Lan man về chữ cõi trong tên sách Cõi Việt

20/08/2019 10:05
Lan man về chữ cõi trong tên sách Cõi Việt

Không có gì phải tự ti với yếu tố Hán Việt trong Cõi Ngôn Ngữ nước ta cả. Tất nhiên, nếu gặp một từ thuần Việt được ông cha dùng từ nghìn năm trước, cõi lòng ta rung lên vì biết bao nỗi niềm: niềm hoài cổ, tình dân tộc, lòng biết ơn thương nhớ tổ tiên... biết bao tình tự dân tộc trong đó.

Mở vài Từ Điển tiếng Việt, tổng hợp được định nghĩa của Cõi là:
a) Một vùng đất có cương vực nhất định. Thí dụ: Cõi Đông Dương, Cõi nước Việt, Cõi Biên Thùy (Kiều)...
b) Một khoảng không gian rộng lớn. Thí dụ Cõi trên, nghĩa là nơi bên trên của hạ giới, nơi những người khuất mày khuất mặt ở.
c) Một khoảng thời gian. Thí dụ: Cõi Nhân Sinh, Cõi Kiếp Người

Vậy một chữ Cõi mà hàm ý không gian, cũng hàm ý thời gian. Hàm ý thực thể, cũng hàm ý tinh thần (Cõi Nhớ, Cõi Tình, Cõi Mộng Mơ...). Hàm ý đời thường (Cõi Nhân Sinh), cũng hàm ý tâm linh (Cõi Ta Bà, Cõi Luân Hồi, Cõi Âm)...

Chiều mấy ngày trước mưa. Mưa nặng, mưa dai. Tao Đàn Thư Quán, với chủ tịch là anh Thân Hà Nhất Thống, một người bạn lâu năm, cùng một người bạn khác, anh Trần Đức Anh Sơn, mở buổi ra mắt quyển sách đầu tiên của Thư Quán, tác giả Trần Đức Anh Sơn: Cõi Việt.

Một người đặt sách, tướng to lớn, vạm vỡ, đầu húi cua, giơ tay xin nói. Ý chính xin lược ghi như sau:

Tôi mua sách này mà chưa chắc có thì giờ đọc liền.Tôi bận lắm, bận mưu sinh. Giá mua sách, dù không thể so sánh với giá trị thật của sách, vẫn bằng ba ngày thu nhập của tôi! Vậy tại sao tôi mua?

Các anh chị ơi, bởi vì tôi thấy cái tên của nó: CÕI VIỆT.

Một chữ Cõi thôi, với tôi ấm lòng lắm, đã lắm anh chị! Chữ Cõi mang hồn Việt, ý Việt, tình Việt. Chữ Cõi không có tiếng Hán trong đó. Chữ Cõi đủ cho tôi mua quyển sách ôm vào lòng. Cũng như xưa kia nước mình lấy quốc hiệu Đại Cồ Việt vậy. Trời ơi cái chữ Cồ nó đã gì đâu! Cồ là Cồ chứ Cồ không là Đại.Cồ là Việt chứ Cồ không là Hán. Thiệt đã gì đâu!

Kiến thức của người viết không đủ để nói chữ Cõi là thuần Việt hay từ gốc Hán. Cũng như chữ Cồ, có người nói thuần Việt, có người nói từ gốc Hán. Vì nhu cầu tri thức, tôi sẽ hỏi các người có thẩm quyền, nhưng cho bài viết này thì chưa cần. Bởi vì người đàn ông to lớn vạm vỡ đó, anh Đinh Quang Tuyến, bộc lộ rất rõ ràng thông điệp rằng anh yêu tất cả những gì thuộc về nước Việt, dân Việt, hồn Việt, truyền thống Việt... Cái gì anh nghĩ là của người Việt, dân Việt là anh yêu.

Anh Tuyến làm nhiều nghề, trong đó có nghề hướng dẫn du lịch nói tiếng Pháp. Anh cất công tìm học lịch sử, học ngôn ngữ, không phải kiến thức bên ngoài, mà sâu bên trong để giảng giải cho du khách nước ngoài nào muốn tìm hiểu về Việt Nam. Thí dụ anh quan tâm tới phương cách và thời gian vua Quang Trung xuất quân ra Hà Nội đánh quân Tàu xâm lược. Anh quan tâm tới những gì thuộc gốc gác, phong tục, lề thói của người Việt, và những khác biệt giữa chúng với của người Tàu, người phương Tây. Tôi cảm nhận tình dân tộc và tinh thần học hỏi trong những gì anh nói.

Thực ra, không chỉ ở một từ là thuần Việt hay gốc Hán. Hơn ngàn năm bị chiếm đóng, sự pha trộn ngôn ngữ, từ vựng, văn phạm là đương nhiên. Tiếng Hán đời Đường để lại dấu tích khá đậm trong ngôn ngữ Việt cho tới bây giờ. Nhưng với ông cha ta, theo lời thầy Nghiêm Toản, “yếu tố Hán-Việt trong tiếng Việt không cho thấy tính lệ thuộc của người Việt, mà trái lại càng cho thấy tính độc lập dẻo dai của người nước ta” [1].Không có gì phải tự ti với yếu tố Hán Việt trong Cõi Ngôn Ngữ nước ta cả.

Tất nhiên, nếu gặp một từ thuần Việt được ông cha dùng từ nghìn năm trước, cõi lòng ta rung lên vì biết bao nỗi niềm: niềm hoài cổ, tình dân tộc, lòng biết ơn thương nhớ tổ tiên... biết bao tình tự dân tộc trong đó. Tình tự này càng mãnh liệt hơn trong hoàn cảnh hiện nay, khi lực lượng vũ trang Tàu đang lấn chiếm biển đảo cha ông, mà trên đất liền lòng dân chưa hoàn toàn tin cậy vào ý chí bảo vệ bờ cõi hay tính hiệu quả của các chính sách chống xâm lăng. Tôi rung động vì tình tự đó trong câu nói của anh. Trong hoàn cảnh hiện nay, đó là tình yêu Tổ quốc chứ không là quan điểm dân tộc hẹp hòi. Nhìn thái độ và phản ứng khi lắng nghe của các vị khách chung quanh, tôi hiểu họ có cùng cảm nhận.

Không chỉ là chuyện chữ nghĩa, văn chương. Người Việt hiện nay, có ai dám nói mình thuộc dòng máu thuần Việt? Tạm quên các nghiên cứu về nguồn gốc người Đông Sơn xa xưa, chỉ cần nhớ lịch sử gần trên một vùng đất của Việt Nam là Nam Kỳ Lục Tỉnh. Cõi Nam Kỳ được hình thành bởi người Minh Hương cùng với người Việt di dân, người Khmer, cả người Thái, người Ấn, người phương Tây... Tất cả đến đây khai phá vùng đất mới, trở thành một khối người chung nhau quyền lợi trên vùng đất Miền Nam nước Việt này.

Họ có đầy đủ tính chất của tập thể di dân khai phá: rộng mở, hào hiệp, bao dung, mở rộng vòng tay đón người xa xứ lạc loài, bênh người yếu thế, chống cường quyền... Họ có lòng kiêu hãnh của người đã khai phá thành công một Cõi Giang San rộng lớn và giàu có, tạo giá trị kinh tế trên 60% cho quốc gia Việt Nam hiện nay.

Đàng Trong đã kiểm soát, quản lý các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa từ mấy trăm năm trước. Bây giờ Trung Quốc đã dùng vũ lực chiếm Hoàng Sa, chiếm một phần Trường Sa. Và đang tiếp tục lấn chiếm vùng biển rộng lớn còn sót lại ngoài khơi! Tính chất kẻ di dân khai phá chống bạo quyền áp bức, cộng với dòng máu Lạc Hồng quật cường, làm sao chịu được?

Ngoài những lý do khác, có chăng lòng kiêu hãnh và niềm uất hận đó trong Cõi Tâm Tư của những người tới dự buổi ra sách CÕI VIỆT của Trần Đức Anh Sơn, một nhà nghiên cứu cứng tay nghề và cứng cỏi về Biển Đông?

Lê Học Lãnh Vân (ngày 08 tháng 8 năm 2019)
-----------------------------------------------------------
[1] GS Nghiêm Toản, GS Hoàng Xuân Hãn nói về giảng dạy tiếng Việt, tiếng Hán.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Muôn kiếp nhân sinh: Luật nhân quả, đừng để thấy mới tin

“Nhân quả là bản chỉ đường, hướng con người về thiện lương.”
2

Tư duy đột phá - 92% dân số giải quyết vấn đề thiếu hiệu quả, 8% những người xuất sắc giải quyết vấn đề theo cách này

Đã bao lần bạn trầy trật với một vấn đề cá nhân, công việc, mãi không tìm ra giải pháp dứt điểm? Vì sao chúng ta cứ mãi ở trong vòng luẩn quẩn của hàng loạt vấn đề? Vì sao ta có quá nhiều tổ chức hay con người giải quyết vấn đề không hiệu quả và cũng chẳng lâu bền?
3

Vị tu sĩ bán chiếc Ferrari - Sức mạnh của kỷ luật thép: Thay đổi thế giới bắt đầu từ việc dậy đúng giờ mỗi ngày

Trích dẫn Chương 10: Sức mạnh của tính kỷ luật, cuốn sách Vị tu sĩ bán chiếc Ferrari
4

“Muôn kiếp nhân sinh”: Câu chuyện về luật luân hồi và sức mạnh tình thương

Muôn kiếp nhân sinh" mở ra cánh cửa luân hồi đưa người đọc bước vào những trải nghiệm tiền kiếp thú vị cùng những thông điệp nhân sinh sâu sắc.
5

Đừng mong cầu là cảnh giới cao nhất của cống hiến và yêu thương: 5 thông điệp đáng ngẫm từ 'Muôn kiếp nhân sinh'

Muôn kiếp nhân sinh" là tác phẩm mới nhất của Nguyên Phong. Tác giả kể về câu chuyện luân hồi, chứa đựng lời cảnh tỉnh về tương lai của loài người, kèm theo những bài học sâu sắc về đau khổ, tình thương, về tác động tích cực mỗi người có thể tạo nên.

Không bao giờ là thất bại: 7 bài học quý báu của người sáng lập Hyundai

Đối với Chung Ju Yung, khi đã trải qua nhiều thăng trầm, đứng trên đỉnh cao sự nghiệp - đưa Hyundai trở thành một biểu tượng của Hàn Quốc, ông quan niệm hạnh phúc khá đơn giản.

Khoảnh khắc người sáng tạo: Bí quyết giúp các bạn trẻ làm chủ thời gian

Có quá nhiều thứ hàng ngày mà người sáng tạo muốn làm, nhưng hầu hết đều gặp trở ngại hoặc không thể thực hiện được. Bởi họ không có thời gian.

Chất Michelle - Kỳ năm: 'Anh hôn em nhé'

Barack nhìn tôi một cách tò mò với nụ cười trên môi. "Anh hôn em nhé?", anh hỏi. Tôi tựa vào anh, cảm nhận mọi thứ trở nên sáng tỏ.

Không bao giờ là thất bại: Chủ tập đoàn doanh thu 77 tỉ USD: 'Chỉ tiền trong túi tôi mới là của tôi'

Doanh nghiệp và quốc gia là hai khái niệm khó mà tách rời trong tâm thức kinh doanh của doanh nhân Hàn Quốc Chung Ju Yung và hiếm có người nào từng thử làm chuyện đó như ông”.

Không bao giờ là thất bại: Phó thủ tướng thề đốt 10 đầu ngón tay nếu thua, Chủ tịch Hyundai 'quyết chiến'

Thương vụ đấu thầu ở Dubai trị giá gần 1 tỉ USD rất "oai hùng" nhưng lại không phải là chiến tích kỳ diệu nhất của Chung Ju Yung.

Michelle Obama và Donald Trump Kỳ 2: Ngày bước khỏi Nhà Trắng

Mùa thu tiếp tục trôi qua. Barack và tôi bắt đầu lên kế hoạch chuyển đến một ngôi nhà mới vào tháng Một. Chúng tôi đã quyết định vẫn ở lại Washington để Sasha có thể hoàn thành chương trình trung học tại Sidwell.

Không bao giờ là thất bại: Bốn 'trận đánh' để đời của kỳ nhân Hàn Quốc Chung Ju Yung

Mất tiền là mất ít, mất bạn là mất nhiều, mất lòng tin là mất rất nhiều, nhưng mất ý chí vươn lên mới là mất tất cả" - Chung Ju Yung, người sáng lập Tập đoàn Hyundai.

Michelle Obama và Donald Trump - Kỳ I: Sự đối lập điển hình của hai phong cách

Sau khi rời Nhà Trắng, Michelle Obama đã từ chối tranh cử vào vị trí tổng thống nước Mỹ mà chồng bà từng nắm giữ theo nguyện vọng của rất nhiều cử tri, nhưng bà đã dành thời gian để làm một việc chưa ai từng làm được, đó là viết hồi ký Becoming (Chất Michelle).

Cử tri TP.HCM muốn xóa quy hoạch treo, xử nghiêm cán bộ sai vụ Thủ Thiêm

Thời sự - 07/07/2020 17:30
Trước kỳ họp thứ 20 HĐND TP.HCM khóa 9 dự kiến diễn ra từ ngày 9 - 11.7, hơn 140 ý kiến, kiến nghị của cử tri TP.HCM đã gửi gắm nhiều tâm tư, bức xúc đến HĐND và kiến nghị các cơ quan chính quyền cần quan tâm giải quyết thấu đáo.

Giá vàng vượt mốc 50 triệu đồng/lượng, cao nhất trong từ trước tới nay

Kinh doanh - 07/07/2020 17:00
Giá vàng trong nước trong phiên giao dịch sáng nay 7.7 đã vượt mốc trên 50 triệu đồng/lượng, thiết lập mốc cao nhất trong lịch sử. Nhiều chuyên gia cho rằng giá vàng sẽ còn tăng cao trong trong thời gian tới.

Khai trương tuyến tàu cao tốc Cà Mau - Nam Du - Phú Quốc

Thời sự - 07/07/2020 16:30
Ngày 7.7, tại TT.Sông Đốc (H.Trần Văn Thời, Cà Mau), tuyến tàu cao tốc Cà Mau - Nam Du - Phú Quốc đã chính thức khai trương.

Luật an ninh trao cho cảnh sát Hồng Kong quyền hạn lớn

Thế giới - 07/07/2020 16:00
Nhiều quy định mới tăng cường quyền hạn cho cảnh sát Hồng Kông đã được ban hành tại cuộc họp đầu tiên của Ủy ban Bảo vệ an ninh quốc gia do Đặc khu trưởng Lâm Trịnh Nguyệt Nga chủ trì.

Ngôi sao nhạc đồng quê Charlie Daniels qua đời ở tuổi 83

Giải trí - 07/07/2020 15:30
Nam ca sĩ nhạc đồng quê Charlie Daniels từng đoạt giải Grammy đã qua đời vào ngày 6.7 ở tuổi 83 tại một bệnh viện ở Tennessee (Mỹ).

Mỹ tiếp tục chỉ trích Trung Quốc về COVID-19, Bắc Kinh kêu gọi ngừng bêu xấu

Thế giới - 07/07/2020 15:00
Tổng thống Donald Trump mới đây đã tiếp tục lên tiếng chỉ trích Trung Quốc gây tổn hại cho Mỹ và cả thế giới vì dịch COVID-19, trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước rất căng thẳng.

Cụ ông để lại di chúc căn nhà 12 tỷ ở Sài Gòn cho người nghèo

Giới trẻ - 07/07/2020 13:00
Ngoài việc thành lập "quỹ cứu kẹt" để giúp người thuê trọ có đủ tiền để xoay xở những lúc ngặt nghèo, cụ ông 82 tuổi này còn khiến nhiều người xúc động khi để lại tờ di chúc đặc biệt, dành tặng căn nhà trị giá 12 tỷ đồng của mình cho những phận đời kém may mắn.

Đào tạo nguồn nhân lực logistics là trọng trách của các trường kinh tế

Thời sự - 07/07/2020 12:30
Logistics và quản lý chuỗi cung ứng có lẽ là cái tên còn khá xa lạ với nhiều học sinh và phụ huynh. Tuy nhiên trong những năm gần đây ngành học này trở thành một ngành học xu hướng tại hầu hết các trường đại học ở Việt Nam bởi với sự phát triển của công nghệ 4.0 thì vai trò của nó càng trở nên quan trọng.

Apple, Facebook có động thái cứng rắn mặc Trung Quốc áp luật an ninh Hồng Kông

Thế giới - 07/07/2020 12:00
Apple khẳng định các nội dung yêu cầu từ cơ quan thực thi pháp luật địa phương phải được đệ trình thông qua Hiệp ước tương trợ pháp lý giữa Hoa Kỳ và Hồng Kông. Trong khi Facebook và Twitter tạm dừng xử lý các yêu cầu về dữ liệu người dùng Hồng Kông.

Xem clip sét đánh gục thủ môn đẹp trai, nhớ thảm kịch 11 cầu thủ tử nạn trên sân

Video - 07/07/2020 11:30
Trong khi tập luyện tại sân vận động Torpedo, thủ môn Ivan Zaborovskiy của CLB Znamya Truda FC bất ngờ bị sét đánh trúng.

Đại học Quốc gia TP.HCM sẽ có thêm Đại học Khoa học Sức khỏe

Thời sự - 07/07/2020 11:00
Trường Đại học Khoa học Sức khỏe được xây dựng trên cơ sở tiền thân là Khoa Y thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM.

"Con trai à, mẹ không cần con quá hiếu thuận": Lời nói của mẹ thức tỉnh biết bao người

Giới trẻ - 07/07/2020 10:30
Con trai à, mẹ quả thực không cần con quá hiếu thuận, việc con cần làm, đó là hãy yêu thương vợ, dạy dỗ tốt con cái và quan tâm nhiều hơn tới gia đình nhỏ của mình.

Hồng Kông có thể bị phương Tây ngừng hợp tác dẫn độ

Thế giới - 07/07/2020 10:30
Liên minh nghị viện đa quốc gia về chính sách đối phó Trung Quốc (IPAC) kêu gọi các quốc gia thành viên đình chỉ hiệp ước dẫn độ với Hồng Kông.

Á khôi Tài sắc Việt Nam đẹp rạng ngời trong bộ đồng phục giản dị

Giới trẻ - 07/07/2020 10:00
Á khôi Tài sắc Việt Nam 2018 giản dị, thơ ngây trong bộ ảnh đồng phục. Thu Huyền hiện đang theo học ngành Quản trị kinh doanh trường ĐH Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội.

Các ‘ông lớn’ ngân hàng đồng loạt giảm sâu lãi suất cho vay

Ngân hàng - 07/07/2020 09:30
Gần đây, nhiều ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất cho vay lần thứ 3 trong năm với mức giảm từ 0,2 - 0,5% nhằm hỗ trợ khách hàng tiếp cận nguồn vốn vay với chi phí hợp lý.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 07/07/2020