Thứ 7, 18/08/2018

Chuyện thực phẩm: Thức quê chỉ sẵn rau

07/08/2018 14:30
Chuyện thực phẩm: Thức quê chỉ sẵn rau

Phải công nhận rau hồi đó chỉ nhõn loại rau sạch, không có kiểu phân biệt rau bán rau ăn như bây giờ.

Sau loạt bài về lương thực, có bạn đọc nhắn hỏi sao không viết về thực phẩm, tức là thức ăn thời bao cấp, thời hậu chiến. Lương thực phải đi với thực phẩm mới đủ đôi đủ bộ chứ. Lại có bạn tỏ ý hồ nghi, thắc mắc những chuyện ấy xảy ra hồi nào, ở đâu, sao nghe giống chuyện cổ tích quá…

Quả thật sự gợi ý về thực phẩm làm sống lại bao nhiêu ký ức thời chưa xa, cần phải biên ra kẻo sau này đầu óc loãng đi có muốn ghi chép cũng chả được. Và xin nói rõ ngay từ đầu, tất cả mọi điều đã kể hoặc sẽ kể đều là thực, mắt thấy tai nghe, bản thân từng trải, chủ yếu ở miền Bắc hồi thập niên 1960 - 1970, sau chút nữa là thời hậu chiến 1975 cả hai miền.

Những năm xa ấy, lương thực đã thiếu, cơm chỉ 2 lưng bát mỗi bữa, lại độn đủ thứ ngô khoai sắn bột mì thì làm gì có chuyện thực phẩm sẵn, dồi dào. Hồi tôi còn bé, thậm chí khi đã nhớn đi học cấp 2, biết nhiều nhà làng mình chỉ có cơm mà không mấy khi đủ thức ăn. Loanh quanh cũng mấy thức vườn nhà, rau là chính, chứ thịt thà tôm cá không mấy khi xuất hiện trên mâm. Con gà nuôi để nhặt hạt rơi hạt vãi, bắt con sâu con bọ ngoài vườn, khi chúng to nhơ nhỡ trở lên là thày bu đã xách ra chợ bán lấy tiền đong gạo, đố nhà nào dám cắt tiết. Giết lợn chui có khi bị đi tù. Giò chả nem mọc chỉ có trong câu chuyện khề khà hoặc dịp tết. Thức ăn trong bữa cơm của dân quê thật nghèo nàn và đơn giản.

Bây giờ ta quen gọi chung những thứ kèm cơm là thực phẩm, chứ cách nói dân dã là thức ăn. Ở huyện Kiến Thụy (Hải Phòng) quê tôi, trên thị trấn cạnh cửa hàng bách hóa bán vải vóc, đồ dùng sinh hoạt, cái kim sợi chỉ… là cửa hàng thực phẩm với thịt cá, gà qué, nước mắm, xì dầu, đậu phụ, lòng lợn, rau cỏ. Chỉ những người có tem phiếu, có sổ mua hàng mới dám bén mảng hai cửa hàng này.

Còn chỗ của phó thường dân là chợ Thọ Xuân gần đó, hay còn gọi là chợ huyện, chợ Tác Giang(Tác Giang là một tên gọi khác của sông Đa Độ chảy qua huyện), cũng đủ loại, chỉ có điều giá cao gấp mấy lần trong cửa hàng thương nghiệp. Vì vậy, thời ấy người ta tìm mọi cách để thoát ly, tức là làm cán bộ công nhân viên nhà nước, có sổ có phiếu mua hàng. Cái sổ ấy không chỉ để chứng tỏ đẳng cấp trong xã hội mà còn tiết kiệm được ối tiền, nhất là lương ba cọc ba đồng. Giữ sổ kỹ chẳng khác gì của gia bảo. Lỡ để mất nó với cái sổ gạo thì chỉ còn cách treo mõm, ông anh họ tôi dạy học nửa đùa nửa thật bảo vậy.

Nhớ có lần tôi về phép, năm ấy khoảng 1981-1982 gì đó, đứa cháu họ tôi là thương binh, dạy học ở Trường cấp 2 Thanh Sơn, một tay (y bị cụt tay) phóng xe đạp xuống mời chú lên nhà xơi cơm. Y bảo hôm nay cửa hàng thực phẩm có bán lòng lợn, để cháu mua đãi chú. Lại một tay phóng xe đạp lên huyện. Về nhà rồi y kể, vội vã đi, thế mà lên đã thấy người xếp hàng dài dặc. Thương binh được ưu tiên, có hàng riêng. Khi tới lượt mua mới nhớ quên sổ ở nhà. Cô mậu dịch viên nhất quyết không bán, không có sổ thì làm sao bán. Y năn nỉ mãi, cô không lay chuyển, kêu anh đứng ra cho người khác mua.

Nghĩ tới ông chú mặt mũi vêu vao đang háo hức chờ món lòng lợn ở nhà, y bảo cô ạ, tôi quên đem sổ nhưng sổ của tôi đây, rồi giơ cánh tay cụt lên huơ huơ. Cô hàng tần ngần, rồi “em thông cảm cho anh lần này thôi”, bán cho nửa ký lòng lợn theo sổ-cánh tay cụt. Nghe kể, vợ y cười tủm tỉm, hú vía, chứ không hôm nay vợ chồng cháu chỉ biết đãi chú bằng rau luộc. Bữa lòng lợn kỳ công ấy khiến tôi nhớ mãi.

Đồ ăn thức uống ở nhà quê được gọi là thức quê. Nhiều khi nói thức ăn thì đám trẻ bây giờ hiểu ngay, nhưng nói thức quê chúng lại ngớ ra. Tôi tra từ “thức” trong từ điển, nghĩa động từ của nó là “không ngủ, làm cho tỉnh dậy”, chả hạn người ta khuyên nhau “thức lâu mới biết đêm dài”, còn chức năng danh từ chỉ có một nghĩa “thứ để ăn, đồ ăn uống”, nông thôn mùa nào thức ấy, quả dưa vào mùa hè, quả táo mùa xuân, củ su hào củ khoai tây và bọn rau xanh nhiều nhất vào dịp trước và sau tết âm lịch… Đó là thức quê.

Nhân nhắc tới rau, sực nhớ rau là món chính trên mâm cơm nông dân và dân nghèo thành thị suốt mấy chục năm. Chỉ khi nhà có khách, trông bữa cơm mới giàu chất đạm, có đĩa trứng rán, đĩa cá kho, tôm rang, bát canh khoai tây nấu sườn, chứ bình thường nhìn mâm thức ăn cứ xanh ngăn ngắt. Rau luộc, rau nấu canh, rau xào (chả mấy khi xào bởi không có mỡ), rau sống, hôm kiểu này, mai kiểu khác, tinh rau là rau.

Được cái nhà quê sẵn rau, đủ loại cải thìa, muống, dền, ngót, mùng tơi, mướp, su hào, bắp cải, súp lơ, khoai tây, cà chua, đậu cô ve; trồng trong vườn, ngoài ruộng, bờ rào, ven kênh, cứ tới bữa ăn cầm cái rổ nhảo ra một lúc là đủ nấu. Phải công nhận rau hồi đó chỉ nhõn loại rau sạch, không có kiểu phân biệt rau bán rau ăn như bây giờ.

Tôi lúc bé rất sợ tuốt rau ngót bởi thứ rau này nhiều sâu, những con sâu đo màu xanh nõn chuối bé bằng ruột bút chì, dài bằng nửa cái tăm cong người trốn khi đụng phải nó. Nhiều bữa rửa rất kỹ nhưng múc bát canh vẫn thấy chình ình con sâu bị luộc chín giữa tô, thày tôi cười bảo không sao, ăn được tất. Rau có sâu là rau không bị phun thuốc trừ sâu (hồi ấy phổ biến 3 loại DTT, 666 và Vofatoc rất độc), không nhiễm độc, ăn càng lành, đừng đổ đi, phí. Chẳng hiểu sao từ thời bấy giờ thày tôi đã nhìn ra cái mối lo ngại của người tiêu dùng mấy chục năm sau.

Nói gì thì nói, đám trẻ con vẫn thích thịt cá gà qué hơn rau. Cứ có dịp ngồi với nhau, tinh kể lể thèm thịt thèm giò thèm cá rán, chả đứa nào nhận tao thèm rau. Nhớ hồi học cấp 1, trong sách tập đọc lớp 2 có bài về cu Tí. Hình như suốt mấy lớp, từ lớp vỡ lòng tới lớp 1, lớp 2, lớp 3, cu Tí đều là nhân vật chính. Tí của lớp 2 thèm thịt, bài học thuật lại rằng “Hôm nào thấy mâm cơm không có thịt là cu Tí buồn thiu. Một hôm Tí nói với mẹ: Mẹ ơi, ăn rau chán chết, sao mẹ không mua thịt luôn mà ăn. Mẹ Tí cười, thịt đắt tiền, lại khó mua…”, đại loại mẹ Tí nâng cao nhận thức cho Tí, rằng rau vừa rẻ vừa bổ, con ạ, ăn rau rất tốt. Đám trẻ con đi học chúng tôi nghe dạy vậy thì biết vậy nhưng vẫn cứ thèm thịt.

Nguyễn Thông

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

'Diên Hy công lược' bản phụ đề Việt tạm ngưng phát sóng trên Youtube

Đây chắc chắn là một tin buồn đối với những người hâm mộ của 'Diên Hy công lược'. Bởi vì bộ phim này đã đi được hơn nửa chặng đường và đang tiến vào giai đoạn kịch tính nhất của câu chuyện.
2

Ảnh phản cảm của Thư Dung bị cho là ‘ăn cắp ý tưởng’ của NAG Dubnitskiy

Một số tấm ảnh trong “Tuyệt tình cốc” của Á hậu Thư Dung rất giống với phong cách của nhiếp ảnh gia nổi tiếng người Ukraine, Dubnitskiy từ ý tưởng đến trang phục.
3

Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển tiết lộ sự ra đời của những ca khúc nổi tiếng

Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển là cha đẻ của rất nhiều ca khúc nổi tiếng như: Thu hát cho người, Mẹ Cửu Long, Trở về Bạc Liêu, Điệu buồn phương Nam, Đêm Gành Hào nhớ điệu hoài lang… tiết lộ sự ra đời của mỗi ca khúc là một câu chuyện có thật.
4

Giáo dục và Ý nghĩa cuộc sống

Hoàn toàn có thể ví cuốn sách "Giáo dục và Ý nghĩa cuộc sống" (Education & The Significance Of Life) là cuốn “thánh kinh” của giáo dục vì khối giá trị quý giá ẩn tàng trong đó. Đây là tác phẩm đầu tay của nhà Hiền triết, nhà Tư tưởng vĩ đại J.Krishnamurti, người đã được vinh danh là có ảnh hưởng sâu sắc nhất với ý thức của nhân loại trong thời đại hiện nay.
5

Đàm Vĩnh Hưng nổi đóa khi bị chê ăn mặc ‘dị hợm’

Sắm bộ đồ tiền tỉ để mặc nhưng Đàm Vĩnh Hưng đã bị không ít người chê không tiếc lời… khiến cho nam ca sĩ nổi đóa viết những dòng đáp trả.

‘The Rock’ – Từ tay đấm bốc chuyên nghiệp đến sao Hollywood thành công nhất tại Trung Quốc

Rất ít ai có thể ngờ rằng The Rock, một trong những tay đấm bốc vĩ đại nhất mọi thời, lại có thể từng bước chạm đến đỉnh vinh quang của làng giải trí như hiện nay.

Nam Em hát ca khúc tự sáng tác tại chung kết Hoa hậu Đại sứ du lịch thế giới 2018

Nam Em xác nhận sẽ góp mặt trong đêm chung kết Hoa hậu Đại sứ du lịch thế giới 2018 với tư cách ca sĩ khách mời và cô sẽ biểu diễn ca khúc do chính cô sáng tác.

'Diên Hy công lược' tăng thời lượng phát sóng do lộ kịch bản

Nhằm đối phó với tình trạng kịch bản bị tiết lộ, nhà sản xuất của "Diên Hy công lược" đã tăng tốc phát sóng loạt phim này trên mạng.

Việt Trinh gây sốt với clip ‘Tôi muốn’

Nữ hoàng sắc đẹp” của màn ảnh Việt thập niên 90 vừa cho đăng tải trên trang cá nhân một clip bài hát đình đám Tôi muốn của nhạc sĩ Lê Hựu Hà do chính chị thể hiện.

Nam Em hé lộ hình ảnh lãng mạn tại Đà Lạt

Với quyết tâm không cho phép bản thân ngơi nghỉ, Nam Em vẫn nỗ lực thực hiện những sản phẩm âm nhạc chỉn chu hàng tháng gửi đến khán giả, mới nhất là dự án phim ngắn mang tên "Gọi tên nỗi đau".

Cuộc sống phức tạp của các sao khi rời Disney: Người sốc ma túy, kẻ thì trầm cảm và khỏa thân gây sốc

Rời khỏi Disney, nhiều ngôi sao như Selena Gomez, Miley Cyrus, Demi Lovato đã gặp phải những scandal gây tranh cãi.

Sài Gòn phiếm chuyện cà phê

Sài Gòn có bao nhiêu tiệm cà phê, tôi thích viết bằng danh từ này hơn "café".

Châu Khải Phong lên tiếng 'bảo vệ' sao nhí bị chỉ trích vì hát nhạc người lớn

Sao nhí nổi tiếng mạng xã hội Phan Đình Tây tiếp tục gây chú ý khi cover ca khúc mới của Châu Khải Phong mang tên "Đến sau một người".

Suối nguồn Tươi trẻ 2 - Phương thuốc chữa lành mọi căn bệnh

Cả đàn ông và phụ nữ đều kể rằng họ lấy lại dáng vẻ trước đây của mình. Những người khác cảm nhận việc thực hành kiên trì các thức đã giúp ngoại hình của họ đẹp lên nhờ “sự lấp lánh trong đôi mắt”,“nét nhún nhảy trên từng bước chân” và vẻ “trẻ trung rạng rỡ”.

Suối nguồn Tươi trẻ 2 - Phương thuốc chữa lành mọi căn bệnh

Sách - 18/08/2018 07:30
Cả đàn ông và phụ nữ đều kể rằng họ lấy lại dáng vẻ trước đây của mình. Những người khác cảm nhận việc thực hành kiên trì các thức đã giúp ngoại hình của họ đẹp lên nhờ “sự lấp lánh trong đôi mắt”,“nét nhún nhảy trên từng bước chân” và vẻ “trẻ trung rạng rỡ”.

Phương pháp Shichida - cách giáo dục cho trẻ trong những năm tháng đầu đời

Sách - 18/08/2018 07:30
Nuôi dưỡng con là công việc cao quý nhất trong tất cả những công việc mà các bậc cha mẹ sẽ làm trong cả đời người. Một đứa trẻ trở thành người như thế nào đều do chính sự giáo dưỡng của cha mẹ vì hình ảnh con trẻ là sự phản chiếu của những điều mà cha mẹ dạy.

Bộ Công an cắt giảm hàng loạt điều kiện kinh doanh

Kinh tế - 17/08/2018 20:16
Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm vừa ký ban hành Quyết định phê duyệt phương án cải cách hoạt động kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hoá xuất, nhập khẩu và đơn giản hoá, cắt giảm điều kiện kinh doanh thuộc trách nhiệm của Bộ Công an.

Phân tử protein trong máu báo trước ung thư thận

Công nghệ - 17/08/2018 20:15
Theo tạp chí Clinical Cancer Research, các nhà khoa học ở Viện Y tế Anh khẳng định rằng một xét nghiệm máu đơn giản cũng có thể cho phép chẩn đoán sự phát triển của ung thư thận. Theo các chuyên gia, bằng cách này có thể xác định một cách có hiệu quả nguy cơ tiềm tàng phát triển ung thư khá lâu trước khi chẩn đoán lâm sàng.

Trung Quốc muốn đưa gạo Việt vào siêu thị bán

Kinh tế - 17/08/2018 20:14
Đây là thông tin được các doanh nghiệp Trung Quốc đưa ra trong đợt khảo sát thị trường gạo tại các tỉnh phía nam trong những ngày gần đây.

‘Diên Hi công lược' bị chiếu lậu tràn lan

Giải trí - 17/08/2018 20:13
Đơn vị nắm bản quyền phát sóng bộ phim "Diên Hi công lược" tại Việt Nam đang tỏ ra khá bức xúc khi bộ phim bị phát trái phép, vi phạm bản quyền, thậm chí có 20 tập bị chiếu trước cả phía đơn vị gốc là Trung Quốc.

Thanh Hóa: Mưa lớn, nhiều nơi bị cô lập, 1 người chết vì đá sạt lở

Thời sự - 17/08/2018 18:11
Theo thông tin mới nhất từ UBND huyện Mường Lát, ngày 17.8, chị Lương Thị Phiếu (sinh năm 1989), trú tại xã Mường Chanh, trong lúc đi hái rau đã không may bị đá sạt lở dẫn đến tử vong.

Tìm ra cách khắc chế ung thư từ loài voi

Công nghệ - 17/08/2018 17:29
Sau khi phân tích bộ gien của loài voi, các nhà khoa học Mỹ đã xác định được rằng một gien không có chức năng - gien LIF6, có thể tiêu diệt các tế bào khiếm khuyết, ngăn chặn sự phát triển của ung thư, mở ra khả năng phát triển phương pháp mới điều trị ung thư ở người.

'Hiểu về trái tim' để chuyển hóa những năng lượng tiêu cực

Sách - 17/08/2018 16:33
Những bài viết của ông giúp chúng ta tìm lại chính mình, nuôi dưỡng những hạt giống tốt trong tâm hồn như lòng bao dung, vị tha, lắng nghe, chia sẻ... đồng thời nhận biết và chuyển hóa những năng lượng tiêu cực của giận hờn, ghen tỵ, che đậy, tham lam, đố kỵ...

Trung Quốc xử lý hơn 40 quan chức liên đới đến vụ bê bối vaccine

Thế giới - 17/08/2018 16:12
Truyền thông Trung Quốc cho biết có hơn 40 quan chức đã bị truy cứu trách nhiệm vì vụ bê bối vaccine kém chất lượng thời gian gần đây.

Nga phát triển phương pháp chẩn đoán sớm ung thư phổi qua máu

Công nghệ - 17/08/2018 16:10
Phương pháp chẩn đoán sớm ung thư phổi qua xét nghiệm máu, cụ thể qua các chỉ dấu mRNA (messenger RNA) của các nhà khoa học Nga sẽ giúp khắc phục những nhược điểm của sinh thiết lỏng, giúp cứu sống nhiều sinh mạng.

Ca sĩ Nhật Kim Anh mừng sinh nhật với trẻ em nghèo hiếu học

Giải trí - 17/08/2018 16:05
Nữ ca sĩ Nhật Kim Anh vừa tổ chức tuổi mới của mình bên cạnh các trẻ em nghèo hiếu học và các hộ gia đình khó khăn, bệnh tật ở quê nhà Long Thành, Vũng Tàu.

Nguyễn Quang Hải: 'Chúng tôi tự tin, sẵn sàng đối đầu với Nhật Bản'

Thể thao - 17/08/2018 15:17
Trong cuộc trả lời phỏng vấn truyền thông trong nước, tiền vệ Nguyễn Quang Hải cho biết toàn đội đang có sự chuẩn bị rất tập trung, chủ động và đã sẵn sàng cho trận đấu gặp Nhật Bản.

Phim về đề tài mại dâm 'Quỳnh búp bê’ được phát sóng trở lại nhưng chiếu trễ hơn

Giải trí - 17/08/2018 14:22
Sau hơn 1 tháng tạm dừng phát sóng vì những tranh cãi, bộ phim 18+ về đề tài gái mại dâm chiếu vào lúc 21h30 đến 22h30 từ ngày 3.9, muộn hơn khung giờ cũ một tiếng.

Bộ Công Thương kết luận: Con Cưng không buôn lậu, không làm giả

Kinh tế - 17/08/2018 14:19
Đợt kiểm tra rầm rộ của lực lượng quản lý thị trường đã cho kết quả khá bất ngờ: Con Cưng không hề vi phạm trong 7 điểm mà lãnh đạo Cục Quản lý thị trường từng họp báo và công bố. Có chăng, lỗi của doanh nghiệp là khuyến mãi quá hào phóng cho người tiêu dùng.
;
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS