Mới đây, một câu chuyện ở chợ đầu mối nông sản Trung Quốc thu hút sự chú ý. Một bà mẹ dẫn con nhỏ đi chợ. Khi đang chọn rau, chị bỗng nghe tiếng cãi vã ở quầy bên cạnh nên vô thức nhìn sang. Hóa ra chủ sạp rau đang giữ tay một người phụ nữ trung niên để “nói cho rõ chuyện”.
Người bán rau nói rằng, chị này nhiều lần đến mua hàng, cứ lúc đông người là trả tiền xong lại tiện tay lấy thêm mớ rau khác. Ban đầu vì nghĩ hàng xóm láng giềng, chuyện không lớn nên anh bỏ qua. Nhưng hết hôm nay thêm ít rau, mai lại thêm ít hành, số lần tăng dần khiến anh không thể làm ngơ nữa. Lần này, khi chị vừa định cầm thêm hai củ cải thì bị bắt gặp.
Người phụ nữ đặt củ cải xuống, vừa cười vừa nói: “Ôi trời, tôi mua ở đây suốt, đâu phải không trả tiền. Người lớn tuổi rồi, có cái nhớ cái quên. Cùng lắm là trả lại là được chứ gì". Nói xong, chị nắm tay đứa con trai đang đỏ bừng mặt vì xấu hổ, kéo đi thật nhanh.
Chủ quầy trái cây bên cạnh chứng kiến bèn nói thêm: người phụ nữ đó vốn thích “kiếm lợi nhỏ”, mua trái cây thường lén lấy thêm một quả táo hoặc quả lê. Vì số lượng không nhiều, chị cũng không muốn làm ầm lên.
Những người xung quanh bàn tán: “Nhìn ăn mặc đâu có nghèo, sao cứ thích chiếm chút lợi lặt vặt?”; “Khổ nhất là đứa trẻ đi cạnh, phải chứng kiến cảnh như vậy".
Cậu bé khoảng 6 tuổi đứng bên cạnh cúi gằm mặt, hai tai đỏ ửng vì xấu hổ, không dám nói câu nào. Người mẹ ấy có lẽ không nhận ra, chính hành vi nhỏ nhặt của mình đang in sâu vào mắt con trẻ.
Không khó để tưởng tượng, nếu đứa trẻ nhiều lần chứng kiến cha mẹ “tiện tay lấy đồ”, lớn lên liệu có trở thành người thích chiếm chút lợi nhỏ, tính toán, tầm nhìn hạn hẹp?
Một gia đình nghèo không đáng sợ. Điều đáng sợ là ngay cả khi không thiếu tiền bạc, cha mẹ vẫn giữ thói quen tham lợi nhỏ, so bì, tính toán, tức là mang theo “khí chất nghèo”. Khí chất đó bám vào con trẻ, khiến các em rất khó hình thành sự tự trọng và khí chất cao quý từ bên trong.
01
Từng có một câu chuyện.
Một nhóm sinh viên tốt nghiệp xuất sắc cùng vào thực tập tại một công ty lớn. Ban đầu công ty rất coi trọng nhóm này vì các em thông minh, giỏi giang, chịu khó. Nếu không có gì bất ngờ, tất cả đều sẽ được giữ lại làm chính thức. Nhưng sau đó, có một cậu trai không được nhận. Ai nấy đều tiếc, vì cậu là người học giỏi nhất, chăm chỉ nhất, chịu khó nhất.
Sau mọi người mới biết, mỗi lần công ty tổ chức sự kiện xong đều dư một số đồ như cốc, ô, bút… Công ty quy định thu gom lại, thất lạc một hai món cũng không sao. Nhưng lãnh đạo phát hiện lần nào cũng chính cậu này mang đồ về nhà, còn nói: “Dù sao công ty cũng không thiếu, lấy chút chẳng sao".
Lãnh đạo cảm thấy cậu có “tầm nhìn nhỏ”, khó làm việc lớn, thậm chí có thể ảnh hưởng hình ảnh công ty nên quyết định không giữ lại.
Cậu có thực sự thiếu mấy món đồ đó không? Không. Cậu chỉ là không bỏ được “khí chất nghèo” trong người, thấy chút lợi nhỏ liền muốn tranh giành, dù mang về chẳng dùng đến.
Người lớn như vậy, nếu tiếp tục ảnh hưởng trẻ nhỏ, sau này con cái cũng chỉ nhìn thấy lợi ích trước mắt, rất khó có tầm nhìn xa.
02
Thực ra, cho dù gia đình không giàu, chúng ta vẫn có thể nuôi dạy một đứa trẻ có tầm vóc và không nhuốm “khí chất nghèo”.
Thứ nhất, đừng so bì
Người ta nói: “So người với người, tức chết người”. Càng so càng thấy mình kém, càng kém càng tự ti. Trẻ quen so sánh sẽ trở nên thực dụng, coi trọng bề ngoài, dễ nịnh trên chèn dưới. Vì chút sĩ diện mà đánh mất nguyên tắc.
Thứ hai, bớt than phiền
Nếu cha mẹ suốt ngày than nghèo, than không mua nổi cái này cái kia, trẻ sẽ dần hình thành tư duy “không dám tiêu”, dù lớn lên không thiếu tiền cũng không dám giúp ai, không dám hưởng thụ cuộc sống. Tầm nhìn nhỏ như vậy rất khó tạo nên sự nghiệp lớn.
Thứ ba, đừng tính toán chi li
Mua được thì mua, không mua được thì thôi. Biết đủ là hạnh phúc. Nếu chuyện gì cũng cân đong từng đồng, chỉ chăm chăm lợi nhỏ cho mình, trẻ sẽ học theo và trở thành người ích kỷ, tính toán, khó được quý mến. Mà người không được ai quý mến, con đường tương lai rất khó rộng mở.
Chỉ khi cha mẹ sống đường đường chính chính, trẻ mới có thể ngẩng cao đầu mà sống. Mong rằng chúng ta đều có thể nuôi dưỡng những đứa trẻ có nguyên tắc, có giới hạn, có tầm nhìn và mang khí chất cao quý từ bên trong.
