Tư duy cốt lõi của kẻ trí, sống cuộc đời cao cấp: Bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc

Minh Nguyệt17/10/2025 10:00
Tư duy cốt lõi của kẻ trí, sống cuộc đời cao cấp: Bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc

Người bình thường thay đổi kết quả, người xuất sắc thay đổi nguyên nhân, bậc thầy hàng đầu thay đổi tư duy.

Bài chia sẻ của một tác giả được đăng tải trên Toutiao (MXH Trung Quốc) đã thu hút nhiều sự chú ý của cộng đồng mạng.

***

Điều quyết định sự khác biệt, khoảng cách giữa người này với người khác không phải là tài năng, không phải mức độ chăm chỉ, mà là tư duy. Trình độ, khả năng tư duy của một người chính là giới hạn cao nhất của cuộc đời họ.

Dưới đây là 7 cách tư duy đỉnh cao, khi rèn luyện được chúng, bạn sẽ tiến gần đến thành công.

01. Tư duy chủ động, thích nghi linh hoạt

Trọng lượng của một giọt mưa nặng khoảng gấp 50 lần trọng lượng của một con muỗi. Cùng với gia tốc rơi, tác động của hạt mưa lên muỗi không khác gì một chiếc xe buýt tông vào người đi đường. Vậy tại sao loài muỗi vẫn có thể an toàn trong những ngày mưa.

Một giáo sư người Mỹ đã dùng máy quay tốc độ cao để ghi lại cảnh muỗi thoát khỏi mưa: Khi giọt mưa rơi vào cánh và chân của muỗi, muỗi sẽ nghiêng về phía bị dính mưa, sau đó lăn sang một bên để giọt mưa trượt khỏi mình. Cơ thể của muỗi được phủ một lớp vật liệu chống nước, giống như lá sen, nên chúng có thể thoát ra một cách nhẹ nhàng. 

Dù giọt mưa có nặng đến đâu, muỗi vẫn có thể thoát hiểm vì chúng có thể liên tục điều chỉnh cách ứng phó của mình theo sự thay đổi của môi trường và tình thế.

Người đồng sáng lập Intel, ông Andy Grove, từng đề xuất “Lý thuyết thay đổi 10 lần” rằng: Sự thay đổi ở thế giới bên ngoài luôn nhanh gấp 10 lần so với chúng ta dự đoán. Có biết bao nhiêu công việc ổn định đã bị sự thay đổi làm tan vỡ, biết bao công việc từng rất thịnh hành đang bị AI thay thế. Làn sóng của thời đại đang tiến về phía trước, muốn đứng vững, hãy học cách linh hoạt của muỗi trong mưa, chủ động đón nhận sự thay đổi. Chỉ khi chúng ta chủ động thay đổi bản thân, chúng ta mới có thể có được sự chắc chắn trong sự không ổn định."

7 tư duy cốt lõi của kẻ trí, ắt kiếm bộn tiền, sống cuộc đời cao cấp: Nhìn cách muỗi thoát khỏi giọt mưa nặng gấp 50 lần mình, bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc!- Ảnh 1.

Ảnh minh họa.

02. Tư duy xác suất

Những người có tư duy xác suất thường có khả năng đưa ra những quyết định đúng đắn, chính xác hơn.

Charlie Munger từng so sánh cách đầu tư của mình với việc câu cá. Quy tắc đầu tiên của câu cá là, câu cá ở nơi có cá. Quy tắc thứ hai của câu cá là, hãy nhớ quy tắc đầu tiên.

Trong cuộc sống, chúng ta chỉ đối mặt với 3 vấn đề: Phải làm gì? Không nên làm gì? Và cần lặp lại điều gì? Tư duy xác suất giúp chúng ta hiểu được: Những việc nào có thể làm, những việc nào không thể làm, và những việc nào cần làm lâu dài.

