Chiêu né áp lực giục cưới của giới trẻ dịp tết

Du lịch để né Tết

“Ba năm nay, Tết nào mình cũng đi xa. Không phải không thương gia đình, nhưng về quê là mệt lắm”, Mai Anh, 29 tuổi, nhân viên truyền thông tại Hà Nội chia sẻ. Cô kể, mỗi lần về quê, chưa kịp ăn xong bữa cơm đầu năm, hàng loạt câu hỏi đã bủa vây: “Có người yêu chưa?”, “Định bao giờ cưới?”, “Con gái gần 30 rồi đó”.

Ban đầu, Mai Anh còn cười trừ. Dần dần, những câu hỏi lặp đi lặp lại khiến cô thấy áp lực, thậm chí tủi thân. “Mình có ế đâu, mình chỉ chưa muốn cưới. Nhưng nói mấy cũng không ai tin”. Năm ngoái, cô đăng ký tour Phú Quốc từ 30 Tết đến mồng 4. Năm nay, cô chọn một khóa retreat thiền 10 ngày, bắt đầu từ 28 tháng Chạp. “Khỏi gặp ai, khỏi phải giải thích. Hóa ra không phải mình mình nghĩ vậy”, Mai Anh nói.

Một số đơn vị lữ hành cho biết, vài năm trở lại đây, lượng khách trẻ đặt tour đúng vào mùng Một, mùng Hai Tết tăng đều, đặc biệt là nhóm độc thân từ 25-35 tuổi. Không ít người chia sẻ lý do: “muốn tránh họ hàng”, “ngại bị giục cưới”, “không chịu nổi những câu hỏi đầu năm”.

Anh Nguyễn Văn Hùng, hướng dẫn viên của công ty PYS Travel, chia sẻ: “Khoảng ba năm trở lại đây, lượng khách đăng ký tour từ mùng Một, mùng Hai tăng rõ rệt. Nhiều bạn nói thẳng là muốn đi xa để khỏi phải về quê, khỏi bị hỏi chuyện cưới xin, tốt nhất là chọn điểm đến càng ít sóng điện thoại càng tốt”. Tết năm ngoái, anh Hùng kể: “Tôi dẫn một đoàn toàn FA (người độc thân) đi trốn, cả chuyến đã nổ ra không biết bao nhiêu là “xê mi na” (seminar - hội thảo) đấu tố chuyện giục cưới”.

Chị Lê Thu Trang, nhân viên tư vấn tour của Alleztours cho biết, nhiều khách chọn tour dài ngày, đi biển đảo hoặc tham gia retreat, thiền định để biến mất khỏi các cuộc gặp mặt họ hàng. Hiện tượng này phần nào phản ánh áp lực vô hình mà giới trẻ đang phải đối mặt mỗi dịp Tết về.

Ở nhiều gia đình Việt, chuyện hôn nhân vẫn được xem là thước đo của sự ổn định và thành đạt. Con cái lớn lên, có công việc, có thu nhập, thì bước tiếp theo mặc định là cưới vợ, lấy chồng, sinh con.

Vì thế, mỗi dịp Tết, khi cả họ tề tựu đông đủ, chuyện tình cảm cá nhân của “những đứa ế” trở thành đề tài khai xuân quen thuộc. Những câu hỏi thường được nói bằng giọng thân tình: “Có người yêu chưa?”, “Bao giờ cho cô uống rượu mừng?”, “Chọn được ai chưa?”. Người hỏi nhiều khi chỉ tiện miệng, nhưng với người trong cuộc, đó lại là áp lực vô hình. Không ít người thừa nhận, những câu hỏi ấy khiến họ thấy mình “tụt hậu”, “kém cỏi”, dù thực tế họ đang có sự nghiệp ổn định và cuộc sống riêng khá chủ động.

Hải, 33 tuổi, kỹ sư xây dựng kể: “Tôi về quê thường bị mấy cô hàng xóm soi kỹ lắm. Hỏi từ lương bao nhiêu, có nhà chưa, rồi kết luận: Thế thì cưới được rồi. Nghe mãi thấy mình như… hàng tồn kho. Năm rồi còn quá đáng hơn, mẹ tôi bảo hàng xóm nói hay thằng Hải “gay” nên mãi mà chả thấy đưa đứa nào về ra mắt”?

Quốc Minh, 35 tuổi, quản lý nhà hàng khẳng định: “Trong sâu thẳm, tôi không ghét Tết. Tôi vẫn nhớ bữa cơm gia đình, mùi bánh chưng, cảm giác sum họp. Nhưng từ khi Tết trở thành kỳ sát hạch đời tư, niềm vui ấy đã bị bào mòn. Có năm về quê mà mất ngủ vì lo ngày mai họ hàng hỏi gì. Đi du lịch thì không phải nghĩ”.

Áp lực thế hệ

Đằng sau lựa chọn trốn Tết là một hiện tượng xã hội phổ cập hơn: nỗi sợ hôn nhân ngày càng phổ biến trong giới trẻ đô thị. Nhiều người không phản đối việc yêu hay lập gia đình, nhưng họ e ngại sự ràng buộc, trách nhiệm và rủi ro đi kèm. Chứng kiến những cuộc hôn nhân đổ vỡ, những gia đình căng thẳng vì tiền bạc, con cái, công việc, không ít bạn trẻ trở nên dè chừng.

Lan Phương, 27 tuổi, nhân viên ngân hàng thẳng thắn: “Bố mẹ tôi cãi nhau suốt vì tiền. Cô dì thì ly hôn. Nhìn vậy, tôi không còn mơ mộng về hôn nhân nữa”. Phương quan niệm độc thân không phải là thiếu khuyết, mà là trạng thái an toàn. Cô có thể tự quyết định mọi thứ, không phải thỏa hiệp quá nhiều. “Tôi sợ nhất là cưới xong rồi mới nhận ra mình chọn sai”, Phương nói.

Huyền Trang, 32 tuổi, làm trong lĩnh vực truyền thông từng kết hôn sau gần một năm quen biết, phần vì tình cảm, phần vì áp lực đến tuổi phải ổn định. Những tháng đầu, cuộc sống hôn nhân khá êm đềm, nhưng khi bước vào guồng quay cơm áo gạo tiền, mâu thuẫn bắt đầu xuất hiện. Bất đồng về chi tiêu, công việc, cách ứng xử với gia đình hai bên khiến cả hai ngày càng xa nhau. Sau bốn năm chung sống, họ quyết định ly hôn. “Nếu được chọn lại, tôi muốn chậm hơn, hiểu mình hơn rồi mới bước vào hôn nhân. Cũng may, có vết xe đổ này, giờ về nhà không thế lực nào dám giục tôi lấy chồng đi nữa”, Trang hài hước nói.

Bên cạnh yếu tố tâm lý, áp lực kinh tế cũng là rào cản lớn trên con đường hôn nhân của người trẻ. Giá nhà tăng cao, việc sở hữu một căn chung cư mấy chục mét vuông với giá sàn trung bình 60-90 triệu đồng/m2 đối với những người làm công ăn lương gần như là bất khả, cộng thêm chi phí sinh hoạt đắt đỏ, việc nuôi con tốn kém khiến nhiều người trẻ cảm thấy chưa đủ nền tảng để lập gia đình. Minh Tuấn, 34 tuổi làm tự do nói: “Thu nhập của tôi ổn, nhưng mua nhà thì quá sức. Cưới xong mà phải ở thuê, lo đủ thứ, tôi thấy mệt hơn là vui”.

Sự căng thẳng quanh chuyện cưới xin phản ánh khoảng cách ngày càng lớn giữa các thế hệ. Với cha mẹ, hôn nhân gắn liền với ổn định, an toàn, danh dự gia đình. Với con cái, hôn nhân phải đi kèm hạnh phúc, tự nguyện và sẵn sàng.

Nhiều bậc phụ huynh thừa nhận họ lo lắng khi con chậm cưới. Lo con cô đơn, lo không ai chăm sóc lúc ốm đau, lo quá lứa. Nhưng cách thể hiện sự lo lắng bằng việc hỏi dồn dập, so sánh, thúc ép nhiều khi lại phản tác dụng.

Theo TS. Nguyễn Mai Hoa (Viện Tâm lý học), áp lực hôn nhân trong dịp Tết không chỉ dừng ở những câu hỏi xã giao, mà có thể tạo ra tác động tâm lý lâu dài đối với người trẻ. Khi liên tục bị nhắc đến chuyện cưới xin, so sánh với bạn bè, người thân cùng trang lứa, nhiều người dần hình thành tâm lý phòng thủ, cảm giác mình đang bị đánh giá hơn là được lắng nghe. Từ đó, họ chọn cách né tránh các cuộc gặp mặt gia đình, thậm chí chủ động trốn Tết bằng du lịch hoặc tham gia các khóa retreat (kỳ nghỉ dưỡng tinh thần) dài ngày.

Theo bà, hiện tượng này phản ánh nhu cầu được tôn trọng lựa chọn cá nhân và nhịp sống riêng. Người trẻ không phủ nhận giá trị của hôn nhân, nhưng họ muốn quyết định khi đã thực sự sẵn sàng về tâm lý, kinh tế và cảm xúc. Nếu áp lực tiếp tục kéo dài, khoảng cách giữa các thế hệ sẽ ngày càng rõ nét.