Bức tranh 'Ivan bạo chúa' và 70 năm lưu lạc trên đất Mỹ

05/01/2019 08:03
Bức tranh 'Ivan bạo chúa' và 70 năm lưu lạc trên đất Mỹ

Ngày 20.12, công tố viên thuộc Văn phòng Chưởng lý quận Columbia (bang Washington) công bố thông báo tịch thu chính thức bức tranh “Chuyến khởi hành bí mật của Ivan khủng khiếp trước Oprichina”.

Thông báo này chấm dứt hành trình lưu lạc hơn 70 năm trên nước Mỹ của tác phẩm nghệ thuật vẽ về vị sa hoàng nổi tiếng tàn ác của nước Nga Ivan IV Vasilyevich, (bị đánh cắp từ Chiến tranh Thế giới thứ II), để trao trả cho quốc gia Ukraine.

Minh chứng tình bạn và tình yêu

Trong hơn 30 năm, một bức tranh sơn dầu lớn cao hơn 7ft (khoảng 2,2m) và rộng hơn 8ft (khoảng 2,5m) vẽ một vị Nga hoàng rời khỏi Điện Kremlin trên lưng ngựa được treo trong nhà của ông David Tracy.

Bức tranh này đã thuộc quyền sở hữu của ông Tracy khi nó được bán cùng ngôi nhà mà ông này mua ở Ridgefield, bang Connecticut vào năm 1987, qua sự môi giới của một người bạn, bà Gabby.

Bốn năm sau, khi David và Gabby kết hôn và chuyển đến một ngôi nhà khác, cặp vợ chồng đã không thể bỏ lại bức tranh yêu quý. Gabby cho biết họ đã chi 37.000 USD để xây một khu vực trưng bày bức tranh vẽ về vị Sa hoàng Nga trong ngôi nhà mới .

Nữ chủ nhân, giờ đã 84 tuổi, nói rằng, tại nhiều thời điểm, vợ chồng bà có thể đã bán bức tranh nhưng cuối cùng vẫn quyết định giữ lại nó. “Trông Sa hoàng có vẻ buồn và con ngựa bước đi trong tư thế cúi đầu, nhưng chúng tôi đã học cách yêu ông ấy (ám chỉ nhân vật trong bức tranh – Sa hoàng Ivan IV)”, bà Gabby tâm sự với CNN trong cuộc phỏng vấn hôm 24-12 vừa qua.

Bà Gabby cho biết, trong cuộc đoàn tụ gia đình hay các buổi họp mặt đông người, bất cứ ai bước vào căn nhà cũng đều bị cuốn hút bởi bức tranh sơn dầu cỡ lớn này. Còn vợ chồng bà sẽ lại kể cho mọi người nghe về những kỷ niệm đã có với bức tranh, từ khi hai người còn là những người bạn thân cho đến khi đã về sống chung một nhà. Bức tranh đã chứng kiến 30 năm hạnh phúc của cặp đôi.

Cặp vợ chồng hy vọng sẽ kiếm được tiền từ bức tranh (được công ty đấu giá thẩm định ở mức khoảng 5.000 USD) như một khoản hưu trí của họ. Nhưng một nhà nghiên cứu tại Công ty đấu giá Potomack ở thành phố Alexandria thuộc tiểu bang Virginia đã phát hiện ra rằng bức tranh đã bị đánh cắp từ một bảo tàng ở Ukraine khi Đức Quốc xã chiếm đóng năm 1941, trong Thế chiến II.Và chỉ tới khi, ông David, một chuyên gia phân tích tài chính cùng bà Gabby, một giáo viên trung học, nghỉ hưu và quyết định dọn tới một căn chung cư nhỏ ở tiểu bang Maine năm 2017, cặp vợ chồng mới quyết định bán tác phẩm yêu quý và biết được gốc tích thực sự của bức tranh.

Hóa ra bức tranh sơn dầu vẫn được treo trong nhà của ông bà Tracy là bức tranh gốc, vẽ năm 1911, của họa sĩ nổi tiếng Mikhail Panin người Nga, có tựa đề “Chuyến khởi hành bí mật của Ivan khủng khiếp trước Oprichina” – đã biến mất khỏi Bảo tàng Nghệ thuật Dnepropetrovsk tại Ukraine trong Thế chiến II, theo thông cáo báo chí từ Văn phòng Tổng Chưởng lý Hoa Kỳ tại Washington.

Bảo tàng tại Ukraine đã gửi một email khẩn cấp cho công ty Potomack vào ngày 17-11-2017, một ngày trước khi cuộc đấu giá đã được lên lịch: “Xin vui lòng ngừng bán bức tranh này tại cuộc đấu giá”. Tới thời điểm này, ông bà Tracy mới được thông báo về gốc tích của bức tranh.

“Đây quả là một cú sốc lớn. Ban đầu, tôi nghĩ rằng bức tranh chỉ là một bản sao chép”, bà Gabby Tracy nói với phóng viên Laura Ly của CNN.

                
Bức ảnh được cung cấp cho cơ quan công tố Mỹ cho thấy bức tranh của họa sĩ Mikhail N. Panin được trưng bày năm 1929 tại Bảo tàng nghệ thuật Dnepropetrovsk ở Ukraine.

Hành trình của bức tranh “Bạo chúa Ivan”

Trợ lý giám đốc phụ trách Văn phòng Washington của FBI, bà Richard McNamara, cho rằng tác phẩm nghệ thuật này quan trọng không chỉ vì giá trị tiền bạc mà còn vì vị trí của nó trong thế giới nghệ thuật và văn hóa.

Họa sĩ Mikhail Nikitich Panin (1877-1963) là một nghệ sĩ danh dự của Liên Xô (cũ) và là thành viên của Liên minh Nghệ sĩ Liên Xô. Ông cũng là người sáng lập một trường nghệ thuật ở Yekaterinoslav (nay là Dnepropetrovsk, một thành phố của Ukraine) và giảng dạy về hội họa tại đây từ năm 1925 tới 1958, giúp phát triển nhiều nghệ sĩ tài năng sau này.

Người họa sĩ này đã mô tả lại cảnh vị sa hoàng đầu tiên của Nga và những người trung thành với ông bí mật rời Điện Kremlin đến một thành phố khác của Nga năm 1564. Vị Nga hoàng nổi tiếng là người có năng lực và tài trí, nhưng cũng là một bạo chúa đã giết hại nhiều người trong cơn thịnh nộ của mình, bao gồm cả con trai cả của ông, Hoàng tử Ivan Ivanovich. Chính vì vậy, Ivan IV được đặt biệt danh là Ivan Grozny (Grozny dịch sang tiếng Anh tương đương terrible) hay còn được gọi là Ivan khủng khiếp hoặc Ivan bạo chúa.

Tuy nhiên, cho tới nay, ông vẫn là một trong những vị lãnh đạo gây tranh cãi nhất nước Nga, bởi trong 37 năm cầm quyền, Ivan IV đã đạt được nhiều thành quả cho đất nước. Còn trong văn học dân gian Nga, vị Sa hoàng này không phải là bạo chúa mà là hiện thân của chính nghĩa, của người bảo vệ dân chúng khỏi bè lũ quý tộc quan lại thối nát.

Theo trang Russiapedia của Hãng tin Nga RT, hành trình rời Moscow của vua Ivan bạo chúa khởi nguồn từ những nghi ngờ của nhà vua về việc các nhà quý tộc Nga đầu độc người vợ yêu quý của ông, bà Anastasia và âm mưu lật đổ ngai vàng. Sau khi rời Moscow vào mùa đông năm 1564, Ivan IV đột ngột tuyên bố muốn thoái vị. Người dân nước Nga lo sợ và kêu gọi ông trở lại. Sau những cuộc đàm phán kéo dài, Ivan IV đồng ý quay về nhưng với điều kiện, yêu cầu quyền tuyệt đối được trừng phạt bất cứ ai ông cho là không trung thành.

Kể từ đó, vị sa hoàng này đã thành lập công cụ mới nhằm kiểm soát quyền lực, một hệ thống được gọi là Oprichnina mà trong đó, những thành viên của Oprichnina (hay còn gọi là đội cận vệ của Ivan) có thể được coi như lực lượng cảnh sát đầu tiên của Nga.

Mặc quần áo đen và cưỡi ngựa đen, đội cận vệ này lan tỏa nỗi kinh hoàng đối với giới quý tộc trên khắp nước Nga, hành quyết bất cứ ai không hài lòng với Sa hoàng Ivan IV, đồng thời tịch thu đất đai và của cải của họ. Chính những ghi chép sử này là nguồn cảm hứng để họa sĩ Mikhail Panin vẽ nên bức tranh tuyệt vời nêu trên.

Bà Elizabeth Haynie Wainstein, chủ sở hữu của Công ty đấu giá Potomack, cho biết lịch sử của bức tranh gần như chưa được biết tới tại phương Tây. Do đó, công ty bà đã gặp khó khăn trong việc xác định tác phẩm nghệ thuật đến từ đâu. Sau đó, một nhà nghiên cứu đã tìm thấy một tài liệu tham khảo về bức tranh trong một ấn phẩm cũ của Nga nói rằng bức tranh đã bị phá hủy. Tác phẩm này không được liệt kê là bị đánh cắp trên sổ đăng ký lưu giữ trong thế giới nghệ thuật.

Các nhà nghiên cứu đã đưa hình bức tranh lên Internet để thăm dò ý kiến từ các chuyên gia trên toàn cầu và từ đó nhận được phản hồi từ một bảo tàng ở Ukraine, nơi cung cấp thông tin về bức tranh được treo trong một cuộc triển lãm tại thành phố Dnepropetrovsk vào năm 1929 (khi đó là Bảo tàng nghệ thuật Thành phố Ekaterinoslav). Bức tranh cũng được liệt kê trong danh sách các tác phẩm nghệ thuật của bảo tàng thành phố được đưa đến Đức bởi quân đội của Hitler.

Internet đã giúp đưa những bức tranh bị đánh cắp như vậy ra ánh sáng, tạo điều kiện cho chúng được trở về quê hương. Khi các nghệ thuật đang được tìm thấy ở các khu vực, điều quan trọng là chúng được trả lại vị trí cũ, bà Wainstein cho biết.

FBI vào cuộc

Nhiệm vụ tiếp theo trong việc xác minh bức tranh có thực sự thuộc về Ukraine hay không thuộc về các đặc vụ Cục Điều tra Liên bang Hoa Kỳ (FBI).

Theo hồ sơ của văn phòng Tư pháp quận Columbia (bang Washington), các đặc vụ liên bang đã xác định rằng một cựu thành viên của quân đội Thụy Sĩ trước đây đã sở hữu ngôi nhà ở Ridgefield mà ông Tracy mua năm 1987. Người đàn ông này (được giấu tên) đã di cư sang Hoa Kỳ năm 1947 và sau đó bán ngôi nhà kèm bức tranh cho một cặp vợ chồng năm 1962. Cặp vợ chồng này cuối cùng đã chuyển tới Arizona và để lại bức tranh cho David Tracy. Trong khi đó, người đàn ông Thụy Sĩ đã chết năm 1986 mà không có con cháu.

                
Tranh vẽ chân dung Sa hoàng Nga Ivan IV Vasilyevich.

Chưởng lý quận Columbia, bà Jessie K. Liu nói với CNN rằng, sự phục hồi tác phẩm nghệ thuật bị đánh cắp trong Thế chiến II đã cho thấy cam kết của cơ quan tư pháp trong việc theo đuổi công lý cho các nạn nhân trong các vụ án tại Mỹ cũng như ở nước ngoài. “Việc cướp bóc di sản văn hóa trong Thế chiến II rất bi thảm, và chúng tôi rất vui khi có thể hỗ trợ việc trả lại những tác phẩm đó cho chủ sở hữu hợp pháp của chúng”, bà Liu cho biết.

Biết được về gốc tích bức tranh, Gabby Tracy không thể không thắc mắc liệu người cựu sĩ quan Thụy Sĩ có nhận được bức tranh như một phần thưởng cho việc đưa một số binh lính phát xít qua Thụy Sĩ (một quốc gia trung lập trong Thế chiến II)?; cũng như cách ông ta vận chuyển bức tranh với kích thước rất lớn.

Bà Gabby Tracy nói rằng, tiểu sử của bức tranh liên quan đến Đức quốc xã đã khiến bà không khỏi xót xa khi chính bản thân cũng là một người sống sót sau thảm họa diệt chủng. Bà Gabby sinh ra ở Slovakia và được đưa đến một khu ổ chuột Do Thái ở Budapest (thủ đô của Hungary) khi mới khoảng 9 tuổi. Cha của bà, Samuel Weiss, đã chết trong trại tập trung còn bà may mắn được giải phóng vào cuối Chiến tranh thế giới thứ II (năm 1945).

Tuy nhiên, một điều đáng ghi nhận hơn cả, ông bà Tracy đã không tranh chấp việc chính quyền Hoa Kỳ tịch thu bức tranh theo luật định để trao trả cho Ukraine. Cặp đôi người Mỹ còn hy vọng sẽ có dịp đến thăm bức tranh gắn bó với họ 30 năm qua vào một ngày nào đó tại Ukraine.

“Đây chưa bao giờ là một điều lăn tăn trong tâm trí chúng tôi bởi việc trả lại là một việc làm yêu nước đúng đắn. Thực tế là bức tranh đã bị đánh cắp từ một tổ chức hợp pháp, chúng tôi rất vui khi làm điều đúng đắn”, bà Gabby Tracy khẳng định.

Cuối cùng, công tố viên thuộc Văn phòng Chưởng lý Mỹ của quận Columbia ngày 20-12 vừa qua công bố thông báo tịch thu chính thức bức tranh để đảm bảo không ai khác tuyên bố quyền sở hữu trước khi FBI trao lại bức tranh cho Ukraine.

Trong một tuyên bố bằng văn bản, Đại sứ quán Ukraine cảm ơn cặp vợ chồng Tracy và các quan chức Hoa Kỳ đã giúp phục hồi bức tranh và cho rằng, việc hồi hương bức tranh là ví dụ đầu tiên về thành tựu hợp tác Mỹ-Ukraine ở cấp chính thức trong việc trả lại các vật thể văn hóa bị đánh cắp.

Ông Valeriy Chaly, Đại sứ Ukraine tại Hoa Kỳ, cũng bày tỏ lòng biết ơn đến ông bà Tracy trong một bài đăng trên Facebook, mô tả việc họ sẵn sàng trả lại bức tranh như một minh chứng sống động về tình hữu nghị giữa người Mỹ và người dân Ukraine và là ví dụ hoàn hảo cho việc thiện chí và nghệ thuật sẽ giúp xây dựng những cây cầu vững chắc hơn giữa các quốc gia.

Thùy Dương/ANTG


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Sách giả, sách lậu bán trên Shopee: Đâu chỉ mình First News điêu đứng

Thông tin Công ty First News chuẩn bị kiện sàn thương mại điện tử Shopee Việt Nam vì bán sách giả, sách lậu đang nhận được sự chú ý của nhiều độc giả.
2

Hà Nội: Quán cà phê rộng 1.600m2 với 3 tấn sách đặt trên chiếc kệ khổng lồ

Quán cà phê mới mở nằm tại 348 Giải Phóng, quận Hoàng Mai, Hà Nội, thu hút phần lớn khách hàng trẻ tới chụp ảnh và trải nghiệm nhờ không gian giếng trời độc đáo có kệ sách khổng lồ chứa khoảng 3 tấn sách.

Mỹ Tâm bức xúc vì phim 'Chị trợ lý của anh' vừa ra mắt đã bị quay lén tung lên mạng

Vừa ra mắt phim ở Hà Nội vào chiều tối nay 4.1, nữ ca sĩ Mỹ Tâm đã lên tiếng phản ứng việc một số khán giả đã quay và chụp những hình ảnh của phim 'Chị trợ lý của anh' tung lên mạng.

Nghệ sĩ trước giờ G tại Duyên dáng Việt Nam 30

Tất cả các nghệ sĩ đang gấp rút chuẩn bị để có những phần trình diễn chỉn chu nhất dành tặng khán giả trong Duyên dáng Việt Nam 30 (DDVN) diễn ra tại Nhà hát Hòa Bình vào lúc 20 giờ tối nay 5.1.

Lê Âu Ngân Anh hoàn toàn có quyền khởi kiện Cục NTBD để bảo vệ quyền lợi của mình

Không được Cục NTBD cấp phép dự thi Hoa hậu Liên lục địa 2018, Lê Âu Ngân Anh tuyên bố vẫn đi thi và ủy quyền cho luật sư làm hồ sơ khởi kiện Cục.

Hoa hậu Hương Giang: Nếu lấy chồng, tôi và chồng phải xác định là không có con

Gặp gỡ Hoa hậu Hương Giang khi Hà Nội đã vào đông. Cái rét mướt của mùa đông không xua đi được hơi ấm của căn phòng mà Hương Giang chọn là nơi chia sẻ về cuộc hành trình của mình trong suốt một năm đương nhiệm vị trí Hoa hậu chuyển giới quốc tế.

Vĩnh biệt 'ông già Nam Bộ

Nhà văn Trần Kim Trắc được giới văn chương gọi là “ông già Nam Bộ”, một cây đại thụ của văn chương phương Nam đã âm thầm ra đi ở tuổi 90.

Lê Âu Ngân Anh khởi kiện, Cục NTBD nói chưa nhận được thông tin

Hoa hậu Đại dương 2017” Lê Âu Ngân Anh đã quyết định làm đơn khởi kiện Cục Nghệ thuật và Biểu diễn (Cục NTBD) khi Cục này từ chối cấp phép cho cô đi thi Hoa hậu liên lục địa.

Orlando Bloom và Katy Perry lãng mạn tận hưởng kỳ nghỉ sau tin đồn đính hôn

Sau khi tái hợp trở lại, cặp đôi dường như biết cách trân trọng những khoảnh khắc bên nhau nhiều hơn sau những ngày dài miệt mài với lịch làm việc kín bưng.

Tiếng vang của H'Hen Niê và Phương Khánh được bình chọn vào 15 sự kiện văn hóa tiêu biểu

Bộ VHTT-DL vừa công bố 15 sự kiện văn hóa tiêu biểu 2018, trong đó ghi nhận thành công của các nhan sắc như H'Hen Niê, Phương Khánh trên đấu trường quốc tế.

Tự do - Như chim tung cánh: Đi tìm chìa khóa của tự do thực thụ

Với những chia sẻ đầy khai mở, cuốn sách “Tự do – Như chim tung cánh” giúp người đọc xác định những trở ngại đối với tự do của họ, có thể do hoàn cảnh hoặc do bản thân họ tự áp đặt, tìm thấy lòng dũng cảm để thành thật với chính mình.

5 câu nói người EQ cao không bao giờ "treo" cửa miệng

Kỹ năng - Đông - 18/01/2025 12:00
Đây chính là "bí quyết" giúp người EQ cao luôn được lòng mọi người.

Cùng bị đánh lén, vì sao Trương Tam Phong và Vô Danh Thần Tăng phản ứng trái ngược?

Thư giãn - Chi Chi - 18/01/2025 11:00
Liệu sự khác biệt này của Trương Tam Phong và Vô Danh Thần Tăng có đến từ thực lực hay còn nguyên nhân nào khác?

Vì sao ông chủ shop không nhận cậu bé xin việc để mua quà sinh nhật cho em?

Truyền cảm hứng - Nguyễn Duy - 18/01/2025 10:00
Cậu bé học lớp 6 ở xã Nghi Phong, thành phố Vinh (Nghệ An) đạp xe ra phố, vào một shop (cửa hàng) thời trang xin việc. Hành động đẹp của ông chủ sau đó khiến câu chuyện cuối năm kết lại ấm áp.

Từng chê bai phim Sex Education, tôi bật ngửa về cách dạy con sai lầm của mình

Từ sách - Phim - Mỹ Hạnh - 18/01/2025 09:00
Tin nhắn chỉ vỏn vẹn 3 từ của con trai nhưng khiến tôi thao thức cả đêm.

Tự do - Như chim tung cánh: Đi tìm chìa khóa của tự do thực thụ

Từ sách - Phim - Đan Thanh - 18/01/2025 08:00
Với những chia sẻ đầy khai mở, cuốn sách “Tự do – Như chim tung cánh” giúp người đọc xác định những trở ngại đối với tự do của họ, có thể do hoàn cảnh hoặc do bản thân họ tự áp đặt, tìm thấy lòng dũng cảm để thành thật với chính mình.

Không nên chia sẻ quá nhiều với chatbot AI

Kỹ năng - PL - 17/01/2025 12:00
Theo khuyến cáo của các chuyên gia, người dùng không nên chia sẻ quá nhiều thông tin với chatbot AI, đặc biệt là những dữ liệu riêng tư.

Vì sao Giang Nam Thất Quái mất 10 năm không bằng Hồng Thất Công dạy Quách Tĩnh chỉ 1 tháng?

Thư giãn - Nguyệt Phạm - 17/01/2025 11:00
Vì sao 10 năm khổ luyện cùng Giang Nam Thất Quái lại không hiệu quả bằng 1 tháng học nghệ với Hồng Thất Công?

Nhiều người Việt trẻ lướt mạng xã hội hơn 3 giờ mỗi ngày

Phong cách sống - Ngọc Hiền - 17/01/2025 10:00
Báo cáo "Cuộc sống số của người Việt Nam" của Q&Me cho thấy, có đến 51% người trẻ trong độ tuổi 18 - 29 tuổi dành trên 3 giờ mỗi ngày để sử dụng mạng xã hội.

Trong 'Tây Du Ký' 4 đồ đệ của Đường Tăng đều phạm luật trời vì sao Bồ Tát vẫn chọn?

Từ sách - Phim - Tùng Lâm - 17/01/2025 09:00
Trong "Tây Du Ký", Đường Tăng đã thu nhận 4 đệ tử. Cả 4 người này đều phạm luật trời và được Quan Âm "chỉ điểm" trước khi theo Đường Tăng đi thỉnh kinh.

Sếp tồi - 3 cách để bạn không còn cảm thấy vội vã, hối hả mỗi dịp cuối năm

Từ sách - Phim - TĐ - 17/01/2025 08:00
Bạn có thấy gần cuối năm và lịch làm việc của bạn không một khoảng trống?  Cuối tuần rồi mà bạn vẫn không được nghỉ ngơi? Bạn có cảm thấy áp lực khi phải hoàn tất mọi việc trước khi kết thúc năm không?

Lo ngại TikTok bị cấm ở Mỹ, người dùng đổ xô tải app 'bản sao': Xiaohongshu

Kỹ năng - Vũ Anh - 16/01/2025 12:00
Đây một ứng dụng truyền thông xã hội phổ biến ở Trung Quốc nhưng ít được biết đến bên ngoài đất nước.

Nhà khoa học cấp cao Nvidia ngỡ ngàng vì video robot hình người của Engine AI

Thư giãn - Sơn Vân - 16/01/2025 11:00
Engine AI hy vọng tận dụng được sự quan tâm với các robot hình người của mình bằng cách giảm giá trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt tại Trung Quốc.

Nguyên tắc dụng quân của Sếp giỏi: Trọng ‘Nhân tài’ - không cần tìm ‘Nô tài’

Suy ngẫm - Diệu Đan - 16/01/2025 10:00
Nhìn chung, ở nơi làm việc, giữ quy tắc, mới có được sự tin tưởng; có nguyên tắc, mới đáng để giao phó. Cho dù là công việc hay cuộc sống, việc "làm cho người khác cảm thấy yên tâm" là lợi thế cạnh tranh lớn nhất của một cá nhân.

Xem phim Sex Education, tôi đúc rút bài học quý báu để dạy con trai

Từ sách - Phim - Mỹ Hạnh - 16/01/2025 09:00
Bộ phim Sex Education đã truyền cảm hứng cho tôi rất nhiều trong việc dạy dỗ con cái.

Con đường chuyển hóa - Để không trở thành nạn nhân của vọng tưởng

Từ sách - Phim - Quìn - 16/01/2025 08:00
Khi đối diện một vấn đề, ta thường hay tự mình suy diễn, tưởng tượng đủ thứ, để rồi phiền não, đau buồn vì cái tưởng của mình. Nhưng ít ai nhận ra rằng, cái mà ta thấy chỉ là ảo ảnh do tâm tạo nên chứ không phải cái biết chân thật của mình.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Chủ nhật, 19/01/2025