Trong thông cáo ngày 3.6, Bộ Giáo dục Trung Quốc lưu ý rằng gần đây một số sinh viên tìm kiếm cơ hội du học Mỹ gặp phải vấn đề thời hạn thị thực bị giảm, số hồ sơ xin thị thực bị từ chối gia tăng.
“Chuyện này ảnh hưởng kế hoạch đi du học, hoặc khiến việc học của sinh viên Trung Quốc không thể hoàn thành suôn sẻ. Bộ Giáo dục nhắc nhở sinh viên lẫn học giả phải tăng cường đánh giá rủi ro trước lúc du học và ra nước ngoài nghiên cứu, nâng cao ý thức phòng thừa, tự có phương án chuẩn bị phù hợp”, thông cáo viết.
Thông cáo không cung cấp thông tin chi tiết, nhưng Cục phó Cục Quốc tế thuộc Bộ Giáo dục Trung Quốc Hứa Vĩnh Cát cho biết chỉ tính quý 1 năm nay đã có 182 sinh viên nhận học bổng nhà nước bị từ chối cấp thị thực nhập cảnh Mỹ. Trong toàn năm 2018 chỉ có khoảng 310 trường hợp mất cơ hội.
Phía Mỹ cáo buộc sinh viên Trung Quốc thực hiện hoạt động gián điệp phi truyền thống. Cục phó Hứa chỉ trích việc giảm thời hạn thị thực làm tổn hại nhân phẩm sinh viên Trung Quốc học tập tại Mỹ.
Tổng biên tập Thời báo Hoàn cầu (phụ trương Nhân dân Nhật báo) Hồ Tích Tiến cho biết: “Thông cáo mới nhất là phản ứng đối với hàng loạt biện pháp phân biệt đối xử sinh viên Trung Quốc, cũng như với cuộc chiến thương mại do Mỹ khởi xướng”.
Thông cáo của Bộ Giáo dục Trung Quốc lập tức trở thành chủ đề nóng trên mạng xã hội. Bên cạnh những trường hợp bày tỏ lo ngại thì cũng xuất hiện ý kiến kêu gọi sang nước khác du học.
Dữ liệu mới nhất từ Bộ An ninh Nội địa Mỹ cho thấy công dân Trung Quốc chiếm đến 31% tổng số sinh viên quốc tế ở nước này. Tính đến tháng 3.2019 có gần 370.000 sinh viên Trung Quốc tại Mỹ.
Từ tháng 6.2018, Mỹ bắt đầu thi hành chính sách giảm thời hạn thị thực cấp cho một số công dân Trung Quốc. Theo đó sinh viên Trung Quốc tốt nghiệp các ngành mà chính quyền Bắc Kinh ưu tiên nhằm phục vụ cho ngành chế tạo như tự động hóa, hàng không, chế tạo công nghệ cao... thì chỉ được cấp thị thực tối đa là 1 năm, thay vì 5 năm như trước.
Nếu công dân Trung Quốc là nhà nghiên cứu hay nhân viên cấp quản lý của những công ty nằm trong danh sách cần giám sát của Bộ Thương mại Mỹ thì phải trải qua quá trình kiểm tra được thực hiện bởi nhiều cơ quan nước này (có thể kéo dài đến vài tháng).
Không những vậy, một số học giả Trung Quốc chuyên nghiên cứu về quan hệ hai nước còn cho biết Đại sứ quán Mỹ tại Bắc Kinh thu hồi thị thực có thời hạn 10 năm, được nhập cảnh nhiều lần của họ mà chẳng nói rõ lý do.
Dù khẳng định cần phải cảnh giác trước mọi nguy cơ về an ninh, tuy nhiên nhiều trường đại học Mỹ khuyến cáo khả năng giới chức Washington hành động thái quá.
(Theo Reuters, SCMP)
