xa miền Đông và vùng sông rạch Đồng bằng Sông Cửu Long do Tập đoàn Trung Nguyên Legend khởi xướng đã đến với các em học sinh trường THCS Đoàn Đức Thái (Bình Phước).

Sức mạnh tiềm thức

Là một trong những quyển sách về nghệ thuật sống nhận được nhiều lời ngợi khen và bán chạy nhất mọi thời đại, nó cũng giúp hàng triệu độc giả trên thế giới đạt được những mục tiêu quan trọng trong đời chỉ bằng một cách đơn giản là thay đổi tư duy.

10 sự khác biệt giữa cha mẹ bình thường và cha mẹ thông thái

Giới trẻ - 22/02/2020 17:31
Con cái giống như một tờ giấy trắng, tính cách của con cái trong tương lai sẽ phản chiếu cách giáo dục của cha mẹ.

Những bức họa chấm màu tuyệt đẹp của nữ họa sĩ Mỹ

Giải trí - 22/02/2020 16:49
Từ những chấm màu sinh động, nữ họa sĩ Ebova đến từ bang Texas (Mỹ) đã tạo nên những bức tranh tuyệt vời.

Bên tách cà phê: Cappuccino – vẻ đẹp của sự sáng tạo

Giải trí - 22/02/2020 16:47
Tiến trình sáng tạo vốn mang trội tính vinh thăng cái đẹp của tự nhiên, kiện toàn và kiến tạo giá trị cuộc sống của chính bản thân con người và cho nhân thế. Sáng tạo phong cách thưởng lãm cà phê không nằm ngoài chiều hướng ấy.

Đội bóng của Công Phượng thất bại thương vụ với Lee Nguyễn

Thể thao - 22/02/2020 16:45
Sau thời gian đeo đuổi và muốn đưa cầu thủ Việt kiều Lee Nguyễn về chơi bóng ở Việt Nam nhưng đến hôm nay, TP.HCM chính thức xác nhận thương vụ này bất thành.

TP.HCM đưa thêm 2 môn chuyên vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10

Thi cử - 22/02/2020 16:43
Đai diện Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục (Sở GD-ĐT TP.HCM) cho biết, trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tới đây, TP.HCM sẽ tuyển sinh thêm 2 môn chuyên là Lịch sử và Địa lý. Hai môn này sẽ được giảng dạy tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong.

Nguy cơ Covid-19 bùng phát bên ngoài Trung Quốc

Thế giới - 22/02/2020 16:39
Giới chuyên gia y tế lưu ý một số dấu hiệu đáng ngại cho thấy dịch Covid-19 đang bước sang giai đoạn mới: lây lan rộng bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc.

Bộ Chính trị Trung Quốc yêu cầu cẩn trọng vì dịch Covid-19 chưa đến đỉnh

Thế giới - 22/02/2020 16:38
Tại cuộc họp của Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc (CPC) ngày 21.2 tại Bắc Kinh, các nhà lãnh đạo nhắc nhở phải cẩn trọng trước sự lây lan của coronavirus chủng mới Covid-19.

Mảnh ghép hoàn hảo - Diễn viên Lê Nam khóc, tiết lộ từng phải mượn nợ 10 triệu cho vợ nhập viện sinh con

Giải trí - 22/02/2020 16:37
Là một diễn viên góp mặt trong hơn 30 bộ phim truyền hình, nhưng diễn viên Lê Nam phải lâm vào cảnh mượn nợ cho vợ nhập viện sinh con, hai vợ chồng nhiều lần lục đục muốn ly hôn.

HLV Heerenveen tuyên bố sẽ thay đổi đội hình, Đoàn Văn Hậu có cơ hội ra sân?

Thể thao - 22/02/2020 16:34
Mặc dù không nói chi tiết và cũng không công bố danh sách ra sân của CLB như từng làm trước đó, thế nhưng nhiều người hâm mộ hỵ vọng với động thái này của HLV Johnny Jansen sẽ là cơ hội của Đoàn Văn Hậu.

Eo thon dáng đẹp nhờ nạp đường một cách thông minh

Sức khỏe - 22/02/2020 16:33
Đường rất quan trọng với sức khỏe của con người và đặc biệt là với não bộ. Tuy nhiên, không phải bất kì dạng thức nào của đường đưa vào cơ thể cũng đều tốt, thậm chí nếu không cẩn thận, sẽ còn gây ra những hậu quả khôn lường tới sức khỏe, vóc dáng.

Tùy vụ việc mới cưỡng chế bằng cách ngừng cấp điện, nước

Thời sự - 22/02/2020 16:31
Về quy định “ngừng cung cấp điện, nước” là biện pháp ngăn chặn và biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, chỉ thực hiện đối với các trường hợp vi phạm hành chính mà trong đó điện, nước là điều kiện để thực hiện hành vi vi phạm.

Điện Kremli đặt nhiệm vụ quan trọng bảo vệ đất nước trước dịch Covid-19

Thế giới - 22/02/2020 16:30
Theo ông Dmitrij Peskov, Thư ký báo chí của Tổng thống Nga, công dân Trung Quốc không nên bị phân biệt đối xử, nhưng lúc này nhiệm vụ quan trọng là bảo vệ người Nga và đất nước khỏi sự xâm nhập của coronavirus.

Phụ nữ có thai dùng thuốc kháng sinh nhóm macrolide sẽ gây dị tật thai nhi

Sức khỏe - 22/02/2020 16:27
Phân tích dữ liệu được thu thập bởi các cơ quan y tế của Anh trong 26 năm qua và con số 104.000 trẻ em có mẹ bị nhiễm trùng nặng trong thai kỳ có sử dụng penicillin cũng như các loại thuốc khác để chống lại vi khuẩn, các nhà khoa học Anh cảnh báo nhóm thuốc kháng sinh macrolide không được dùng cho phụ nữ có thai vì nguy cơ gây dị tật bẩm sinh ở trẻ.

Sai lầm khi sử dụng kem dưỡng khiến da càng xấu đi

Sức khỏe - 22/02/2020 15:00
Tại sao dưỡng ẩm rồi mà da bạn vẫn chưa được mịn màng như ý? Rất nhiều khả năng các nàng đang mắc phải những sai lầm khi dưỡng ẩm cho da cực kỳ phổ biến này.

Những ẩn số xung quanh cuộc đời cô Ba, hoa hậu đầu tiên Sài Gòn

Giải trí - 22/02/2020 15:00
Từ lâu, vẻ đẹp và danh tiếng của cô Ba, hoa hậu đầu tiên Sài Gòn được truyền tụng khắp Đông Dương. Tuy nhiên, thông tin về cuộc đời của cô vẫn còn không ít những ẩn số.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS