Trắc nghiệm và kiểm nghiệm

GS John Vu24/04/2026 15:00
Trắc nghiệm và kiểm nghiệm

Tôi nhận được một email mà người gửi viết: “Khác biệt giữa trắc nghiệm – Verification và kiểm nghiệm Validation (V&V) là gì và có bao nhiêu kĩ thuật V&V?”

Câu trả lời của tôi: Nhiều sinh viên lẫn lộn về thuật ngữ trắc nghiệm và kiểm nghiệm bởi vì chúng thường được dùng đổi lẫn cho nhau trong một số sách giáo khoa. Tuy nhiên, có khác biệt về nghĩa của chúng. Theo Bảng từ chuẩn IEEE về thuật ngữ kĩ nghệ phần mềm, trắc nghiệm được định nghĩa là “Qui trình đánh giá hệ thống hay cấu phần để xác định liệu sản phẩm của pha phát triển đã nêu có thoả mãn các điều kiện được áp đặt lúc bắt đầu pha đó không.” Kiểm nghiệm được định nghĩa là “Qui trình đánh giá một hệ thống hay cấu phần trong hay cuối qui trình phát triển để xác định liệu nó có thoả mãn các yêu cầu đặc biệt không.” Về căn bản, trắc nghiệm chứng tỏ liệu cái ra của pha có tuân thủ theo cái vào của pha không, tuy nhiên nó không phát hiện lỗi nếu cái vào là không đúng. Bởi vì phụ thuộc một mình vào trắc nghiệm là KHÔNG đủ, cho nên kiểm nghiệm là cần để kiểm tra các vấn đề với đặc tả yêu cầu để chứng minh rằng hệ thống làm việc đúng tương ứng.

Có vài kĩ thuật trắc nghiệm nhưng phần lớn rơi vào hai khu vực chính: Kiểm thử động và kiểm thử tĩnh.

  • Kiểm thử động bao gồm việc thực hiện hệ thống hay cấu phần. Về căn bản, một số các trường hợp kiểm thử được chọn ra, tại đó từng trường hợp kiểm thử đều có chứa dữ liệu kiểm thử. Những trường hợp kiểm thử này được dùng để xác định kết quả kiểm thử ra. Kiểm thử động có thể được phân chia thêm thành ba loại – kiểm thử chức năng, kiểm thử cấu trúc, và kiểm thử ngẫu nhiên.
  • Kiểm thử chức năng bao gồm nhận diện và kiểm thử tất cả các chức năng của hệ thống như đã được xác định trong yêu cầu. Dạng này của kiểm thử là ví dụ về kiểm thử hộp đen vì nó không bao gồm tri thức về thực hiện hệ thống.
  • Kiểm thử cấu trúc bao gồm kiểm thử có tri thức đầy đủ về thực hiện hệ thống (kiểm thử hộp trắng). Nó dùng thông tin từ cấu trúc nội bộ của hệ thống để làm ra kiểm thử để kiểm vận hành của từng cấu phần riêng lẻ. Kiểm thử chức năng và cấu trúc cả hai đều chứa các trường hợp kiểm thử mà sẽ kiểm đặc trưng đặc thù của hệ thống.
  • Kiểm thử ngẫu nhiên - Kiểm thử chọn tự do các trường hợp kiểm thử trong tập mọi trường hợp kiểm thử có thể có. Việc dùng cái vào được  xác định ngẫu nhiên có thể phát hiện ra lỗi không được các kĩ thuật kiểm thử hệ thống khác phát hiện ra.
  • Kiểm thử tĩnh là kiểm thử không chứa việc thực hiện hệ thống hay cấu phần. Một số có thể được thực hiện một cách thủ công trong khi các kiểm thử khác được tự động hoá. Kiểm thử tĩnh có thể được phân chia thêm thành các kĩ thuật phân tích tính nhất quán và kĩ thuật đo tính chất chương trình.
  • Kĩ thuật về tính nhất quán - Các kĩ thuật được dùng để đảm bảo tính chất chương trình như đúng cú pháp, tương ứng đúng tham biến giữa các thủ thục, đúng định kiểu, và dịch đúng yêu cầu và đặc tả.
  • Kĩ thuật đo - Kĩ thuật đo các tính chất như việc sinh lỗi, tính hiểu được, và có cấu trúc tốt.

Có một vài kĩ thuật kiểm nghiệm như phương pháp hình thức, cách tiêm lỗi (phần cứng và phần mềm), phân tích rủi ro và phân tích phụ thuộc. Kiểm nghiệm thường xảy ra ở cuối chu kì phát triển, và nhìn vào hệ thống đầy đủ để trắc nghiệm, hội tụ vào các hệ con nhỏ hơn.

  • Phương pháp hình thức - Phương pháp hình thức dùng các kĩ thuật toán học và logic để diễn đạt, nghiên cứu, và phân tích đặc tả, thiết kế, tài liệu, và hành vi của cả phần cứng và phần mềm.
  • Tiêm lỗi - Tiêm lỗi là việc kích hoạt có chủ định các lỗi hoặc bởi phương tiện phần cứng hay phần mềm để quan sát vận hành hệ thống trong điều kiện có lỗi.
  • Phân tích tính phụ thuộc - Phân tích tính phụ thuộc bao gồm nhận diện những nguy cơ và rồi đề đạt giải pháp làm giảm rủi ro của nguy cơ xuất hiện.
  • Phân tích rủi ro – qui trình nhận diện các hậu quả có thể của từng nguy cơ và xác suất xuất hiện của chúng.

English version

Verification and validation

I received an email where the sender wrote: “What is the difference between Verification and Validation (V&V) and how many V&V techniques are there?”

My answer: Many students confuse about the terms verification and validation because they are used interchangeably in some textbooks. However, there are differences in their meaning. According to the IEEE Standard Glossary of Software Engineering Terminology, Verification is defined as “The process of evaluating a system or component to determine whether the products of a given development phase satisfy the conditions imposed at the start of that phase.” Validation is defined as “The process of evaluating a system or component during or at the end of the development process to determine whether it satisfies specified requirements.” Basically, verification demonstrates whether the output of a phase conforms to the input of a phase, however it will not detect errors if the input is incorrect. Because it is NOT enough to depend on verification alone, so validation is necessary to check for problems with the requirement specification to demonstrate that the system is working accordingly.

There are several verification techniques but most fall into two major areas: Dynamic testing and Static testing.

  • Dynamic testing involves the execution of a system or component. Basically, a number of test cases are chosen, where each test case consists of test data. These input test cases are used to determine output test results. Dynamic testing can be further divided into three categories – functional testing, structural testing, and random testing.
  • Functional testing involves identifying and testing all the functions of the system as defined within the requirements. This form of testing is an example of black-box testing since it involves no knowledge of the implementation of the system.
  • Structural testing involves testing that has full knowledge of the implementation of the system (white-box testing). It uses the information from the internal structure of a system to devise tests to check the operation of individual components. Functional and structural testing both involve test cases that check a particular characteristic of the system.
  • Random testing - Testing that freely chooses test cases among the set of all possible test cases. The use of randomly determined inputs can detect faults that go undetected by other systematic testing techniques.
  • Static testing is test that does not involve the execution of the system or component. Some can be performed manually while others are automated. Static testing can be further divided into techniques that analyze consistency and techniques that measure program property.
  • Consistency techniques - Techniques that are used to insure program properties such as correct syntax, correct parameter matching between procedures, correct typing, and correct requirements and specifications translation.
  • Measurement techniques - Techniques that measure properties such as error proneness, understandability, and well-structuredness.

There are several validation techniques such as formal methods, fault injection (Hardware and software), risk analysis and dependability analysis. Validation usually takes place at the end of the development cycle, and looks at the complete system as opposed to verification, which focuses on smaller sub-systems.

  • Formal methods - Formal methods use mathematic and logic techniques to express, investigate, and analyze the specification, design, documentation, and behavior of both hardware and software.
  • Fault injection - Fault injection is the intentional activation of faults by either hardware or software means to observe the system operation under fault conditions.
  • Dependability analysis - Dependability analysis involves identifying hazards and then proposing methods that reduces the risk of the hazard occurring.
  • Risk analysis – the process of identifying the possible consequences of each hazard and their probability of occurring.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Phần mềm di động

Phát triển ứng dụng di động là qui trình qua đó phần mềm được phát triển cho điện thoại di động hay thiết bị cầm tay tương tự.
2

Nhu cầu cấp bách

Tuần trước, tôi đã viết về vài “khu vực nóng” trong thị trường công nghệ và tôi tin nền di động sẽ là một trong chúng trong vài năm tới.
3

Kinh nghiệm của kỹ sư phần mềm

“Em đã làm năm việc trong ba năm. Chẳng có gì để tự hào nhưng hồi tưởng lại, em đã học được bài học tốt và đó là lí do tại sao em quay lại thăm thầy.”
4

Lời khuyên từ bạn bè

Năm ngoái, một sinh viên năm thứ nhất nói với tôi trong ngày đầu tiên lên lớp: “Thầy nói cứ như là bố mẹ em nói, học, học và học nữa. Cuộc sống KHÔNG chỉ là học tập và là sinh viên đại học, em KHÔNG cần những lời khuyên có vẻ như của bố mẹ thế.”
5

Khu vực nào sẽ nóng

Tuần trước, một sinh viên năm thứ nhất ở Trung Quốc hỏi tôi: “Công nghệ thông tin là lĩnh vực lớn với nhiều miền đặc biệt. Em nên tập trung vào miền nào để khi em tốt nghiệp trong bốn năm nữa kể từ bây giờ, em sẽ có khả năng có việc làm tốt? Nếu em muốn làm việc ở Mĩ hay châu Âu tôi cần làm gì khác nữa?”

Con đường nghề nghiệp

Nhiều sinh viên tới đại học để học tri thức và kĩ năng mức cao hơn với hi vọng sẽ đưa tới nghề nghiệp tốt hơn và cuộc sống tốt hơn.

Lời khuyên cho sinh viên đại học năm thứ nhất

Hôm nay khi các bạn vào năm học đầu tiên trong đại học, các bạn kích động về cuộc sống mới là sinh viên đại học nhưng một số trong các bạn có thể cảm thấy chút ít không thoải mái bởi vì có khác biệt giữa đại học và trung học. Tôi muốn cho các bạn vài lời khuyên mà có thể giúp bạn trong bốn năm tới:

Kỹ sư phần mềm là...

Khi năm học mới bắt đầu, tôi yêu cầu sinh viên của tôi tới với định nghĩa về kĩ sư phần mềm hay người phát triển phần mềm.

Làm việc tổ trong dự án lớn

Ngày nay nhiều dự án phần mềm là lớn và làm việc tổ đang trở nên quan trọng hơn để giữ mọi người làm việc cùng nhau. Không may nhiều người quản lí không được đào tạo về làm việc theo tổ cho nên khi dự án gặp vấn đề, họ không biết cách giải quyết nó. Điều đầu tiên người quản lí có thể làm là tạo điều kiện cho cuộc họp nơi mọi người có thể nói với nhau.

Xếp hạng đại học năm 2011

14 năm liên tiếp Carnegie Mellon được xếp hạng trong những trường hàng đầu.

Hãy phản biện và sáng tạo hơn khi sử dụng AI

Hôm qua một người bạn kể với tôi rằng anh vừa ghi danh cho đứa con mười hai tuổi, vào một khóa học dạy về Trí Thông Minh Nhân Tạo (AI) để chuẩn bị cho tương lai khi con của anh vào đại học. Anh tin rằng nó sẽ có khả năng và ưu thế hơn các bạn đồng lứa.

Đào tạo và học tập

Yếu tố thành công then chốt cho bất kì công ti phần mềm nào là có tổ gồm các cá nhân có hiệu năng cao, những người đam mê và có hiểu biết về nghề nghiệp của họ.

Việc làm phần mềm

“Tôi học về khoa học máy tính, tốt nghiệp năm 2006 sau đó làm việc cho công ti đầu tư và thương mại chứng khoán. Sáu tháng qua tôi thất nghiệp, liệu tôi có thể kiếm được việc làm trong công nghiệp phần mềm? Thầy có nhắc tới việc thiếu hụt người làm phần mềm, nếu tôi muốn làm việc ở Mĩ thì làm sao tôi có thể kiếm việc làm ở đó? Tôi cần có loại kĩ năng nào?”

Bài học từ khoán ngoài

Blog GS John VU - GS John Vu - 01/06/2026 12:00
Khi tôi ở Trung Quốc tháng trước, tôi thấy điều gì đó mà tôi chưa bao giờ trông chờ: Việc đóng cửa một số nơi chế tạo ở Thượng Hải và Shenzheng.

Zalo ra mắt tính năng phụ đề cuộc gọi video

Kỹ năng - Nhật Hạ - 01/06/2026 11:00
Zalo vừa tung ra một tính năng AI mới vô cùng hữu ích giúp người dùng chuyển lời nói thành chữ theo thời gian thực ngay trên màn hình.

12 triệu người nghe Võ Hà Linh nói về điều hối hận nhất tuổi 34

Phong cách sống - Nguyễn Phượng - 01/06/2026 09:00
"Stress thì mua matcha latte, socola đá xay mà uống cho mát ruột chứ đi xăm gì cho cực", Võ Hà Linh nói.

Làm chủ AI - 90.000 giờ lao động và cỗ máy vô hình: Giữ lại phẩm giá trong đời đi làm

Từ sách - Phim - Quang Anh - 01/06/2026 08:00
Sau giai đoạn hào hứng ban đầu với AI tạo sinh, nhiều người bắt đầu nhìn thấy một mặt khác của nó. Công việc không hẳn nhẹ đi. Áp lực cũng chưa chắc giảm xuống. Có khi, mọi thứ còn trở nên dày hơn.

Thị trường việc làm ngày nay

Blog GS John VU - GS John Vu - 31/05/2026 12:00
Theo tin tức mới nhất, phần lớn các công ti đều tin tưởng về phục hồi kinh tế và bắt đầu thuê người.

Giờ tôi mới phát hiện Google Maps có tính năng chỉ đường hay đến vậy

Kỹ năng - Quốc Vinh - 31/05/2026 11:00
Google Maps không chỉ là xem bản đồ mà có vô vàn các tính năng hữu ích giúp bạn tiết kiệm được thời gian.

Cú điện thoại theo hướng dẫn của ChatGPT và sự nghiệp đổ sập của huyền thoại bóng chày Nhật Bản

Suy ngẫm - Đồng An - 31/05/2026 10:00
Một cuộc cãi vã trong bữa tối, một cú nhấc cổ áo, một câu hỏi gõ vội cho ChatGPT - và 25 năm sự nghiệp của Shinnosuke Abe, huyền thoại đội Yomiuri Giants, kết thúc trong nước mắt giữa buổi họp báo từ chức. Cô con gái 18 tuổi, người đã vô tình kích hoạt chuỗi sự kiện đó, sau này thú nhận: "Người sốc nhất khi cảnh sát đến chính là tôi."

Trào lưu Birdwatching khiến giới trẻ Trung Quốc dõi theo, kéo cả các thương hiệu lớn vào cuộc

Phong cách sống - Yên Yên - 31/05/2026 09:00
Từ một trào lưu 820 triệu lượt xem trên Xiaohongshu, birdwatching (ngắm chim) đang đặt ra câu hỏi thực sự cho các thương hiệu: Làm sao tiếp cận một thế hệ chủ động thoát khỏi vòng lặp nội dung?

“Sách xa hoa” trở thành cơn sốt mới: Khi độc giả chi hàng nghìn USD để săn các ấn bản đặc biệt

Từ sách - Phim - TĐ - 31/05/2026 08:00
Những cuốn sách với cạnh in màu, bìa dập nổi, minh họa độc quyền và thiết kế cầu kỳ đang tạo nên một cơn sốt mới trong cộng đồng yêu sách toàn cầu. Từ một thị trường ngách dành cho người sưu tầm, các “special edition” (ấn bản đặc biệt) giờ đây đã trở thành xu hướng bùng nổ, đặc biệt trong dòng sách romance và fantasy.

Một số sự kiện về cách tiếp cận Agile

Blog GS John VU - GS John Vu - 30/05/2026 12:00
Một sinh viên hỏi tôi: “Nếu Agile là cách tiếp cận tốt để phát triển phần mềm thì tại sao chúng ta phải học cách tiếp cận khác?”

Anthropic ra mắt "trợ lý AI ngành luật", thu hút hơn 20.000 người đăng ký

Kỹ năng - Lại Dịu - 30/05/2026 11:00
Anthropic đang biến Claude thành “trợ lý pháp lý AI” có thể kết nối trực tiếp với các phần mềm luật chuyên dụng, làm nóng thêm cuộc đua AI trong ngành pháp lý.

“Thần kinh doanh” Kazuo Inamori: Nếu không tài năng, cần biết 1 con đường “lợi hại” này để làm giàu

Suy ngẫm - Kim Linh - 30/05/2026 10:00
Theo tỷ phú Nhật Bản Inamori Kazuo, muốn trở thành một người giàu có và thành công cần có sự kiên nhẫn phi thường trong công việc.

Từ chiếc máy tính cũ, nam sinh Bách khoa thắng lớn với “Tiệm phở anh Hai”

Truyền cảm hứng - Mỹ Hà - 30/05/2026 09:00
Từ chiếc máy tính cũ và những dự án trò chơi âm thầm suốt nhiều năm, nam sinh Đại học Bách khoa Hà Nội tạo nên “cơn sốt” với “Tiệm phở anh Hai”, đồng thời thắng lớn hai giải thưởng.

Làm chủ ai -  Sách dành cho người muốn tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo

Từ sách - Phim - Thu An - 30/05/2026 08:00
Kể từ khi ChatGPT ra mắt, dường như ngày nào chúng ta cũng nghe nhắc đến AI và cách nó làm thay đổi thế giới xung quanh. Vậy rốt cuộc những công cụ này hoạt động ra sao? Và một người bình thường có thể sử dụng AI như thế nào? Quyển sách này sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi đó.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS