Thứ 2, 14/10/2019

Tự luyện cách tư duy - Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này

14/09/2019 11:28
Tự luyện cách tư duy - Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này

Một trong những năng lực cốt lõi của tư duy là khả năng giải quyết vấn đề. Vậy, đâu là điểm khác biệt giữa nhóm người "việc gì cũng biết làm" và nhóm người chỉ biết khoanh tay đứng nhìn trước những thách thức khó khăn?

Câu chuyện thứ nhất:

Hãy hình dung hai con diều hâu. Một con có thị lực tốt và một con bị cận thị. Cả hai con đều sống bằng nguồn thức ăn là ếch, chuột và thằn lằn. Từ trên cao, con diều hâu có thị lực tốt có thể nhìn thấy và nhận ra một con ếch. Nó lao xuống và ăn con ếch đó. Vì con diều hâu này có thị lực tốt nên nó có thể sống nhờ vào nguồn thức ăn là ếch và nhanh chóng quên đi nguồn thức ăn khác là chuột và thằn lằn.

Con diều hâu bị cận thị không thể làm điều tương tự. Con diều hâu này phải tạo ra một khái niệm tổng quát về "những vật nhỏ chuyển động". Bất kể khi nào nhìn thấy một vật nhỏ chuyển động, con diều hâu sẽ lao xuống.

Đôi khi nó bắt được một con ếch, có khi là con chuột, khi khác là con thằn lằn, và thỉnh thoảng cũng có thể là một món đồ chơi của trẻ con. Đa số mọi người sẽ ngay lập tức xem con diều hâu có thị lực tốt là con diều hâu mạnh hơn. Nhưng trong một số trường hợp nhận định đó có thể sai.

Con diều hâu cận thị vẫn sẽ sống được mà không gặp phải khó khăn gì lớn. Đó là vì con diều hâu cận thị có sự linh hoạt. Sự linh hoạt này nảy sinh từ việc sáng tạo ra khái niệm tổng quát, khái quát và không rõ nét về "những vật nhỏ chuyển động".

Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này - Ảnh 1.

Câu chuyện thứ hai:

Một số sinh viên ngành điện được giao nhiệm vụ hoàn thành một mạch điện đơn giản. 97% sinh viên than phiền rằng họ không có đủ dây điện để hoàn thành mạch điện. Chỉ 3% sinh viên còn lại hoàn thành được mạch điện. Nhóm 97% muốn có "dây điện", và vì không có dây điện nên họ không thể hoàn thành nhiệm vụ. Nhóm 3% thì có một khái niệm khái quát, chung chung và không rõ nét về "vật kết nối". Vì không có dây điện nên họ đã nhìn xung quanh mình để tìm một vật kết nối khác. Họ đã sử dụng chiếc tua vít để nối mạch điện hoàn chỉnh.

Hầu hết những lợi thế của bộ não con người trong vai trò bộ máy tư duy đều bắt nguồn từ những nhược điểm của nó trong vai trò là bộ máy thông tin. Bởi vì bộ não không lập tức hình thành những hình ảnh chi tiết và chính xác, nên chúng ta có một kho lưu trữ những hình ảnh mờ ảo, khái quát và chung chung, những hình ảnh mà sau này sẽ trở thành các khái niệm.

Những hình ảnh mờ ảo, khái quát và chung chung này hết sức hữu dụng trong tư duy.

Hãy xem xét sự khác nhau giữa hai yêu cầu sau:

- "Tôi muốn một ít keo để ghép hai miếng gỗ này lại với nhau."

- "Tôi muốn một cách nào đó để ghép hai miếng gỗ này lại với nhau."

Yêu cầu đầu tiên rất cụ thể. Nếu không có keo dán thì nhiệm vụ này không thể hoàn thành. Nhưng có khi keo không phải là cách tốt nhất để ghép hai miếng gỗ lại với nhau trong trường hợp này.

Yêu cầu thứ hai gợi ra nhiều cách khác để ghép hai miếng gỗ lại với nhau: keo, đinh, vít, kẹp, dây thừng, khớp nối… Yêu cầu này vừa cho phép ta linh hoạt sử dụng công cụ khác nếu không có keo, vừa giúp ta có thể cân nhắc những phương án khác.

Người tư duy tốt là người rất giỏi đi từ chi tiết đến tổng thể, từ đặc trưng đến khái quát – rồi đi ngược lại.

Khi tìm cách giải quyết một vấn đề nào đó, đầu tiên chúng ta thường phải xem xét chúng một cách khái quát. "Chúng ta cần một cách nào đó để gắn cái này lên tường." Sau đó chúng ta tiến hành thu hẹp cái khái quát thành cái cụ thể.

Cuối cùng, chúng ta chỉ có thể "thực hiện" những việc cụ thể. Nhưng các khái niệm khái quát và không rõ ràng sẽ mang đến cho chúng ta phạm vi tìm kiếm rộng hơn, suy nghĩ linh hoạt hơn và có cơ hội đánh giá nhiều phương án lựa chọn khác nhau hơn.

Khả năng đi từ chi tiết đến tổng quát thường được gọi là sự trừu tượng hóa.

Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này - Ảnh 2.

Phương pháp học theo cách của tỷ phú công nghệ Elon Musk

#1 Học qua nhiều kiểu viết chữ "A" khác nhau

#2 Chỉ nhìn vào một trường hợp duy nhất, chữ "A" nào trông cũng giống nhau

Trong cuốn sách "Tự rèn luyện cách tư duy", Ts. Edward De Bono – một trong 250 người có đóng góp nhiều nhất cho thế giới đã đưa ra mô hình tư duy, giải quyết vấn đề theo 5 giai đoạn nhằm tận dụng tư duy trừu tượng và sự sáng tạo tiềm ẩn trong mỗi người:

Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này - Ảnh 3.

Năm giai đoạn tư duy – Nghiên cứu của TS. Edward De Bono

To ( Tôi muốn đi đến đâu)

Ở giai đoạn này chúng ta cần phải rõ ràng về những gì chúng ta tư duy và những gì chúng ta muốn đạt tới. Cần xác định và tái xác định mục đích tư duy. Giúp chúng ta có thể xác định được đúng cách để giải quyết vấn đề.

Lo (Giai đoạn thông tin)

Giai đoạn này thể hiện thông tin sẵn có và thông tin mà chúng ta cần. Tình huống là gì? Chúng ta biết gì? Nhận thức cũng xuất hiện trong giai đoạn này. Giúp chúng ta cố gắng tập hợp và trình bày thông tin cần thiết cho quá trình suy nghĩ của mình.

Po (Có những khả năng nào)

Đây là giai đoạn của các khả năng. Ở đây ta tạo ra các giải pháp và cách tiếp cận khả năng có xảy ra. Chúng ta làm điều đó bằng cách nào? Giải pháp là gì? Đây là giai đoạn sản sinh. Trước Po có hai giai đoạn tư duy và sau Po cũng là hai giai đoạn tư duy vì vậy đây là đường liên kết giữa đầu vào và đầu ra của cả quá trình.

So (Kết quả là gì )

Đây là giai đoạn thu hẹp, kiểm tra và chọn lựa các khả năng. Nó kết luận, quyết định và chọn lựa. Giúp chúng ta cho ra kết quả tốt nhất.

Go (Đưa suy nghĩ vào hành động)

Giai đoạn này thể hiện "bước hành động". Bạn dự định làm gì? Tiếp theo sẽ làm gì? Suy nghĩ của bạn dẫn tới điều gì? Bạn cần phải làm gì để xử lý được vấn đề mà đặt ra từ đầu.

Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này - Ảnh 4.

(Lược trích từ cuốn sách ‘Tự luyện cách tư duy - Edward De Bono’)

Theo Trí Thức Trẻ

Theo Cafebiz


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Hãy nắm lấy cơ hội, bởi cuộc đời mãi không bao giờ có cơ hội thứ hai

Cốc, cốc. Ai đó? Cơ hội đây. Đừng ngốc thế - cơ hội không gõ cửa hai lần! Nếu bạn đã đề ra mục tiêu, sau đó hãy dốc toàn lực thực hiện. Đừng do dự và đừng để bản thân phải hối hận về sau. Nếu không thực hiện, mãi mãi chúng ta sẽ chẳng bao giờ có cơ hội thứ hai để lựa chọn.
2

Kỳ 1 - Cuộc gặp lần đầu giữa luật sư Michelle và thực tập sinh Barack Obama

Dù có hơi dửng dưng về những tin đồn trước khi anh xuất hiện, nhưng tôi phát hiện mình ngưỡng mộ Barack. Anh ấy thú vị, khác thường và lịch thiệp một cách kỳ lạ…
3

Là phụ nữ, nhất định phải đọc 4 quyển sách này

Bốn quyển sách dưới đây mang đến cho nữ giới bài học về làm giàu, sống hạnh phúc, tư duy tích cực, giúp họ vượt qua nhiều khủng hoảng và tự tin gặt hái thành công.
4