03. Tư duy phát triển

Vào những năm 1990, Thư viện Anh chuyển từ tòa nhà cũ ở London sang tòa mới ở St. Pancras. Thư viện có hơn 13 triệu cuốn sách, ước tính chi phí di chuyển lên tới 3,5 triệu bảng. Nếu bạn là người quản lý, bạn sẽ nghĩ ra cách gì để giảm ngân sách cho việc di chuyển này? Thuê công nhân rẻ hơn? Giảm chi phí vận chuyển? Nhưng trước khối lượng công việc khổng lồ, các giải pháp này dường như chỉ như muối bỏ bể.

Một thủ thư trẻ đã đến nói với người quản lý thư viện: "Tôi có một cách và chỉ cần 1,5 triệu bảng”. Ngày hôm sau, người thủ thư đăng tin thông báo: "Từ nay mọi người được mượn sách miễn phí và không giới hạn nhưng yêu cầu là trả lại sách về địa chỉ mới".

Người nhân viên trẻ đã chuyển đổi tư duy "chuyển sách" thành tư duy "trả sách". Với chi phí không quá một phần nhỏ so với ngân sách ban đầu, anh ấy đã hoàn thành 90% công việc di dời.

Đòn bẩy của tư duy thật sự mạnh mẽ như vậy. Trong cuốn sách "Thiên tài bên trái, kẻ điên bên phải" có câu: “Nếu suy nghĩ là một bức tường thì thế giới nằm ở phía bên kia là bức tường”.

Trong cuộc sống, chưa bao giờ có “ngõ cụt”, thứ có thể ngăn cản bạn chỉ là tư duy cố định của chính bạn. Khi gặp khó khăn, vấn đề mà đi vào ngõ cụt, hãy thử quay đầu lại, biết đâu bạn sẽ thấy được con đường mới, tươi sáng hơn mở ra trước mắt.

04. Tư duy đa chiều

Tác giả sách Michael Simmons từng dành 5 năm nghiên cứu về những doanh nhân tỷ phú tự thân. Ông phát hiện ra rằng những doanh nhân xuất sắc này có một điểm tương đồng trong cách nhìn nhận vấn đề: Họ nhìn thế giới dựa trên góc nhìn bốn chiều, trong khi phần lớn mọi người chỉ dừng lại ở góc nhìn một chiều.

Người có góc nhìn một chiều thường bị giới hạn trong lĩnh vực chuyên môn cụ thể, trong khi, những người có góc nhìn bốn chiều có thể suy nghĩ về các vấn đề từ quá khứ đến tương lai.

Người có góc nhìn một chiều theo đuổi lợi ích ngắn hạn, còn người có góc nhìn bốn chiều chú trọng vào lợi ích dài hạn. Ví dụ, nhà sáng lập Amazon, Jeff Bezos, sẵn sàng đầu tư hàng tỷ USD liên tục cho những thử nghiệm có thể thất bại hoặc cần nhiều năm mới mang lại kết quả.

Ông Masayoshi Son, nhà sáng lập Tập đoàn SoftBank, từng hỏi cấp dưới của mình: Tại sao hầu hết mọi người đều khó đạt được thành công lớn? Nhân viên bối rối, không biết câu trả lời, thấy vậy, ông liền vẽ một ngọn núi trên giấy, ở chân núi ông vẽ một vòng tròn, và trên đỉnh núi ông vẽ một vòng tròn khác, rồi ghi chữ “lý tưởng” lên đỉnh núi.

Lý tưởng giống như một ngọn hải đăng, hướng dẫn bạn tiến về phía trước, làm cho sự kiên nhẫn của bạn tốt hơn, bạn sẽ tự tin hơn, kiên định và quyết tâm hơn. Khi có lý tưởng, thành công nhất thời sẽ không làm bạn lạc lối, thất bại ngắn hạn cũng không làm bạn sợ hãi. Đừng đánh giá quá cao sự tích lũy trong một năm và cũng đừng đánh giá thấp những thay đổi trong mười năm. Hãy luôn làm điều đúng đắn và thời gian còn lại sẽ cho bạn câu trả lời.

7 tư duy cốt lõi của kẻ trí, ắt kiếm bộn tiền, sống cuộc đời cao cấp: Nhìn cách muỗi thoát khỏi giọt mưa nặng gấp 50 lần mình, bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc!- Ảnh 2.
 

05. Tư duy ngược dòng

Một nhóm đã từng phỏng vấn các lập trình viên hàng đầu, hỏi họ: Thách thức cốt lõi của nghề này là gì? Có thể bạn nghĩ rằng, họ hàng ngày làm việc với code, thách thức mà họ gặp phải chẳng qua là làm sao để viết code tốt hơn, nắm vững nhiều ngôn ngữ lập trình hơn… Trên thực tế, câu trả lời của những chuyên gia công nghệ này hoàn toàn không liên quan đến những điều đó, họ đồng loạt cho rằng thách thức nằm ở "nhu cầu".

"Phương pháp tư duy sơ đồ McKinsey" cũng đề cập đến một nguyên tắc làm việc là đừng chơi trò đập chuột. Việc giải quyết vấn đề không thể như đánh chuột chũi, chỗ nào trồi lên thì đánh xuống. Như vậy vấn đề sẽ không bao giờ được giải quyết hoàn toàn, và cũng không bao giờ có thể thực sự giải quyết triệt để vấn đề.

Khi gặp vấn đề, người bình thường thay đổi kết quả, người xuất sắc thay đổi nguyên nhân, bậc thầy hàng đầu thay đổi tư duy. Chỉ bằng cách truy ngược lại gốc rễ, nhìn vào toàn cảnh, tìm ra nút thắt của vấn đề, chúng ta mới có thể giành chiến thắng chỉ bằng “một cú thay đổi”.

06. Hiệu ứng kiến lười

Nhóm nghiên cứu sinh học tiến hóa tại Đại học Hokkaido, Nhật Bản, đã từng thực hiện một thí nghiệm. Họ theo dõi 3 nhóm kiến đen, mỗi nhóm gồm 30 con, để quan sát tình trạng phân công lao động của chúng và phát hiện ra: Trong đàn, phần lớn kiến rất chăm chỉ, bận rộn dọn dẹp tổ, vận chuyển thức ăn, chăm sóc kiến con... Nhưng một số kiến lại rất lười biếng, trong khi những con khác bận rộn, những chú kiến này thường thò đầu ra ngoài, ngó nghiêng xung quanh.

Các nhà sinh vật học gọi những con kiến này là "kiến lười" và đã đánh dấu chúng.

7 tư duy cốt lõi của kẻ trí, ắt kiếm bộn tiền, sống cuộc đời cao cấp: Nhìn cách muỗi thoát khỏi giọt mưa nặng gấp 50 lần mình, bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc!- Ảnh 3.

Ảnh minh họa.

Điều đáng ngạc nhiên là khi nhóm nghiên cứu cắt đứt nguồn thức ăn của đàn kiến, những con kiến siêng năng dường như trở nên hỗn loạn. Ngược lại, những con kiến lười được đánh dấu lại bình tĩnh, dẫn đàn tìm được nguồn thức ăn mới. Thì ra, những con kiến lười không thực sự lười biếng mà chúng chỉ dành thời gian chăm chỉ để do thám, suy nghĩ. Đây chính là hiệu ứng “kiến lười” nổi tiếng.

Bạn đã bao giờ rơi vào trạng thái hiểu lầm về “con kiến chăm chỉ” chưa? Chuyên gia tâm lý đã lập một danh sách tự kiểm tra như sau:

1. Dành rất nhiều thời gian cho những công việc dễ nhất và tự hào với câu “không có công lao thì cũng có khổ lao”.

2. Trì hoãn dưới danh nghĩa “chuẩn bị”, trông có vẻ bận rộn nhưng công việc không tiến triển.

3. Không bao giờ kiểm tra kết quả công việc.

4. Đọc rất nhiều sách nhưng không bao giờ tổng kết quy luật; ngay cả khi tổng kết được quy luật cũng không áp dụng vào thực tế.

