Những thứ nghề 'độc' từng thịnh hành ở Hà Nội

20/11/2021 15:30
Những thứ nghề 'độc' từng thịnh hành ở Hà Nội

Hà Nội từ thời Pháp chiếm đóng đã xuất hiện nghề đánh giày. Nhưng đến thập kỷ 1960-1970, trong thời bao cấp, người dân hầu như không có lúc nào mà nghĩ đến chuyện ngoại hình, giày da thì càng xa xỉ...

Những thứ nghề độc từng thịnh hành ở Hà thành - 1
Một thời gian khó 

Thanh niên Hà Nội ngày ấy chỉ biết đi dép trắng hay dép rọ nâu do Nhà máy nhựa Tiền Phong sản xuất. Ấy thế mà mua cũng không dễ bởi đấy vẫn là mặt hàng phân phối về cơ quan, xí nghiệp, muốn mua thì phải bình chọn, gắp thăm chán chê mới được. Thấy vậy, nhiều hợp tác xã chuyên sản xuất đồ nhựa mới chế ra các loại dép bằng cao su tái sinh, rồi đến các tổ sản xuất tư nhân cũng đặt khuôn mẫu, thu mua nguyên liệu từ lò gia công về ép thành các loại dép mẫu mã khác nhau để tung ra sạp. Các ngày nghỉ lễ, để có bộ cánh đi chơi với người yêu, các chàng trai Hà thành phải tìm mua bằng được đôi tông gan gà để diện với chiếc quần loe may bằng vải simili Tiệp, áo sơ mi kẻ, hoặc pô pơ lin trắng.

Dép tông gan gà là loại dép của Thái Lan màu vàng sẫm, được con buôn đưa từ Lào qua cửa khẩu Hà Tĩnh về Việt Nam rồi tỏa đi các tỉnh, nhưng chủ yếu vẫn là đổ về Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định… Còn giày da thì tuy Hà Nội vẫn còn nhiều hộ sống bằng nghề đóng giày từ trước năm 1954, nhưng từ khi tiếp quản Thủ đô, nghề này gần như bị mai một do không còn nguyên liệu. 

Nhà máy da Thụy Khê do Nhà nước quản lý vốn chỉ cung cấp da cho ngành công nghiệp và quốc phòng, chủ yếu vẫn là nguyên liệu thô, còn da thuộc dùng cho sản xuất đồ dân dụng như giày dép, túi xách… đều không có. Thành thử, chỉ trừ những đám cưới sang trọng hay dịp lễ Tết, người ta mới dám mang giày trong "kho" ra lau chùi. Người kiếm được xi thì đánh cho bóng lộn, người không có xi thì dùng khăn ướt lau sạch rồi mang phơi, xong lấy vaseline bôi lên thay xi. Thợ đóng giày đành quay sang sửa chữa là chính.

Câu chuyện cung cầu

Thời Pháp tạm chiếm Hà Nội, dân đánh giày thường tụ tập ở các vũ trường, quán bar, tiệm cà phê, cao lâu… Những chú bé đánh giày tay xách hòm gỗ có quai đeo bằng da, bên trên có thanh gỗ chừng 8 phân dốc xuống để khách kê chân. Khách đặt chân lên hộp rồi vẫn ung dung ngồi uống cà phê, đọc báo trong khi chú nhỏ loay hoay đánh sạch bụi bẩn, bôi đều xi lên bề mặt rồi dùng miếng da to bản kéo đều khi bóng lộn mới thôi. Bẵng đi mấy chục năm, giày da biến mất, dép nhựa, guốc gỗ, giày vải lên ngôi. Người ta bỗng quên mất đã từng tồn tại nghề đánh giày.

Mãi đến khi đất nước mở cửa, hàng hóa Trung Quốc giá rẻ ồ ạt tràn sang thì các chủng loại giày da cũng đổ bộ vào thị trường. Dần dà, đến mấy bác xe ôm đứng góc đường cũng bận giày giả da, áo veston Trung Quốc. Người Hà Nội chuyển sang đi giày trở lại, dép nhựa chỉ dành cho các cụ già, trẻ nhỏ, chị em đi chợ hay đi trong nhà cho khỏi lạnh chân. Thợ đánh giày cũng lập tức xuất hiện. 