Nhà văn – Dịch giả Nguyễn Bích Lan: 'Chất Michelle là Trí tuệ mức cao trong mọi hoàn cảnh'

Dịch giả - nhà văn Bích Lan mới đây đã có những nhận xét và đánh giá thú vị về cuốn hồi ký Chất Michelle của cựu Đệ nhất Phu nhân Mỹ.
5

Đọc Chất Michelle Kỳ 6: Trở thành một phụ nữ có khả năng bước lên một sân khấu khác

Cả gia đình tôi đều đến dự lễ nhậm chức của Barack. Các cô dì, chú bác, anh chị em họ của tôi cũng đến. Bạn bè chúng tôi ở Công viên Hyde, cả những cô bạn gái của tôi ở Chicago và chồng họ cũng đến. Ai cũng dẫn con cái theo cùng.

Quốc gia khởi nghiệp - Báu vật của người Do Thái khiến thế giới nể phục: Dám làm dám chịu!

Những thành tựu của Israel và cụ thể là trong lĩnh vực quốc phòng được bắt nguồn từ đâu? Ngoài tính chia sẻ, kết nối, nền quốc phòng với những chính sách đặc biệt đã giúp tạo cho người dân Israel những phẩm cách đặc biệt nào?

Demi Moore chụp ảnh khoả thân ở tuổi U.60

Demi Moore tiết lộ trong cuốn sách mới rằng cô từng lạm dụng rượu và ma túy ở tuổi 42 sau khi sảy thai sau khi có mang với bạn trai lúc đó là Ashton Kutcher

10.000 cuốn “Chất Michelle’ đã đến tay bạn đọc sau 4 tuần

Hồi ký Michelle Obama đã tạo nên hiện tượng trong ngành xuất bản khi số lượng bán ‘Chất Michelle’ đã gần chạm đến con số 10.000 cuốn chỉ sau 4 tuần phát hành.

Bí mật của may mắn - khổ nhỏ

May mắn là một khái niệm trừu tượng, nhưng rất gần gũi với cuộc sống và  được coi như một tác nhân bí ẩn góp phần vào các mặt hoạt động của con người.

Thức tỉnh mục đích sống

Bây giờ thì nhân loại đã sẵn sàng để chuyển hóa chưa? Tại sao lúc này mới thực là thời cơ? Bạn có thể làm gì để thúc đẩy quá trình chuyển hóa nội tại này?

Dám nghĩ lớn

Hãy thử nghĩ về những người có mức thu nhập cao hơn bạn gấp 5 lần. Có phải họ thông minh hơn bạn gấp 5 lần? Họ làm việc vất vả hơn bạn gấp 5 lần?

Hành trình từ Trái Tim đến với các em học sinh vùng sâu tỉnh Bình Phước

Ngày 11.9.2019, “Hành trình từ Trái Tim” vùng sâu - vùng xa miền Đông và vùng sông rạch Đồng bằng Sông Cửu Long do Tập đoàn Trung Nguyên Legend khởi xướng đã đến với các em học sinh trường THCS Đoàn Đức Thái (Bình Phước).

Sức mạnh tiềm thức

Là một trong những quyển sách về nghệ thuật sống nhận được nhiều lời ngợi khen và bán chạy nhất mọi thời đại, nó cũng giúp hàng triệu độc giả trên thế giới đạt được những mục tiêu quan trọng trong đời chỉ bằng một cách đơn giản là thay đổi tư duy.

Ngày 20.10, ga Sài Gòn mở bán gần 300.000 vé tàu Tết Canh Tý

Thời sự - 14/10/2019 18:02
Từ 8 giờ ngày 20.10, ga Sài Gòn sẽ bán vé gần 300.000 vé tàu Tết Nguyên đán Canh Tý năm 2020 cho tập thể đã đăng ký và các cá nhân trên website, nhà ga, đại lý bán vé.

Triển lãm Di sản của Hermès tại Hà Nội, mở cửa tự do

Giới trẻ - 14/10/2019 17:41
Triển lãm của thương hiệu thời trang lâu đời của Pháp sẽ diễn ra tại Hà Nội từ 25.10 đến 3.11.2019 tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám và mở cửa tự do.

Ông Trump chuẩn bị trừng phạt kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ

Thế giới - 14/10/2019 17:37
Hãng Reuters đưa tin chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Ankara, sớm nhất là trong tuần này, bởi quân đội Thổ Nhĩ Kỳ mở cuộc tấn công vào miền Bắc Syria.

