Tư duy cốt lõi của kẻ trí, sống cuộc đời cao cấp: Bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc

Minh Nguyệt17/10/2025 10:00
Tư duy cốt lõi của kẻ trí, sống cuộc đời cao cấp: Bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc

Người bình thường thay đổi kết quả, người xuất sắc thay đổi nguyên nhân, bậc thầy hàng đầu thay đổi tư duy.

Bài chia sẻ của một tác giả được đăng tải trên Toutiao (MXH Trung Quốc) đã thu hút nhiều sự chú ý của cộng đồng mạng.

***

Điều quyết định sự khác biệt, khoảng cách giữa người này với người khác không phải là tài năng, không phải mức độ chăm chỉ, mà là tư duy. Trình độ, khả năng tư duy của một người chính là giới hạn cao nhất của cuộc đời họ.

Dưới đây là 7 cách tư duy đỉnh cao, khi rèn luyện được chúng, bạn sẽ tiến gần đến thành công.

01. Tư duy chủ động, thích nghi linh hoạt

Trọng lượng của một giọt mưa nặng khoảng gấp 50 lần trọng lượng của một con muỗi. Cùng với gia tốc rơi, tác động của hạt mưa lên muỗi không khác gì một chiếc xe buýt tông vào người đi đường. Vậy tại sao loài muỗi vẫn có thể an toàn trong những ngày mưa.

Một giáo sư người Mỹ đã dùng máy quay tốc độ cao để ghi lại cảnh muỗi thoát khỏi mưa: Khi giọt mưa rơi vào cánh và chân của muỗi, muỗi sẽ nghiêng về phía bị dính mưa, sau đó lăn sang một bên để giọt mưa trượt khỏi mình. Cơ thể của muỗi được phủ một lớp vật liệu chống nước, giống như lá sen, nên chúng có thể thoát ra một cách nhẹ nhàng. 

Dù giọt mưa có nặng đến đâu, muỗi vẫn có thể thoát hiểm vì chúng có thể liên tục điều chỉnh cách ứng phó của mình theo sự thay đổi của môi trường và tình thế.

Người đồng sáng lập Intel, ông Andy Grove, từng đề xuất “Lý thuyết thay đổi 10 lần” rằng: Sự thay đổi ở thế giới bên ngoài luôn nhanh gấp 10 lần so với chúng ta dự đoán. Có biết bao nhiêu công việc ổn định đã bị sự thay đổi làm tan vỡ, biết bao công việc từng rất thịnh hành đang bị AI thay thế. Làn sóng của thời đại đang tiến về phía trước, muốn đứng vững, hãy học cách linh hoạt của muỗi trong mưa, chủ động đón nhận sự thay đổi. Chỉ khi chúng ta chủ động thay đổi bản thân, chúng ta mới có thể có được sự chắc chắn trong sự không ổn định."

7 tư duy cốt lõi của kẻ trí, ắt kiếm bộn tiền, sống cuộc đời cao cấp: Nhìn cách muỗi thoát khỏi giọt mưa nặng gấp 50 lần mình, bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc!- Ảnh 1.

Ảnh minh họa.

02. Tư duy xác suất

Những người có tư duy xác suất thường có khả năng đưa ra những quyết định đúng đắn, chính xác hơn.

Charlie Munger từng so sánh cách đầu tư của mình với việc câu cá. Quy tắc đầu tiên của câu cá là, câu cá ở nơi có cá. Quy tắc thứ hai của câu cá là, hãy nhớ quy tắc đầu tiên.

Trong cuộc sống, chúng ta chỉ đối mặt với 3 vấn đề: Phải làm gì? Không nên làm gì? Và cần lặp lại điều gì? Tư duy xác suất giúp chúng ta hiểu được: Những việc nào có thể làm, những việc nào không thể làm, và những việc nào cần làm lâu dài.

03. Tư duy phát triển

Vào những năm 1990, Thư viện Anh chuyển từ tòa nhà cũ ở London sang tòa mới ở St. Pancras. Thư viện có hơn 13 triệu cuốn sách, ước tính chi phí di chuyển lên tới 3,5 triệu bảng. Nếu bạn là người quản lý, bạn sẽ nghĩ ra cách gì để giảm ngân sách cho việc di chuyển này? Thuê công nhân rẻ hơn? Giảm chi phí vận chuyển? Nhưng trước khối lượng công việc khổng lồ, các giải pháp này dường như chỉ như muối bỏ bể.

Một thủ thư trẻ đã đến nói với người quản lý thư viện: "Tôi có một cách và chỉ cần 1,5 triệu bảng”. Ngày hôm sau, người thủ thư đăng tin thông báo: "Từ nay mọi người được mượn sách miễn phí và không giới hạn nhưng yêu cầu là trả lại sách về địa chỉ mới".

Người nhân viên trẻ đã chuyển đổi tư duy "chuyển sách" thành tư duy "trả sách". Với chi phí không quá một phần nhỏ so với ngân sách ban đầu, anh ấy đã hoàn thành 90% công việc di dời.

Đòn bẩy của tư duy thật sự mạnh mẽ như vậy. Trong cuốn sách "Thiên tài bên trái, kẻ điên bên phải" có câu: “Nếu suy nghĩ là một bức tường thì thế giới nằm ở phía bên kia là bức tường”.

Trong cuộc sống, chưa bao giờ có “ngõ cụt”, thứ có thể ngăn cản bạn chỉ là tư duy cố định của chính bạn. Khi gặp khó khăn, vấn đề mà đi vào ngõ cụt, hãy thử quay đầu lại, biết đâu bạn sẽ thấy được con đường mới, tươi sáng hơn mở ra trước mắt.

04. Tư duy đa chiều

Tác giả sách Michael Simmons từng dành 5 năm nghiên cứu về những doanh nhân tỷ phú tự thân. Ông phát hiện ra rằng những doanh nhân xuất sắc này có một điểm tương đồng trong cách nhìn nhận vấn đề: Họ nhìn thế giới dựa trên góc nhìn bốn chiều, trong khi phần lớn mọi người chỉ dừng lại ở góc nhìn một chiều.

Người có góc nhìn một chiều thường bị giới hạn trong lĩnh vực chuyên môn cụ thể, trong khi, những người có góc nhìn bốn chiều có thể suy nghĩ về các vấn đề từ quá khứ đến tương lai.

Người có góc nhìn một chiều theo đuổi lợi ích ngắn hạn, còn người có góc nhìn bốn chiều chú trọng vào lợi ích dài hạn. Ví dụ, nhà sáng lập Amazon, Jeff Bezos, sẵn sàng đầu tư hàng tỷ USD liên tục cho những thử nghiệm có thể thất bại hoặc cần nhiều năm mới mang lại kết quả.

Ông Masayoshi Son, nhà sáng lập Tập đoàn SoftBank, từng hỏi cấp dưới của mình: Tại sao hầu hết mọi người đều khó đạt được thành công lớn? Nhân viên bối rối, không biết câu trả lời, thấy vậy, ông liền vẽ một ngọn núi trên giấy, ở chân núi ông vẽ một vòng tròn, và trên đỉnh núi ông vẽ một vòng tròn khác, rồi ghi chữ “lý tưởng” lên đỉnh núi.

Lý tưởng giống như một ngọn hải đăng, hướng dẫn bạn tiến về phía trước, làm cho sự kiên nhẫn của bạn tốt hơn, bạn sẽ tự tin hơn, kiên định và quyết tâm hơn. Khi có lý tưởng, thành công nhất thời sẽ không làm bạn lạc lối, thất bại ngắn hạn cũng không làm bạn sợ hãi. Đừng đánh giá quá cao sự tích lũy trong một năm và cũng đừng đánh giá thấp những thay đổi trong mười năm. Hãy luôn làm điều đúng đắn và thời gian còn lại sẽ cho bạn câu trả lời.

7 tư duy cốt lõi của kẻ trí, ắt kiếm bộn tiền, sống cuộc đời cao cấp: Nhìn cách muỗi thoát khỏi giọt mưa nặng gấp 50 lần mình, bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc!- Ảnh 2.
 

05. Tư duy ngược dòng

Một nhóm đã từng phỏng vấn các lập trình viên hàng đầu, hỏi họ: Thách thức cốt lõi của nghề này là gì? Có thể bạn nghĩ rằng, họ hàng ngày làm việc với code, thách thức mà họ gặp phải chẳng qua là làm sao để viết code tốt hơn, nắm vững nhiều ngôn ngữ lập trình hơn… Trên thực tế, câu trả lời của những chuyên gia công nghệ này hoàn toàn không liên quan đến những điều đó, họ đồng loạt cho rằng thách thức nằm ở "nhu cầu".

"Phương pháp tư duy sơ đồ McKinsey" cũng đề cập đến một nguyên tắc làm việc là đừng chơi trò đập chuột. Việc giải quyết vấn đề không thể như đánh chuột chũi, chỗ nào trồi lên thì đánh xuống. Như vậy vấn đề sẽ không bao giờ được giải quyết hoàn toàn, và cũng không bao giờ có thể thực sự giải quyết triệt để vấn đề.

