Nghề làm giày thêu của người Xạ Phang trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Minh An12/11/2021 22:30
Nghề làm giày thêu của người Xạ Phang trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Mới đây, UBND huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên đã tổ lễ công bố “Nghề làm giày thêu của người Xạ Phang” trở thành Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Với giá trị tiêu biểu, nghề làm giày thêu của người Xạ Phang được Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 829/QĐ-BVHTTDL ngày 9.3.2021. Như vậy, đến nay tỉnh Điện Biên đã có 12 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Là 1 trong 19 cộng đồng dân tộc sinh sống trên địa bàn tỉnh Điện Biên, người Xạ Phang có dân số hơn 2.000 người, cư trú theo dòng họ trong các bản rải rác ở các huyện Mường Chà, Nậm Pồ, Tủa Chùa... Trong quá trình định cư, lập bản, đến nay, đồng bào Xạ Phang vẫn gìn giữ, bảo lưu được nhiều nét văn hóa truyền thống, độc đáo, đặc sắc trong lao động, sinh hoạt hàng ngày, trong đó có nghề làm giày thêu.

Nghề làm giày thêu (liển hài) của người Xạ Phang được thực hành, trao truyền trong gia đình, cộng đồng, không chỉ là truyền dạy tri thức, kỹ năng nghề nghiệp mà còn ẩn chứa những thông điệp nhân văn sâu sắc về lối sống tích cực, chăm chỉ, tính nhẫn nại và kiên trì của người Xạ Phang.

Giày của người Xạ Phang có nhiều loại dành chon am, nữ, cho người cao tuổi và giày dành riêng cho chú rể, cô dâu trong ngày cưới. Giày cho người cao tuổi và giày chú rể chỉ có màu đen, mũi tròn và kín. Còn giày cho nam và nữ, từ trung tuổi trở xuống đều là các đôi giày nhiều màu sắc, nhiều họa tiết. Ðiểm khác nhau giữa giày nam và giày nữ là giày nữ kín mũi, còn giày nam hở một phần phía trước và thân giày.

baodantoc.jpg
Phụ nữ Xạ Phang, huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên đang thêu giày - Ảnh: Baodantoc

Để làm được một đôi giày thêu tốt, phải trải qua nhiều bước: chuẩn bị nguyên liệu, lựa chọn kiểu giày phù hợp với đối tượng sử dụng để cắt và khâu đế giày, tạo hình hoa văn và thêu hoa văn trên thân giày, khâu giáp thân giày, quai giày với đế để hoàn chỉnh giày.

Nguyên liệu chính để thực hiện một đôi giày gồm có: vải, mo tre, chỉ khâu, chỉ thêu, keo dán, giấy bản và kèm theo các dụng cụ như: kéo, dao nhỏ, kim khâu, kim thêu, cục sáp ong khô. Vải để khâu đế giày và thân giày phải là loại vải dày, dai, có độ bền (thường dùng vải dệt thủ công của người Thái). Chỉ khâu được làm từ vỏ một loại cây rừng (cây mà), là loại sợi săn chắc, dẻo, dai, ít thấm nước. Từ thân cây mà được chặt về, người Xạ Phang tước bóc bỏ phần lõi, lấy phần vỏ ngoài, giã cho dập và mềm, sau đó cho vào nồi nước luộc rồi phơi khô. Các sợi mỏng được xé nhỏ, nối với nhau và bện lại thành sợi nhỏ quấn vào thoi sợi và có thể sử dụng khi cần thiết.

Đôi giày của người Xạ Phang do những người phụ nữ tự khâu và thêu cho các thành viên trong gia đình sử dụng và tích lũy dùng dần. Chính vì vậy, ngay từ khi còn thiếu niên, các bé gái người Xạ Phang đã được các bà, các mẹ, các chị hướng dẫn việc may vá, thêu thùa, làm các đồ dùng sinh hoạt và trang phục cá nhân.

Để hoàn thiện một đôi giày thêu, người phụ nữ Xạ Phang phải mất thời gian khoảng trong khoảng thời gian từ 10 - 12 ngày.

Mỗi đôi giày hoàn thiện trở thành một tác phẩm nghệ thuật, trong đó ẩn chứa tình cảm, tâm tư và những ước mơ, hy vọng của người tạo ra nó. Ngoài ra, các nét riêng trên giày thể hiện sự khéo léo và tư duy sáng tạo của phụ nữ Xạ Phang.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Chen Man: Nữ nhiếp ảnh gia tạo nên bức ảnh quảng cáo gây bão mạng xã hội

Chen Man là tác giả của bức ảnh quảng cáo thời trang gây tranh cãi tại Trung Quốc. Trước khi bị phản ứng, cô được xem là "chị cả" trong làng nhiếp ảnh của quốc gia tỷ dân với nhiều tác phẩm ấn tượng.
2

Cư dân mạng phát sốt với vẻ đẹp trong veo của 'cô bé vườn hồng'

Xinh quá!", "như thiên thần", "cưng xỉu luôn", "tan chảy với bà cụ non", "ôi mình cũng muốn có một cô con gái thế này"... là những lời khen dành tặng "cô bé vườn hồng" tại Nghệ An.
3

Bộ ảnh 'tình bạn già' trong vườn hoa cúc họa mi gây sốt mạng xã hội

Ngay sau khi được đăng tải, bộ ảnh "tình bạn già" bên những khóm cúc họa mi của hai cụ bà nhân dịp lễ tri ân thầy cô 20-11 khiến dân mạng khen không ngớt lời.
4

Điểm nhấn áo dài Huế tại Liên hoan Phim Việt Nam XXII

Nhiều hoạt động quảng bá và tôn vinh áo dài sẽ diễn ra xuyên suốt trong Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ XXII tại TP Huế từ 18 đến 20/11.
5

Hàng cây và con đường

Mới đây có 3 cây dầu cổ thụ trên 100 năm tuổi trên đường Nguyễn Bỉnh Khiêm Q.1 vừa bị cưa mất với lý do cây lâu năm không bảo đảm an toàn. Có thật sự phải làm như thế?

Từ của năm: Vax - Một từ khái quát cả năm 2021

Đơn vị xuất bản cuốn Từ điển Tiếng Anh Oxford danh tiếng đã vừa công bố "Từ của năm 2021", đó là một từ được xem là thâu tóm diện mạo của cả năm 2021 trên khắp thế giới.

Bức xúc giếng cổ ở Hà Nội bị đoàn làm phim tô trát, làm mới đóng... hài Tết

Chiếc giếng cổ kế bên đình làng Mông Phụ (Làng cổ Đường Lâm, Hà Nội) bị một đoàn làm phim sản xuất hài Tết dùng vôi ve, bút vẽ tô trát, làm mới để tạo bối cảnh.

Tôn tạo tượng Đức Thánh Trần và công viên Mê Linh: Cần một tâm thế mới

Với tất cả sự khiêm tốn và hiểu biết, tác giả bài viết này góp thêm một tiếng nói để cho quận 1, nơi chịu trách nhiệm trùng tu tôn tạo có thêm ý kiến đa chiều.

'Cô gái khỏa thân thu mình trong cô đơn' của Picasso vừa lộ diện

Các nhà khoa học vừa sử dụng trí tuệ nhân tạo để tái hiện lại một bức tranh khắc họa người phụ nữ khỏa thân do Picasso thực hiện.

TP.HCM lấy ý kiến người dân về phương án chỉnh trang tượng đài Trần Hưng Đạo

Trong phương án chỉnh trang công viên Mê Linh đang được Q.1 (TP.HCM) tổ chức lấy ý kiến rộng rãi, trước tượng đài Đức Thánh Trần sẽ đặt một lư hương phía đường Tôn Đức Thắng hướng ra sông Sài Gòn.

Nghịch lý nghệ thuật: Bức tranh tăng giá 20 lần sau khi bị cắt một nửa, được mua với giá 580 tỷ đồng!

Thủ phạm" cắt bức tranh chính là… tác giả. Giới truyền thông gọi đây là "cú lừa" với giới sưu tầm nghệ thuật.

Bên tách cà phê - Kỳ 79: Lược sử kinh tế cà phê

Sự thật là, khi cà phê đến với vùng đất hoặc quốc gia nào, đều tạo nên những bước tiến vượt bậc về kinh tế và diện mạo xã hội của quốc gia đó.

Diễn viên Michael Sheen bán tất cả nhà cửa, dành hết thù lao cho dự án thiện nguyện

Giải trí - 08/12/2021 11:00
Tuyên bố mà nam diễn viên người Anh Michael Sheen (52 tuổi) vừa đưa ra khiến tất cả đều choáng ngợp.

Thế hệ phong tỏa: Mất việc, sống lay lắt và mờ mịt về tương lai vì đại dịch

Giới trẻ - 08/12/2021 10:00
Những người tốt nghiệp đại học năm 2020 đang phải cạnh tranh với lượng lớn lao động mất việc vì đại dịch.

