Học cả đời

Bao nhiêu người tốt nghiệp đại học hài lòng rằng họ không còn bài thi nào nữa? Bao nhiêu người tốt nghiệp đại học hài lòng rằng họ không phải học thêm nữa? Tôi chắc có nhiều người nhưng đó là sai lầm bởi vì việc học phải KHÔNG kết thúc với việc tốt nghiệp mà bạn vẫn phải học thêm để duy trì nghề nghiệp của bạn trong môi trường làm việc cạnh tranh này.

Không thành vấn đề bạn làm việc ở đâu, bạn luôn được so sánh về tri thức và kĩ năng của bạn với những người khác. Khác biệt giữa trường học và môi trường làm việc là không có thi phải vượt qua, không có lớp để học ở chỗ làm việc nhưng họ sẽ đo năng lực của bạn so với người khác. Và nếu bạn không đáp ứng được những chuẩn nào đó thì bạn có thể không có khả năng giữ được việc làm của bạn. Vấn đề là chuẩn đang thay đổi mọi lúc do công nghệ thay đổi, khách hàng thay đổi, sản phẩm thay đổi và doanh nghiệp thay đổi và những thay đổi này tác động tới mọi công nhân.

Bạn có thể là chuyên viên công nghệ giỏi nhất trong công ti nhưng khi công nghệ thay đổi, điều bạn biết có thể không còn được cần nữa, đột nhiên, bạn có thể không có khả năng giữ việc làm của bạn trừ khi  bạn sẵn lòng học công nghệ mới. Không may, phần lớn mọi người không thể học được điều mới nhanh chóng, phần lớn trở thành nạn nhân của thay đổi.

Tháng trước, tôi đã gặp vài người quản lí của Microsoft, những người bị sa thải và họ bảo tôi rằng họ đã quen thuộc với Window XP và mọi thứ họ đã làm đều có liên quan tới công nghệ này. Ngày nay nó không phải là Window XP hay Window 7 thêm nữa mà là Window 10. Ngay cả những người làm việc với Window 8 hay Window 9 cũng lo nghĩ vì công nghệ thay đổi nhanh thế.

Giải pháp duy nhất để giữ việc làm của bạn trong thế giới thay đổi nhanh chóng này là phát triển thái độ “học cả đời” để giữ cho tri thức và kĩ năng của bạn được cập nhật. Và thái độ này phải được phát triển sớm khi bạn vẫn còn trong trường.

Vài năm trước, một sinh viên bảo tôi: “Em mừng là em không học công nghệ cho nên em không phải lo nghĩ về thay đổi công nghệ hay liên tục học điều mới.”

Tôi hỏi anh ta: “Em có thể nói cho thầy lĩnh vực nào không bị tác động bởi công nghệ không? Không thành vấn đề em chọn lĩnh vực học tập nào, em phải duy trì thái độ học cả đời vì mọi thứ đều thay đổi. Ngày nay phần lớn các công ti đều dùng Công nghệ thông tin và khi công nghệ thay đổi, họ phải thay đổi nữa. Từ các cơ xưởng tới bệnh viện, từ ngân hàng tới văn phòng, mọi thứ đều phụ thuộc vào Công nghệ thông tin. Nếu em không giữ cho tri thức và kĩ năng của em được cập nhật, em sẽ bị loại bỏ.”

Theo một khảo cứu của chính phủ Mĩ, có mối tương quan mạnh giữa học tập và việc làm bền vững. Những công nhân liên tục học có khả năng thích nghi với môi trường thay đổi và vẫn còn duy trì được cạnh tranh trong thị trường việc làm. Công nhân chứng tỏ được rằng họ sẵn lòng học những điều mới được coi như có động cơ cao và có giá trị cao.

Tương phản lại, công nhân không phát triển việc học cả đời, người chỉ duy trì một vị trí bị coi là “lười” và phải bị “bỏ đi” khi kĩ năng của họ không còn được cần tới. Trong thị trường việc làm cạnh tranh cao này, có hàng trăm ứng cử viên cho vài vị trí và nếu bạn không đóng góp tích cực cho doanh nghiệp, bạn sẽ không kéo dài được lâu.

Cho dù bạn đã có việc làm tốt, bạn vẫn cần nói chuyện với người quản lí để tìm lời khuyên về tri thức và kĩ năng mới mà bạn sẽ cần cải tiến. Bạn có thể cần học thêm vài môn học hay xêmina, hay thậm chí học trực tuyến theo cách riêng của bạn để giữ cho kĩ năng của bạn được cập nhật.

Nếu bạn biết rằng kĩ năng tính toán mây là một phần ngày càng quan trọng của việc làm của bạn, bạn có thể đề nghị người quản lí cho bạn theo lớp học hay làm việc cho ai đó có kĩ năng trong khu vực này để giúp cho bạn học kĩ năng mới.

Khi bạn làm việc, dễ dàng không chú ‎ý tới nhu cầu thay đổi của thị trường việc làm. Tuy nhiên, điều quan trọng là tạo ra thói quen đọc về xu hướng thị trường, xu hướng công nghệ có liên quan tới nghề của bạn trên cơ sở hàng tuần.

Bạn phải tự hỏi mình: Mình có mọi thứ mà công ti cần hay điều công nghiệp đang tìm không? Kĩ năng của mình có cập nhật không? Ngày nay phần lớn mọi việc làm đều yêu cầu khối lượng phát triển chuyên nghiệp nào đó mọi năm để duy trì tình trạng của bạn. Dù đây có là yêu cầu hay không, phải chắc bạn bắt kịp với điều đang xảy ra trong lĩnh vực của bạn, nếu không bạn có thể tự phơi mình ra cho rủi ro.

Việc học cả đời cần thời gian và nỗ lực, và đôi khi nó sẽ làm cho bạn cảm thấy không thoải mái với nhiều thay đổi thế. Tuy nhiên nếu bạn có thể giữ thói quen học cả đời này trong toàn thể nghề nghiệp của bạn, bạn sẽ có khả năng giữ được nghề nghiệp của bạn lâu hơn nhiều, và dẫn một nghề nghiệp rất năng suất đi tới cùng.