Chiều 30 Tết xưa ở miền Tây

Văn Kim Khanh10/02/2024 01:55
Chiều 30 Tết xưa ở miền Tây

Vào những năm 1960 của thế kỷ trước, tết ở miền Tây rất êm đềm và nhiều kỷ niệm.

banh-tet-1.jpg
Nấu bánh tét ở miền Tây - Ảnh: Văn Kim Khanh

Chiều 30 Tết là chiều sum họp, tết sum vầy. Gia đình nào cũng rộn rã với con cháu sum họp gia đình để chung vui bữa cơm chiều đón rước ông bà. Bữa cơm chiều 30 Tết, gọi là mâm cơm rước ông bà nên có nhiều món ngon truyền thống. Những món ăn trên mâm cơm này thường có: thịt kho rệu, canh chua, hoặc canh khổ qua, cá lóc nước trui, thịt luộc, dưa hấu… Nhiều gia đình ý tứ hơn còn cúng những món ăn mà cha mẹ, ông bà ngày xưa thích ăn trong đời thường.

Từ 25 tháng chạp, nhiều gia đình trong xóm tôi bắt đầu tát mương bắt cá. Mương vườn thường dài 50-70m, rộng 1-3 m. Mương này trong năm không tát, chỉ để dành cho ngày tết nên khi tát phải huy động bà con thân thuộc và trai tráng tát phụ. Mương vườn có đến hàng ngàn mét khối nước, tát mương chỉ dùng gầu giai. Đây là loại gầu có dây khoảng 4m cho mỗi bên, hai người đứng hai bên cùng múc nước để tát.

Tát gầu giai rất nhịp ngàng. Gầu giai làm bằng tre đương, dây gầu giai làm bằng dây thừng chắc chắn. Mỗi gầu tát ra được khoảng 30-40 lít nước. Người dân thay phiên nhau tát nước, chừng nào cạn mương thì bắt cá, bắt tôm bắt lương, bắt rắn…

ca-loc-nuong-rom-van-kim-khanh.jpg
Cá lóc nướng rơm - Ảnh: Văn Kim Khanh

Những thành quả từ tát mương trong những ngày giáp tết dành để phục vụ cho 3 ngày tết, để chế biến món ngon cúng ông bà, đãi khách. Trong đó lươn, rắn, rùa thì được ăn trước tết còn tôm cá lóc dành cho ngày tết.

Chiều 30 Tết sau khi cúng ông bà xong, những người thân thuộc, những bậc trưởng thượng trong gia đình bắt đầu ngồi mâm nhậu chờ giao thừa, chờ nồi bánh tét. Đèn măng xông thắp sáng choang hòa với những tiếng nói cười rộn rã làm cho đêm 30 Tết thêm vui vẻ, rộn ràng. Trẻ em thì bắt đầu được mặc áo mới, được tới lui nhà những người bà con xung quanh với niềm vui xuân, được ăn ngon và chờ sáng mùng 1 được dịp mừng tuổi ông bà, được lì xì.

Hằng năm bước vào tháng chạp quê tôi bắt đầu lo tết: Trồng rau cải cho ngày tết; quết bánh phồng, tráng bánh; phơi chuối khô để làm kẹo mứt. Ngày đó, tình nghĩa xóm làng, tình bà con rất sâu nặng. Tráng bánh, quết bánh phồng đều có cách làm vần công.

trang-banh-van-kim-khanh.jpg
Tráng bánh ở miền Tây - Ảnh: Văn Kim Khanh

Thời đó quê tôi làm lúa mùa nên nhà nào cũng có dự trữ rơm chất thành đống để làm chất đốt cho trâu bò ăn và nướng bánh tráng bánh phồng trong ngày xuân. Tết đến, có rơm nướng cá lóc mà dân miền Tây gọi là lóc nướng trui. Rơm cháy hết, lấy thanh tre gạt lửa ra, cá lóc chín vàng, mùi thơm từ việc nướng trui hấp dẫn khó quên trong đời. Cá lóc nướng trui cuốn bánh tráng với rau thơm chấm nước mắm me hay mắm nêm ăn rất ngon. Thời đó tôm càng xanh rất nhiều, để chuẩn bị tết, bắt được tôm cho vào rọng treo dưới bến sông trước nhà, có khách đến là kéo rọng lên bắt vài con lên nướng hoặc kho tàu là ăn thật ngon. Ngày đó, đều là tôm sông, tôm ruộng chứ không phải tôm nuôi như ngày nay.

tom-nuong-van-kim-khanh.jpg
Tôm nướng món ăn phổ biến trong ngày tết ở miền Tây - Ảnh: Văn Kim Khanh

Ngày đó làng quê miền Tây còn nghèo nên tết thường hay có cảnh làm heo chia thịt, sản phẩm thu đổi lại là lúa. Thường 1 ký thịt ba rọi bằng 1 giạ lúa. Khi nào làm lúa xong thì đong lúa trả nợ thịt tết. Ngày đó, miền Tây chỉ làm lúa mùa, mỗi năm chỉ một vụ lúa, lúa chín sau tết nên đa số không có lúa để bán lấy tiền mua sắm tết.

banh-tet-vkk.jpg
Bánh tét - Ảnh: Văn Kim Khanh

Khi đến gần giao thừa khách khứa ai về nhà nấy để chuẩn bị cúng giao thừa, ba tôi cũng lo mâm cúng giao thừa đàng hoàng tử tế. Mâm cúng thường có bùa nêu chữ Hán, có vàng bạc, có trầu xanh, cao tầm dung màu đỏ… Trên mâm cúng bao giờ cũng có bánh, mứt, dưa hấu, bánh tét…

Khi pháo giao thừa nổ vang đầu xóm, khi đồng hồ đã điểm giờ phút giao thừa, gia đình tôi cùng bà con trong xóm cùng cúng giao thừa. Kết thúc một ngày cuối năm và chuẩn bị cho ngày mới, năm mới với bao nhiêu ước mơ hi vọng về một năm mới.

Chú thích video: Nấu bánh tét - Văn Kim Khanh

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Tại sao có 18 vị vua Hùng nhưng chỉ có một ngày Giỗ Tổ Hùng Vương?

Theo truyền thuyết, các vua Hùng nối nhau trị vì nước Văn Lang trong 18 đời. Vậy 18 đời vua Hùng gồm những ai? Giỗ Tổ Hùng Vương là giỗ vị vua nào? Và tại sao chọn ngày 10/3 là ngày giỗ Tổ?
2

Nghệ thuật An Nam qua góc nhìn của học giả nước ngoài

"Tiểu luận về nghệ thuật An Nam" là tập tư liệu quý giá phác họa một bức tranh tổng quát về mỹ thuật, kiến trúc, nghi lễ và văn hóa Việt Nam qua góc nhìn của học giả Louis Bezacier.

Những phong tục đón năm mới trên khắp thế giới

Mặc dù phần lớn thế giới tổ chức lễ hội mừng năm mới vào ngày 31.12, nhưng cách đón năm mới thì rất đa dạng.

'Quảng Ngãi trăm nhớ ngàn thương’ qua ảnh

Vẽ đẹp của thiên nhiên, con người Quảng Ngãi đã hiện ra khá rõ trong triển lãm ảnh "Quảng Ngãi trăm nhớ ngàn thương” được tổ chức tại TP.HCM.

Đưa quan họ cổ lên sân khấu, nghệ sĩ Vượng râu khiến khán giả thích thú với 'Tết vạn lộc'

Đến hẹn lại lên, chương trình "Tết vạn lộc" mang đến cho khán giả những tiết mục hấp dẫn chào mừng năm mới 2024 với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ.