Nhà tuyển dụng hỏi: 'Một người chết trên sa mạc, trong tay cầm một que diêm gãy, tại sao anh ta chết'

Kỹ năng - 08/12/2021 09:30
Câu phỏng vấn siêu "dị" của Google có vẻ sẽ làm khó rất nhiều ứng viên đây!

Victor Hugo giấu hết quần áo vào rương để tập trung sáng tác 'Thằng gù Nhà thờ Đức Bà' trong 6 tháng

Sách - 08/12/2021 09:00
Và cách mà bạn có thể áp dụng nó để tăng năng suất công việc của mình

Tóm gọn 4 từ khoá giúp chúng ta bình tĩnh, an nhiên hơn trong mùa dịch

Sách - 08/12/2021 08:30
Bên cạnh sức khoẻ thể chất, đại dịch và giãn cách xã hội còn đòi hỏi chúng ta phải tìm cách thích ứng về mặt sức khoẻ tinh thần. 4 từ khoá dưới đây gợi ý cho bạn cách giữ tâm trạng tươi mới hơn trong mùa dịch.

3 câu chuyện lấy chồng giàu đáng suy ngẫm - Dù lựa chọn gì, bạn phải chịu trách nhiệm

Giới trẻ - 08/12/2021 08:00
Tất cả các mối quan hệ đều là cộng hưởng và chỉ bằng cách trao đổi giá trị thì mối quan hệ đó mới có thể tồn tại lâu hơn.

Nhân phẩm quyết định trực tiếp đến thành bại của cả đời người

Giới trẻ - 08/12/2021 07:30
Có những hoàn cảnh đặc biệt ta có thể nhìn thấu lòng người một cách rõ ràng nhất.

Vợ chồng son - Chuyện tình đẹp của bác sĩ U50 và vợ trẻ kém 18 tuổi

Giải trí - 07/12/2021 23:00
Chương trình "Vợ chồng son" mới đây có cuộc trò chuyện thú vị với bác sĩ Nguyễn Ngọc Đức, 44 tuổi và vợ Nguyễn Bảo Trân, 26 tuổi, cũng là một bác sĩ định hướng da liễu.

20 năm khóc thuê trong đám ma, nuôi con học đại học

Giới trẻ - 07/12/2021 22:00
"Tôi đã khóc thuê được 20 năm và không hề xấu hổ hay ngại ngùng vì nó. Tôi kiếm được 42 USD cho 30 phút như vậy", một người phụ nữ cho biết.

Giải mã hiện tượng nghe thấy 'âm thanh từ cõi chết'

Tâm linh - 07/12/2021 21:00
Một người có thể khẳng định rằng họ nghe thấy giọng nói của người chết. Nguyên nhân của hiện tượng này là do đâu?

Sau 3 năm kết hôn, cặp đôi lệch tuổi vợ 62 - chồng 26 tuổi ngày càng hạnh phúc

Giới trẻ - 07/12/2021 20:00
Chị Thu Sao hạnh phúc khoe, càng lúc chị càng được chồng chiều chuộng hơn. Không chỉ thế, bố mẹ chồng cũng rất thương quý con dâu.

Cú lừa vĩ đại của thập niên 1990: Nghe nhạc Mozart giúp tăng chỉ số IQ

Khoa học - 07/12/2021 19:00
Các bà mẹ bầu thậm chí còn áp tai nghe lên bụng mình mỗi ngày, mong rằng đứa con sinh ra sẽ có điểm IQ cao hơn.

Gặp nữ thủ khoa mật mã Hà Nội nhận thưởng 10.000 USD khi "săn" 9 lỗ hổng bảo mật thông tin

Giới trẻ - 07/12/2021 18:00
Trong 3 năm, Mỹ Quỳnh đã "săn" thành công 9 lỗ hổng bảo mật thông tin của tập đoàn công nghệ Mỹ, được nhận thưởng 10.000 USD.

Hình ảnh Mặt trời rõ nét nhờ ghép 150.000 ảnh chụp

Thư giãn - 07/12/2021 17:43
Nhiếp ảnh gia thiên văn Andrew McCarthey đã ghép 150.000 bức ảnh riêng lẻ về Mặt trời để tạo ra một hình ảnh khổng lồ và siêu rõ nét về ngôi sao lớn nhất trong hệ mặt trời của chúng ta.

35 tuổi, bạn sẽ đối mặt với những khó khăn gì trong nghề nghiệp?

Kỹ năng - 07/12/2021 17:00
Kinh nghiệm không nhất định phải liên quan tới năng lực, nhưng nếu không có tích lũy kinh nghiệm, năng lực của bạn về cơ bản sẽ không được nâng cao.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 4, 08/12/2021