Từ ngày 10 đến 12/10/2025, tại Trung tâm Di sản Hoàng thành Thăng Long, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) phối hợp với Bộ Ngoại giao và UBND TP Hà Nội sẽ tổ chức “Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất” – một sự kiện được kỳ vọng sẽ trở thành điểm hẹn văn hóa thường niên mang tầm quốc tế, nơi tinh hoa văn hóa năm châu cùng hội tụ giữa lòng Thủ đô ngàn năm văn hiến.
Chia sẻ với VOV.VN về ý tưởng ra đời của lễ hội, bà Nguyễn Phương Hòa – Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ VHTTDL) cho biết: “Lễ hội Văn hóa Thế giới lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam là một sáng kiến đã được ấp ủ từ lâu của nhà báo, họa sĩ Ngô Phương Ly – Phu nhân Tổng Bí thư Tô Lâm. Sáng kiến này thể hiện khát vọng của những người yêu văn hóa, tâm huyết với nghệ thuật, mong muốn Việt Nam có thêm những hoạt động mang tầm quốc tế, trở thành điểm đến – điểm hội tụ của các nền văn hóa và văn minh nhân loại”.
Từ ý tưởng này, Bộ VHTTDL đã chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao và UBND thành phố Hà Nội xây dựng Đề án tổ chức Lễ hội Văn hóa Thế giới, hiện thực hóa tầm nhìn về một Việt Nam hội nhập sâu rộng, nơi văn hóa đóng vai trò nền tảng và nghệ thuật là phương tiện kết nối nhân loại.
Theo bà Nguyễn Phương Hòa, Lễ hội Văn hóa Thế giới có hai mục tiêu chính. “Mục tiêu thứ nhất là giới thiệu hình ảnh một Việt Nam đậm đà bản sắc, đa dạng về văn hóa, đồng thời là một đất nước năng động, mến khách và đang phát triển mạnh mẽ đến với bạn bè quốc tế. Bên cạnh đó, lễ hội còn hướng tới việc tôn vinh sự đa dạng của các nền văn hóa trên thế giới, tạo cơ hội để công chúng Việt Nam tiếp cận, thưởng thức và trải nghiệm những tinh hoa văn hóa từ khắp các châu lục, qua đó nâng cao đời sống tinh thần của người dân.
Với cách tiếp cận hai chiều – “giới thiệu Việt Nam ra thế giới và tiếp thu tinh hoa nhân loại để làm giàu bản sắc văn hóa dân tộc”, sự kiện không chỉ là một lễ hội nghệ thuật mà còn là diễn đàn giao lưu, kết nối và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực sáng tạo, nghệ thuật và di sản.
Năm 2025 – năm diễn ra lễ hội – cũng là thời điểm nhiều tỉnh, thành Việt Nam đang oằn mình chống chọi với thiên tai. Chính trong hoàn cảnh ấy, lễ hội mang thêm một tầng ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Lễ hội Văn hóa Thế giới không chỉ là nơi trình diễn nghệ thuật mà còn là không gian của lòng nhân ái và hành động vì cộng đồng. Các hoạt động thiện nguyện, đấu giá gây quỹ trong khuôn khổ lễ hội được tổ chức nhằm kêu gọi sự chung tay hướng về đồng bào vùng lũ, lan tỏa tinh thần “kết nối – sẻ chia – lan tỏa yêu thương”.
Bà Nguyễn Phương Hòa chia sẻ: “Văn hóa không chỉ mang lại giá trị tinh thần, mà thực sự là nền tảng của sự phát triển con người và xã hội. Với ngôn ngữ vượt qua mọi rào cản, văn hóa – nghệ thuật có sức mạnh kết nối từ trái tim đến trái tim, tạo nên sự thấu hiểu và đồng cảm giữa các dân tộc. Ở đây, văn hóa trở thành sợi dây kết nối con người, là công cụ vun đắp hòa bình và đoàn kết quốc tế, đồng thời góp phần ứng phó với các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch họa. Không một quốc gia nào có thể đứng riêng, và chỉ khi cùng nhau hành động, cùng chung tay bảo vệ môi trường và khắc phục hậu quả thiên tai, nhân loại mới có thể hướng tới một tương lai bền vững hơn”.
Lễ hội năm nay thu hút sự tham gia của 48 quốc gia, với 45 không gian văn hóa quốc gia, 34 gian hàng ẩm thực quốc tế, 23 đoàn nghệ thuật trong và ngoài nước, cùng 22 quốc gia góp mặt trong chương trình chiếu phim quốc tế.
Trong khuôn khổ sự kiện, khán giả có thể khám phá hàng loạt hoạt động đặc sắc như Ngày hội Văn hóa Thế giới Hà Nội, Lễ hội Áo dài, Ngày hội Sách quốc tế, triển lãm mỹ thuật, trình diễn thời trang và giao lưu ẩm thực đa quốc gia.
Đặc biệt, chương trình “Bước chân Di sản”, diễn ra tối 11/10, sẽ là điểm nhấn độc đáo, quy tụ khoảng 100 bộ trang phục truyền thống đến từ các quốc gia. “Bước chân Di sản không chỉ là một show trình diễn thời trang, mà còn là hành trình tôn vinh di sản, tôn vinh bản sắc,” đại diện Ban tổ chức cho biết.
Bên cạnh đó, Phố Ẩm thực quốc tế và Con đường Văn hóa mở cửa từ sáng đến tối, mang đến cơ hội cho người dân và du khách trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật, phong tục và ẩm thực của gần 50 quốc gia – từ châu Á, châu Âu đến châu Phi và châu Mỹ.
Tất cả sẽ cùng hòa quyện trong không gian di sản Hoàng thành Thăng Long – trung tâm hội tụ văn hóa ngàn năm của Hà Nội, nơi âm nhạc, sắc màu và cảm xúc giao thoa trong bầu không khí hữu nghị, gắn kết và đoàn kết quốc tế.
Theo bà Nguyễn Phương Hòa, mong muốn của những người tổ chức là xây dựng Lễ hội Văn hóa Thế giới trở thành sự kiện thường niên, trở thành thương hiệu văn hóa của Hà Nội và là điểm đến nghệ thuật trên bản đồ quốc tế.
“Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng các hoạt động được đặt lên hàng đầu”, bà Hòa khẳng định.
Điểm đặc biệt của lễ hội là tính đa dạng và tổng hợp, quy tụ nhiều loại hình nghệ thuật: biểu diễn sân khấu, thời trang, âm nhạc, múa, mỹ thuật, nhiếp ảnh, điện ảnh, văn học... Sự phong phú này không chỉ giúp lễ hội trở thành một không gian văn hóa mở, mà còn tạo điều kiện để các nghệ sĩ Việt Nam giao lưu, học hỏi và hợp tác với bạn bè quốc tế.
Bà Hòa chia sẻ thêm: “Sau mùa đầu tiên, Ban tổ chức sẽ nghiêm túc rút kinh nghiệm, đánh giá toàn diện và chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cho những năm tiếp theo, hướng tới một lễ hội ngày càng chuyên nghiệp, sáng tạo và mang tầm quốc tế cao hơn”.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch - ông Lê Hải Bình khẳng định, Lễ hội là sáng kiến quan trọng nhằm tôn vinh vai trò trụ cột của văn hóa trong phát triển bền vững, đồng thời là cầu nối gắn kết các quốc gia, dân tộc cùng vượt qua thách thức toàn cầu và hướng tới hòa bình và thịnh vượng chung.
“Là sự kiện lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam, Lễ hội cần được chuẩn bị chu đáo để mang đến những trải nghiệm văn hóa đặc sắc, qua đó lan tỏa hình ảnh một Việt Nam thân thiện, hiếu khách và đậm đà bản sắc đến bạn bè quốc tế”, Thứ trưởng Thường trực Lê Hải Bình nhấn mạnh.