Ca sĩ Sulli của f(x) qua đời ở tuổi 25

Giải trí - 14/10/2019 17:33
Thi thể của Sulli nhóm f(x) được tìm thấy tại nhà riêng ở Seoul chiều 14.10.

World Travel Awards vinh danh Sân bay quốc tế Vân Đồn

Du lịch - 14/10/2019 17:30
Ngày 12.10, Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Vân Đồn tại tỉnh Quảng Ninh, được tổ chức Giải thưởng Du lịch Thế giới (World Travel Awards - WTA) vinh danh “Sân bay mới hàng đầu châu Á 2019”, trong Lễ trao giải thưởng du lịch thế giới khu vực châu Á - châu Đại Dương diễn ra tại Phú Quốc (Kiên Giang).

Ikigai - Chất Nhật trong từng khoảnh khắc

Sách - 14/10/2019 17:16
Ikigai là một khái niệm đã tồn tại từ rất lâu trong truyền thống văn hóa Nhật Bản. Đây là khái niệm về niềm vui trong cuộc sống thường nhật, hay nói cách khác là lý do mà bạn thức dậy vào mỗi sáng. 

Cựu đệ nhất phu nhân Michelle Obama sẽ đến Việt Nam

Văn hóa - 14/10/2019 16:58
Bà Michelle Obama cùng con gái cựu tổng thống Mỹ George W. Bush là Jenna Bush Hager và một số khách mời nổi tiếng sẽ đến Việt Nam vào tháng 12-2019 để gặp gỡ phụ nữ trẻ và chia sẻ các câu chuyện về giáo dục.

Thịt chó - Bài 1: Ám ảnh chuyện giết chó của chủ quán nhậu

Thời sự - 14/10/2019 16:13
Đập đầu, chích điện, cắt cổ, trấn nước… là những cách giết chó rất phổ biến của chủ các điểm kinh doanh quán nhậu chuyên về thịt chó (hay còn gọi là thịt cầy). Chỉ mới nghe thôi đã thấy rùng rợn rồi, chứ huống hồ gì nói đến chuyện tận mắt chứng kiến.

9 mẹo chăm sóc răng cho trẻ sơ sinh

Kỹ năng - 14/10/2019 16:11
Giai đoạn sơ sinh chính là lúc trẻ bắt đầu mọc răng. Chăm sóc răng trẻ trong thời gian này sẽ bảo vệ nướu và những chiếc răng vĩnh cửu của trẻ về sau.

Cách giúp nam giới loại bỏ mùi cơ thể

Kỹ năng - 14/10/2019 16:10
Dùng chất khử mùi thích hợp, thay đổi chế độ ăn, chọn trang phục hợp lý là vài trong số các cách giúp mày râu chăm sóc da hằng ngày để giảm mùi và đem lại hương thơm tươi mới.

Singapore sẽ thành nước đầu tiên trên thế giới cấm quảng cáo đồ uống có đường

Sức khỏe - 14/10/2019 16:08
Chính phủ Singapore vừa công bố kế hoạch cấm các quảng cáo đồ uống đóng hộp có hàm lượng đường cao để bảo vệ sức khỏe cho người dân.

Cách giảm vị chua trong món ăn

Kỹ năng - 14/10/2019 16:08
Những cách đơn giản dưới đây sẽ giúp bạn giảm bớt vị chua trong các món thịt hầm, nước xốt, thịt và cá khi chế biến mà không giảm hương vị của món ăn.

Chân dung bạn gái mới của Liam Hemsworth

Giải trí - 14/10/2019 16:07
Trong khi vợ cũ đang tận hưởng khoảng thời gian ngọt ngào bên tình trẻ Cody Simpson, Liam Hemsworth vừa lộ ảnh dạo phố thân mật cùng Mddison Brown - nữ diễn viên kém anh 7 tuổi.

Khám phá làng nghề làm cỏ bàng thủ công của người Khmer

Du lịch - 14/10/2019 16:06
Cỏ bàng sinh trưởng trên những vùng đất ngập nước, sau khi thu hoạch sẽ được phơi, ép rồi đan lát thành nhiều đồ dùng sinh hoạt.

Uống nước hoa quả giúp khỏe phổi

Sức khỏe - 14/10/2019 16:05
Một số nước hoa quả chứa nhiều chất kháng ô xy hóa và vitamin, rất tốt để làm khỏe phổi và ngăn ngừa các bệnh lý về phổi.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS