Chủ nhật, 21/07/2019

Bí quyết trường thọ của người Nhật Kỳ 4: Con người vốn yếu đuối nên hãy nương nhau mà sống

29/09/2018 08:16
Bí quyết trường thọ của người Nhật Kỳ 4: Con người vốn yếu đuối nên hãy nương nhau mà sống

Nếu ta ở một mình mà vẫn không thấy cô độc, dù nghèo nhưng vẫn không thấy buồn lo, dù phải đối mặt với cái chết nhưng tâm hồn vẫn an lạc thì chính khi ấy trong lòng ta, có sự xác tín về sự tâm giao với con người, hoặc ta biết những khoảnh khắc tim ta vui vì dao động cùng nhịp thở với vạn vật trên thế giới này. 

Bất hạnh của người bệnh  không phải bởi mắc bệnh ung thư mà bởi không tỏ bày được nỗi lo

Trước khi viết những dòng này, tôi vừa thăm một phòng bệnh trong khu chăm sóc cuối đời. Chỉ trong vòng 30 phút nhưng nét mặt căng thẳng của người bệnh đã dần dần giãn ra. Các bác sĩ và y sinh thực tập có mặt ở đó có lẽ cũng thoáng giật mình khi nhận ra thay đổi ấy.

Với bệnh nhân 75 tuổi này, tôi cũng chỉ làm như mọi lần là ngồi xuống bên cạnh giường cho vừa với tầm nhìn của bà, nắm tay và lắng nghe bà tâm sự.

Chỉ có thế nhưng trong chốc lát bà từ chỗ hít thở khó khăn vì ung thư phổi nặng đã có thể trao đổi thoải mái với tôi và trong suốt thời gian đó hơi thở không hề có vẻ khó nhọc, thậm chí còn hơi mỉm cười, vì cuối cùng thì bà cũng đã có người nghe mình trải lòng. Khi tôi hỏi: “Bà thấy điều gì khó chịu nhất?”, thì bà đáp: “Đó chính là khi trong lòng có nhiều lo lắng, bất an, muốn có người chia sẻ mà tôi lại không thể nói được với ai, không có người nào lắng nghe tôi nên tôi đành phải chịu đựng một mình”.

Bà vừa được chuyển đến khu chăm sóc cuối đời của bệnh viện quốc tế Sei Luca hôm trước, nhưng thực ra nửa năm trước đã được một bệnh viện khác chẩn đoán mắc ung thư phổi, mà bà không hề biết ung thư là căn bệnh như thế nào. Bà e ngại cả việc yêu cầu bác sĩ giải thích, chỉ biết rằng có lẽ mình không còn sống được bao lâu nữa. Có lẽ chỉ bác sĩ của bà hiểu thông báo bệnh tình ở mức nghiêm trọng, nhưng rõ ràng là giữa hai bên không có sự giao tiếp chi tiết.

Căn bệnh của bà đã ở mức không còn phương pháp nào có thể cứu chữa. Căn cứ vào bệnh trạng thì có lẽ cũng chỉ sống thêm chừng một tháng nữa. Tuy vậy, tôi cho rằng vai trò của bác sĩ và điều dưỡng không chấm dứt ở đây, mà chính từ thời điểm này trở đi mới thực sự là lúc cần đến tố chất của người làm công tác y tế, bởi vì đối tượng của y tế không phải là “bệnh” mà là “con người”.

Xuất phát điểm của điều trị là xoa dịu bằng đôi tay ấm áp

Điều trị xuất phát từ việc thăm hỏi người bệnh, nhưng không phải hễ thấy người bệnh có vẻ đau đớn thì lại hỏi: “Đau ở xương bả vai hay đau ở xương đòn?”, thay vào đó nên hỏi: “Có phải đang đau ở chỗ này không? Hay là chỗ này? À, chỗ này, đúng không?”. Vừa hỏi vừa dùng tay chạm nhẹ nhàng lên người bệnh. Từ lòng bàn tay, bác sĩ có thể “nghe” được cơ thể người bệnh “cất tiếng”, tư thế khi tiếp xúc và ánh mắt có thể chuyển tải ý nghĩ. Không chỉ dựa vào ngôn từ mà phải sử dụng hết tất cả các giác quan.

Tôi nghĩ đây là sự giao tiếp cần có trong điều trị chứ không chỉ đơn thuần là trao đổi thông tin. Bác sĩ phải làm sao có được đôi tay như đôi tay kỳ diệu của người mẹ. Chúng ta chắc còn nhớ những kỷ niệm thời thơ ấu khi bị sốt, chỉ cần mẹ đặt tay lên trán là cảm thấy cơn sốt như giảm đi, chỉ cần đôi tay mẹ chạm vào xoa nhẹ là cơn đau quặn bụng như dịu đi mấy phần. Xuất phát của điều trị chính là “xoa dịu bằng đôi tay”. Năng lực giao tiếp cũng phải cảm thụ từ điểm này.

Bác sĩ William Osler mà tôi luôn ngưỡng mộ đã nói: “Y học là một nghệ thuật đặt trên nền tảng khoa học”*. “Science” được dịch là “khoa học”; “art” là “tài khéo”, nghĩa là ta phải tiếp xúc, phải tiếp cận với từng người bệnh như thế nào cho khéo léo. Khoa học đánh giá bệnh tật bằng cái nhìn tỉnh táo, khách quan; nhưng nghệ thuật, hay tài khéo, ở đây là chạm vào tâm hồn người bệnh bằng sự cảm nhận vi tế.

Y khoa có thể đã hết cách khả thi nhưng nghệ thuật vẫn còn có thể thi triển cho đến phút cuối của người bệnh. Điều trị vốn dĩ phải gồm đủ cả hai mặt vừa nêu, nhưng ngày nay không thể phủ nhận việc điều trị đang rơi vào tình trạng dựa hết vào kỹ thuật. Làm thế nào để tiếp xúc với từng người bệnh, làm sao có thể nghe được tâm tư hiện tại của người ấy từ quan điểm sống, trải nghiệm của họ trong quá khứ và trân trọng điều đó? Nhiều năm qua, tôi luôn nhấn mạnh rằng các bác sĩ và điều dưỡng lâm sàng không thể thiếu được khả năng giao tiếp có thể chạm đến tâm hồn người bệnh.

Những trải nghiệm buồn làm người ta trở nên dịu dàng

Giao tiếp chạm đến tâm hồn không phải hễ nói là làm được ngay. Đó không phải là những kỹ thuật khớp nhịp bằng hình thức. Đầu thế kỷ XX, Florence Nightingale (1820 – 1910) đã nói với các học viên điều dưỡng về tầm quan trọng của sự cảm nhận tinh tế bởi bà biết sự có mặt hoặc thiếu vắng tinh tế ảnh hưởng rất lớn đến khả năng giao tiếp. Bà nói: “Kể cả khi bạn chưa có con nhỏ thì bạn vẫn phải làm thế nào để đồng cảm được với nỗi đau mất con như thể mình vừa mất chính đứa con của mình. Nếu bạn không có được sự cảm nhận tinh tế như thế, bạn nên bỏ nghề điều dưỡng”.

Quả là lời nhắc nhở hết sức nghiêm khắc. Dường như bà cho rằng cảm nhận tinh tế là tố chất di truyền, không thể rèn tập mà có, nhưng tôi tin rằng tố chất con người có thể nuôi dưỡng được trong môi trường thích hợp. Có người kém tinh tế so với người khác nhưng không ai là không có sự tinh tế ở một mức độ nào đó, nên nếu biết chăm chút sẽ trở nên nhạy bén.

Đáng buồn ở chỗ không có thời đại nào lại khó nuôi dưỡng sự tinh tế như thời nay. Khi con người quen với sự xa xỉ và tiện lợi thì sự tinh tế ngày càng mờ nhạt. Nỗi đau của người khác cứ mãi là nỗi đau của người khác. Nếu có cảm thương một chút nào đó thì rồi người ta cũng quên ngay sau đó. Không hiểu người ta đã để quên sự biết ơn đối với cuộc sống ở nơi nào.

Nói cho cùng thì cách hữu hiệu nhất để giáo dục sự tinh tế chính là bản thân hãy nếm trải những trải nghiệm rơi nước mắt. Sẽ không có được sự tinh tế nếu chỉ dựa vào thực tại ảo.

Sự tinh tế sẽ tỷ lệ thuận với kinh nghiệm sống. Nếu ta không có những trải nghiệm như bệnh nặng hay chứng kiến cái chết của những người thân gần gũi nhất thì ít ra cũng phải nỗ lực tiếp xúc với nhiều người khác; nghe, nhìn, học hỏi từ những kinh nghiệm của người khác ở cự ly gần với sự hình dung mạnh mẽ nhất để có thể thâm nhập vào sâu trong tâm tưởng của người đó.

Chúng ta nên đưa trẻ nhỏ đi thăm viếng người bệnh hoặc dự lễ truy điệu, lễ tang. Những trải nghiệm này sẽ giúp trẻ hình thành sự tinh tế trong tâm hồn. Qua những trải nghiệm ấy, trẻ sẽ dần dần học biết được nên làm gì nói gì, nhìn bằng ánh mắt ra sao và vào thời điểm nào thì chạm được đến tâm hồn người khác.

Kỹ năng giao tiếp là món quà được trao ban cho con người

Năm lên 10, tôi bị viêm thận nên không được phép ra ngoài chơi và nhờ đó có cơ hội tiếp xúc với đàn dương cầm. Kể từ đó, âm nhạc mang đến cho tôi niềm an ủi và năng lượng sống. Với ước mong chia sẻ năng lượng tích cực của âm nhạc đến với người bệnh, trong suốt 15 năm qua, tôi đã tiến hành trị liệu bằng âm nhạc, tránh bớt việc dùng thuốc.

Tôi đã từng kinh ngạc khi thấy hiệu quả to lớn và êm ái của phương pháp trị liệu này đối với trẻ tự kỷ, các bệnh nhân rối loạn thần kinh nặng và những người cận kề cái chết. Như những giai điệu tuyệt vời trong thoáng chốc làm tươi mới những tâm hồn khô cằn, chúng ta cũng sẽ học tập được rất nhiều từ sự chuyển hóa rất tự nhiên đó trong lúc giao lưu tình cảm với người khác.

Nếu ta ở một mình mà vẫn không thấy cô độc, dù nghèo nhưng vẫn không thấy buồn lo, dù phải đối mặt với cái chết nhưng tâm hồn vẫn an lạc thì chính khi ấy trong lòng ta, ở một góc nào đó, có sự xác tín về sự tâm giao với con người, hoặc ta biết những khoảnh khắc tim ta vui vì dao động cùng nhịp thở với vạn vật trên thế giới này. Đây chính là kỹ năng giao tiếp chỉ loài người mới có, và điều này quả thật là gạch nối với trái tim đang sống của người bệnh.

Trích Bí quyết trường thọ của người Nhật


Gửi bình luận
(0) Bình luận

7 thói quen - Thói quen thứ 7: Rèn giũa bản thân

Mọi thứ đều cần phải để mắt tới, sử dụng và chăm sóc. Hôn nhân cũng không phải ngoại lệ. Hôn nhân không phải là thứ có thể thờ ơ hoặc lạm dụng. Không có thứ gì bị bỏ bê mà vẫn y nguyên như cũ, không bị hư hỏng.

Phụ nữ hiện đại nghĩ giàu và làm giàu - Kim chỉ nam thành công cho một nửa thế giới

Ra mắt lần đầu tiên cách đây hơn 80 năm, những nguyên tắc trong “Nghĩ giàu và làm giàu” của Napoleon Hill đến nay vẫn giữ nguyên giá trị là kim chỉ nam cho bất kỳ ai muốn vươn tới một cuộc sống sung túc, thịnh vượng về mọi phương diện đời sống.

Giấc mơ xứ Mỹ

Vào đầu năm nay tại TP.HCM, tác giả Lý Thành Phương đã có buổi giao lưu ra mắt tập hồi ký "Từ dòng Thoại Giang", 8 tháng sau, cũng tại TP.HCM, tác giả tiếp tục ra mắt hồi ký với tiêu đề "Giấc mơ xứ Mỹ".

Cách của người Đức

“Cách của người Đức” là tác phẩm mang tới cho bạn đọc một cái nhìn xuyên suốt, toàn cảnh về nền kinh tế, cấu trúc chính trị của nước Đức, đồng thời cung cấp một cái nhìn đa chiều về sức ảnh hưởng, thách thức và những lựa chọn tiềm tàng của Đức đối với Liên minh châu Âu, đặc biệt khi Anh sắp rời khối liên minh này.

Khởi hành Kỳ 12: Như thế nào là phương pháp học tích cực cho sinh viên năm nhất

Sinh viên năm thứ nhất không có thói quen học tốt cũng như không biết cách quản lý thời gian và thường phạm sai lầm. Nếu những điều này không được điều chỉnh ngay trong năm nhất thì sinh viên không thể học tốt trong những năm kế tiếp.

7 thói quen - Thói quen thứ 6: Hợp lực – là thành quả

Thói quen này phải cần 2 người. Đây là một hành trình thú vị về việc tạo lập điều gì đó mới mẻ, bắt nguồn từ suy nghĩ “cùng thắng”, biết chia sẻ và thấu hiểu. Sự hợp lực không chỉ tạo ra những giải pháp mới, mà còn tạo ra sự gắn kết lớn lao trong các mối quan hệ.

Kiến Phật: Nhật ký hướng về những điều tốt đẹp

Sách chỉ đơn giản là nhật ký của tác giả mà ai cũng có thể đọc, bất kể tôn giáo, bất kể quốc tịch. Chỉ cần tâm bạn hướng về những điều tốt đẹp, muốn thấm nhuần những nguyên lý của cuộc đời, hướng đến chân – thiện – mỹ, thì đây là quyển sách tuyệt vời dành cho bạn.

Osho - 5 cuốn sách khiến người đọc tự vấn lại chính mình

Qua bộ sách gồm 5 cuốn: Thân mật, Hạnh phúc tại tâm, Can đảm, Sáng tạo và Đạo, tác giả Osho - bậc thầy tâm linh người Ấn Độ đã chỉ ra những nét đẹp nguyên sơ và thuần khiết nhất của con người.

Bộ Ngoại giao Mỹ: Trung Quốc cần chấm dứt hành vi hung hăng tại Biển Đông

Thế giới - 21/07/2019 16:47
Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố: "Nước Mỹ kiên quyết chống lại việc gây hấn và đe doạ bởi bất ký bên nào nhằm khẳng định tuyên bố về lãnh thổ hay lãnh hải. Trung Quốc nên chấm dứt ngay thái độ hung hăng và kiềm chế các kiểu hành vi khiêu khích và gây mất ổn định thế này".

Chất Michelle phiên bản tiếng Việt của Becoming

Sách - Vũ Lương - 21/07/2019 08:00
First News - Trí Việt đã phát hành cuốn hồi ký Becoming phiên bản tiếng Việt của cựu Đệ nhất phu nhân tổng thống Mỹ Michelle Obama với cái tên cũng ngắn gọn và súc tích như tên trên bản gốc – Chất Michelle.

Giới bán lẻ Hàn Quốc kêu gọi tẩy chay hàng Nhật

Thế giới - 20/07/2019 16:07
Hashtag #boycottjapan (tạm dịch “Tẩy chay Nhật Bản”) nhắm đến các thương hiệu như Sony, Toyota, Uniqlo, Canon bắt đầu xuất hiện rộng rãi trên mạng xã hội sau khi chính quyền Tokyo thông báo hạn chế xuất ba loại hóa chất dùng cho sản xuất hàng công nghệ.

Siêu hang động Thiên Đường xác lập kỷ lục độc đáo nhất châu Á

Du lịch - 20/07/2019 16:06
Ngày 20.7, đại diện Sở Du lịch tỉnh Quảng Bình cho biết, Hội đồng Kỷ lục Châu Á vừa xác lập kỷ lục cho hang Thiên Đường (Tân Trạch, Bố Trạch) là “Hang động có hệ thống thạch nhũ, măng đá độc đáo và tráng lệ nhất châu Á”.

Nửa đầu năm, ô tô nhập khẩu về Việt Nam tăng gấp 6 lần

Kinh tế - 20/07/2019 16:06
Nửa đầu năm nay, Việt Nam đã nhập khẩu tới 75.437 chiếc ô tô nguyên chiếc các loại, gấp hơn 6 lần so với cùng kỳ năm trước.

Nhà trường lên tiếng trước nghi vấn hạ điểm chuẩn để giúp con một lãnh đạo Sóc Trăng

Giáo dục - 20/07/2019 16:04
Mới đây, sự việc xảy ra tại Trường THPT Hoàng Diệu (Sóc Trăng) khiến dư luận xôn xao và đặt ra nghi vấn Ban giám hiệu (BGH) nhà trường cố tình tăng chỉ tiêu tuyển sinh, hạ điểm chuẩn để con lãnh đạo đậu vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay.

Gien trường thọ có thể ức chế miễn dịch?

Sức khỏe - 20/07/2019 16:03
Các nhà di truyền học Mỹ cho rằng việc phát hiện ra khả năng của gien chịu trách nhiệm về tuổi thọ ở giun - gien TCER-1, có tác dụng ức chế miễn dịch có thể giúp kiểm tra các cơ chế lão hóa tương tự của cơ thể người.

'Tinh hoa Bắc Bộ' giành giải thưởng quốc tế tại Hàn Quốc

Giải trí - 20/07/2019 16:02
Vở thực cảnh đầu tiên của Việt Nam “Tinh hoa Bắc Bộ” vừa đạt giải thưởng Chương trình biểu diễn văn hóa thực cảnh hàng đầu 2019 ở Lễ trao giải Du lịch Quốc tế tại Hàn Quốc do Best Hotels – Resorts Awards bình chọn.

Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Bolton chỉ trích Trung Quốc gây hấn trên Biển Đông

Thế giới - 20/07/2019 16:00
Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton vừa lên Twitter chỉ trích những hành vi gây hấn của Trung Quốc trên Biển Đông.

Tư tưởng thoát Á và Khuyến học của Fukuzawa Yukichi

Sách - 20/07/2019 15:59
Fukuzawa khẳng định, chỉ có đi theo con đường văn minh hóa thì mới có thể "làm tăng chí khí của dân, mới trở thành sức mạnh hậu thuẫn cho nền độc lập của đất nước" và để làm được điều đó không còn cách nào khác là phải “Khuyến học” và “thoát Á”.

Quỳnh Nga buồn vì bị xúc phạm khi đóng 'tiểu tam' trong Về nhà đi con

Giải trí - 20/07/2019 15:56
Đảm nhận vai 'tiểu tam' trong Về nhà đi con, Quỳnh Nga nhận không ít chỉ trích từ phía người xem. Thậm chí, một số khán giả dùng lời lẽ xúc phạm dành cho gia đình cô.

Cực phẩm IT 2 tung trailer cuối đầy điên loạn

Điện ảnh - 20/07/2019 15:50
Ngày 18.7, IT: Chapter Two ra mắt trailer chính thức. Chú hề ma quái Pennywise đã sẵn sàng quay trở lại, gieo rắc nỗi kinh hoàng trên màn ảnh.

17 trường quân đội công bố điểm sàn

Thi cử - 20/07/2019 15:45
Ban tuyển sinh các trường quân đội (trực thuộc Bộ Quốc Phòng) vừa chính thức đưa ra ngưỡng đảm bảo chất lượng (điểm sàn) xét tuyển vào khối trường quân sự năm 2019.

Phú Quốc: 'Á khôi doanh nhân' lên mạng xã hội xúc phạm một hiệu trưởng

Giáo dục - 20/07/2019 15:44
Con gái nghỉ học 50 ngày nên không được Trường THPT Phú Quốc cho lên lớp 12, bà Hương lên mạng xã hội để xúc phạm hiệu trưởng và hội đồng nhà trường.

Hội chứng trái tim tan vỡ và ung thư có liên quan với nhau

Sức khỏe - 20/07/2019 15:40
Các nhà khoa học đã thống kê thấy cứ 6 người mắc cái gọi là hội chứng trái tim tan vỡ (broken heart syndrome) thì có một người phải đối mặt với bệnh ung thư.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS