Nguồn gốc của loài mèo

Thiên Khôi25/01/2023 12:00
Nguồn gốc của loài mèo

Mèo và con người đã có một lịch sử gắn bó từ rất lâu đời. Tuy nhiên, mèo hiện đại vẫn hoàn toàn có khả năng sống sót trong tự nhiên bởi những đặc điểm được duy trì từ tổ tiên của chúng.

Nguồn gốc của loài mèo - 1

Họ mèo là một trong họ đa dạng và thành công nhất trong tự nhiên (Ảnh: Wikipedia).

Họ mèo (Felidae) được chia thành ba chi, gồm Panthera (sư tử, hổ, báo hoa mai, báo gấm...), Acinonyx (báo săn) và Felis (bao gồm tất cả những chi mèo 'nhỏ' khác).

Trong đó, mèo nhà (Felis catus) là một trong những loài tiến hóa nhất trong họ Mèo, cho dù kích thước của chúng cũng thuộc loại nhỏ nhất.

Những thợ săn thiên phú

Một đặc điểm chung của tất cả các loài họ mèo là chúng đã tiến hóa để trở thành động vật săn mồi với giác quan đặc biệt thính nhạy.

Trong đó, thính giác, thị giác và khứu giác của mèo được xem là nhạy bén bậc nhất trong số các loại động vật vú trên cạn.

Các đặc điểm giải phẫu như đầu tròn và cấu trúc xương tương đồng cho thấy có 37 loài thuộc họ mèo, và chúng đều tiến hóa từ một tổ tiên chung sống ở châu Á khoảng từ 10 - 12 triệu năm trước.

Cho đến nay, họ mèo phân bổ ở tất cả các vùng trên Trái Đất, ngoại trừ Bắc Cực, Nam Cực và Australia. Sở dĩ làm được điều này là bởi sự lên/xuống của mực nước biển trong hàng thiên niên kỷ đã cho phép mèo di cư và chiếm lấy các vùng địa lý khác nhau.

Chúng được xem là những thợ săn ăn thịt phát triển ở bậc cao nhất trong số tất cả các loài động vật có vú.

Nguồn gốc của loài mèo - 2

Điều thú vị là ngoài sư tử sống theo đàn, tất cả các loài mèo hoang dã khác đều phát triển thành động vật có lối sống đơn độc, với khả năng săn mồi và tự bảo vệ chính mình.

Cũng loại trừ sư tử, dáng vẻ của mèo đực và mèo cái là khá tương đồng, dù con đực thường lớn hơn một chút.

Mèo có tính lãnh thổ cao, khi chúng có xu hướng phát triển khu vực riêng mình để săn mồi và đánh dấu lãnh thổ chủ yếu thông qua mùi hương.

Chúng phát triển với nhiều màu lông khác nhau và cực kỳ đa dạng, từ màu đơn sắc, cho tới kết hợp nhiều vệt màu, sọc màu, đốm đen... Đây là những đặc điểm thích nghi cho phép mèo ngụy trang và hỗ trợ đắc lực cho lối sống săn mồi của chúng.

Sự tiến hóa và thích nghi của mèo

Bằng chứng về việc mèo sống chung với người được thể hiện rõ ràng từ các ghi chép hóa thạch. Trong đó, lâu đời nhất có lẽ là ở Ai Cập, khoảng 3.600 năm trước.

Tại đây, hộp sọ của mèo được tìm thấy trong khu chôn cất mèo Ai Cập xác định chúng thuộc loài Felis sylvestris lybica (mèo rừng châu Phi). Dẫu vậy, việc thuần hóa mèo dường như đã xảy ra từ khoảng 10.000 năm trước hoặc lâu hơn, với địa điểm là khu vực Trung Đông.

Nguồn gốc của loài mèo - 3

Hình ảnh con mèo trong văn hóa Ai Cập (Ảnh: Getty).

Nhiều bằng chứng xác nhận rằng mèo được tìm thấy bên cạnh xác của chủ nhân ở một ngôi mộ thuộc đảo Síp, khoảng 9.500 năm trước. Như vậy, mèo và con người rõ ràng là đã có một lịch sử gắn bó từ rất lâu đời.

Theo các chuyên gia về sử học, nguyên nhân của sợi dây gắn kết này thực ra chính là bởi loài chuột. Cụ thể, sự phát triển của con người thể hiện ở các kho dự trữ ngũ cốc đã gây ra sự tích tụ và gia tăng đáng kể đối với loài chuột nhà.

Khi ấy, con người đã gặp rất nhiều khó khăn trong việc chống đỡ sự tấn công của loài gặm nhấm. Tuy nhiên, kể từ khi có sự xuất hiện của mèo (vốn dĩ bị thu hút bởi sự gia tăng dân số của chuột), con người đã nhận ra giá trị của chúng, dẫn tới việc thuần hóa mèo.

Mặc dù vậy, thuần hóa mèo không giống với cách mà chó và các động vật khác đã được thuần hóa. Nhìn chung, mèo không trải qua những thay đổi lớn trong quá trình thuần hóa và hình dáng, cũng như hành vi của chúng vẫn rất giống với tổ tiên mèo rừng.

Theo đó, mèo hiện đại vẫn hoàn toàn có khả năng sống sót trong tự nhiên, và trên thực tế đã có nhiều con quay trở lại trạng thái tồn tại trong điều kiện hoang dã.

Quan hệ của người với mèo, từ ban đầu, đã xa cách hơn một chút so với chó, vì chó giúp người săn bắn và đợi người chia sẻ chiến lợi phẩm. Còn việc con người thuần hóa mèo chỉ phần nào đưa chúng rời khỏi đời sống hoang dã mà thôi.

Đặc điểm của mèo hiện đại

Nguồn gốc của loài mèo - 4

Mèo sống gần gũi với con người, nhưng hoàn toàn có thể thích nghi với điều kiện sống hoang dã (Ảnh: Getty).

Phân tích di truyền đã chứng minh rằng DNA của mèo nhà ngày nay gần giống với DNA của loài Felis sylvestris lybica, một phân họ của Mèo rừng châu Phi.

Chúng có ngoại hình tương tự như mèo mướp nhà, mặc dù bộ lông có phần nhạt hơn. Các cá thể của loài này chủ yếu sống phân tán trên thảo nguyên với những vùng lãnh thổ rộng lớn do con mồi (chủ yếu là loài gặm nhấm) tương đối thưa thớt.

Mèo nhà ngày nay giữ lại một số đặc điểm từ tổ tiên của chúng do từng sống ở sa mạc, bao gồm khả năng sống sót với lượng nước uống rất thấp, cũng như nước tiểu sinh ra rất cô đặc.

Phân của chúng cũng tương đối khô hơn với chó, nhằm giảm thiểu sự mất nước do môi trường sống.

Mèo cũng chịu được nhiệt độ khá cao, dù chúng có bộ lông dày. Đa số chúng không có dấu hiệu khó chịu cho đến lúc nhiệt độ da vượt quá 52 độ C. Trong khi đó, con người bắt đầu cảm thấy khó chịu tại thời điểm nhiệt độ da vượt quá 44,5 độ C.

Do có quan hệ gần gũi với mèo rừng, mèo nhà vẫn giữ được khả năng giao phối với loài này. Ở một số vùng như Scotland và Hungary, điều này đã gây ra những vấn đề nghiêm trọng khi việc mèo nhà giao phối với mèo rừng bản địa, dẫn đến số lượng mèo hoang thuần chủng khác biệt về mặt di truyền ngày càng giảm.

Hình ảnh con mèo trong các nền văn hóa

Nguồn gốc của loài mèo - 5

Trong dòng tranh dân gian Đông Hồ của người Việt, con mèo được khắc họa trong bức tranh nổi tiếng - "Đám cưới chuột" (Ảnh: Public Domain/Wikipedia).

Tại Ai Cập cổ đại, những nghiên cứu khảo cổ cho thấy rằng mèo đã được nuôi trong các gia đình như một loài vật được nể trọng. Lúc này, mối quan hệ giữa người Ai Cập cổ đại và loài mèo có nhiều ý nghĩa đặc biệt, họ rất đề cao loài mèo, thậm chí tôn thờ mèo với niềm tin rằng mèo là loài vật tượng trưng cho những điều thiêng liêng, ý nghĩa, như sự sinh sôi, nảy nở, sức mạnh quyền lực hay lẽ công bằng.

Trong thần thoại Na Uy, nữ thần Freyja biểu trưng cho tình yêu, cho vẻ đẹp, sự sinh sôi, quyền lực, tiền tài... Nữ thần Freyja thường được khắc họa bên cạnh những chú mèo. Trong đời sống dân gian Na Uy khi xưa, người nông dân muốn tìm kiếm sự bảo trợ cho mùa màng của mình thường để những chảo sữa trên cánh đồng. Họ xem đó như một cách để mời gọi những chú mèo phụng sự nữ thần Freyja tới cánh đồng của mình, giúp bảo vệ cho cánh đồng khỏi bị loài chuột phá hoại.

Tại Nga, mèo được xem là một biểu tượng của may mắn. Khi một gia đình chuyển tới nhà mới mà gia đình đó có nuôi mèo, họ sẽ để mèo bước vào nhà đầu tiên, rồi các thành viên trong nhà mới bước theo sau. Điều này được cho là giúp đưa lại may mắn cho gia chủ trong quá trình sinh sống trong ngôi nhà mới.

Tại Nhật Bản, mèo cộc đuôi được xem như biểu tượng của triển vọng tốt đẹp và tương lai hứa hẹn. Hình tượng "maneki neko" (chú mèo vẫy tay) biểu trưng cho sự may mắn, phát đạt. Hình tượng "maneki neko" thường được đặc tả bằng hình ảnh chú mèo cộc đuôi ngồi trên hai chân sau, một chân trước giơ lên cao.

Trong cộng đồng người Hồi giáo, mèo là loài động vật được coi trọng và bảo vệ, họ luôn đối xử với mèo tốt nhất có thể với niềm tin rằng mèo là loài vật hiện diện ở cả hai thế giới: khi con người còn sống và khi đã qua đời, vì vậy, không ai muốn "đắc tội" với mèo để rồi phải chịu sự phán xét khi nằm xuống. Nhìn chung, cộng đồng người Hồi giáo ở khắp nơi trên thế giới đều tin rằng việc đối xử tốt với mèo là một trong những việc thiện nên làm trong đời.

Tại Việt Nam, mèo là một trong mười hai con giáp, là linh vật đại diện cho năm Mão. Trong nhiều nền văn hóa từ Đông sang Tây, người ta cùng có chung quan niệm về việc mèo có nhiều "mạng", dù quan niệm về số lượng "mạng" mà mèo có trong các nền văn hóa khác nhau là khác nhau, nhưng quan niệm này đều xuất phát từ sự quan sát loài mèo và nhận thấy rằng mèo có sự mềm dẻo, linh hoạt, nhanh nhẹn khiến chúng có thể thoát ra khỏi những tình huống nguy hiểm đe dọa đến tính mạng.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Muôn sắc thái hài hước của dàn linh vật mèo Tết Quý Mão khắp Việt Nam

Nhiều tỉnh, thành trên khắp cả nước đã trưng bày những linh vật mèo chào đón Tết Quý Mão 2023. Trong đó, một số linh vật có hình dáng và biểu cảm hài hước, thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng.
2

Linh vật mèo của tỉnh thành nào đẹp nhất Tết Quý Mão 2023?

Báo Người Lao Động tổng hợp những hình ảnh muôn hình muôn vẻ về các linh vật mèo trang trí Tết Quý Mão 2023 trên cả nước để bạn đọc cùng chiêm ngưỡng.
3

Những câu trả lời ngô nghê của ChatGPT khiến dân mạng không thể nhịn cười

Được đánh giá là trí tuệ nhân tạo thông minh nhất hiện nay, tuy nhiên, đôi khi ChatGPT lại đưa ra những câu trả lời hết sức ngô nghê và hài hước, khiến nhiều người phải bật cười.
4

Clip "chủ tiệm vàng tung cước hạ gục tên cướp" gây ấn tượng tuần qua

Đoạn clip ghi lại khoảnh khắc chủ nhà tung cước đạp ngã 2 tên cướp tiệm vàng, khiến chúng hoảng sợ bỏ lại xe máy để chạy thoát thân, là một trong những clip nổi bật tuần qua.
5

Linh vật mèo ra mắt tại Quảng Trị khiến dân mạng trầm trồ

Linh vật mèo tại Quảng Trị vừa ra mắt đã khiến nhiều người trầm trồ vì giống như mèo thật. Bức tượng này làm bằng thạch cao, bên trong nhồi xốp, kinh phí thực hiện hơn 30 triệu đồng.

Những chú mèo nổi tiếng: Từ được ướp xác, làm thị trưởng đến ngôi sao màn bạc

Loài mèo vốn vô cùng quen thuộc và gần gũi với con người, nên không có gì lạ khi nó giữ vị trí quan trọng trong dòng chảy lịch sử.

5 loài mèo có giá bán đắt đỏ nhất thế giới

Loài mèo với vẻ đáng yêu và dễ thương của chúng khiến nhiều người yêu thích và lựa chọn làm thú cưng. Trong số đó, có những giống mèo có mức giá vô cùng khủng.

Chuyện về Choupette, ‘nàng thơ’ mèo của NTK Karl Lagerfeld quá cố

Mèo Choupette sinh ngày 15.8.2011, cô mèo này bắt đầu sống bên nhà thiết kế (NTK) thời trang Karl Lagerfeld kể từ mùa Giáng sinh năm 2011 cho tới khi ông qua đời hồi tháng 2.2019. 

Xem lại màn trình diễn mãn nhãn của 200 flycam trên bầu trời đêm giao thừa

Màn trình diễn xếp hình độc đáo bằng flycam phía trên bầu trời TP. Thủ Đức - TPHCM làm cho khán giả mãn nhãn với những hình ảnh đáng yêu trước thềm xuân mới khi ra bến Bạch Đằng đón giao thừa.

Clip "những màn ảo thuật đơn giản để biểu diễn dịp Tết" nổi bật tuần qua

Đoạn video hướng dẫn những màn ảo thuật đơn giản mà bất kỳ ai cũng có thể học theo để trình diễn trong những ngày Tết, là một trong những clip nổi bật tuần qua.

Những con mèo lập Kỷ lục Guinness Thế giới

Nhân Tết Quý Mão, người viết xin điểm qua những con mèo được ghi danh trong sách Kỷ lục Guinness Thế giới.

Không khí những ngày cận Tết tại TP.HCM: Giới trẻ lân la khắp mọi con đường tại trung tâm

Bắt đầu vào kỳ nghỉ Tết thì bầu không khí cũng trở nên nhộn nhịp hơn, nhất là khi những bạn trẻ tụ tập trên khắp mọi nẻo đường thế này.

Thế giới màu sắc kỳ lạ trong đôi mắt của chó, mèo và vì sao mắt chúng phát sáng trong đêm

Các nhà khoa học cho rằng điều quan trọng đối với những loài săn mồi này là có thể phát hiện chuyển động của con mồi về đêm và đó là lý do tại sao thị giác của chúng phát triển theo cách này.

Lập kế hoạch tương lai

Blog GS John VU - GS John Vu - 07/02/2023 10:00
Hệ thống giáo dục truyền thống không dạy về lập kế hoạch nghề nghiệp.

Những hiểu sai về người hướng nội

Suy ngẫm - Nguyên Phương - 07/02/2023 09:00
Là người hướng nội chúng mình không….

Khoá học tích lũy tài sản trong 7 ngày của người giàu có nhất thành Babylon

Từ sách - Phim - Đinh Anh - 07/02/2023 08:00
Phương pháp để chữa trị túi tiền trống rỗng của người giàu nhất thành Babylon chỉ được chia sẻ trực tiếp cho 100 người dân địa phương trong vòng 7 ngày.

Hình ảnh động vật nổi bật tuần qua: Mèo phản ứng nhanh trước cú mổ cự ly gần của rắn

Thư giãn - T.Thủy - 06/02/2023 12:00
Dù bị rắn tung ra cú mổ ở cự ly gần, mèo vẫn có thể phản ứng cực nhanh để tránh và phản đòn. Đoạn clip khiến nhiều người kinh ngạc vì tốc độ phản xạ của mèo.

Streamer 'Hoàng Khuyết' chinh phục game Liên Minh Huyền Thoại với hai bàn tay ngược

Truyền cảm hứng - Diệp Phan - 06/02/2023 11:09
Chân tay co quắp, không thể đi đứng và cầm nắm như người bình thường nhưng Lù Văn Hoàng có thể làm việc với người nước ngoài bằng vốn tiếng Anh tự học và trở thành một streamer game nổi tiếng.

Tìm việc làm

Blog GS John VU - GS John Vu - 06/02/2023 10:00
“Em tốt nghiệp đại học năm ngoái nhưng không thể tìm được việc làm. Chúng em cần lời khuyên của thầy. Xin thầy giúp cho.”

Động vật khi buồn chán có biết thở dài như con người hay không?

Thư giãn - Anh Tú (dịch) - 06/02/2023 09:00
Con người không phải là loài duy nhất thở dài - người ta cho rằng tất cả các loài động vật có vú đều như vậy - và có thể là do tiếng thở dài có một chức năng sinh học quan trọng bên cạnh phẩm chất biểu cảm của nó.

12 cuốn sách hay nhất mà mọi chủ doanh nghiệp đều nên đọc vào năm 2023

Tủ sách - Việt Hà - 06/02/2023 08:00
Business Insider đã đề nghị những doanh nhân thành công giới thiệu một cuốn sách mà họ cho rằng tất cả các doanh nhân khởi nghiệp hoặc đầy tham vọng nên đọc trong năm 2023.

Đối thoại về phương pháp dạy

Blog GS John VU - GS John Vu - 05/02/2023 11:00
Ngày nay các đại học đang dùng “phương pháp dạy hỗn hợp” để làm tăng tính hiệu quả học tập của sinh viên. Mục đích là để tạo điều kiện cho việc học của sinh viên được tốt hơn, giảm đọc bài giảng trên lớp, và tăng tương tác qua thảo luận trên lớp.

Chuyện chú chó giàu nhất hành tinh sở hữu khối tài sản 9.000 tỷ và trò bịp khiến cả thế giới mắc lừa

Thư giãn - Minh Nhật - 05/02/2023 10:00
Nếu hỏi về chú chó giàu có nhất hành tinh, người ta không còn lạ lẫm với cái tên Gunther. Bởi lẽ tên của chú chó chăn cừu Đức này đã xuất hiện trên khắp các mặt báo, chẳng khác gì một ngôi sao nổi tiếng.

Bạn sẽ phải hối hận nếu giữ mãi những điều sau đây trong cuộc đời mình

Suy ngẫm - Nguyễn Phương - 05/02/2023 09:00
Cuộc sống ngắn ngủi, vì vậy đừng đi loanh quanh đưa ra những lựa chọn mà bạn sẽ hối hận về sau. Hãy làm việc chăm chỉ để xây dựng cuộc sống và quan trọng nhất là phải có niềm tin vào chính mình.

Chủ nghĩa khắc kỷ - Socrates không chỉ là một nhà hiền triết

Phong cách sống - 05/02/2023 08:00
Những điều có thể bạn chưa biết về Chủ nghĩa khắc kỷ và triết lý từ Socrates

"Cha đẻ" ChatGPT - Đồng tính, bỏ ngang đại học và thành công ngoài mong đợi

Phong cách sống - T.Thúy - 04/02/2023 11:00
ChatGPT đang là chủ đề "nóng" được nhắc đến nhiều nhất hiện nay trên mạng xã hội, tuy nhiên, ngay cả "cha đẻ" của trí tuệ nhân tạo này cũng không ngờ đến sự thành công ngoài mong đợi của sản phẩm.

Video xem trước bài giảng trên lớp

Blog GS John VU - GS John Vu - 04/02/2023 10:00
Một thầy giáo viết cho tôi: “Tôi thích ý tưởng về có video để xem trước bài giảng trên lớp. Thầy có thể giải thích thêm về làm những video này không?”

Sao ta làm điều ta làm - Chỉ khi thật sự tự chủ con người mới có tự do

Từ sách - Phim - Thu An - 04/02/2023 09:00
“Sao ta làm điều ta làm” của Edward L. Deci & Richard Flaste sẽ góp phần giúp chúng ta thấu hiểu động lực, giải mã hành vi, làm chủ cuộc đời mình và của những người liên quan.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 07/02/2023