Khi gặp vấn đề, người bình thường thay đổi kết quả, người xuất sắc thay đổi nguyên nhân, bậc thầy hàng đầu thay đổi tư duy. Chỉ bằng cách truy ngược lại gốc rễ, nhìn vào toàn cảnh, tìm ra nút thắt của vấn đề, chúng ta mới có thể giành chiến thắng chỉ bằng “một cú thay đổi”.

06. Hiệu ứng kiến lười

Nhóm nghiên cứu sinh học tiến hóa tại Đại học Hokkaido, Nhật Bản, đã từng thực hiện một thí nghiệm. Họ theo dõi 3 nhóm kiến đen, mỗi nhóm gồm 30 con, để quan sát tình trạng phân công lao động của chúng và phát hiện ra: Trong đàn, phần lớn kiến rất chăm chỉ, bận rộn dọn dẹp tổ, vận chuyển thức ăn, chăm sóc kiến con... Nhưng một số kiến lại rất lười biếng, trong khi những con khác bận rộn, những chú kiến này thường thò đầu ra ngoài, ngó nghiêng xung quanh.

Các nhà sinh vật học gọi những con kiến này là "kiến lười" và đã đánh dấu chúng.

7 tư duy cốt lõi của kẻ trí, ắt kiếm bộn tiền, sống cuộc đời cao cấp: Nhìn cách muỗi thoát khỏi giọt mưa nặng gấp 50 lần mình, bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc!- Ảnh 3.

Ảnh minh họa.

Điều đáng ngạc nhiên là khi nhóm nghiên cứu cắt đứt nguồn thức ăn của đàn kiến, những con kiến siêng năng dường như trở nên hỗn loạn. Ngược lại, những con kiến lười được đánh dấu lại bình tĩnh, dẫn đàn tìm được nguồn thức ăn mới. Thì ra, những con kiến lười không thực sự lười biếng mà chúng chỉ dành thời gian chăm chỉ để do thám, suy nghĩ. Đây chính là hiệu ứng “kiến lười” nổi tiếng.

Bạn đã bao giờ rơi vào trạng thái hiểu lầm về “con kiến chăm chỉ” chưa? Chuyên gia tâm lý đã lập một danh sách tự kiểm tra như sau:

1. Dành rất nhiều thời gian cho những công việc dễ nhất và tự hào với câu “không có công lao thì cũng có khổ lao”.

2. Trì hoãn dưới danh nghĩa “chuẩn bị”, trông có vẻ bận rộn nhưng công việc không tiến triển.

3. Không bao giờ kiểm tra kết quả công việc.

4. Đọc rất nhiều sách nhưng không bao giờ tổng kết quy luật; ngay cả khi tổng kết được quy luật cũng không áp dụng vào thực tế.

Nếu bạn có những dấu hiệu trên, đã đến lúc cần thay đổi. Khi đang cúi đầu làm việc, nhớ thỉnh thoảng ngẩng đầu nhìn xa xa.

7 tư duy cốt lõi của kẻ trí, ắt kiếm bộn tiền, sống cuộc đời cao cấp: Nhìn cách muỗi thoát khỏi giọt mưa nặng gấp 50 lần mình, bài học từ hiệu ứng “kiến lười” đáng kinh ngạc!- Ảnh 4.
 

07. Tư duy môi trường

Vào giữa thế kỷ 19, giáo sư tâm lý học người Đức Kurt Koffka đã đề xuất một lý thuyết trường: Môi trường bên ngoài được chia thành 2 loại, một là môi trường địa lý (thực tế) và hai là môi trường hành vi (tưởng tượng).

Mọi hành động của con người đều bị ảnh hưởng bởi môi trường nơi hành động diễn ra. Con người là sản phẩm của môi trường, cách tốt nhất để thay đổi bản thân là luôn đặt mình vào môi trường có thể nuôi dưỡng bản thân phát triển. Muốn nâng cao khả năng tập trung, hãy tạo cho mình một môi trường không bị quấy rầy. Muốn nâng cao nhận thức, hãy gỡ bỏ các ứng dụng video ngắn có chất lượng thấp, đọc những tác phẩm có ý nghĩa. Muốn có thái độ tích cực, hãy tránh xa những thứ khiến bạn tiêu cực, ít dính vào tranh cãi với người khác, dành nhiều thời gian ngắm nhìn thiên nhiên.

Nếu bạn không hài lòng với tình trạng hiện tại của mình, hãy bắt đầu từ việc thay đổi môi trường.

