Nguyên tắc Pareto (80/20) và cách nó có thể thay đổi cuộc sống của bạn

17/11/2025 10:00
Nguyên tắc Pareto (80/20) và cách nó có thể thay đổi cuộc sống của bạn

Nguyên tắc 80/20 chỉ ra rằng 80% kết quả hoặc đầu ra sẽ đến từ 20% đầu vào hoặc hành động.

Năm 1906, có một nhà kinh tế học người Ý tên là Vilfredo Pareto. Một ngày nọ, khi đi dạo trong vườn, Pareto nhận ra rằng mỗi năm, 20% cây đậu trong vườn của ông tạo ra khoảng 80% lượng đậu. Điều này khiến ông suy nghĩ về sản lượng kinh tế ở quy mô lớn hơn. Và thực tế, ông phát hiện ra rằng trong nhiều ngành công nghiệp, xã hội, và thậm chí các công ty, 80% sản lượng thường đến từ 20% nhóm sản xuất hiệu quả nhất.

Khám phá này trở thành nguyên tắc Pareto, hay ngày nay thường được gọi là Nguyên tắc 80/20. Nguyên tắc này chỉ ra rằng 80% kết quả hoặc đầu ra sẽ đến từ 20% đầu vào hoặc hành động.

Nguyên tắc này đã được áp dụng nhiều nhất trong lĩnh vực quản lý kinh doanh. Các doanh nghiệp thường phát hiện rằng khoảng 20% khách hàng mang lại 80% doanh thu. Họ cũng phát hiện rằng 20% nhân viên bán hàng tạo ra 80% giao dịch. Hơn nữa, 20% chi phí có thể dẫn đến 80% tổng chi tiêu. Các công ty công nghệ như Microsoft cũng nhận thấy rằng 20% lỗi họ tìm thấy gây ra 80% vấn đề cho người dùng.

Trong quản lý thời gian, các doanh nghiệp thường nhận ra rằng 20% thời gian làm việc tạo ra 80% năng suất, và 20% nhân viên tạo ra 80% giá trị.

Qua thời gian, Nguyên tắc 80/20 đã trở thành công cụ quản lý phổ biến được sử dụng rộng rãi để tăng hiệu quả và năng suất trong các doanh nghiệp và ngành công nghiệp. Và ngày nay nó vẫn được giảng dạy rộng rãi, không chỉ trong lĩnh vực kinh doanh.

Người ta đã đề xuất rằng trong đại dịch, khoảng 20% người nhiễm bệnh chịu trách nhiệm cho việc lây lan 80% bệnh, điều này đã xảy ra với các bệnh như STDs, SARS, và gần đây nhất là COVID-19.

Những ví dụ như thế cứ tiếp tục. Tất nhiên, không ai thực sự đứng đó đo lường chính xác 80% và 20%, nhưng tỷ lệ 4:1 gần đúng thường xuất hiện liên tục. Dù có thể là 76/24 hay 83/17, điều đó không quan trọng. Điều cốt lõi là bạn đạt được kết quả lớn từ đầu vào nhỏ, hoặc có gì đó đang tiêu tốn nhiều hơn giá trị của nó.

Áp dụng Nguyên tắc 80/20

Mặc dù nguyên tắc này được sử dụng rộng rãi trong kinh doanh, ít người nghĩ đến việc áp dụng Nguyên tắc 80/20 vào cuộc sống hàng ngày và những tác động tiềm ẩn của nó.

Ví dụ:

  • 20% tài sản nào của bạn mang lại giá trị lớn nhất?
  • Bạn dành 20% thời gian làm gì mà mang lại 80% niềm vui cho bạn?
  • Ai là người trong số 20% bạn bè mang lại hạnh phúc lớn nhất cho bạn?
  • 20% quần áo nào bạn mặc 80% thời gian?
  • 20% thực phẩm nào bạn ăn trong 80% thời gian?

Có lẽ đây là những câu hỏi bạn có thể dễ dàng trả lời. Bạn chỉ đơn giản là chưa từng nghĩ đến chúng trước đây.

Khi bạn trả lời những câu hỏi đó, bạn có thể dễ dàng tập trung vào việc tăng hiệu suất trong cuộc sống. Ví dụ, 80% người bạn gặp nhưng chỉ mang lại 20% niềm vui (hãy dành ít thời gian hơn với họ). 80% đồ đạc bạn chỉ sử dụng 20% thời gian (hãy vứt bỏ hoặc bán chúng). 80% quần áo bạn mặc 20% thời gian (làm điều tương tự).

Xác định 20% thực phẩm bạn ăn 80% thời gian có thể giải thích xem liệu bạn có giữ một chế độ ăn lành mạnh hay không và mức độ lành mạnh của nó. Bạn không cần phải tuân thủ một chế độ ăn kiêng, chỉ cần đảm bảo rằng 20% thực phẩm bạn ăn 80% thời gian là thực phẩm lành mạnh.

Có khả năng cao rằng 80% những thứ bạn sở hữu chỉ mang lại một phần nhỏ niềm vui hoặc hạnh phúc cho bạn. Một nơi rõ ràng để bắt đầu áp dụng Nguyên tắc 80/20 là loại bỏ tất cả những đồ vật thừa thãi xung quanh bạn.

Một yếu tố khác là thời gian và cách bạn sử dụng nó. Loại bỏ sự xao lãng và sắp xếp những giờ làm việc hiệu quả nhất (buổi sáng hoặc buổi tối) để đạt được 80% công việc trong 20% thời gian.

Khi tôi lần đầu tiên áp dụng Nguyên tắc 80/20 vào cuộc sống của mình, tôi ngay lập tức nhận ra một số điều.

  • Một vài sở thích của tôi (xem TV và chơi video game) chiếm 80% thời gian của tôi, nhưng chỉ mang lại 20% sự thỏa mãn.

  • Tôi không thực sự thích một số người bạn mà tôi dành 80% thời gian cùng họ (kết quả là tôi không hạnh phúc trong cuộc sống xã hội).

  • 80% những gì tôi tiêu tiền không thực sự hữu ích hay tốt cho lối sống của tôi.

Nhận ra những điều này cuối cùng đã thúc đẩy tôi thay đổi lớn trong lựa chọn và lối sống của mình. Tôi từ bỏ việc chơi video game và xem TV. Tôi nỗ lực tìm kiếm những người bạn mới để dành thời gian cùng, và tôi chú ý hơn đến cách tôi tiêu tiền của mình.

Theo Mark Manson


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Tâm lý học: Hai lời khuyên này sẽ càng có lợi nếu bạn biết chúng càng sớm càng tốt

Nhiều người sống một cuộc đời khó khăn, thường xuyên chịu mất mát, không phải vì họ thiếu lòng tốt hay nỗ lực, mà vì họ quá thẳng thắn và ngây thơ. Họ đối xử với người khác một cách vô điều kiện và thường xuyên nhượng bộ trong mọi tình huống, luôn tin rằng sự chân thành sẽ được đáp lại và sự khoan dung sẽ được đền đáp bằng lòng tốt.
2

Đừng để hạnh phúc giả tạo giam cầm bạn

Bạn đã bao giờ cảm thấy rằng càng cố gắng tìm kiếm hạnh phúc, bạn càng trở nên lo lắng hơn chưa? Thực ra, tất cả chúng ta đều đã rơi vào một cái bẫy lớn.
3

10 câu cửa miệng của người EQ cao: Nói ít nhưng ai cũng muốn nghe

EQ cao không nằm ở việc nói nhiều hay tranh thắng, mà ở khả năng dùng đúng một câu nói để đặt ra ranh giới, tránh bị thao túng và vẫn giữ được sự tôn trọng từ đối phương.
4

Bạn luôn đưa ra lời khuyên tuyệt vời cho người khác, ngoại trừ chính mình

"Tạo khoảng cách với bản thân" (self-distancing) giải thích vì sao lời khuyên bạn có thể dành cho một người bạn chỉ trong năm phút lại là điều bạn không thể tự nói với chính mình suốt cả một tháng.
5

8 dấu hiệu cho thấy tổ chức của bạn đang mắc bẫy "tư duy đồng thuận độc hại"

Ngày 28/1/1986, tàu con thoi Challenger phát nổ 73 giây sau khi phóng, giết chết toàn bộ 7 thành viên phi hành đoàn trước hàng triệu người xem trực tiếp qua truyền hình.

Phấn đấu cả đời, "của để dành" là gì?

Người ta cả đời vật lộn, cứ ngỡ nhà cao cửa rộng, tiền bạc rủng rỉnh mới là “của để dành” cho tuổi già và con cái. Nhưng thực tế: Tiền rồi sẽ hết, nhà cửa rồi sẽ cũ. Cái gốc rễ vững bền nhất, thứ làm nên "gia sản" đích thực, lại nằm ở chính khả năng nuôi dạy được một thế hệ tiếp nối giỏi giang, bản lĩnh và biết tự đứng lên bằng đôi chân của mình.

Giáo sư tâm lý học Đại học Stanford chỉ rõ: Đời người cần nhất 6 loại tư duy này

Giáo sư tâm lý học Đại học Stanford Carol Dweck đã đề cập trong cuốn sách có tên "Tăng trưởng suốt đời": Điều quyết định sự khác biệt giữa con người không phải là tài năng hay sự siêng năng mà là cách tư duy.

Lần đầu tiên, các nhà khoa học chứng minh con người có "giác quan thứ 7"

Nhờ quan sát thế giới muôn loài, các nhà khoa học đã có khám phá lớn.

Câu chuyện của người phụ nữ 85 tuổi khiến những người chưa về hưu cũng phải suy ngẫm

Sự điềm tĩnh của bà giống như một chiếc chìa khóa, mở ra những suy ngẫm chung về điểm cuối của cuộc đời.

Đi họp lớp được hỏi tiền tiết kiệm, về đến nhà, nhận được tin nhắn cả đời không thể quên

Sau khi nhận được dòng tin nhắn đó, người đàn ông này đã đọc đi đọc lại rất lâu.

Bất ngờ: Làn sóng sa thải hàng loạt không phải do trí tuệ nhân tạo AI

Quá trình chuyển đổi do AI dẫn dắt có thể đáng sợ, nhưng chưa phải là dấu hiệu của “tận thế việc làm”.

Về già phải luân phiên ở nhà con cái, bạn mới thấm thía 4 lẽ đời cay đắng này

Lúc trẻ ai cũng nghĩ "nuôi con để sau này nhờ cậy", nhưng khi tuổi già ập đến, phải xách vali "di cư" giữa nhà con trai rồi nhà con gái, mọi chuyện lại không đơn giản như tờ giấy phân chia trách nhiệm.

Tư duy của người giàu: Biết trao đổi giá trị và biết làm cho mình có giá trị

Học cách tư duy khép kín là nguyên tắc mà một người nên tuân thủ khi làm việc và đó cũng là con đường bền vững nhất để thăng tiến trong cuộc sống.

'Sức mạnh của Đạo' - khi người bận rộn học cách không cản đường chính mình

Có những cuốn sách đổi đời người ta không phải bằng một chân lý lớn, mà bằng một tai nạn nhỏ. Với Max Landsberg, đó là một mảnh gỗ nhỏ mắc trong cổ họng vào một tối thứ Sáu — và ba mươi năm để hiểu vì sao mình lại ngồi ăn pizza kiểu ấy.

Bạn có thể tìm thấy bao nhiêu khuôn mặt trong bức ảnh

Thư giãn - Tr. Quang - 30/07/2026 11:00
Chúng vô cùng khó tìm. Người ta nói rằng chỉ những người có khả năng quan sát cực kỳ tinh tường mới có thể tìm thấy chúng. Liệu bạn có phải là một trong số họ?

Người EQ cao vay tiền như thế nào?

Kỹ năng - Hà Nguyên - 30/07/2026 10:00
Ai cũng có lúc cần vay tiền để giải quyết một việc cấp bách. Nhưng điều khiến một người được tin tưởng không nằm ở số tiền họ vay, mà ở cách họ mở lời, giữ cam kết và ứng xử với khoản tiền mình đang mượn. Đó cũng là một biểu hiện của EQ tài chính.

Hành trình 3.000 km vượt sa mạc đến chiếc huy chương World Cup trên cổ của mẹ Nico Williams

Truyền cảm hứng - Minh Ngọc - 30/07/2026 09:00
Sau khi Tây Ban Nha bước lên ngôi vô địch, cầu thủ 24 tuổi của La Roja đã nhìn lên khán đài rồi tiến thẳng về phía mẹ mình - bà Maria, ôm bà thật chặt rồi tháo chiếc huy chương vô địch vừa nhận được để đeo lên cổ người phụ nữ đã đứng khóc suốt trận đấu.

'Sức mạnh của Đạo' - khi người bận rộn học cách không cản đường chính mình

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 30/07/2026 08:00
Có những cuốn sách đổi đời người ta không phải bằng một chân lý lớn, mà bằng một tai nạn nhỏ. Với Max Landsberg, đó là một mảnh gỗ nhỏ mắc trong cổ họng vào một tối thứ Sáu — và ba mươi năm để hiểu vì sao mình lại ngồi ăn pizza kiểu ấy.

Lập kế hoạch dự án phần mềm

Blog GS John VU - GS John Vu - 29/07/2026 11:00
Một người phát triển phần mềm tới gặp tôi: “Tôi được đề bạt làm quản lí một dự án nhỏ. Ông chủ của tôi bảo tôi hội tụ vào viết mã chứ KHÔNG lập kế hoạch bởi vì lập kế hoạch là phí thời gian. Viết mã sẽ cho tổ nhiều thời gian hơn để hoàn thành dự án. Câu hỏi của tôi là làm sao lập kế hoạch cho dự án mà không phí thời gian và vẫn đạt tới thành công?”

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Phong cách sống - Tô Giang - 29/07/2026 09:00
Giáo sư Larry Berman là tác giả "Perfect Spy", cuốn sách được độc giả Việt Nam biết đến với tên gọi "X6 - Điệp viên hoàn hảo" viết về Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn.

'Sức mạnh của Đạo': Lý - Nhận ra các khuôn mẫu để biết nên hành động lúc nào và như thế nào

Từ sách - Phim - TĐ - 29/07/2026 08:00
Lý nghĩa là các khuôn mẫu. Khi nhận ra các khuôn mẫu trong con người, tình huống và tự nhiên, bạn sẽ có cái nhìn rõ hơn về cách thức và thời điểm vận dụng các dòng chảy ngầm của vũ trụ sao cho có lợi cho bản thân. Đoạn trích dưới đây từ cuốn sách "Sức mạnh của Đạo" của tác giả Max Landsberg sẽ giúp bạn hiểu thêm về "Lý".

Thiếu hụt kỹ năng công nghệ thông tin

Blog GS John VU - GS John Vu - 28/07/2026 11:00
Trong vài năm qua, vấn đề thiếu hụt kĩ năng CNTT thường được nhắc tới ở Mĩ và nó làm khuấy động nhiều cuộc tranh cãi.

4 hành động thể hiện bạn là người EQ thấp

Kỹ năng - Kim Linh - 28/07/2026 10:00
Người có EQ (trí tuệ cảm xúc) thấp thường dễ hành động theo cảm tính, vô tình khiến cả bản thân lẫn người khác rơi vào những tình huống khó xử.

Nhà thiết kế nổi tiếng Việt Nam làm tài xế xe công nghệ để kiếm sống, mừng rỡ khi được khách 'boa' 2.000 đồng

Phong cách sống - Anh Khôi - 28/07/2026 09:00
Bài đăng của nhà thiết kế nhanh chóng nhận được làn sóng tương tác lớn từ giới giải trí.

Sắp phát hành: Đại chiến AI

Tủ sách - FN - 28/07/2026 08:00
Suốt nhiều thập kỷ, AI luôn được xem như một tương lai "đã cận kề", nhưng hết lần này đến lần khác vẫn chưa đáp ứng được những kỳ vọng. Phải đến khi ChatGPT, Gemini cùng hàng loạt công cụ AI tạo sinh khác bùng nổ, nhân loại mới thực sự tự hỏi: Có phải thời hoàng kim của AI đã điểm?

Cách giúp cho một dự án đang thất bại

Blog GS John VU - GS John Vu - 27/07/2026 11:00
Một người quản lí dự án hỏi tôi: “Dự án phần mềm của tôi không chạy tốt, tổ của tôi mệt mỏi và nản chí. Tôi phải làm gì?”

Bạn luôn đưa ra lời khuyên tuyệt vời cho người khác, ngoại trừ chính mình

Suy ngẫm - TĐ - 27/07/2026 10:00
"Tạo khoảng cách với bản thân" (self-distancing) giải thích vì sao lời khuyên bạn có thể dành cho một người bạn chỉ trong năm phút lại là điều bạn không thể tự nói với chính mình suốt cả một tháng.

Phạm Xuân Ẩn trong Mậu Thân 1968: Cuộc đấu trí từ bản cung của kẻ phản bội

Phong cách sống - Bích Phương - 27/07/2026 09:00
"Tiêu hết rồi các anh ơi!", Đại tá Tư Cang từng nhận định bi quan sau đợt 1 Tết Mậu Thân. Nhưng nguồn tin, phân tích chiến lược của ông Phạm Xuân Ẩn đã giúp Cụm H.63 nhìn ra bước ngoặt của cuộc chiến.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS