Nếu như ai đã yêu thích góc máy lấy bối cảnh làng quê trong những bộ phim Việt Nam như Ma làng, Đàn trời, Ma làng 10 năm sau, Làng ế vợ... thì chắc hẳn sẽ ấn tượng với vị trí đầu làng có quán nước nằm bên dưới bóng cây cổ thụ vô cùng lớn. Đó chính là cây sanh di sản nằm tại xóm Liên Hòa (xã Cao Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình) nổi tiếng khắp vùng không những về độ tuổi của cây đại thụ này đã lên tới 800 năm, mà còn là ở tạo hình vô cùng đặc biệt của cây trở thành một chiếc cổng làng độc nhất vô nhị tại Việt Nam.
Ngồi nghỉ chân dưới gốc cây sanh sau buổi chiều đi làm đồng vất vả, cô Hoàng Thị Việt lại ngồi nghỉ dưới gốc cây sanh như mọi ngày, sinh ra ở đây nên cây cổ thụ trước làng này như một phần của người phụ nữ ngày đã gần 60 tuổi này, cô Việt chia sẻ: "Cây sanh thường ngày là nơi mọi người đi làm đồng về nghỉ chân dưới bóng mát thì còn là báu vật của làng, trước kia khi cây chưa được công nhận là cây di sản có tới 100 gốc, nhưng do bị một số người dân chặt gốc để mang về trồng, làm củi nên khi cây được công nhận là cây di sản vào năm 2012 chỉ còn 54 gốc. Cho đến nay mọi người dân trong làng từ lớn đến nhỏ ai cũng đều có trách nghiệm bảo tổn cây quý, nên qua gần chục năm nay cây phát triển khỏe mạnh".
Cây có phần tán vô cùng rộng, bao trọn hàng nghìn mét vuông, 54 gốc cây cắm xuống đất cùng hàng ngàn chiếc rễ bám xung quanh khiến nhiều người mới đến đây phải bất ngờ về một cây đại thụ sống trên 800 năm tuổi.
Trên thân cây sanh là môi trường sống của vô cùng nhiều loại sống ký sinh tạo nên một khung cảnh vô cùng đẹp mắt.
Điểm đặc biệt nhất của cây sanh là có phần thân rộng, ở giữa tạo thành một chiếc cổng tự nhiên, bên dưới là đường cho người dân đi lại hàng ngày, đây cũng là con đường chính ra vào xóm.
Cây đại thụ đối với những người dân nơi đây như một mình chứng lịch sử, theo ông Hoàng Văn Luyện, Trưởng xóm Liên Hòa cho biết: "Vào thời chiến, gốc cây sanh là nơi tránh bom đạn của tất cả người dân xã Hợp Hòa (tên gọi cũ của xã Cao Sơn), câu chuyện từ các cụ kể lại rằng, thời kỳ giặc Pháp xâm lược, chúng càn quét làng mạc, đốt nhà, đốt cây ở khu vực ngoài nhưng đến đầu làng có cây sanh thì lại quay về. Cây như vị thần hộ mệnh đánh đuổi giặc, bảo vệ sự bình yên cho làng".
Linh thiêng đến vậy nên ở xóm Liên Hòa người dân thường nhắc nhau rằng, hễ ai đi đâu hay từ đâu đến, cứ đi qua cây sanh đầu làng xin phép, mọi việc sẽ trở nên suôn sẻ.
Hiện tại bên trong ngôi làng này vẫn ngập tràn những hình ảnh về một cuộc sống rất thanh bình, mộc mạc như tại làng quê.
Trí thức trẻ
