Công việc đem lại hạnh phúc hay áp lực? Góc nhìn vượt thời gian từ 'Quẳng gánh lo đi và vui sống'

Dù thu nhập ổn định, lộ trình sự nghiệp rõ ràng, cảm giác mệt mỏi và trống rỗng vẫn âm thầm bám theo mỗi ngày đi làm. Câu hỏi đặt ra không còn là làm nghề gì, mà là tại sao ta vẫn thấy nặng nề dù đã “đi đúng đường”.

Theo Global Workplace Report của Gallup, phần lớn người lao động tại châu Á rơi vào trạng thái “không gắn kết” với công việc. Đây không phải là sự chán ghét công khai, mà là tình trạng làm việc thiếu động lực nội tại, ít cảm nhận ý nghĩa và dễ rơi vào căng thẳng kéo dài. Nói cách khác, nhiều người vẫn hoàn thành công việc mỗi ngày, nhưng cảm giác gắn bó và ý nghĩa với công việc đã lặng lẽ biến mất.

Gần một thế kỷ trước, Dale Carnegie đã sớm chỉ ra gốc rễ của vấn đề này trong "Quẳng gánh lo đi và vui sống". Ông cho rằng công việc hiếm khi là nguyên nhân trực tiếp gây bất hạnh; điều khiến con người kiệt quệ là cảm giác bị mắc kẹt trong một lựa chọn mà họ không còn quyền chủ động. Khi ta không hiểu vì sao mình đang làm công việc đó, hoặc tin rằng mình “không có lựa chọn nào khác”, áp lực tâm lý sẽ dần tích tụ, ngay cả khi điều kiện bên ngoài không quá khắc nghiệt.

Và cảm giác bị mắc kẹt ấy, theo Carnegie, thường không đến từ hiện tại, mà bắt nguồn từ những quyết định nghề nghiệp được đưa ra trong quá khứ. Ông đặc biệt cảnh báo về những lựa chọn được hình thành trong trạng thái vội vàng, sợ hãi hoặc chạy theo kỳ vọng của người khác. Chọn nghề chỉ vì sự ổn định, vì làm hài lòng gia đình, hay vì nỗi lo bị bỏ lại phía sau, dễ đẩy con người vào vòng luẩn quẩn: làm công việc không phù hợp, cảm thấy bức bối, rồi tự trách bản thân vì đã “chọn sai”. Chính sự giằng co nội tâm ấy, chứ không phải bản thân công việc, mới là nguồn gốc của lo âu kéo dài.

Với Dale Carnegie, một quyết định nghề nghiệp đúng đắn không cần hoàn hảo, nhưng cần được đưa ra trong trạng thái tỉnh táo và có hiểu biết. Khi lựa chọn xuất phát từ sự chủ động, con người sẽ ít dằn vặt hơn, ngay cả khi con đường phía trước còn nhiều thử thách.

Giữa thời đại so sánh và áp lực thành công không ngừng gia tăng, có lẽ trước khi hỏi công việc có mang lại hạnh phúc hay không, ta cần thành thật tự vấn: mình đã chọn nó trong sự hiểu biết, hay chỉ trong nỗi sợ bị bỏ lại phía sau?

>> Bạn có thể tìm mua sách tại đây