Mấy hôm trước, trong lúc rảnh rỗi, tôi tình cờ bật xem một tập phim Sex Education. Ban đầu chỉ nghĩ xem cho vui, nhưng không ngờ tôi lại bị cuốn theo, hết tập này đến tập khác. Và rồi tôi đặc biệt ấn tượng với hành trình trưởng thành của nhân vật Aimee.
Nhưng điều khiến tôi day dứt nhất lại không phải là sự thay đổi mạnh mẽ sau này của cô bé, mà là giai đoạn đầu, khi Aimee thốt lên một câu làm tôi lặng người: “I don't know what I want. No one has ever asked me that before.” (Tôi không biết mình muốn gì. Chưa từng có ai hỏi tôi câu đó cả.)
Nghe câu nói ấy, tôi bỗng thấy nghèn nghẹn trong lòng. Vì ngay lập tức tôi nhớ đến con trai mình.
Cháu năm nay học năm nhất đại học, nhà ở Hà Nội nên không phải sống cảnh xa nhà. Tôi cứ nghĩ mình đang làm rất tốt khi luôn kề cận, lo cho con từng ly từng tí. Thế nhưng, chuyện xảy ra mấy ngày trước mới khiến tôi phải nhìn lại.
Hôm đó, con trai bỗng quay ra hỏi tôi một loạt câu: “Mẹ ơi, ở trường có câu lạc bộ sáo trúc, con đăng ký được không?” “Mẹ ơi, con ngồi đầu lớp hay giữa lớp thì hơn nhỉ?”.
Nghe xong, tôi thoáng ngạc nhiên. Thật ra những câu hỏi ấy rất nhỏ nhặt, thậm chí chẳng có gì đáng bận tâm. Tham gia câu lạc bộ nào hay ngồi chỗ nào trong lớp, vốn dĩ phải là quyền tự quyết của con. Nhưng hóa ra, chuyện bé như cái móng tay, con cũng phải quay sang hỏi mẹ.
Tôi bắt đầu thấy có gì đó không ổn.
Tối hôm ấy, tôi kể lại cho chồng nghe. Anh chỉ thở dài rồi nói: “Thì tại em đấy. Từ trước đến giờ, chuyện gì em cũng quyết hộ con. Ăn gì, mặc gì, chơi với ai, học ngành nào… em đều sắp xếp. Em có bao giờ hỏi xem nó nghĩ sao đâu. Thành ra bây giờ nó mới ‘đụt’ thế, cái gì cũng phải bố ơi mẹ ơi.”
Nghe chồng nói, tôi bẽ bàng. Đúng là từ bé đến lớn, tôi luôn tự nhận mình là người mẹ “có trách nhiệm”. Nhưng hóa ra, sự “có trách nhiệm” của tôi lại vô tình biến thành sự kiểm soát. Tôi nghĩ mình đang giúp con bớt vất vả, không phải lo nghĩ nhiều. Nhưng kết quả thì sao? Con trai tôi lớn rồi mà vẫn chưa quen tự đưa ra quyết định, ngay cả việc tham gia câu lạc bộ cũng không dám tự chọn.
Câu nói của Aimee trong phim lại vang lên trong đầu tôi: “No one has ever asked me that before.” Phải rồi, có lẽ con trai tôi cũng chưa từng được hỏi nhiều về việc con thực sự muốn gì. Tôi quen ra lệnh, quen chỉ dẫn, quen quyết định thay con, đến mức quên mất rằng con cũng có tiếng nói riêng.
Tôi ngẫm nghĩ rất lâu. Và rồi, tôi quyết định phải thay đổi.
Hôm sau, khi con lại bâng quơ hỏi: “Mẹ ơi, hay con đăng ký câu lạc bộ sáo trúc nhé?” Tôi mỉm cười: “Con thích thì con đăng ký thôi, con thấy thế nào?”
Con trai tôi hơi khựng lại, có vẻ lạ lẫm vì lần đầu tiên mẹ trả câu hỏi về cho mình. Nhưng rồi tôi thấy ánh mắt nó sáng hơn một chút. Có lẽ, lần đầu tiên, nó nhận ra mình được trao quyền quyết định.
Tôi biết, sẽ không thể thay đổi con trong ngày một ngày hai. Nhưng ít nhất, tôi hiểu ra rằng mình cần lùi lại, học cách lắng nghe và hỏi han con: “Con muốn gì?”, thay vì luôn mặc định rằng mẹ biết điều tốt nhất cho con.
Xem Sex Education, tôi không chỉ thấy được câu chuyện của những nhân vật trên màn ảnh, mà còn thấy chính gia đình mình trong đó. Và tôi biết, bài học mà bộ phim gợi ra cho tôi là: làm cha mẹ, đôi khi yêu thương không phải là quyết định thay, mà là cho con quyền được lựa chọn.