Chuyện ít người biết về nàng công chúa Lào trên đất Ninh Bình

Nhồi Hoa công chúa là tên Việt của nàng trong các phong sắc thời nhà Nguyễn. Hiện ở thôn Thái Sơn, xã Sơn Lai, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình còn lăng mộ và đền thờ nàng rất cổ kính và linh thiêng, một di tích lịch sử - văn hóa nổi tiếng.

TP.HCM: 10 sự kiện văn hóa - thể thao tiêu biểu năm 2023

Nhiều hoạt động lễ hội, sự kiện đã diễn ra tại TP.HCM trong năm 2023 nhằm đáp ứng được tâm tư, nguyện vọng, nhu cầu sinh hoạt đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân và du khách khi đến tham quan TP.

First News tham dự Hội chợ sách lớn nhất thế giới tại Frankfurt

Những người đam mê văn học và đọc sách có cơ hội đắm mình trong không khí nhộn nhịp của Hội chợ sách Frankfurt lần thứ 75 khai mạc ngày 17/10 tại thành phố Frankfurt của Đức.

TP.HCM: Chùa Bửu Long từng lọt top đẹp nhất thế giới

Ít ai biết rằng, ngay giữa TP.HCM hoa lệ có một ngôi chùa mang nét đẹp độc đáo, không thua kém gì nước ngoài và từng lọt top những ngôi chùa đẹp nhất thế giới.

Gian nan bảo vệ bản quyền sách trên không gian mạng

Trong khuôn khổ hội nghị thường niên Hiệp hội Xuất bản Đông Nam Á diễn ra tại TPHCM, câu chuyện vi phạm bản quyền, nhất là trên không gian mạng, lại được thảo luận sôi nổi tại hội thảo khoa học quốc tế “Bảo vệ bản quyền sách trên không gian mạng”.

5 bí quyết giúp cuộc sống tiến vào trạng thái "ổn định"

Suy ngẫm - Trung Hạ - 23/04/2024 10:00
Sự thật về “ổn định” là gì? Gia đình có tài sản nhất định, cho dù gặp phải vấn đề gì cũng có thể giải quyết bằng số tiền này.

Bộ sách “Đủ duyên ta lại tương phùng” - Tìm bình yên trong từng ý niệm

Từ sách - Phim - Lan Phương - 23/04/2024 09:00
Những câu chữ trong bộ sách Đủ duyên ta lại tương phùng sẽ giúp độc giả có những phút dừng lại, chiêm nghiệm, từ đó, nhen lên trong lòng một chút ấm áp, thắp lên một chút bình an.

Người đàn bà trong tôi - Cô đơn trong chính gia đình mình

Từ sách - Phim - Đoàn Huy - 23/04/2024 08:00
Danh tiếng tạo nên thần tượng lớn và cũng chính danh tiếng khiến Britney Spears chìm trong khổ đau...

Sự phân chia công nhân công nghệ lớn lao

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/04/2024 12:00
Với tấm bằng cử nhân về Khoa học máy tính, Rennie Sawade có thể kiếm việc làm dễ dàng trong ngành công nghệ phần mềm. Nhưng anh ta chỉ tìm được việc tạm thời, ngắn hạn kiểu như hợp đồng 5 tháng mà anh ta hiện đang làm tại một công ti ở Seattle.

Thầy giáo "Tây" đi bộ từ Hà Nội vào TPHCM gây quỹ 1 tỷ đồng cho trẻ nghèo

Truyền cảm hứng - Nguyễn Vy - DT - 22/04/2024 11:00
Bàn chân tứa máu, bầm dập, nhiều lần suýt mất mạng vì tai nạn khi đi bộ hơn 2.000 km từ Hà Nội vào TPHCM nhưng hai thầy giáo người nước ngoài đã hoàn thành hành trình, gây quỹ được gần 1 tỷ đồng.

Quan điểm ‘ngang ngược’ của người Do Thái về làm giàu: Cứ ‘bay lên’ trước, điều chỉnh tâm thái sau!

