Huỳnh Hữu Cảnh, từ cây gậy dò đường đến chiếc nón tốt nghiệp ở Úc

Khi được host Ngọc Lan tò mò về “miền ký ức đầu tiên” - nơi gắn bó với cây gậy dò đường, anh Huỳnh Hữu Cảnh xúc động nhớ lại những năm tháng tuổi thơ của mình. Anh kể, trước năm 8 tuổi, anh vẫn còn nhìn thấy mọi thứ như bao người khác. Nhưng rồi, một biến cố lớn đã xảy ra - một tai nạn bom đã khiến cuộc đời anh hoàn toàn thay đổi. “Đó là năm 1993. Quê tôi ở một vùng nông thôn thuộc tỉnh Kiên Giang. Ngày trước, nơi ấy từng là chiến trường, còn sót lại nhiều bom đạn. Hôm ấy, tôi cùng một người em họ ra đồng chơi, thấy một cục sắt dính đầy đất. Hai anh em tò mò, nghĩ đó là sắt vụn, nên mang ra đập để lấy sắt bán ve chai. Không ngờ, đó lại là một quả bom”, anh Cảnh nhớ lại.

Tiếng nổ vang lên kinh hoàng và khi tỉnh dậy trong bệnh viện, anh mới biết mình đã mất đi ánh sáng đôi mắt. Từ đó, cuộc sống của anh chìm trong bóng tối. Ngôi trường nằm ngay trước nhà, nơi mỗi ngày anh từng cắp sách đến trường, giờ chỉ còn là âm thanh của tiếng trống, tiếng bạn bè cười đùa vọng vào. “Mỗi lần nghe thấy, tôi lại cúi đầu và tự hỏi: Tại sao cuộc đời mình lại chìm trong bóng tối như thế này? Liệu mình có bao giờ được đi học nữa không?” – anh Cảnh bộc bạch.

Clip: Huỳnh Hữu Cảnh: Vụ nổ bom định mệnh đã thay đổi cuộc đời tôi mãi mãi

Suốt bốn năm, từ 1993 đến 1997, anh chỉ quanh quẩn ở nhà, gần như mất hết niềm tin. Cho đến khi nghe tin có một ngôi trường dành cho người khuyết tật ở An Giang, anh được đưa đến đó học và kể từ giây phút ấy, cuộc đời anh bước sang trang mới. “Đặc biệt, chính cây gậy dò đường này đã thay đổi tất cả. Nó không chỉ là biểu tượng của một người khiếm thị, mà còn là chiếc chìa khóa mở ra con đường mới cho cuộc đời tôi. Tôi học được chữ nổi, bắt đầu lại từ lớp 1 dù đáng lẽ tôi đã lớp 4. Rồi tôi tiếp tục học lên cấp 2, cấp 3 và đại học. Cây gậy này giúp tôi không chỉ tìm được đường đi giữa cuộc sống, mà còn giúp tôi tìm lại chính mình, dám bước tiếp, dù trước mặt là bóng tối” – anh Cảnh chia sẻ.

Bên cạnh cây gậy dò đường, chiếc nón tốt nghiệp cũng là một trong những kỉ vật đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời anh. Anh Huỳnh Hữu Cảnh cho biết, để nói về chiếc nón tốt nghiệp, anh muốn bắt đầu từ cây gậy dò đường – bởi giữa hai vật này có một mối liên kết rất đặc biệt. Chính từ cây gậy ấy, anh đã khởi đầu hành trình học tập của mình: từ ngôi trường chuyên biệt dành cho học sinh khiếm thị, đến những năm học hòa nhập ở bậc cấp 3 tại TP.HCM, rồi tiếp tục theo học đại học. Cây gậy đã đưa anh đi làm ở Bình Dương, rồi trở về quê Kiên Giang để tham gia công tác xã hội. Suốt hành trình đó, anh luôn ấp ủ ước mơ được học cao hơn, được mở rộng tri thức để có thể đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng. Chiếc nón tốt nghiệp chính là minh chứng cho ước mơ ấy.

“Đây không phải là chiếc nón tốt nghiệp bình thường, mà là nón tôi nhận được tại nước Úc. Năm 2016, tôi vinh dự nhận học bổng toàn phần của Chính phủ Australia, theo học chương trình Thạc sĩ Công tác xã hội tại Đại học Flinders, bang Nam Úc. Mỗi khi chạm tay vào chiếc nón tốt nghiệp này, tôi lại nhớ về quãng thời gian đẹp đẽ ấy - nơi tôi gặp gỡ nhiều bạn bè quốc tế, được giao lưu văn hóa và đặc biệt là được học trong một môi trường hiện đại, cởi mở với nhiều tư tưởng mới về công tác xã hội. Với tôi, là người khiếm thị - một nhóm yếu thế trong xã hội - tôi từng cảm nhận rất rõ những rào cản và định kiến. Nhưng khi học ở Úc, tôi nhận ra rằng, sự kỳ thị không đến từ ác ý, mà từ sự thiếu hiểu biết và thiếu thấu cảm. Khi con người hiểu nhau hơn, tình yêu thương và sự bình đẳng tự khắc sẽ xuất hiện. Vì vậy, mỗi lần nhìn lại chiếc nón này, tôi lại tự nhắc mình rằng: xã hội vốn dĩ có công bằng và tình yêu thương, chỉ cần chúng ta biết lan tỏa hiểu biết và những thông điệp tích cực, thì cuộc sống này sẽ trở nên tốt đẹp hơn rất nhiều” – anh Cảnh bày tỏ.

Điều bất ngờ hơn hết, anh không chỉ chinh phục về con đường tri thức mà anh còn chinh phục về đường chạy. “Sau khi trở về Việt Nam vào năm 2020, tôi bắt đầu tham gia nhiều hoạt động ý nghĩa, trong đó có chạy bộ – một niềm đam mê mới giúp tôi rèn luyện sức khỏe và ý chí. Đến nay, tôi đã tham gia rất nhiều giải chạy, hoàn thành hơn mười lần cự ly 21 km và hai lần chinh phục cự ly 42 km, sắp tới sẽ là lần thứ ba. Bên cạnh đó, tôi cũng đã bốn lần tham gia giải Ironman ở nội dung đồng đội. Trong đội, tôi đảm nhiệm phần chạy 21 km. Điều đặc biệt là đội của tôi gồm toàn những vận động viên khuyết tật – hai người bạn đồng đội đều bị khuyết tật ở chân. Chúng tôi cùng nhau nỗ lực, hỗ trợ và truyền cảm hứng cho nhau trên từng chặng đường. Hành trình ấy đã giúp tôi được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công nhận kỷ lục về ý chí. Điều khiến tôi nhớ mãi là ngay lần đầu tiên ra đường chạy, tôi đã quyết định thử thách bản thân với cự ly 21 km - một hành trình không chỉ của thể lực, mà còn là sức mạnh tinh thần, niềm tin và sự kiên định” – anh Cảnh cho biết.

Host Ngọc Lan cũng vô cùng bất ngờ khi biết anh chưa bao giờ chạy ngoài đường mà chỉ mới tập chạy trong nhà. “Khi chạy, tôi bắt buộc phải có người dẫn đường. Tôi chạy cùng với những người bình thường, tức là những người sáng mắt. Hai người sẽ kết nối với nhau bằng một sợi dây nhỏ, đó là sợi dây gắn kết giữa mình và người dẫn đường. Tôi chọn chạy cự ly 21 km bởi vì cơ hội để có người dẫn đường phù hợp là rất hiếm, nên khi đã có dịp, tôi muốn chạy thật dài, thật đã. Người dẫn đường của tôi hôm đó là em Cẩm Đan, 17 tuổi, đến từ Câu lạc bộ Cà Mau. Cẩm Đan chạy rất tốt, rất chuyên nghiệp, nên suốt 21 km hôm đó, em đã dẫn dắt tôi một cách an toàn và tràn đầy năng lượng. Cảm xúc khi về đích thật sự rất sung sướng,  tôi hoàn thành trong 3 tiếng 9 phút, về trước thời gian quy định 21 phút” – anh Cảnh hào hứng chia sẻ.

Anh Huỳnh Hữu Cảnh cũng chia sẻ thêm về những điều mình học được từ những trải nghiệm tuyệt vời đó: “Đó là một kỷ niệm tôi nhớ mãi. Nhưng sau niềm vui ấy, tôi đau chân suốt một tuần và lúc đó mới nhận ra: niềm tin thôi chưa đủ, cần phải có tập luyện và lộ trình rõ ràng. Niềm tin là yếu tố đặc biệt giúp tôi chạm đích, nhưng ý chí và sự rèn luyện mới là điều giữ tôi đi tiếp. Từ việc chạy bộ, tôi nhận ra rất nhiều điều quý giá. Trước hết là sức khỏe được cải thiện rõ rệt. Thứ hai, tôi có cơ hội mở rộng mối quan hệ xã hội, gặp gỡ nhiều người hơn. Với góc nhìn xã hội, tôi thấy vẫn còn khoảng cách giữa người khuyết tật và người bình thường. Thông qua việc chạy bộ, tôi muốn lan tỏa thông điệp về sự thấu hiểu và sẻ chia - không phải bằng lời nói, mà bằng hành động cụ thể. Chạy bộ còn giúp tôi rèn luyện ý chí. Cuộc đời không phải lúc nào cũng bằng phẳng, không phải lúc nào cũng màu hồng. Sẽ có lúc khó khăn, mệt mỏi, thậm chí muốn bỏ cuộc. Nhưng chính những hành trình như vậy giúp tôi rèn được bản lĩnh, kỷ luật và tinh thần vượt lên thử thách. Đó cũng chính là lý do tôi được ghi nhận với danh hiệu “Kỷ lục về ý chí” - một hành trình không chỉ của đôi chân, mà còn là hành trình của nghị lực và niềm tin”.