NSƯT Bắc Sơn (1931 – 2005), tên thật là Trương Văn Khuê, sinh ra và lớn lên tại Phước Lộc, Long Thành, Đồng Nai. Ông chuyển vào Sài Gòn năm 1965 và bắt đầu được biết đến khi thực hiện chương trình "Quê ngoại" trên truyền hình.
Trong cuộc đời sáng tác của mình, nhạc sĩ NSƯT Bắc Sơn để lại hơn 500 tác phẩm, ông được mệnh danh là “nhạc sĩ của quê hương”. Các ca khúc nổi tiếng nhất của ông đều mang âm hưởng dân ca Nam bộ như: Còn thương rau đắng mọc sau hè, Em đi trên cỏ non, Còn thương góc bếp chái hè, Sa mưa giông,....
NSƯT Bắc Sơn còn là một diễn viên nổi tiếng. Ông tham gia diễn xuất trong khoảng 60 phim điện ảnh như: Xa và gần, Vùng gió xoáy, Người tìm vàng, Cô Nhíp, Con chó phèn… Trong đó, vai diễn Năm Ngưu trong bộ phim Vùng gió xoáy đã giúp ông đoạt giải Diễn viên xuất sắc tại Liên hoan Phim toàn quốc lần thứ 9.
NSƯT Bắc Sơn cũng là tác giả của 80 kịch bản phim. Ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú ngày 3.2.1997.
NSƯT Bắc Sơn và vợ - nhà thơ Ngọc Bích có 9 người con, trong đó có hai người con theo nghệ thuật là nghệ sĩ Hạ Châu và nghệ sĩ Bích Thủy. Con gái thứ 5 trong gia đình cố nhạc sĩ – nghệ sĩ Hạ Châu cho biết, là một trong những người con cũng tham gia nghệ thuật như bố nên giữa chị và cha có sự gắn kết và thân thiết. Có những lần thấy cha sáng tác, chị nhận xét, góp ý với ba, nếu thấy hợp lý, ba sẵn sàng nghe theo: “Mỗi lần ba viết bài mới thường gọi tôi đến nhà khoe với tôi. Tuy nhiên, cũng có nhiều lần tôi góp ý không đúng ý ba, ba chỉ cười bảo khi hát, con ráng tập theo ý ba thì bài hát sẽ đi vào lòng người”.
Khác với nhiều nhạc sĩ khác, thường gắn với nhiều bóng hồng và thường lấy hình ảnh những người con gái trong các cuộc tình của mình làm nguyên mẫu cho nhiều bài hát, thì ở NSƯT Bắc Sơn lại khác, theo nghệ sĩ Hạ Châu, cha chị không có một cuộc tình nào ở ngoài:
“Có nhiều bài ba không kể, nhưng là con thì tôi biết. Khi ba đi Tây Nguyên, ba hay lấy các cô dân tộc làm nguyên mẫu sáng tác những bài hát về cuộc sống ở đó, nhưng ba không thân thiết riêng với ai. Bao năm qua, mấy chị em tôi tuyệt nhiên không biết một bóng hồng nào ngoài mẹ”.
Không chỉ vậy, nghệ sĩ Hạ Châu còn chia sẻ lại một kỷ niệm về ba khiến ai nấy đều bất ngờ và xúc động:
“Khi ba tôi mất, có một cô học trò xuống viếng ba, cô khóc rất nhiều. Mọi người khi đó cứ tưởng cô là người tình giấu kín của ba, tuy nhiên thực sự không phải. Cô chỉ đơn thuần là học trò và vì quá kính trọng ba nên muốn đến chia buồn cùng gia đình”.
Hai con gái nhạc sĩ Bắc Sơn
Nghệ sĩ Hạ Châu cũng cho biết thêm, những bài viết về tình cảm gia đình, NSƯT Bắc Sơn thường lấy cảm hứng chính từ người vợ và người mẹ của mình: “Cũng chính vì thế mà những bài hát đó đều rất ngọt ngào, da diết. Như ca khúc Còn thương góc bếp chái hè là ba viết về bà nội khi về thăm bà. Đặc biệt là bài Qua nhịp cầu tre ba viết tặng mẹ. Khi còn sống, ba với mẹ dù nhiều tuổi vẫn xưng hô với nhau là “anh em” rất tình cảm. Trong cuộc sống, mỗi khi mẹ nảy sinh ra ý gì đó thì thường làm thơ, nếu ba thấy hợp ba sẽ phổ nhạc”.
Nghệ sĩ Hạ Châu là diễn viên Đoàn Nghệ thuật Quân khu 7, là thầy dạy thanh nhạc của các ca sĩ, diễn viên nổi tiếng như: Khương Ngọc, Mai Phương, Thanh Thảo… Còn nghệ sĩ Bích Thủy, trong 5 năm qua chị đã thành lập đoàn văn nghệ mang tên "Tình ca Bắc Sơn" nhằm thực hiện di nguyện của cha mình là phát huy dòng nhạc mang âm hưởng dân ca tại các tỉnh thành phía nam, nơi người nông dân một nắng hai sương, hiếm có nơi vui chơi, sinh hoạt, giao lưu văn nghệ.
Lam Anh