Nếu bạn có những dấu hiệu trên, đã đến lúc cần thay đổi. Khi đang cúi đầu làm việc, nhớ thỉnh thoảng ngẩng đầu nhìn xa xa.

7 tư duy cốt lõi của kẻ trí, ắt kiếm bộn tiền, sống cuộc đời cao cấp: Nhìn cách muỗi thoát khỏi giọt mưa nặng gấp 50 lần mình, bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc!- Ảnh 4.
 

07. Tư duy môi trường

Vào giữa thế kỷ 19, giáo sư tâm lý học người Đức Kurt Koffka đã đề xuất một lý thuyết trường: Môi trường bên ngoài được chia thành 2 loại, một là môi trường địa lý (thực tế) và hai là môi trường hành vi (tưởng tượng).

Mọi hành động của con người đều bị ảnh hưởng bởi môi trường nơi hành động diễn ra. Con người là sản phẩm của môi trường, cách tốt nhất để thay đổi bản thân là luôn đặt mình vào môi trường có thể nuôi dưỡng bản thân phát triển. Muốn nâng cao khả năng tập trung, hãy tạo cho mình một môi trường không bị quấy rầy. Muốn nâng cao nhận thức, hãy gỡ bỏ các ứng dụng video ngắn có chất lượng thấp, đọc những tác phẩm có ý nghĩa. Muốn có thái độ tích cực, hãy tránh xa những thứ khiến bạn tiêu cực, ít dính vào tranh cãi với người khác, dành nhiều thời gian ngắm nhìn thiên nhiên.

Nếu bạn không hài lòng với tình trạng hiện tại của mình, hãy bắt đầu từ việc thay đổi môi trường.

Thay đổi bản thân, bắt đầu từ bây giờ. Thành tựu của bạn, cuối cùng sẽ đạt được bao nhiêu, phụ thuộc vào cách tư duy của bạn. Tư duy quyết định đường đi, tư duy không tới được độ cao nào thì bước chân cũng không thể chạm tới đó.

Những cuốn sách bạn đã đọc, con đường bạn đã đi, việc bạn đã trải qua, người bạn đã gặp đều là những yếu tố giúp nâng cấp tư duy của bạn. Không ngừng mài giũa trong công việc, rèn luyện trong tâm hồn, trong cuộc sống, cuối cùng bạn sẽ nhìn thấy một thế giới rộng lớn hơn.

Theo Toutiao


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Giàu có và đẹp trai, vậy mà vẫn không thể chinh phục được trái tim cô ấy

Đừng ngây thơ. Không phải bạn không đủ tốt, mà là bạn chưa nắm bắt được ba điểm mấu chốt này.
2

Không thích ai đó, cách khéo léo để xử lý việc này là thông qua "Phương pháp Sedona"

Trong cuộc sống, chúng ta sẽ luôn gặp những người mình không thích: đó có thể là một đồng nghiệp luôn nhắm vào bạn ở nơi làm việc, một người quen giả tạo và hay buôn chuyện, hoặc một người lạ có giá trị sống trái ngược với bạn và bạn không thể hòa hợp.
3

Bạn không cần thêm thành tựu đâu, điều bạn cần là nghỉ ngơi

 Có những người dành cả tuổi trẻ để thoát khỏi nghèo khó, nhưng rồi khi đã bước ra khỏi nó, họ lại không biết làm thế nào để dừng việc “sống sót”.
4

Bạn không cần phải hòa hợp với tất cả mọi người

Bạn không cần phải hòa hợp với tất cả mọi người, và thậm chí bạn cũng không cần phải chú ý đến hầu hết mọi người.
5

Lớp vỏ bọc của những người đàn ông thành đạt

Bạn chỉ thấy vẻ oai phong và quyền lực của họ trước công chúng, nhưng bạn không bao giờ thấy những khó khăn gian khổ của họ phía sau hậu trường.

