‘Không khóc giữa nhân gian’ - Học cách bình yên đi qua nỗi buồn
Chúng ta lầm tưởng rằng sở hữu càng nhiều thì càng hạnh phúc, nhưng đâu ngờ càng nắm chặt, càng mong cầu thì khổ lụy càng chất chồng.
Một thầy giáo viết cho tôi: “Tôi đọc blog của thầy về Học tích cực và ngưỡng mộ thầy vì việc đưa vào phương pháp dạy mới nhưng tôi không được thuyết phục rằng phương pháp này là tốt hơn phương pháp đọc bài giảng truyền thống. Tại sao chúng ta phải thay đổi cách chúng ta dạy khi sinh viên của chúng ta đang học tốt. Sao sinh viên phải tự họ làm mọi nhiệm vụ học tập khi họ có thể học tốt hơn từ các thầy?”
Đáp: Là thầy giáo, bạn làm quyết định về cách bạn dạy, phương pháp nào bạn dùng, và cái gì sẽ là tốt nhất cho sinh viên. Bạn có chọn lựa để chọn cái gì là tốt nhất cho bạn và cho sinh viên của bạn. Nếu thầy giáo hội tụ chú ý của mình vào CÁCH sinh viên học thay vì ĐIỀU sinh viên học thì sinh viên sẽ học nhiều hơn.
Khi sinh viên học tài liệu theo cách riêng của họ rồi thảo luận với bạn bè họ trong lớp, họ hiểu nhiều hơn. Khi sinh viên có khả năng áp dụng chúng để giải quyết vấn đề, tài liệu môn học trở nên có nghĩa hơn cho họ. Khi sinh viên hiểu tại sao tài liệu là quan trọng, tại sao họ phải biết nó, và làm sao nó có thể được tích hợp vào điều họ đã biết, những tài liệu mới này sẽ trở thành tri thức riêng của họ và đó là cách họ nên học.
Tri thức dựa trên chủ yếu việc nghe bài giảng là tri thức của ai đó. Nếu họ có thể nhồi nhét chúng vào đầu họ và nhớ lại chúng trong khi thi, họ có thể làm bài thi tốt nhưng họ có thể không nhớ chúng sau thi và có thể không có khả năng áp dụng chúng. Tất nhiên, sinh viên không thể tự mình học được mọi thứ, họ vẫn cần thầy giáo để hướng dẫn họ, để sửa cho họ, để hỗ trợ cho họ cho nên việc của thầy giáo là ít đọc bài giảng nhưng nhiều tính sửa chữa và hướng dẫn hơn.
Khi sinh viên học cái gì đó theo cách riêng của họ, nó trở thành tri thức riêng của họ thì họ nhớ nó lâu hơn. Bằng việc cho phép sinh viên hội tụ vào CÁCH phát triển tri thức riêng của họ, sinh viên sẽ học không chỉ tài liệu môn học mà còn cả các tài liệu thêm để mở rộng tri thức của họ. Khi họ nhận được hướng dẫn, khuyến khích và hỗ trợ đúng từ thầy giáo, họ đang phát triển kĩ năng học độc lập của họ điều đưa tới thái độ học cả đời. Khi sinh viên học việc hỏi nhiều câu hỏi, học tìm câu trả lời đúng, học thách thức các lí do, xem xét các phương án, đánh giá bằng chứng, họ học giải quyết vấn đề. Việc phát triển của những kĩ năng học này nên được nâng cao bởi phản hồi và hướng dẫn từ thầy giáo.
Một số thầy giáo ngần ngại chấp nhận phương pháp học tích cực vì trách nhiệm tăng lên rằng sinh viên phải làm mọi việc học. Là thầy giáo, họ lo lắng rằng sinh viên có thể không có khả năng làm điều đó theo cách riêng của họ nhưng không cho điều đó việc thử thì làm sao bạn biết rằng sinh viên có thể tự mình học được không? Cũng giống như bất kì bố mẹ nào đều lo lắng rằng đứa con học đi có thể ngã, nhưng bằng việc không cho phép đứa bé tập đi, đứa bé sẽ ngã nhiều hơn, và việc học đi sẽ mất nhiều thời gian hơn.
Ngày nay sinh viên phải học về “Cách học” chứ không về “Điều học” vì tài liệu sẽ thay đổi, điều được dạy hôm nay có thể lỗi thời ngày mai. Không có gì sai với phương pháp đọc bài giảng, nó có tác dụng tốt trong hàng nghìn năm nhưng có một phương pháp thay thế khác mà có thể là tốt hơn cho môi trường ngày nay.
Tôi tin rằng bằng thay đổi cách chúng ta dạy, sinh viên giỏi sẽ được thay đổi bởi điều họ học. Họ sẽ phát triển hiểu biết sâu hơn về bất kì cái gì họ học. Họ sẽ mở cách nhìn của họ để hiểu rõ hơn về họ là ai, họ nghĩ thế nào, họ có thể làm gì và họ thấy gì trong thế giới quanh họ. Khi sinh viên có thể học mọi thứ theo cách riêng của họ, đó là kinh nghiệm biến đổi với thay đổi sâu sắc vì họ không chỉ biết tài liệu, mà còn được trang bị để học nhiều hơn theo cách riêng của họ và cho bản thân họ.
Tôi tin đây là những lí do vững cho thay đổi cách chúng ta dạy; đi xa khỏi tri thức được truyền từ thầy hướng tới việc sinh viên tự học nhiều hơn. Tất nhiên có nhu cầu về các thầy giáo trong việc hướng dẫn, khuyến khích, hỗ trợ và nói cho sinh viên điều họ cần biết và nên làm. Quá trình chuyển tới học tích cực là quá trình tiến hoá cho cả thầy và trò, và nó cần thời gian. Chừng nào chúng ta còn sẵn lòng học, điều chỉnh, thay đổi, sinh viên của chúng ta cũng học và đánh giá cao điều chúng ta có thể làm cho họ.