Không chỉ là các chú bé nữa mà có cả những thanh niên từ các vùng nông thôn về Hà Nội kiếm sống. Hành nghề đơn giản nên họ bảo nhau thuê nhà trọ giá rẻ ven sông, ban ngày lang thang đường phố, tối về ngủ. Thường thì 2-3 người/phòng trọ, giá trọ 20 nghìn đồng/ngày, ở ngày nào thanh toán ngày ấy. Sở dĩ tiền trọ phải thanh toán theo ngày vì họ không ở cố định một nơi mà luôn di chuyển khắp các địa bàn hoặc tiện đâu ngủ đấy. 

Sau này nhiều phụ nữ có tuổi cũng theo nghề đánh giày. Họ xách một chiếc làn nhựa đựng mấy hộp xi, vài chiếc bàn chải đánh răng cũ để phết xi lên giày, dăm miếng giẻ lau bằng vải… Cánh thợ nữ xem ra làm việc chuyên cần hơn lớp thanh niên trẻ. Họ có mặt rất sớm khi các nhà hàng, quán xá mới mở cửa. Khách vừa vào quán đã thấy xuất hiện mấy chị tay kẹp đôi dép tông đi từng bàn mời chào. 

Hễ khách đồng ý thì mang giày ra gốc cây ngồi đánh. Không cần học, chẳng cần vốn, nhiều phụ nữ từ quê ra Hà Nội khởi đầu bằng đôi quang gánh. Đi rạc cẳng từ sáng đến chiều muộn, mưa cũng như nắng, len lỏi khắp ngõ ngách đường phố tìm mua ve chai cũng chỉ kiếm được vài chục nghìn/ngày. Sau thấy đánh giày vừa nhàn, tiền kiếm cũng tương đường, sau 10-15 phút kỳ cạch là đã có tiền nên chị em chuyển nghề.

Những thứ nghề độc từng thịnh hành ở Hà thành - 2
Vui buồn một thuở

Trong đám thợ đánh giày dạo cũng có những cậu choai choai láu cá kiêm cả sửa giày. Khách đồng ý đánh bóng thì tháo ra, nhưng chỉ dăm phút sau đã thấy giày lù lù quay lại, vẫn bẩn nguyên mà lại thêm cả miếng há mõm ở mũi giày.

- Giày của anh bị bong rồi, em dán lại nhé? 

- Ơ, bong sao được, tôi vẫn đi từ sáng đến giờ?

- Bong đây còn gì, em thấy thế thì bảo thế. 

Biết gặp phải trò ma mãnh, tách đế giày ra để đòi thêm ít tiền công, giống như kẻ rải đinh hòng chờ chủ xe méo mặt dắt vào hàng vá lốp, khách đành ngậm bồ hòn làm ngọt: "Thôi, thôi… dán vào đi".

Chẳng nhẽ xỏ giày há mõm mà tấp tểnh đi về nhà, chưa kể ra tiệm sửa giày thì cũng ngần ấy tiền, may ra chỉ gỡ gạc cho đỡ bõ tức được tí thôi. Ấy thế vẫn còn may, có câu chuyện giày dép còn bi hài hơn nhiều. Sáng Chủ nhật đẹp trời, đang ngồi cà phê khua chân múa tay về trận ngoại hạng Anh đêm trước, chàng thanh niên thấy một đôi dép nhựa gõ gõ vào chân.

Vừa thấy khách lơ đãng gật gật, chú đánh giày vội vã lom khom tháo dây rồi nhẹ nhàng nhấc đôi giày ra khỏi chân khách mang ra gốc cây. Khi đã thả hết ga bình luận về trận đấu, chợt nhớ đến đôi giày, anh khách thấy chân lành lạnh mới tá hỏa vì hơn nửa giờ đồng hồ mà không thấy ông tướng đánh giày đâu bèn lê đôi dép tổ ong ra ngó trước ngó sau. Vỉa hè, gốc cây tịnh không thấy bóng dáng kẻ đánh giày nào. Chủ quán tỏ thái độ áy náy và thông cảm: "Ít khi thấy ông tướng đánh giày này xuất hiện ở đây, có lẽ nó cuỗm luôn đôi giày của chú rồi". 

Không phủ nhận dịch vụ đánh giày là công việc lao động kiếm sống của một bộ phận những người hoàn cảnh khó khăn, phần lớn từ nông thôn ra thành thị làm ăn. Nhưng đánh giày nhiều năm nay biến tướng rất phức tạp, đầu tiên tạo thành môi trường làm ăn của một số thanh niên không nghề nghiệp, không loại trừ vô gia cư, nghiện hút ma túy, lang thang… Sự nhếch nhác, mất mỹ quan đô thị thể hiện rõ khi thợ đánh giày với đủ lứa tuổi, kể cả phụ nữ lượn lờ các hàng quán, nhiều nhất là cà phê giải khát mỗi sáng, đôi khi họ tranh giành khách cãi chửi nhau gây mất an ninh trật tự trên địa bàn khu phố. 

Chính vì thế, Hà Nội đã có chủ trương dẹp các đối tượng ăn xin, vấn nạn đeo bám, bắt chẹt, chèo kéo, chặt chém du khách khi bán hàng, đồng thời kiên quyết loại bỏ các đối tượng chèn ép khách ở các bến xe. Không loại trừ đánh giày cũng là một loại dịch vụ làm xấu bộ mặt thành phố, gây nhức nhối, ác cảm, phiền hà cho du khách. Thủ đô đang từng bước làm trong sạch môi trường sinh hoạt cộng đồng, văn minh, sạch, đẹp xứng đáng với vinh dự được UNESCO trao tặng danh hiệu "Thành phố vì Hòa bình".

Theo Duy Ngọc

An ninh thủ đô

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Để kìm giá xăng tăng mạnh, phải giảm 30% thuế phí

Giá xăng tăng mạnh liên tục đang gây áp lực quá lớn với người tiêu dùng và doanh nghiệp trong việc phục hồi sau dịch COVID-19.

Chính thức từ chối đề xuất xây sân bay của nhiều địa phương

Trong quá trình quy hoạch, nhiều địa phương đã đề xuất xây sân bay nhưng đã bị từ chối vì chưa khả thi.

Sở Xây dựng TP.HCM khuyến cáo người dân thận trọng khi mua chung cư Thảo Điền

Sở Xây dựng TP.HCM khuyến cáo người dân tìm hiểu kỹ pháp lý dự án và điều kiện mua, bán căn hộ hình thành trong tương lai trước khi ký hợp đồng mua bán nhằm hạn chế thiệt hại.

Thu phí ô tô vào nội đô, chuyên gia nói thời điểm này chưa thích hợp

PGS-TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng ý tưởng thu phí ô tô vào nội đô là hợp lý, nhưng muốn thực hiện cần phải có hệ thống vận tải công cộng thuận lợi; đồng thời phải làm rõ bài toán kinh tế trong việc xây dựng, vận hành trạm, cách sử dụng tiền thu được.

Từ hôm nay không chỉ cốc cà phê Highlands giảm giá, mà từng bữa trưa, cuốc xe Grab cũng sẽ giảm nhờ Nghị định này

Highlands Coffee vừa công bố giảm giá từng ly cà phê nhờ một Nghị định của Chính phủ. Theo nghị định này, từ 1/11, không chỉ cốc cà phê, mà tất cả sản phẩm, dịch vụ F&B, du lịch, vận tải... đều được giảm thuế VAT 30%.

Cần làm rõ tính an toàn, chi phí, hiệu quả,... trước khi nhập 37 toa tàu cũ từ Nhật Bản

Chuyên gia kinh tế, PGS-TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng cần làm rõ tính an toàn, chi phí nhập, vận hành, cải hoán… trước khi muốn nhập 37 toa tàu cũ của Nhật Bản.

Hà Nội: Rau đắt hơn thịt, tiểu thương lại rục rịch tăng giá theo xăng dầu

Giá rau xanh tăng chóng mặt vì mưa bão, giờ lại "té nước theo mưa" theo xăng dầu. Người dân "hoa mắt" đi chợ, còn tiểu thương thì ngao ngán khi nhập hàng.

Giá vàng trong nước sáng nay tiến sát mốc 59 triệu đồng/lượng

Giá vàng SJC hiện ở mức 58 - 58,70 triệu đồng/lượng trong khi giá vàng thế giới tiếp tục tăng lên mức 1.797,6 USD/oz.

Diễn viên Michael Sheen bán tất cả nhà cửa, dành hết thù lao cho dự án thiện nguyện

Giải trí - 08/12/2021 11:00
Tuyên bố mà nam diễn viên người Anh Michael Sheen (52 tuổi) vừa đưa ra khiến tất cả đều choáng ngợp.

Thế hệ phong tỏa: Mất việc, sống lay lắt và mờ mịt về tương lai vì đại dịch

Giới trẻ - 08/12/2021 10:00
Những người tốt nghiệp đại học năm 2020 đang phải cạnh tranh với lượng lớn lao động mất việc vì đại dịch.

Nhà tuyển dụng hỏi: 'Một người chết trên sa mạc, trong tay cầm một que diêm gãy, tại sao anh ta chết'

Kỹ năng - 08/12/2021 09:30
Câu phỏng vấn siêu "dị" của Google có vẻ sẽ làm khó rất nhiều ứng viên đây!

Victor Hugo giấu hết quần áo vào rương để tập trung sáng tác 'Thằng gù Nhà thờ Đức Bà' trong 6 tháng

Sách - 08/12/2021 09:00
Và cách mà bạn có thể áp dụng nó để tăng năng suất công việc của mình

Tóm gọn 4 từ khoá giúp chúng ta bình tĩnh, an nhiên hơn trong mùa dịch

Sách - 08/12/2021 08:30
Bên cạnh sức khoẻ thể chất, đại dịch và giãn cách xã hội còn đòi hỏi chúng ta phải tìm cách thích ứng về mặt sức khoẻ tinh thần. 4 từ khoá dưới đây gợi ý cho bạn cách giữ tâm trạng tươi mới hơn trong mùa dịch.

3 câu chuyện lấy chồng giàu đáng suy ngẫm - Dù lựa chọn gì, bạn phải chịu trách nhiệm

Giới trẻ - 08/12/2021 08:00
Tất cả các mối quan hệ đều là cộng hưởng và chỉ bằng cách trao đổi giá trị thì mối quan hệ đó mới có thể tồn tại lâu hơn.

Nhân phẩm quyết định trực tiếp đến thành bại của cả đời người

Giới trẻ - 08/12/2021 07:30
Có những hoàn cảnh đặc biệt ta có thể nhìn thấu lòng người một cách rõ ràng nhất.

Vợ chồng son - Chuyện tình đẹp của bác sĩ U50 và vợ trẻ kém 18 tuổi

Giải trí - 07/12/2021 23:00
Chương trình "Vợ chồng son" mới đây có cuộc trò chuyện thú vị với bác sĩ Nguyễn Ngọc Đức, 44 tuổi và vợ Nguyễn Bảo Trân, 26 tuổi, cũng là một bác sĩ định hướng da liễu.

20 năm khóc thuê trong đám ma, nuôi con học đại học

Giới trẻ - 07/12/2021 22:00
"Tôi đã khóc thuê được 20 năm và không hề xấu hổ hay ngại ngùng vì nó. Tôi kiếm được 42 USD cho 30 phút như vậy", một người phụ nữ cho biết.

Giải mã hiện tượng nghe thấy 'âm thanh từ cõi chết'

Tâm linh - 07/12/2021 21:00
Một người có thể khẳng định rằng họ nghe thấy giọng nói của người chết. Nguyên nhân của hiện tượng này là do đâu?

Sau 3 năm kết hôn, cặp đôi lệch tuổi vợ 62 - chồng 26 tuổi ngày càng hạnh phúc

Giới trẻ - 07/12/2021 20:00
Chị Thu Sao hạnh phúc khoe, càng lúc chị càng được chồng chiều chuộng hơn. Không chỉ thế, bố mẹ chồng cũng rất thương quý con dâu.

Cú lừa vĩ đại của thập niên 1990: Nghe nhạc Mozart giúp tăng chỉ số IQ

Khoa học - 07/12/2021 19:00
Các bà mẹ bầu thậm chí còn áp tai nghe lên bụng mình mỗi ngày, mong rằng đứa con sinh ra sẽ có điểm IQ cao hơn.

Gặp nữ thủ khoa mật mã Hà Nội nhận thưởng 10.000 USD khi "săn" 9 lỗ hổng bảo mật thông tin

Giới trẻ - 07/12/2021 18:00
Trong 3 năm, Mỹ Quỳnh đã "săn" thành công 9 lỗ hổng bảo mật thông tin của tập đoàn công nghệ Mỹ, được nhận thưởng 10.000 USD.

Hình ảnh Mặt trời rõ nét nhờ ghép 150.000 ảnh chụp

Thư giãn - 07/12/2021 17:43
Nhiếp ảnh gia thiên văn Andrew McCarthey đã ghép 150.000 bức ảnh riêng lẻ về Mặt trời để tạo ra một hình ảnh khổng lồ và siêu rõ nét về ngôi sao lớn nhất trong hệ mặt trời của chúng ta.

35 tuổi, bạn sẽ đối mặt với những khó khăn gì trong nghề nghiệp?

Kỹ năng - 07/12/2021 17:00
Kinh nghiệm không nhất định phải liên quan tới năng lực, nhưng nếu không có tích lũy kinh nghiệm, năng lực của bạn về cơ bản sẽ không được nâng cao.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 4, 08/12/2021