Trong cuộc sống, bạn có cảm thấy tình huống này quen thuộc không?
Đứa trẻ chạy quá nhanh và ngã xuống. Bạn nói: "Mẹ đã bảo con không được chạy nhanh, giờ thì con đã nhận được được bài học rồi đó". Con bạn làm bẩn quần áo khi đang ăn, và bạn nói: "Con không thể ăn chậm lại được sao? Về nhà tự giặt quần áo đi".
Chúng ta luôn nói những điều tương tự nhau vì chúng ta nghĩ rằng nếu trẻ em làm điều gì đó "sai", chúng sẽ phải sửa miễn là chúng ta cho chúng một "bài học".
Thực tế, kiểu phụ phuynh này đã sai! Trong tâm lý học, có một quy luật gọi là "Hiệu ứng gió Nam" . Nó bắt nguồn từ một câu chuyện ngụ ngôn của nhà văn người Pháp La Fontaine: Gió Bắc và gió Nam thi nhau xem ai cởi được áo khoác của người đi bộ. Gió Bắc thổi dữ dội, người đi bộ quấn chặt áo khoác để chống lại cái lạnh. Gió Nam thì ngược lại hoàn toàn, chỉ thổi nhẹ, khiến mọi người thấy ấm áp, nên họ cởi áo ra.
Giống như trong quá trình giáo dục trẻ em, nếu dùng phương pháp giáo dục theo kiểu “gió Bắc” như đe dọa, dùng roi vọt trong thời gian dài thì kết quả chưa chắc đã tốt.
Trong chương trình truyền hình về nuôi dạy trẻ, câu chuyện sau đây đã khiến nhiều phụ huynh phải suy ngẫm: Có một bà mẹ đơn thân rất nghiêm khắc đã trói con trai vào cây bằng dây thừng để phạt vì con không muốn đi học. Khi đứa trẻ phạm lỗi, bà sẽ đánh con bằng móc quần áo và chổi quét nhà. Kết quả là đứa trẻ không trở nên ngoan ngoãn hơn mà ngược lại còn có những hành vi chống đối và ngày càng xa cách mẹ.
Ở tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) cũng có một bà mẹ như vậy. Chỉ vì đứa trẻ không tập trung học hành, người mẹ đã đánh vào đầu khiến đứa trẻ bất tỉnh. Lý giải cho hành vi này, người mẹ nói rằng: "Mẹ làm vậy là vì muốn tốt cho con. Con phải học hành chăm chỉ!". Đêm đến, đầu đứa trẻ đau nhức và trẻ nôn ói khi ăn vào. Gia đình lập tức đưa trẻ đi cấp cứu nhưng trẻ vẫn không qua khỏi vì chấn thương nặng. Người mẹ liên tục nói "vì lợi ích của đứa trẻ" cuối cùng bị kết án 3 năm tù, án treo 3 năm.
Đại học Harvard đã từng tiến hành một nghiên cứu về "stress độc hại". Cụ thể, khi trẻ liên tục bị ngược đãi (như về thể chất và lời nói) hoặc cha mẹ tiếp tục phớt lờ trẻ, phản ứng căng thẳng trong cơ thể trẻ sẽ tiếp diễn, khiến sự phát triển não bộ bị cản trở.
Ở trẻ em xuất hiện trạng thái tự thân - nghĩa là trạng thái được xây dựng từ những gì còn sót lại của thời thơ ấu, bao gồm tất cả những cảm xúc đã trải qua, chẳng hạn như hạnh phúc, tức giận, buồn bã và sợ hãi. Khi trẻ em phải chịu nhiều mức độ tổn hại về thể chất và tinh thần khác nhau trong thời thơ ấu, những trải nghiệm cảm xúc cơ bản nhất của tuổi thơ có thể trở thành thói quen và tính cách của trẻ.
Thực ra, không có đứa trẻ nào không thể giáo dục, chỉ có cha mẹ không thể giáo dục. Dựa trên quan điểm này, với tư cách là cha mẹ, trước tiên chúng ta phải hiểu rằng: Sự phát triển của trẻ em không thể tách rời khỏi giáo dục, nhưng phương tiện cốt lõi của giáo dục là đi sâu vào trái tim của trẻ, thay vì chỉ tuân theo những mệnh lệnh cứng nhắc. Điều chúng ta cần làm là thoát khỏi mối quan hệ đối kháng với trẻ và thiết lập mối quan hệ cha mẹ - con cái ổn định và hài hòa.
- Hãy thoát khỏi suy nghĩ “Mẹ là mẹ của con, vì vậy con phải nghe lời mẹ”.
- Hãy từ bỏ ý tưởng về một đứa con hoàn hảo: Trưởng thành là một quá trình liên tục thử và sai. Không đứa trẻ nào sinh ra đã hoàn hảo, làm mọi điều đúng đắn và nói mọi điều hay ho. Không ai có thể hoàn hảo, kể cả chúng ta.
- Hãy chơi với con để tạo sự gần gũi, gắn kết: Trong cuốn sách "Sức mạnh của trò chơi" của nhà tâm lý học người Mỹ Lawrence Cohen, có một thuật ngữ gọi là "giáo dục chơi". Nói một cách thẳng thắn, nó có nghĩa là để trẻ em học trong quá trình chơi trò chơi và giáo dục trẻ một cách vô hình. Khác với giao tiếp giữa người lớn, kỹ năng quan trọng nhất trong giao tiếp với trẻ em là để trẻ thư giãn về mặt cảm xúc. Chơi đùa chắc chắn là một cách tốt để làm điều này. Trong quá trình chơi đùa, trẻ em sẵn sàng nói chuyện và có nhiều khả năng lắng nghe hơn.
- Hãy đáp ứng nhu cầu thực sự của trẻ: Là một cá thể độc lập, trẻ em dù còn nhỏ cũng sẽ có những nhu cầu riêng khác nhau, bao gồm những nhu cầu cơ bản nhất như ăn, uống, nhu cầu được yêu thương và được yêu thương,... Chỉ khi chúng ta thực sự cho phép con cái sống một cách thoải mái, hiểu biết, được thoải mái và thư giãn thì mối quan hệ cha mẹ - con cái mới tự nhiên trở nên suôn sẻ.
- Hãy xây dựng lòng tin với con: Bước đầu tiên trong giáo dục là thiết lập mối quan hệ tin tưởng về mặt tình cảm giữa cha mẹ và con cái. Nếu con bạn chỉ tuân theo mệnh lệnh của bạn vì uy quyền của bạn, nhưng không thực sự bị thuyết phục, thì có khả năng là con bạn chỉ đang "tuân theo một cách mù quáng". Vì vậy, chúng ta chỉ có thể thực sự đồng cảm với trẻ em khi chúng ta chân thành trước mặt trẻ. Đừng nghĩ rằng nếu bạn trao 100% tình yêu thương của mình, trẻ em sẽ có thể cảm nhận được trọn vẹn. Chúng ta nên thể hiện tình yêu thương theo cách mà trẻ có thể hiểu và hiểu được.
Theo Toutiao
