Trắc nghiệm và kiểm nghiệm

GS John Vu24/04/2026 15:00
Trắc nghiệm và kiểm nghiệm

Tôi nhận được một email mà người gửi viết: “Khác biệt giữa trắc nghiệm – Verification và kiểm nghiệm Validation (V&V) là gì và có bao nhiêu kĩ thuật V&V?”

Câu trả lời của tôi: Nhiều sinh viên lẫn lộn về thuật ngữ trắc nghiệm và kiểm nghiệm bởi vì chúng thường được dùng đổi lẫn cho nhau trong một số sách giáo khoa. Tuy nhiên, có khác biệt về nghĩa của chúng. Theo Bảng từ chuẩn IEEE về thuật ngữ kĩ nghệ phần mềm, trắc nghiệm được định nghĩa là “Qui trình đánh giá hệ thống hay cấu phần để xác định liệu sản phẩm của pha phát triển đã nêu có thoả mãn các điều kiện được áp đặt lúc bắt đầu pha đó không.” Kiểm nghiệm được định nghĩa là “Qui trình đánh giá một hệ thống hay cấu phần trong hay cuối qui trình phát triển để xác định liệu nó có thoả mãn các yêu cầu đặc biệt không.” Về căn bản, trắc nghiệm chứng tỏ liệu cái ra của pha có tuân thủ theo cái vào của pha không, tuy nhiên nó không phát hiện lỗi nếu cái vào là không đúng. Bởi vì phụ thuộc một mình vào trắc nghiệm là KHÔNG đủ, cho nên kiểm nghiệm là cần để kiểm tra các vấn đề với đặc tả yêu cầu để chứng minh rằng hệ thống làm việc đúng tương ứng.

Có vài kĩ thuật trắc nghiệm nhưng phần lớn rơi vào hai khu vực chính: Kiểm thử động và kiểm thử tĩnh.

  • Kiểm thử động bao gồm việc thực hiện hệ thống hay cấu phần. Về căn bản, một số các trường hợp kiểm thử được chọn ra, tại đó từng trường hợp kiểm thử đều có chứa dữ liệu kiểm thử. Những trường hợp kiểm thử này được dùng để xác định kết quả kiểm thử ra. Kiểm thử động có thể được phân chia thêm thành ba loại – kiểm thử chức năng, kiểm thử cấu trúc, và kiểm thử ngẫu nhiên.
  • Kiểm thử chức năng bao gồm nhận diện và kiểm thử tất cả các chức năng của hệ thống như đã được xác định trong yêu cầu. Dạng này của kiểm thử là ví dụ về kiểm thử hộp đen vì nó không bao gồm tri thức về thực hiện hệ thống.
  • Kiểm thử cấu trúc bao gồm kiểm thử có tri thức đầy đủ về thực hiện hệ thống (kiểm thử hộp trắng). Nó dùng thông tin từ cấu trúc nội bộ của hệ thống để làm ra kiểm thử để kiểm vận hành của từng cấu phần riêng lẻ. Kiểm thử chức năng và cấu trúc cả hai đều chứa các trường hợp kiểm thử mà sẽ kiểm đặc trưng đặc thù của hệ thống.
  • Kiểm thử ngẫu nhiên - Kiểm thử chọn tự do các trường hợp kiểm thử trong tập mọi trường hợp kiểm thử có thể có. Việc dùng cái vào được  xác định ngẫu nhiên có thể phát hiện ra lỗi không được các kĩ thuật kiểm thử hệ thống khác phát hiện ra.
  • Kiểm thử tĩnh là kiểm thử không chứa việc thực hiện hệ thống hay cấu phần. Một số có thể được thực hiện một cách thủ công trong khi các kiểm thử khác được tự động hoá. Kiểm thử tĩnh có thể được phân chia thêm thành các kĩ thuật phân tích tính nhất quán và kĩ thuật đo tính chất chương trình.
  • Kĩ thuật về tính nhất quán - Các kĩ thuật được dùng để đảm bảo tính chất chương trình như đúng cú pháp, tương ứng đúng tham biến giữa các thủ thục, đúng định kiểu, và dịch đúng yêu cầu và đặc tả.
  • Kĩ thuật đo - Kĩ thuật đo các tính chất như việc sinh lỗi, tính hiểu được, và có cấu trúc tốt.

Có một vài kĩ thuật kiểm nghiệm như phương pháp hình thức, cách tiêm lỗi (phần cứng và phần mềm), phân tích rủi ro và phân tích phụ thuộc. Kiểm nghiệm thường xảy ra ở cuối chu kì phát triển, và nhìn vào hệ thống đầy đủ để trắc nghiệm, hội tụ vào các hệ con nhỏ hơn.

  • Phương pháp hình thức - Phương pháp hình thức dùng các kĩ thuật toán học và logic để diễn đạt, nghiên cứu, và phân tích đặc tả, thiết kế, tài liệu, và hành vi của cả phần cứng và phần mềm.
  • Tiêm lỗi - Tiêm lỗi là việc kích hoạt có chủ định các lỗi hoặc bởi phương tiện phần cứng hay phần mềm để quan sát vận hành hệ thống trong điều kiện có lỗi.
  • Phân tích tính phụ thuộc - Phân tích tính phụ thuộc bao gồm nhận diện những nguy cơ và rồi đề đạt giải pháp làm giảm rủi ro của nguy cơ xuất hiện.
  • Phân tích rủi ro – qui trình nhận diện các hậu quả có thể của từng nguy cơ và xác suất xuất hiện của chúng.

English version

Verification and validation

I received an email where the sender wrote: “What is the difference between Verification and Validation (V&V) and how many V&V techniques are there?”

My answer: Many students confuse about the terms verification and validation because they are used interchangeably in some textbooks. However, there are differences in their meaning. According to the IEEE Standard Glossary of Software Engineering Terminology, Verification is defined as “The process of evaluating a system or component to determine whether the products of a given development phase satisfy the conditions imposed at the start of that phase.” Validation is defined as “The process of evaluating a system or component during or at the end of the development process to determine whether it satisfies specified requirements.” Basically, verification demonstrates whether the output of a phase conforms to the input of a phase, however it will not detect errors if the input is incorrect. Because it is NOT enough to depend on verification alone, so validation is necessary to check for problems with the requirement specification to demonstrate that the system is working accordingly.

There are several verification techniques but most fall into two major areas: Dynamic testing and Static testing.

  • Dynamic testing involves the execution of a system or component. Basically, a number of test cases are chosen, where each test case consists of test data. These input test cases are used to determine output test results. Dynamic testing can be further divided into three categories – functional testing, structural testing, and random testing.
  • Functional testing involves identifying and testing all the functions of the system as defined within the requirements. This form of testing is an example of black-box testing since it involves no knowledge of the implementation of the system.
  • Structural testing involves testing that has full knowledge of the implementation of the system (white-box testing). It uses the information from the internal structure of a system to devise tests to check the operation of individual components. Functional and structural testing both involve test cases that check a particular characteristic of the system.
  • Random testing - Testing that freely chooses test cases among the set of all possible test cases. The use of randomly determined inputs can detect faults that go undetected by other systematic testing techniques.
  • Static testing is test that does not involve the execution of the system or component. Some can be performed manually while others are automated. Static testing can be further divided into techniques that analyze consistency and techniques that measure program property.
  • Consistency techniques - Techniques that are used to insure program properties such as correct syntax, correct parameter matching between procedures, correct typing, and correct requirements and specifications translation.
  • Measurement techniques - Techniques that measure properties such as error proneness, understandability, and well-structuredness.

There are several validation techniques such as formal methods, fault injection (Hardware and software), risk analysis and dependability analysis. Validation usually takes place at the end of the development cycle, and looks at the complete system as opposed to verification, which focuses on smaller sub-systems.

  • Formal methods - Formal methods use mathematic and logic techniques to express, investigate, and analyze the specification, design, documentation, and behavior of both hardware and software.
  • Fault injection - Fault injection is the intentional activation of faults by either hardware or software means to observe the system operation under fault conditions.
  • Dependability analysis - Dependability analysis involves identifying hazards and then proposing methods that reduces the risk of the hazard occurring.
  • Risk analysis – the process of identifying the possible consequences of each hazard and their probability of occurring.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Đối thoại với sinh viên ở Vô Tích, Trung Quốc

Tháng trước khi tôi tới dạy ở Vô Tích, Trung Quốc, một sinh viên nói với tôi: “...Điều tốt hơn có lẽ là thầy đọc bài giảng về điều chúng em cần chứ không phải là cái gì đó quá tiên tiến mà có thể tốt ở Mĩ nhưng không tốt ở Trung Quốc.”
2

Thiếu hụt kỹ năng công nghệ thông tin

Trong vài năm qua, vấn đề thiếu hụt kĩ năng CNTT thường được nhắc tới ở Mĩ và nó làm khuấy động nhiều cuộc tranh cãi.
3

Cách học tốt hơn

Ngày nay sinh viên đại học có nhiều sao lãng ngăn cản họ học tập.
4

Qui trình đơn giản cho dự án nhỏ

Hôm qua, một sinh viên đã tốt nghiệp vài năm trước tới gặp tôi. Anh ta nói: “Em cần lời khuyên của thầy để thiết lập qui trình tốt nhằm phát triển phần mềm có chất lượng với chi phí thấp nhất có thể được."
5

Tại sao học công nghệ tính toán?

Một người mẹ hỏi tôi: “Tại sao thầy cổ vũ học công nghệ tính toán? Con gái tôi sẽ tốt nghiệp phổ thông năm nay và nó quan tâm tới khu vực công nghệ. Chọn lựa của nó là gì?”

Con đường nghề nghiệp

Nhiều sinh viên tới đại học để học tri thức và kĩ năng mức cao hơn với hi vọng sẽ đưa tới nghề nghiệp tốt hơn và cuộc sống tốt hơn.

Lời khuyên cho sinh viên đại học năm thứ nhất

Hôm nay khi các bạn vào năm học đầu tiên trong đại học, các bạn kích động về cuộc sống mới là sinh viên đại học nhưng một số trong các bạn có thể cảm thấy chút ít không thoải mái bởi vì có khác biệt giữa đại học và trung học. Tôi muốn cho các bạn vài lời khuyên mà có thể giúp bạn trong bốn năm tới:

Kỹ sư phần mềm là...

Khi năm học mới bắt đầu, tôi yêu cầu sinh viên của tôi tới với định nghĩa về kĩ sư phần mềm hay người phát triển phần mềm.

Làm việc tổ trong dự án lớn

Ngày nay nhiều dự án phần mềm là lớn và làm việc tổ đang trở nên quan trọng hơn để giữ mọi người làm việc cùng nhau. Không may nhiều người quản lí không được đào tạo về làm việc theo tổ cho nên khi dự án gặp vấn đề, họ không biết cách giải quyết nó. Điều đầu tiên người quản lí có thể làm là tạo điều kiện cho cuộc họp nơi mọi người có thể nói với nhau.

Xếp hạng đại học năm 2011

14 năm liên tiếp Carnegie Mellon được xếp hạng trong những trường hàng đầu.

Hãy phản biện và sáng tạo hơn khi sử dụng AI

Hôm qua một người bạn kể với tôi rằng anh vừa ghi danh cho đứa con mười hai tuổi, vào một khóa học dạy về Trí Thông Minh Nhân Tạo (AI) để chuẩn bị cho tương lai khi con của anh vào đại học. Anh tin rằng nó sẽ có khả năng và ưu thế hơn các bạn đồng lứa.

Đào tạo và học tập

Yếu tố thành công then chốt cho bất kì công ti phần mềm nào là có tổ gồm các cá nhân có hiệu năng cao, những người đam mê và có hiểu biết về nghề nghiệp của họ.

Việc làm phần mềm

“Tôi học về khoa học máy tính, tốt nghiệp năm 2006 sau đó làm việc cho công ti đầu tư và thương mại chứng khoán. Sáu tháng qua tôi thất nghiệp, liệu tôi có thể kiếm được việc làm trong công nghiệp phần mềm? Thầy có nhắc tới việc thiếu hụt người làm phần mềm, nếu tôi muốn làm việc ở Mĩ thì làm sao tôi có thể kiếm việc làm ở đó? Tôi cần có loại kĩ năng nào?”

Thế giới trong giọt nước - Khi những người tử tế không đồng ý với nhau

Trong "Thế giới trong giọt nước", Regina Linke không đặt các nhân vật trước lựa chọn giữa thiện và ác. Họ đều muốn giúp một con chim sẻ bị thương, nhưng lại không thống nhất về cách giúp. Cũng từ những bất đồng ấy, câu chuyện không còn chỉ nói về lòng tốt.

Công nghệ cao

Blog GS John VU - GS John Vu - 31/07/2026 11:00
Trong bài diễn văn hàng năm với quốc hội Mĩ để báo cáo về hoàn cảnh quốc qua và nêu đại cương kế hoạch mà chính phủ Mĩ muốn theo đuổi trong tương lai, tổng thống Barack Obama đã làm nổi bật tiềm năng cho tạo việc làm trong các lĩnh vực công nghệ sinh học và công nghệ thông tin.

Giới khoa học chụp não người đang toan tính trả thù và phát hiện ra thứ đáng sợ hơn cả ma túy

Suy ngẫm - Long Vân - 31/07/2026 10:00
"Quân tử trả thù mười năm chưa muộn", câu nói cửa miệng quen thuộc hóa ra không chỉ đơn thuần là một triết lý sống. Dưới lăng kính của thần kinh học hiện đại, nó là mô tả chính xác về một chu kỳ gây nghiện đáng sợ.

Nhạc sĩ Trần Tiến đi xe ôm lên tận đỉnh núi, ước mơ bỏ hết thế gian

Phong cách sống - Tùng Ninh - 31/07/2026 09:00
"Tôi đi 43 nước, không nước nào thân yêu bằng Việt Nam" – nhạc sĩ Trần Tiến nói.

Thế giới trong giọt nước - Khi những người tử tế không đồng ý với nhau

Từ sách - Phim - Quang Anh - 31/07/2026 08:00
Trong "Thế giới trong giọt nước", Regina Linke không đặt các nhân vật trước lựa chọn giữa thiện và ác. Họ đều muốn giúp một con chim sẻ bị thương, nhưng lại không thống nhất về cách giúp. Cũng từ những bất đồng ấy, câu chuyện không còn chỉ nói về lòng tốt.

Bạn có thể tìm thấy bao nhiêu khuôn mặt trong bức ảnh

Thư giãn - Tr. Quang - 30/07/2026 11:00
Chúng vô cùng khó tìm. Người ta nói rằng chỉ những người có khả năng quan sát cực kỳ tinh tường mới có thể tìm thấy chúng. Liệu bạn có phải là một trong số họ?

Người EQ cao vay tiền như thế nào?

Kỹ năng - Hà Nguyên - 30/07/2026 10:00
Ai cũng có lúc cần vay tiền để giải quyết một việc cấp bách. Nhưng điều khiến một người được tin tưởng không nằm ở số tiền họ vay, mà ở cách họ mở lời, giữ cam kết và ứng xử với khoản tiền mình đang mượn. Đó cũng là một biểu hiện của EQ tài chính.

Hành trình 3.000 km vượt sa mạc đến chiếc huy chương World Cup trên cổ của mẹ Nico Williams

Truyền cảm hứng - Minh Ngọc - 30/07/2026 09:00
Sau khi Tây Ban Nha bước lên ngôi vô địch, cầu thủ 24 tuổi của La Roja đã nhìn lên khán đài rồi tiến thẳng về phía mẹ mình - bà Maria, ôm bà thật chặt rồi tháo chiếc huy chương vô địch vừa nhận được để đeo lên cổ người phụ nữ đã đứng khóc suốt trận đấu.

'Sức mạnh của Đạo' - khi người bận rộn học cách không cản đường chính mình

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 30/07/2026 08:00
Có những cuốn sách đổi đời người ta không phải bằng một chân lý lớn, mà bằng một tai nạn nhỏ. Với Max Landsberg, đó là một mảnh gỗ nhỏ mắc trong cổ họng vào một tối thứ Sáu — và ba mươi năm để hiểu vì sao mình lại ngồi ăn pizza kiểu ấy.

Lập kế hoạch dự án phần mềm

Blog GS John VU - GS John Vu - 29/07/2026 11:00
Một người phát triển phần mềm tới gặp tôi: “Tôi được đề bạt làm quản lí một dự án nhỏ. Ông chủ của tôi bảo tôi hội tụ vào viết mã chứ KHÔNG lập kế hoạch bởi vì lập kế hoạch là phí thời gian. Viết mã sẽ cho tổ nhiều thời gian hơn để hoàn thành dự án. Câu hỏi của tôi là làm sao lập kế hoạch cho dự án mà không phí thời gian và vẫn đạt tới thành công?”

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Phong cách sống - Tô Giang - 29/07/2026 09:00
Giáo sư Larry Berman là tác giả "Perfect Spy", cuốn sách được độc giả Việt Nam biết đến với tên gọi "X6 - Điệp viên hoàn hảo" viết về Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn.

'Sức mạnh của Đạo': Lý - Nhận ra các khuôn mẫu để biết nên hành động lúc nào và như thế nào

Từ sách - Phim - TĐ - 29/07/2026 08:00
Lý nghĩa là các khuôn mẫu. Khi nhận ra các khuôn mẫu trong con người, tình huống và tự nhiên, bạn sẽ có cái nhìn rõ hơn về cách thức và thời điểm vận dụng các dòng chảy ngầm của vũ trụ sao cho có lợi cho bản thân. Đoạn trích dưới đây từ cuốn sách "Sức mạnh của Đạo" của tác giả Max Landsberg sẽ giúp bạn hiểu thêm về "Lý".

Thiếu hụt kỹ năng công nghệ thông tin

Blog GS John VU - GS John Vu - 28/07/2026 11:00
Trong vài năm qua, vấn đề thiếu hụt kĩ năng CNTT thường được nhắc tới ở Mĩ và nó làm khuấy động nhiều cuộc tranh cãi.

4 hành động thể hiện bạn là người EQ thấp

Kỹ năng - Kim Linh - 28/07/2026 10:00
Người có EQ (trí tuệ cảm xúc) thấp thường dễ hành động theo cảm tính, vô tình khiến cả bản thân lẫn người khác rơi vào những tình huống khó xử.

Nhà thiết kế nổi tiếng Việt Nam làm tài xế xe công nghệ để kiếm sống, mừng rỡ khi được khách 'boa' 2.000 đồng

Phong cách sống - Anh Khôi - 28/07/2026 09:00
Bài đăng của nhà thiết kế nhanh chóng nhận được làn sóng tương tác lớn từ giới giải trí.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS