Sau khi xem hết 4 phần phim Sex Education, tôi đã thực sự phải xem lại cách mình giáo dục giới tính cho các con. Trong phim, có rất nhiều tình tiết khiến tôi phải suy ngẫm, từ việc một nữ sinh mang thai ngoài ý muốn và phải đi phá thai một mình, đến việc một nữ sinh khác bị quấy rối tình dục nhưng lại cho rằng lỗi của mình chứ không phải lỗi của kẻ xấu.
Nhưng tình tiết khiến tôi ấn tượng nhất là khi giáo viên trong tiết giáo dục giới tính đã căn dặn các bạn nữ không được đồng ý quan hệ tình dục nếu như đối phương không có bao cao su. Đó là biện pháp bảo vệ an toàn cho không chỉ các bạn nữ mà cả chính bạn nam khỏi những bệnh truyền nhiễm.
Khi các con bước vào tuổi dậy thì, tôi cũng đã có những buổi giáo dục giới tính, trò chuyện với con. Nhưng nghĩ lại, đó chính xác hơn là những buổi "hù dọa", chẳng hạn như "các con chưa đủ tuổi thì không được phép quan hệ tình dục, như vậy khiến cha mẹ, thầy cô thất vọng. Nếu có thai thì phải bỏ học, hậu quả ra sao...". Không chỉ tôi, mà nhiều phụ huynh khác cũng hay vừa dạy vừa dọa con như vậy.
Tôi nhận ra, chúng tôi chỉ chú trọng vào việc dạy con kiêng khem mà không nói về chủ đề đảm bảo an toàn hoặc được đồng thuận. Trong khi thực tế cho thấy, nhiều thanh thiếu niên có thể vẫn quan hệ tình dục, ngay cả khi được dạy nên kiêng cữ.
Nếu chỉ dạy con "đừng làm" mà không trang bị kiến thức bảo vệ bản thân, chúng có thể gặp rủi ro cao hơn khi bước vào đời sống tình dục một cách thiếu hiểu biết.
Tôi đã đọc một nghiên cứu tại Mỹ cho thấy, những chương trình giáo dục giới tính chỉ tập trung vào kiêng khem không làm giảm tỷ lệ quan hệ tình dục ở tuổi vị thành niên, mà còn khiến họ ít sử dụng biện pháp bảo vệ hơn nếu có quan hệ. Và điều này đã dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng như mang thai ngoài ý muốn, mắc bệnh lây lan qua đường tình dục,...
Chính vì vậy, tôi đã thay đổi cách dạy con, thay vì dọa dẫm thì cung cấp kiến thức đầy đủ, tổng quan cho con. Tất nhiên, tôi không hề cổ súy mà chỉ muốn con có kiến thức tốt nhất để bảo vệ bản thân.
Theo tôi, đây là những kiến thức mà mọi phụ huynh nên tranh bị cho con:
Việc chỉ dạy trẻ em về kiêng khem (abstinence) mà không cung cấp kiến thức về bảo vệ bản thân và sự đồng thuận có thể khiến chúng thiếu kỹ năng đối phó với thực tế cuộc sống.
Thực tế, trẻ cần được cung cấp kiến thức về: biện pháp an toàn (bao cao su, thuốc tránh thai, nguy cơ lây nhiễm bệnh), sự đồng thuận (hiểu rõ "không" là không, biết lắng nghe cảm xúc của bản thân và người khác), sự thoải mái trong giao tiếp về tình dục (không bị áp lực, không bị xấu hổ khi đặt câu hỏi).
2. Dạy con về sự đồng thuận và quyền tự quyết về cơ thể
Con cần biết rằng: Không ai có quyền ép buộc chúng làm điều gì khiến chúng không thoải mái. Chúng cũng cần tôn trọng ranh giới của người khác. Đồng thuận không chỉ là “có hay không” mà còn là sự thoải mái về mặt tinh thần.
Một vấn đề lớn trong giáo dục giới tính truyền thống là khiến trẻ em sợ hãi hoặc cảm thấy xấu hổ khi hỏi về tình dục. Trong Sex Education, Otis dù có mẹ là chuyên gia trị liệu tình dục vẫn gặp khó khăn trong việc nói chuyện về chủ đề này. Nhưng khi có một không gian an toàn, cậu đã học được cách hiểu và chấp nhận chính mình.
Vì vậy cha mẹ cần trở thành một người mà con có thể tin tưởng để trò chuyện. Để được vậy thì cha mẹ không nên phản ứng thái quá khi con đặt câu hỏi nhạy cảm và hãy hướng dẫn con một cách khoa học, không chỉ dựa trên sự sợ hãi hoặc xấu hổ.
Tình dục không chỉ là hành vi sinh học, mà còn liên quan đến tình cảm, tâm lý và quan hệ con người. Nếu chỉ dạy con về “tránh thai” mà không nói về “mối quan hệ lành mạnh”, chúng có thể không biết cách xử lý tình huống khi bước vào tình yêu hoặc gặp phải những mối quan hệ độc hại.
Mong rằng những kiến thức này sẽ bảo vệ được con của chúng ta trên hành trình trưởng thành.