Thay đổi bản thân, bắt đầu từ bây giờ. Thành tựu của bạn, cuối cùng sẽ đạt được bao nhiêu, phụ thuộc vào cách tư duy của bạn. Tư duy quyết định đường đi, tư duy không tới được độ cao nào thì bước chân cũng không thể chạm tới đó.

Những cuốn sách bạn đã đọc, con đường bạn đã đi, việc bạn đã trải qua, người bạn đã gặp đều là những yếu tố giúp nâng cấp tư duy của bạn. Không ngừng mài giũa trong công việc, rèn luyện trong tâm hồn, trong cuộc sống, cuối cùng bạn sẽ nhìn thấy một thế giới rộng lớn hơn.

Theo Toutiao


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Cổ nhân dặn về 'của cải': Giàu hay nghèo không phụ thuộc vào kiếm được bao nhiêu mà ở việc giữ 2 thứ này

Người xưa có câu: “Của đi thay người” hay “Đói cho sạch, rách cho thơm”. Những quan niệm này không chỉ là lời dặn về đạo đức mà còn chứa đựng triết lý sâu sắc về tài lộc. Trong xã hội hiện đại, chúng ta thường tập trung vào việc kiếm tiền nhanh nhất, nhiều nhất, mà quên đi bài học quan trọng hơn cả: Giữ gìn.
2

Tỷ phú Rockefeller: Miễn phí là cái bẫy đáng sợ nhất, muốn thành công phải ghi nhớ 3 điều sau

Một số người chết trong nghịch cảnh, trong khi những người khác nhìn thấy cơ hội.
3

Sau 30 tuổi, bạn biết mình có thể làm khác đi, nhưng chưa dám

Không phải không muốn cố gắng, mà là không biết cố vào lúc nào.
4

Bộ não của bạn đạt đỉnh cao ở độ tuổi nào?

Khi tuổi trẻ dần trôi vào dĩ vãng, bạn có thể bắt đầu lo sợ về tuổi già, nhưng nghiên cứu cho biết nhiều người trong chúng ta, chức năng tâm lý tổng thể thực sự đạt đỉnh điểm ở độ tuổi từ 55 đến 60.
5

"Thần đồng" Đại học Thanh Hoa, 49 tuổi vẫn thất nghiệp: Khi ra tới biển lớn, mới biết bản thân chỉ là hạt cát nhỏ

Khi vào đại học Thanh Hoa, nam sinh được mệnh danh là "thần đồng" mới biết còn nhiều người giỏi hơn mình.

Không hiểu 10 chân lý này, đừng hỏi tại sao cuộc đời mãi bất công

Cuộc đời vốn không toàn vẹn, càng cố gắng cưỡng cầu càng thất vọng. 10 quy luật trời đất dưới đây chính là câu trả lời thẳng thắn và sâu sắc nhất về số phận, vận mệnh và sự bất toàn của kiếp người.

Bỏ người tốt, chốt người tồi: 50 tuổi nhìn lại, rút ra 5 điều khắc cốt ghi tâm

Đừng quá day dứt vì đã từng bỏ người tốt. Vì đôi khi, người đó xuất hiện chỉ để dạy ta biết trân trọng người sau.

Sau 2 lần suýt chết, người phụ nữ kể 2 cảm giác khác biệt ở mỗi lần đến 'thế giới bên kia'

Cả 2 trải nghiệm về “thế giới bên kia” khiến người phụ nữ này nhận ra điều giản dị: sự sống rất mong manh và mỗi ngày tồn tại đều đáng quý.

7 dấu hiệu cho thấy bạn là người có MQ thấp, hãy cẩn thận

Bạn có phải người MQ thấp không, check thử đi nhé!

Nghiên cứu não bộ: Vì sao người càng thông minh càng ít thích dành thời gian cho bạn bè?

Khái niệm trí thông minh không chỉ đơn thuần là chỉ số IQ; nó đề cập đến nhận thức và đặc điểm cụ thể.

5 "cái dở" của người EQ cao

5 điểm yếu bất ngờ của người EQ cao ảnh hưởng tới cảm xúc, quyết định và các mối quan hệ hàng ngày.

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.

Người kiểm thử chuyên nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 24/06/2026 12:00
Tuần trước, một sinh viên hỏi tôi: “Kiểm thử có phải là việc làm mức vào nghề hay nó là một nghề chuyên nghiệp? Có nghề như kiểm thử viên phần mềm không?”

Đừng mắc bẫy! Người xấu tính xuyên tạc, đánh giá thấp bạn? Sự thật là họ đang mang "GƯƠNG SOI" chính mình ra chỉ trích!

Kỹ năng - Tích Thành - 24/06/2026 11:00
Khi những lời chỉ trích cay nghiệt, sự hạ bệ vô cớ ập đến, phản ứng tự nhiên của bạn là gì? Thường là giận dữ, ấm ức, hoặc lao vào giải thích để phân bua. Nhưng có một sự thật mà bạn không hề hay biết. Đó là...

Người càng thông minh càng “lạnh”: 3 việc không quản, 4 điều không nói, 5 kiểu không giúp để sống nhẹ đầu

Suy ngẫm - Trang Đào - 24/06/2026 10:00
Trong cách đối nhân xử thế, người thông minh không phải là người nói nhiều hay can thiệp sâu, mà là người biết dừng đúng lúc, lùi đúng chỗ.

"Thần đồng văn học", được Đại học Thanh Hoa phá lệ để tuyển vào: Cuộc sống hiện tại gây bất ngờ

Phong cách sống - Nhật Linh - 24/06/2026 09:00
Trong khi phần lớn học sinh phải cạnh tranh quyết liệt từng điểm số để giành suất vào các trường đại học hàng đầu, một cô gái trẻ ở Trung Quốc từng khiến dư luận bất ngờ khi được Đại học Thanh Hoa đặc cách hạ chuẩn tới 60 điểm để tuyển sinh.

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

Từ sách - Phim - Thu An - 24/06/2026 08:00
“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.

Nghề nghiệp và việc làm

Blog GS John VU - GS John Vu - 23/06/2026 12:00
"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."

Điều doanh nghiệp cần biết về GPT - “bộ não” phía sau chatbot AI

Kỹ năng - Vân Anh - 23/06/2026 11:00
GPT, viết tắt của Generative Pre-trained Transformer, là một lớp mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh có khả năng tạo ra văn bản, tóm tắt tài liệu, viết email, trả lời câu hỏi, hỗ trợ lập trình hoặc phân tích dữ liệu theo yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên. Nói đơn giản, GPT giống như “bộ não ngôn ngữ” đứng sau nhiều chatbot AI nổi tiếng hiện nay, bao gồm Chat GPT.

Không phải nghèo hay xấu xí: 3 kiểu đàn ông này mới là “án tử xã hội”

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 23/06/2026 10:00
Đàn ông có những vấn đề này không chỉ là lỗi hành vi, mà phản ánh sự rối loạn ở tầng nhận thức, khả năng tự kiểm soát và phán đoán cốt lõi.

Việt Nam có một nhà văn sở hữu tác phẩm được dịch ra ít nhất 3 thứ tiếng, là tài liệu nghiên cứu, giảng dạy tại Havard, Stanford, Oxford

Phong cách sống - Nhật Linh - 23/06/2026 09:00
Không chỉ là cây bút lớn của văn học Việt Nam hiện đại, nhà văn này còn là tác giả sở hữu tác phẩm có sức sống vượt ra khỏi biên giới quốc gia.

 'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối 

Từ sách - Phim - TĐ - 23/06/2026 08:00
Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.

Tính toán mây

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/06/2026 12:00
Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”

Thất nghiệp đừng vội hoảng: 5 kỹ năng "hái ra tiền" tự học miễn phí giúp bạn lật ngược thế cờ

Kỹ năng - Kiều Dương - 22/06/2026 11:00
Thay vì lo âu khi CV gửi đi chưa có phản hồi, hãy tận dụng khoảng thời gian này để trang bị 5 kỹ năng hữu ích hoàn toàn miễn phí trên mạng.

Tỷ phú Elon Musk và 5 lời khuyên: Chỉ cần làm được 1 điều, cơ hội thành công sẽ tăng vọt

Suy ngẫm - Phương Anh - 22/06/2026 10:00
Vị tỷ phú này cho rằng, để đạt được thành công, mỗi người cần phải mạnh mẽ và nỗ lực thực hiện những điều sau.

Câu chuyện đằng sau tấm ảnh sét đánh đỉnh Landmark 81 thu hút "bão like"

Phong cách sống - Vũ Thanh Bình - 22/06/2026 09:00
Sau 7 năm theo dõi hiện tượng giông sét, tác giả bức ảnh đã ghi lại được khoảnh khắc sét đánh trúng đỉnh tòa nhà Landmark 81 trong cơn mưa lớn tại TPHCM.

Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm

Từ sách - Phim - TĐ - 22/06/2026 08:00
 Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS