Vì sao truyện cổ tích có 'dì ghẻ độc ác'

Theo Gia Minh28/10/2022 10:00
Vì sao truyện cổ tích có 'dì ghẻ độc ác'

Nhiều truyện cổ tích trên thế giới luôn có một người mẹ kế độc ác, người quyết tâm hủy hoại cuộc sống những đứa con riêng của chồng mình. Nhưng gốc rễ của câu chuyện lâu đời này từ đâu ra?

Bạn nghĩ gì về một câu chuyện cổ tích ? Có thể là "Cô bé Lọ Lem" quét lò sưởi bằng những miếng giẻ rách nát; là Hansel và Gretel lần theo những mẩu bánh mì trong một khu rừng tối tăm; hay nàng Bạch Tuyết, khuôn mặt tái nhợt chết chóc, nằm bất động trong quan tài thủy tinh.

Những hình ảnh này đã in sâu vào tâm thức trẻ thơ. Nhưng, tất cả câu chuyện đều có cùng một nhân vật phản diện: người mẹ kế độc ác.

Những người mẹ kế độc ác đã ám ảnh những trang sách cổ tích trong nhiều thế kỷ qua. Nhưng hình tượng kẻ gian ác này là ai, và mụ ta đến từ đâu? Và một nguyên mẫu thời hiện đại sẽ trông như thế nào?

Bà Maria Tatar, một chuyên gia về văn hóa dân gian Đức tại Đại học Harvard, đã đi tìm nguồn gốc sâu xa về hình tượng người mẹ kế luôn... ác độc.

Dì ghẻ ác độc là nữ hoàng La Mã đầu tiên?

Nguồn gốc của câu chuyện dì ghẻ độc ác có từ thời La Mã cổ đại. Đặc biệt là một nhân vật mang tính biểu tượng: Livia Drusilla, nữ hoàng La Mã đầu tiên.

Livia là vợ thứ hai của Hoàng đế Caesar Augustus, người lên nắm quyền vào năm 44 trước Công nguyên.

Theo nhà sử học người Ý Augusto Fraschetti, vào thời điểm Livia và Augustus kết hôn, cô đã là mẹ của một cậu con trai tên là Tiberius.

Ở cuộc hôn nhân trước đó, Augustus có hai con trai: Gaius Caesar và Lucius Caesar. Một trong số họ đã được thiết lập để kế vị Augustus làm hoàng đế, nhưng có một vấn đề: cả hai đều chết.

Tin đồn về việc Livia chơi xấu bắt đầu lan truyền, và ngọn lửa tin đồn lại bùng lên nhiều năm sau đó khi Agrippa Postumus, cháu trai của Augustus và một người thừa kế ngai vàng tiềm năng khác, bị trục xuất và sát hại.

Cuối cùng, con trai của Livia, Tiberius lên ngôi, thay vì là hậu duệ trực tiếp từ dòng máu của Augustus.

Ở La Mã cổ đại, chính trị thống trị tối cao, việc công khai chỉ trích những người nắm quyền, đặc biệt là hoàng đế, bị coi là xấu. Nhưng có những cách khác, tinh tế hơn để bày tỏ sự không hài lòng.

"Một trong những cách bạn có thể chỉ trích một người đàn ông, là chỉ trích những người phụ nữ mà anh ta gắn bó", bà Peta Greenfield, một nhà sử học về La Mã cổ đại tại Đại học Sydney ở Úc, nói với trang tin Live Science .

Vì vậy, Livia có thể đã trở thành vật tế thần cho những lời chỉ trích về chồng và con trai của bà.

Hình tượng "phản diện" của các nhà văn hóa

Trong các nền văn hóa trên khắp thế giới, những câu chuyện về sự ganh đua độc hại của phụ nữ có rất nhiều.

Tuy nhiên, thông thường, các chi tiết cụ thể đã thay đổi để đáp ứng các tiêu chuẩn xã hội của nơi này. Chẳng hạn, ở một số vùng của châu Phi và châu Á, người mẹ kế mang hình dáng người vợ thứ hai độc ác, người đã tra tấn người vợ cả đức hạnh. Và ở nhiều nơi tại châu Âu, cô ấy trở thành một người chị hoặc một người mẹ chồng hay ghen tị.

Khi Jacob và Wilhelm Grimm bắt tay vào việc thu thập và sắp xếp hợp lý các câu chuyện cổ tích Grimm của Đức vào đầu thế kỷ XIX, họ đã bị tai tiếng rất nhiều do trong truyện đó có nội dung người mẹ độc ác.

Bà Tatar giải thích: "Họ đã thay đổi rất nhiều mẹ và mẹ vợ thành mẹ kế, trong nỗ lực bảo tồn sự tôn nghiêm của tình mẫu tử".

Một lý do khác khiến những người mẹ kế nổi bật trong các câu chuyện dân gian từ thời này đã phản ánh thực tế một cách đơn giản. Sinh con là một công việc nguy hiểm và nhiều phụ nữ đã không sống sót sau trải nghiệm này.

Bà Tatar nói: "Khoảng một nửa số trẻ em lớn lên với cha ruột và mẹ kế".

Tất nhiên, những câu chuyện cổ tích của anh em nhà Grimm đã trở nên vô cùng nổi tiếng và là nền tảng cho nhiều bộ phim của Disney, từ "Bạch Tuyết" đến "Tangled".

Những bộ phim này, cũng như những bộ phim lấy cảm hứng từ tác giả người Đan Mạch ở thế kỷ XIX, Hans Christian Andersen, với truyện cổ tích Andersen, đã mang đến cho chúng ta một số nhân vật phản diện tiêu biểu nhất từng được đưa lên màn ảnh.

Từ phù thủy biển Ursula của "Nàng tiên cá", Maleficent của "Người đẹp ngủ trong rừng" và nữ hoàng độc ác của nàng Bạch Tuyết.

Nhưng khi xã hội ngày một coi trọng việc đối xử với phụ nữ hơn, Disney đã bắt đầu sửa chữa nhiều nhân vật mẹ kế độc ác của mình hoặc bỏ qua hoàn toàn, như trong các bộ phim "Moana", "Frozen" và "Maleficent". Trong đó vẽ nên người mẹ kế như một nhân vật thường bị hiểu lầm.

Bà Tatar nhìn nhận sự thay đổi này là tích cực. "Theo một cách nào đó, những câu chuyện thời xưa rất thiêng liêng. Nhưng chúng ta không còn sống ở thế kỷ XIX tại Đức nữa. Giá trị của phụ nữ đã thay đổi và những câu chuyện kể về người mẹ kế cũng sẽ thay đổi", bà nói.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Khoảnh khắc tinh tinh và người chăm sóc trong suốt 25 năm chia tay nhau

Đoạn clip ghi lại khoảnh khắc cảm động, khi một giám đốc vườn thú nói lời chia tay với con tinh tinh mà ông đã tự tay chăm sóc suốt 25 năm qua.
2

Kỷ nguyên mạng xã hội sắp tới hồi kết?

Twitter và Facebook - những mạng xã hội phổ biến bậc nhất - đang có dấu hiệu suy yếu sau một thời gian dài phát triển mạnh mẽ.
3

Những khoảnh khắc ấn tượng nhất tuần qua trong thế giới động vật

Trăn "khủng" ẩn nấp dưới nước bất ngờ lao lên bắt gọn con mồi; quạ "kích đểu" khiến 2 chú mèo đánh nhau; cá sấu khổng lồ đi dạo trên sân golf… là những khoảnh khắc động vật ấn tượng nhất tuần qua.
4

Chiếc Toyota Camry bằng gỗ của thợ Việt tinh xảo đến từng chi tiết

Không phải mô hình siêu xe hay xe sang, nhưng chiếc Toyota Camry bằng gỗ này vẫn vô cùng cuốn hút, vì được làm kỳ công từng chi tiết nhỏ xíu, như cần gạt nước, gương cửa, hay vô lăng.
5

Clip "vụ cướp xe máy táo bạo từ sai lầm hết sức hớ hênh" nổi bật tuần qua

Lợi dụng sự chủ quan và hớ hênh của người phụ nữ, tên cướp đã nhanh chóng trèo lên chiếc xe máy rồi rú ga đi. Video ghi lại vụ cướp là một trong những clip nổi bật tuần qua.

Clip "bật mí bí mật màn ảo thuật thay váy trong chớp mắt" nổi bật tuần qua

Đoạn clip với góc quay từ hậu trường đã giúp bật mí mánh khóe màn ảo thuật thay trang phục trong chớp mắt. Đó cũng là một trong những clip nổi bật mạng xã hội tuần qua.

Khoảnh khắc tuyệt đẹp khi chim công cất cánh bay trên trời

Chim công rất ít khi bay và chỉ bay được những quãng ngắn, nhưng hình ảnh chim công bay trên bầu trời lại khiến nhiều người liên tưởng đến loài chim phượng hoàng trong truyền thuyết.

8 sự thật thú vị về chú mèo máy Doraemon

Bạn có biết lý do vì sao tay Doraemon tròn vo nhưng vẫn cầm nắm được đồ vật hay sự thật Dorami cũng không có tai?

Clip xếp đồ vật chồng lên nhau như ảo thuật gia của chàng thợ điện

Suốt nhiều năm qua, anh Wang Yekun (sống ở Trung Quốc) đã có những tác phẩm được tạo nên từ sự cân bằng các đồ vật, xếp chồng chúng lên nhau hút số lượt theo dõi lớn trên mạng xã hội.

Sự phản kháng của dê núi khiến đại bàng bất ngờ

Những tưởng đại bàng đã có được một bữa ăn ngon khi tấn công dê núi, nhưng sự phản kháng mạnh mẽ của con mồi đã dẫn đến một cái kết khó ngờ.

Bức ảnh cò chui đầu vào miệng cá sấu

Trong tự nhiên không thiếu những khoảnh khắc thú vị khiến người xem đầy bất ngờ khi được chứng kiến.

Bức ảnh sư tử đực nhe nanh cố gắng vồ lấy nhiếp ảnh gia

Tấm hình đã lột tả được vẻ đẹp vừa kiêu hãnh, vừa đáng sợ của một con sư tử đực khi nó chuẩn bị tấn công.

Clip "lật tẩy màn ảo thuật nổi tiếng" nổi bật tuần qua

Màn diễn ảo thuật biến bồ câu ra từ bên trong chiếc mũ trống đã bị lật tẩy nhờ góc nhìn từ trên cao. Đoạn video lật tẩy mánh khóe ảo thuật này là một trong những clip nổi bật tuần qua.

Kỹ năng phát triển Web

Blog GS John VU - Bình Anh - 03/12/2022 10:00
"Em muốn làm việc như người phát triển Web hay người thiết kế Web và sẵn lòng học những điều mới. Xin thầy lời khuyên."

‘Sức mạnh của sự trầm lắng’ - 5 Phương thức giúp người hướng nội thành công

Kỹ năng - Thảo Thảo - 03/12/2022 09:00
Với bản tính trầm lắng và khiêm nhường, người hướng nội cần có những cách riêng để thành công trong một thế giới đòi hỏi người ta liên tục kết nối, giao tiếp, và quảng bá bản thân. 

Đường đến tự do - 5 quy tắc tự do tài chính bạn nhất định phải nằm lòng

Suy ngẫm - Nguyễn Phương - 03/12/2022 08:00
“Tự do tài chính không phải là một số tiền, mà là một trạng thái tâm trí.”

Chủ nghĩa khắc kỷ - Tại sao phải trải qua thử thách mới có thể trở nên mạnh mẽ?

Suy ngẫm - Nguyễn Phương - 02/12/2022 14:00
Hãy nhìn vào những cái cây: Không một cây nào có thể bám rễ sâu và cứng cáp trừ phi nó bị gió quăng mưa quật. Bởi càng bị quăng quật, rễ cây càng ăn sâu bám chắc; những cái cây yếu ớt là những cái cây lớn lên trong lũng bình yêu ngập nắng.

Thư bố gửi con gái: "Đừng nghĩ mình còn trẻ, làm gì cũng là quá sớm"

Phong cách sống - Thiên Ân - 02/12/2022 13:00
Bức thư này đã được rất nhiều bậc phụ huynh truyền tay nhau. Ai nấy đều gật gù rằng đây chính là những lời mình muốn gửi gắm đến con cái từ lâu mà chưa thể cất thành lời...

Người sở hữu EQ cao đều có 10 biểu hiện này, nhờ vậy cuộc sống suôn sẻ

Kỹ năng - Trung Hạ - 02/12/2022 12:00
Không biết cách giao tiếp thì đừng nói bừa bãi và nên giữ im lặng. Mỉm cười ngược lại sẽ tốt hơn.

32 năm ngủ say như chết, tỉnh dậy vẫn là thiếu nữ xinh đẹp

Thư giãn - L.T - 02/12/2022 11:00
Cho đến nay, câu chuyện kỳ quái về cuộc đời của Karolina vẫn là một dấu hỏi lớn của giới khoa học.

Lời khuyên về dạy học

Blog GS John VU - Bích Anh - 02/12/2022 10:00
Một thầy giáo mới vào nghề viết cho tôi: “Tôi mới tốt nghiệp bằng thạc sĩ trong giáo dục và sẽ bắt đầu nghề giảng dạy ở đại học. Tôi đã theo blog của thầy trong vài năm và thấy chúng có ích. Thầy có lời khuyên nào cho giáo viên mới như tôi không?”

Đồi điều cần suy ngẫm - 5 Lời khuyên của Krishnamurti dành cho người sáng tạo 

Suy ngẫm - Nguyên Phương - 02/12/2022 09:00
Lắng nghe thêm những kiến giải đột phá về các vấn đề tuổi trẻ qua “Đôi điều cần suy ngẫm” - một trong những cuốn sách nổi tiếng nhất của J. Krishnamurti. 

14 nguyên tắc tăng trưởng thần tốc như Amazon - Bí ẩn đằng sau câu nói “Khách hàng là thượng đế”

Suy ngẫm - Nguyễn Phương - 02/12/2022 08:00
Ám ảnh về khách hàng cho đến nay vẫn là sự bảo hộ hiệu quả nhất đối với doanh nghiệp

Dấu chân trên cát - Chỉ có bạo chúa mới tô điểm cho mình bằng những chiến công hiển hách

Từ sách - Phim - Quỳnh Quỳnh - 01/12/2022 14:00
Nếu xã hội chỉ là một sự đấu tranh giữa kẻ thắng người thua thì chúng ta vẫn tiếp tục đi theo vết xe cũ của một vòng luẩn quẩn từ bao năm nay, không bao giờ thoát ra được.

Từ khóa của năm 2022 nói về một chiêu thức thao túng tâm lý

Kỹ năng - Bích Ngọc - 01/12/2022 13:00
Gaslighting" là từ khóa của năm 2022, kết quả này được đưa ra dựa trên hoạt động thống kê xu hướng tra cứu từ vựng do đơn vị nổi tiếng về việc xuất bản từ điển tại Mỹ - Merriam-Webster - thực hiện.

Bạn có thể được người khác yêu mến bởi khuyết điểm của mình

Suy ngẫm - CTV - 01/12/2022 12:00
Có bao giờ bạn cảm thấy muốn "độn thổ" khi lỡ nói vấp vài từ trong lúc đang thuyết trình trước đông người? Thực ra khi đó trong mắt người khác, bạn không khiếm khuyết như bạn tưởng.

Từ câu chuyện cậu bé làm sĩ quan cảnh sát ở bang Arizona

Truyền cảm hứng - Quang Thành - 01/12/2022 11:00
Đừng bao giờ đánh giá thấp sự khác biệt mà một người có thể có trên thế giới.” Không gì đáng giá hơn – hay đáng tưởng thưởng hơn – là tăng thêm giá trị cho cuộc đời người khác.

Nhà doanh nghiệp

Blog GS John VU - Lệ Bình - 01/12/2022 10:00
Ngày nay lĩnh vực khởi nghiệp trong các sinh viên đại học là “nóng.” Nhiều trường đang cung cấp các bằng cấp và lớp học về khởi nghiệp và số lượng sinh viên ghi danh đang tăng lên nhanh chóng.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 7, 03/12/2022