Không hiểu 10 chân lý này, đừng hỏi tại sao cuộc đời mãi bất công

Cuộc đời vốn không toàn vẹn, càng cố gắng cưỡng cầu càng thất vọng. 10 quy luật trời đất dưới đây chính là câu trả lời thẳng thắn và sâu sắc nhất về số phận, vận mệnh và sự bất toàn của kiếp người.

Bỏ người tốt, chốt người tồi: 50 tuổi nhìn lại, rút ra 5 điều khắc cốt ghi tâm

Đừng quá day dứt vì đã từng bỏ người tốt. Vì đôi khi, người đó xuất hiện chỉ để dạy ta biết trân trọng người sau.

Sau 2 lần suýt chết, người phụ nữ kể 2 cảm giác khác biệt ở mỗi lần đến 'thế giới bên kia'

Cả 2 trải nghiệm về “thế giới bên kia” khiến người phụ nữ này nhận ra điều giản dị: sự sống rất mong manh và mỗi ngày tồn tại đều đáng quý.

7 dấu hiệu cho thấy bạn là người có MQ thấp, hãy cẩn thận

Bạn có phải người MQ thấp không, check thử đi nhé!

Nghiên cứu não bộ: Vì sao người càng thông minh càng ít thích dành thời gian cho bạn bè?

Khái niệm trí thông minh không chỉ đơn thuần là chỉ số IQ; nó đề cập đến nhận thức và đặc điểm cụ thể.

5 "cái dở" của người EQ cao

5 điểm yếu bất ngờ của người EQ cao ảnh hưởng tới cảm xúc, quyết định và các mối quan hệ hàng ngày.

Kỹ năng của nhà doanh nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 14/07/2026 11:00
Tuần trước trong lớp, một sinh viên đã hỏi tôi: “Em muốn là một nhà doanh nghiệp như Steve Jobs hay Bill Gates và bắt đầu công ti riêng của em. Em cần làm gì để biết trước khi em tốt nghiệp?” Đột nhiên, vài sinh viên cũng muốn biết cách bắt đầu công ti riêng của họ. Dường như là mọi người đều muốn là ông chủ riêng của họ thay vì làm việc cho ai đó khác.

Những cải tiến quan trọng về AI và đồng bộ dữ liệu

Kỹ năng - 14/07/2026 10:00
Theo Zalo, các tính năng Dịch AI, AI Agent, đồng bộ dữ liệu hiện đang mở thử nghiệm cho người dùng từ tháng 7 và sẽ sớm được phổ biến đến toàn bộ người dùng.

AI tranh việc, đất sống nào cho người làm nghề thiết kế?

Phong cách sống - Đoàn Thủy - Việt Anh - 14/07/2026 09:00
Mất dự án vì khách chọn AI, bị khách dùng AI nhận xét sản phẩm, đó là những gì người làm thiết kế đang đối mặt. Trước làn sóng công nghệ, người làm nghề phải tìm lời giải cho giá trị của chính mình.

Không khóc giữa nhân gian - Khổ đau chỉ là ảo tưởng do chính mình tạo

Từ sách - Phim - PV - 14/07/2026 08:00
Tất cả chúng ta, không ngoại trừ bất kỳ ai trong đời này, đều đang bước vào một kỳ thi tâm linh.

Ưu tiên cho người quản lý dự án phần mềm

Blog GS John VU - GS John Vu - 13/07/2026 11:00
Phần lớn những người quản lí dự án được đào tạo để hội tụ vào lịch biểu nhưng theo kinh nghiệm của tôi, có lẽ điều quan trọng nhất là về đặt ưu tiên dự án.

10 câu trích dẫn ý nghĩa dành cho những ai đang cảm thấy lạc lối

Suy ngẫm - Trinh Quang - 13/07/2026 10:00
Khi bạn không thích những người xung quanh, cách tốt nhất để thể hiện sự không thích đó không phải là tranh cãi với họ, mà là chủ động rời bỏ họ.

Bức ảnh bữa cơm gia đình của tỷ phú Jensen Huang khiến nhiều người suy ngẫm

Truyền cảm hứng - Mi Vân - 13/07/2026 09:00
Một bữa cơm gia đình giản dị của Jensen Huang - CEO Nvidia và là một trong những tỷ phú giàu nhất thế giới - đang khiến nhiều người suy ngẫm về giá trị của gia đình giữa cuộc sống hiện đại.

Không khóc giữa nhân gian: Gặp lại chính mình trong vô lượng khổ đau

Từ sách - Phim - TĐ - 13/07/2026 08:00
"Không khóc giữa Nhân gian" không phải là một quyển sách chữa lành, mà là lời nhắn nhủ chánh niệm rằng chúng ta đừng sợ nỗi buồn. Nỗi buồn không đáng sợ, cái đáng sợ là hiểu sai và có thái độ chưa đúng với nỗi buồn mình đang trải qua.

Một dòng mã

Blog GS John VU - GS John Vu - 12/07/2026 10:00
Khi tôi là sinh viên khoa học máy tính, tôi chưa bao giờ học về Quản lí cấu hình phần mềm Software Configuration Management (SCM).

10 câu trích dẫn giúp bạn khi lạc lối

Suy ngẫm - Trinh Quang - 12/07/2026 09:00
Một khi đã đánh mất điều gì đó, bạn sẽ không bao giờ có thể lấy lại được. Có những việc, nếu bạn không làm ngay bây giờ, bạn sẽ không bao giờ làm lại được nữa.

Không khóc giữa nhân gian - Làm sao để hết khổ?

Từ sách - Phim - FN - 12/07/2026 08:00
Đau khổ vốn không trừ một ai, và nó có trăm hình vạn trạng: một sự mất mát, cảm giác cô độc giữa đám đông, hay đơn giản là nỗi thất vọng khi không đạt được thứ mà mình mong chờ. Vậy phải làm sao để ta hết khổ? Đau khổ có thực sự đáng sợ như người ta vẫn nghĩ? Hay chúng ta vẫn có thể nhìn đau khổ dưới một góc độ bao dung hơn?

Cách đo và độ đo

Blog GS John VU - GS John Vu - 11/07/2026 11:00
Tôi nhận được một email người gửi viết: “Cái gì là khác biệt giữa cách đo và độ đo và có bao nhiêu cách đo hay độ đo phần mềm?”

Không thích ai đó, cách khéo léo để xử lý việc này là thông qua "Phương pháp Sedona"

Suy ngẫm - PV - 11/07/2026 10:00
Trong cuộc sống, chúng ta sẽ luôn gặp những người mình không thích: đó có thể là một đồng nghiệp luôn nhắm vào bạn ở nơi làm việc, một người quen giả tạo và hay buôn chuyện, hoặc một người lạ có giá trị sống trái ngược với bạn và bạn không thể hòa hợp.

Mẹ tỷ phú Elon Musk chỉ cách nuôi dạy con thành tài: điều tuyệt đối không nên làm

Phong cách sống - Hân Ly - 11/07/2026 09:00
Mẹ của người giàu nhất thế giới cho rằng việc nuôi dạy con không nằm ở sự áp đặt, mà ở điều này cực kỳ quan trọng và cần thiết.

Sắp phát hành: Hồi ký của hy vọng

Tủ sách - PV - 11/07/2026 08:00
Hồi ký của hy vọng (Saving Five: A Memoir of Hope) thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế không chỉ bởi câu chuyện có thật của Amanda Ngọc Nguyễn, mà còn bởi cách cô kể lại cuộc đời mình vượt ra ngoài khuôn mẫu của một hồi ký về sang chấn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS