Tại sao những quyết định tự phát thường mang lại kết quả tốt?

Cha tôi từng là một quân nhân và không biết bao nhiêu lần ông nhắc nhở tôi: "Không có gì giết chết sự tiến bộ nhanh hơn sự thiếu quyết đoán!".

Bất chấp những lời khuyên từ ông, tôi vẫn dành nhiều thời gian để ngẫm nghĩ về những quyết định trong quá khứ, cũng như lo lắng về mọi thứ trong tương lai. Tuy nhiên, gần đây, tôi đã tìm thấy một dòng suy nghĩ khác của tác giả Malcolm Gladwell, một lối tư duy mà tôi chưa bao giờ biết đến! Ông cho rằng: "Hamlet đã sai!".

(Hamlet là một nhân vật trong vở bi hài kịch nổi tiếng "The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark" của nhà văn, nhà soạn kịch người Anh, William Shakespeare)

Trong một buổi thu âm, người dẫn chương trình Cathy Heller đã đề nghị Malcolm chia sẻ về những cách tránh khỏi việc suy nghĩ thái quá. Ngay lập tức, ông chia sẻ một lời khuyên mình học được từ Albert O. Hirschmann, một trong những thần tượng của ông. Hirschmann là một nhà kinh tế học huyền thoại. Ông được Gladwell và nhiều người khác coi là một trong những nhà tư tưởng vĩ đại nhất của thế kỷ 20. Ông đã sống cả cuộc đời mình với một triết lý vững chắc rằng: "Hamlet đã sai".

Triết lý này nghe có vẻ kỳ quặc! Tuy nhiên, sau khi được nghe Malcolm Gladwell giải thích, nó lại thực sự rất có lý.

Hamlet là một trường hợp kinh điển trong việc nghĩ quá nhiều và làm quá ít. Anh ta đã lên kế hoạch trả thù cho cha của mình. Nhưng cuối cùng, anh lại không thể đưa ra quyết định dứt khoát và hành động kịp thời. Những điều này không chỉ dày vò tâm trí Hamlet trong những ngày tháng còn lại, mà còn khiến anh ta phải trả giá bằng chính mạng sống của mình.

Theo Hirschmann, vở bi hài kịch về nhân vật Hamlet muốn truyền tải đến chúng ta một thông điệp khác. Nó cho chúng ta thấy được: "Sự mơ hồ về những gì có thể xảy ra trong tương lai, không nên trở thành lý do khiến chúng ta trở nên bị động. Nó phải được xem là yếu tố giúp giải phóng trí óc và khiến chúng ta suy nghĩ theo hướng lạc quan hơn". Chẳng có gì là chắc chắn khi chúng ta đề cập đến tương lai!

Tất nhiên, một cuộc sống mơ hồ với nhiều thứ nằm ngoài tầm kiểm soát sẽ rất đáng sợ. Bộ não của chúng ta luôn được lập trình để giúp ta hướng về một cuộc sống an toàn và tốt đẹp hơn. Tuy vậy, khi đại dịch COVID xuất hiện, tôi đã thay đổi tư duy theo hướng hoàn toàn khác. Bạn có thể sẽ không biết được chuyện gì sẽ xảy đến trong tương lai, nhưng bạn chắc chắn có thể làm bất cứ thứ gì trong hiện tại nếu bạn thực sự muốn.

Malcolm Gladwell đã nói rằng: "Nếu bạn có niềm tin mình sẽ dự đoán được những điều có thể xảy ra trong tương lai, điều này thật điên rồ! Thay vào đó, mọi người cần tích cực thay đổi thói quen từng ngày".

Hãy coi sự tò mò là hành động được ưu tiên hàng đầu!

Trong điếu văn Malcolm đã đọc tại đám tang của cha mình, ông kể về việc cha kết hôn với mẹ ông, một phụ nữ da đen, vào năm 1959. Cha của Malcolm quyết định kết hôn vì ông thực sự yêu bà chứ chẳng phải bởi vì bất kỳ lý do nào khác. Ông không quan tâm xã hội nghĩ gì, không hề đắn đo suy nghĩ xem đó có phải là một quyết định đúng đắn hay không. Ông chỉ làm theo những gì mà ông cho là đúng. Cha của Malcolm là một người sống theo lý tưởng của bản thân.

Nếu bạn đã từng đọc cuốn sách "Blink" của Malcolm, bạn sẽ thấy nội dung cuốn sách được viết dựa trên lối tư duy: "Những quyết định tự phát thường mang lại kết quả tốt, thậm chí còn tốt hơn những quyết định được lên kế hoạch và cân nhắc cẩn thận". Rõ ràng, Malcolm đã bị ảnh hưởng rất nhiều từ cha ông, cả về phong cách lãnh đạo lẫn lối sống.

Tất nhiên, chúng ta phải luôn suy nghĩ và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đưa ra một quyết định nào đó. Cuộc sống này không phải lúc nào cũng dễ dàng. Mặc dù vậy, tôi không thể phủ nhận phần lớn những điều tốt đẹp nhất đã xảy ra với tôi đều đến từ những tình huống tự nhiên và không ngờ tới nhất. 10 năm về trước, sau khi bị phá sản, trong một dịp tình cờ, tôi đã lấy hết số tiền ít ỏi còn lại và mua 1 tấm vé một chiều đến Barcelona, với nỗ lực tìm lại vận may cho mình. Tôi không có bất kỳ người bạn nào ở đó và cũng chẳng có việc làm. Tệ hơn nữa, tôi thậm chí còn trở thành người sinh sống bất hợp pháp ở đất nước này sau khi giấy thị thực 90 ngày của tôi hết hạn.

Một người không còn gì để mất như tôi có thể đã bỏ cuộc. Nếu vậy, trong vòng chưa đầy một tháng nữa, tôi sẽ phải quay trở lại căn nhà của cha mẹ mình và mặc kệ những gì có thể xảy ra tiếp theo. Tuy nhiên, chính vì câu nói từ cha của Malcolm: "Hãy tin tưởng vào bản thân và nỗ lực cố gắng", tôi đã thay đổi suy nghĩ và cố gắng tìm lại vận may cho mình. Tôi cần phải nhắc nhở bản thân luôn nhớ về câu nói này nhiều hơn. Tôi phải luôn tự ghi nhớ rằng, phần thưởng mà thế giới này mang lại chỉ dành cho những ai biết nỗ lực tiến về phía trước, bất kể đích đến ở đâu. Hãy luôn coi sự tò mò là hành động được ưu tiên hàng đầu của bạn!

Những khi bạn gặp phải khó khăn, bế tắc, hãy nhớ về những lời khuyên của Malcolm và Hirschmann. Bạn hãy nhớ rằng "Hamlet đã sai!" và cho phép bản thân có nhiều cơ hội để thay đổi hơn. Những khoảnh khắc tuyệt vời nhất sẽ xuất hiện khi chúng ta tin vào bản thân và tự nhắc nhở mình rằng: "Cố gắng lên, hãy tiến về phía trước!".