Suy ngẫm - Diệu Đan - 22/04/2024 10:00
Làm sai, tiền sẽ chảy đi nơi khác; làm đúng, tiền sẽ chảy vào túi. Đơn giản là vậy, nhưng khôg phải ai cũng kiên trì và quyết liệt hành động như người Do Thái.

Sát-na này là thiên thu - 8 hiểu biết để yêu thương không đau khổ

Từ sách - Phim - TĐ - 22/04/2024 09:00
Khi ta bắt đầu thương yêu một ai đó, hãy yêu thương như một người có trí tuệ, yêu theo cách người có trí, như thế sẽ chỉ có hạnh phúc chứ chẳng có khổ đau.

Từ bỏ - Tiêu chí khai tử giúp bạn nhận biết khi nào nên cất bước ra đi

Từ sách - Phim - YÊN VŨ - 22/04/2024 08:00
Trong cuốn sách "Từ bỏ", tác giả Annie Duke cho biết ưu điểm của tiêu chí khai tử là bạn luôn có cơ hội thiết lập nó bất cứ lúc nào khi đã bắt đầu một hành trình.

Tác giả Trung Nghĩa: ‘Đọc sách cũng như yêu’

Từ sách - Phim - Tiểu Vũ - 21/04/2024 12:00
Đọc sách cũng như yêu” là tác phẩm của nhà văn, nhà báo, Đại sứ văn hóa đọc Trung Nghĩa ra mắt nhân sự kiện Ngày Sách và văn hóa đọc Việt Nam năm 2024 tại TP.HCM.

43 tuổi vẫn cô độc, người phụ nữ nhận bạn thân làm con nuôi

Phong cách sống - Nguyễn Phượng - 21/04/2024 11:00
Nhận nuôi một người lớn rất đơn giản, cô sẽ không cần chứng minh năng lực tài chính, môi trường nuôi dạy trẻ...mà vẫn có người chăm sóc khi về già.

Hóa ra "phong thủy" đẹp nhất của một người chính là 1 thứ này

Suy ngẫm - Trung Hạ - 21/04/2024 10:00
Hoa nở, bướm sẽ bay tới; nếu bạn ưu tú thì cuộc đời sẽ không bạc bãi.

Bộ sách 'Đủ duyên ta lại tương phùng' - Hạnh phúc, chỉ cần quay về ta sẽ thấy

Từ sách - Phim - Thu An - 21/04/2024 09:00
Nếu bạn đang trên hành trình tìm kiếm hạnh phúc; muốn thoát khỏi khổ đau, bế tắc; muốn sống một cuộc đời bình an, đầy trí tuệ, hãy đọc bộ ba cuốn sách “Đủ duyên ta lại tương phùng”, “Sát-na này là thiên thu”, “Tịch tịnh” của Đại đức Thích Đồng Tâm.

Lời tiên tri Celestine - tấm bản đồ cho hành trình tỉnh thức

Từ sách - Phim - Mi Mi - 21/04/2024 08:00
“Lời Tiên Tri Celestine: Hành Trình Thức Tỉnh Tâm Linh Nhân Loại” có thể xem vừa là cuốn tiểu thuyết phiêu lưu ly kỳ, vừa là cuốn sách tâm linh hấp dẫn khai phá về khía cạnh “ẩn” của cuộc sống, của con người.

Ra mắt sách nói Người đàn bà trong tôi, hồi ký của Britney Spears

Từ sách - Phim - Diễm Mi - 20/04/2024 13:00
Chiều 19/4, trong khuôn khổ Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam tại TPHCM, First News phối hợp cùng Ứng dụng sách nói Fonos ra mắt cuốn tự truyện Người đàn bà trong tôi (tựa gốc: The Woman in Me) của ca sĩ Britney Spears.

Cơ hội tốt nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 20/04/2024 12:00
Một người bạn hỏi tôi về việc làm cho con mình sẽ tốt nghiệp vào tháng bẩy. Anh ấy muốn biết tôi tìm khả năng gì khi tôi thuê người vào làm việc cho công ti tôi.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 23/04/2024