Thứ 6, 15/11/2019

Bí quyết trường thọ của người Nhật Kỳ 4: Con người vốn yếu đuối nên hãy nương nhau mà sống

29/09/2018 08:16
Bí quyết trường thọ của người Nhật Kỳ 4: Con người vốn yếu đuối nên hãy nương nhau mà sống

Nếu ta ở một mình mà vẫn không thấy cô độc, dù nghèo nhưng vẫn không thấy buồn lo, dù phải đối mặt với cái chết nhưng tâm hồn vẫn an lạc thì chính khi ấy trong lòng ta, có sự xác tín về sự tâm giao với con người, hoặc ta biết những khoảnh khắc tim ta vui vì dao động cùng nhịp thở với vạn vật trên thế giới này. 

Bất hạnh của người bệnh  không phải bởi mắc bệnh ung thư mà bởi không tỏ bày được nỗi lo

Trước khi viết những dòng này, tôi vừa thăm một phòng bệnh trong khu chăm sóc cuối đời. Chỉ trong vòng 30 phút nhưng nét mặt căng thẳng của người bệnh đã dần dần giãn ra. Các bác sĩ và y sinh thực tập có mặt ở đó có lẽ cũng thoáng giật mình khi nhận ra thay đổi ấy.

Với bệnh nhân 75 tuổi này, tôi cũng chỉ làm như mọi lần là ngồi xuống bên cạnh giường cho vừa với tầm nhìn của bà, nắm tay và lắng nghe bà tâm sự.

Chỉ có thế nhưng trong chốc lát bà từ chỗ hít thở khó khăn vì ung thư phổi nặng đã có thể trao đổi thoải mái với tôi và trong suốt thời gian đó hơi thở không hề có vẻ khó nhọc, thậm chí còn hơi mỉm cười, vì cuối cùng thì bà cũng đã có người nghe mình trải lòng. Khi tôi hỏi: “Bà thấy điều gì khó chịu nhất?”, thì bà đáp: “Đó chính là khi trong lòng có nhiều lo lắng, bất an, muốn có người chia sẻ mà tôi lại không thể nói được với ai, không có người nào lắng nghe tôi nên tôi đành phải chịu đựng một mình”.

Bà vừa được chuyển đến khu chăm sóc cuối đời của bệnh viện quốc tế Sei Luca hôm trước, nhưng thực ra nửa năm trước đã được một bệnh viện khác chẩn đoán mắc ung thư phổi, mà bà không hề biết ung thư là căn bệnh như thế nào. Bà e ngại cả việc yêu cầu bác sĩ giải thích, chỉ biết rằng có lẽ mình không còn sống được bao lâu nữa. Có lẽ chỉ bác sĩ của bà hiểu thông báo bệnh tình ở mức nghiêm trọng, nhưng rõ ràng là giữa hai bên không có sự giao tiếp chi tiết.

Căn bệnh của bà đã ở mức không còn phương pháp nào có thể cứu chữa. Căn cứ vào bệnh trạng thì có lẽ cũng chỉ sống thêm chừng một tháng nữa. Tuy vậy, tôi cho rằng vai trò của bác sĩ và điều dưỡng không chấm dứt ở đây, mà chính từ thời điểm này trở đi mới thực sự là lúc cần đến tố chất của người làm công tác y tế, bởi vì đối tượng của y tế không phải là “bệnh” mà là “con người”.

Xuất phát điểm của điều trị là xoa dịu bằng đôi tay ấm áp

Điều trị xuất phát từ việc thăm hỏi người bệnh, nhưng không phải hễ thấy người bệnh có vẻ đau đớn thì lại hỏi: “Đau ở xương bả vai hay đau ở xương đòn?”, thay vào đó nên hỏi: “Có phải đang đau ở chỗ này không? Hay là chỗ này? À, chỗ này, đúng không?”. Vừa hỏi vừa dùng tay chạm nhẹ nhàng lên người bệnh. Từ lòng bàn tay, bác sĩ có thể “nghe” được cơ thể người bệnh “cất tiếng”, tư thế khi tiếp xúc và ánh mắt có thể chuyển tải ý nghĩ. Không chỉ dựa vào ngôn từ mà phải sử dụng hết tất cả các giác quan.

Tôi nghĩ đây là sự giao tiếp cần có trong điều trị chứ không chỉ đơn thuần là trao đổi thông tin. Bác sĩ phải làm sao có được đôi tay như đôi tay kỳ diệu của người mẹ. Chúng ta chắc còn nhớ những kỷ niệm thời thơ ấu khi bị sốt, chỉ cần mẹ đặt tay lên trán là cảm thấy cơn sốt như giảm đi, chỉ cần đôi tay mẹ chạm vào xoa nhẹ là cơn đau quặn bụng như dịu đi mấy phần. Xuất phát của điều trị chính là “xoa dịu bằng đôi tay”. Năng lực giao tiếp cũng phải cảm thụ từ điểm này.

Bác sĩ William Osler mà tôi luôn ngưỡng mộ đã nói: “Y học là một nghệ thuật đặt trên nền tảng khoa học”*. “Science” được dịch là “khoa học”; “art” là “tài khéo”, nghĩa là ta phải tiếp xúc, phải tiếp cận với từng người bệnh như thế nào cho khéo léo. Khoa học đánh giá bệnh tật bằng cái nhìn tỉnh táo, khách quan; nhưng nghệ thuật, hay tài khéo, ở đây là chạm vào tâm hồn người bệnh bằng sự cảm nhận vi tế.

Y khoa có thể đã hết cách khả thi nhưng nghệ thuật vẫn còn có thể thi triển cho đến phút cuối của người bệnh. Điều trị vốn dĩ phải gồm đủ cả hai mặt vừa nêu, nhưng ngày nay không thể phủ nhận việc điều trị đang rơi vào tình trạng dựa hết vào kỹ thuật. Làm thế nào để tiếp xúc với từng người bệnh, làm sao có thể nghe được tâm tư hiện tại của người ấy từ quan điểm sống, trải nghiệm của họ trong quá khứ và trân trọng điều đó? Nhiều năm qua, tôi luôn nhấn mạnh rằng các bác sĩ và điều dưỡng lâm sàng không thể thiếu được khả năng giao tiếp có thể chạm đến tâm hồn người bệnh.

Những trải nghiệm buồn làm người ta trở nên dịu dàng

Giao tiếp chạm đến tâm hồn không phải hễ nói là làm được ngay. Đó không phải là những kỹ thuật khớp nhịp bằng hình thức. Đầu thế kỷ XX, Florence Nightingale (1820 – 1910) đã nói với các học viên điều dưỡng về tầm quan trọng của sự cảm nhận tinh tế bởi bà biết sự có mặt hoặc thiếu vắng tinh tế ảnh hưởng rất lớn đến khả năng giao tiếp. Bà nói: “Kể cả khi bạn chưa có con nhỏ thì bạn vẫn phải làm thế nào để đồng cảm được với nỗi đau mất con như thể mình vừa mất chính đứa con của mình. Nếu bạn không có được sự cảm nhận tinh tế như thế, bạn nên bỏ nghề điều dưỡng”.

Quả là lời nhắc nhở hết sức nghiêm khắc. Dường như bà cho rằng cảm nhận tinh tế là tố chất di truyền, không thể rèn tập mà có, nhưng tôi tin rằng tố chất con người có thể nuôi dưỡng được trong môi trường thích hợp. Có người kém tinh tế so với người khác nhưng không ai là không có sự tinh tế ở một mức độ nào đó, nên nếu biết chăm chút sẽ trở nên nhạy bén.

Đáng buồn ở chỗ không có thời đại nào lại khó nuôi dưỡng sự tinh tế như thời nay. Khi con người quen với sự xa xỉ và tiện lợi thì sự tinh tế ngày càng mờ nhạt. Nỗi đau của người khác cứ mãi là nỗi đau của người khác. Nếu có cảm thương một chút nào đó thì rồi người ta cũng quên ngay sau đó. Không hiểu người ta đã để quên sự biết ơn đối với cuộc sống ở nơi nào.

Nói cho cùng thì cách hữu hiệu nhất để giáo dục sự tinh tế chính là bản thân hãy nếm trải những trải nghiệm rơi nước mắt. Sẽ không có được sự tinh tế nếu chỉ dựa vào thực tại ảo.

Sự tinh tế sẽ tỷ lệ thuận với kinh nghiệm sống. Nếu ta không có những trải nghiệm như bệnh nặng hay chứng kiến cái chết của những người thân gần gũi nhất thì ít ra cũng phải nỗ lực tiếp xúc với nhiều người khác; nghe, nhìn, học hỏi từ những kinh nghiệm của người khác ở cự ly gần với sự hình dung mạnh mẽ nhất để có thể thâm nhập vào sâu trong tâm tưởng của người đó.

Chúng ta nên đưa trẻ nhỏ đi thăm viếng người bệnh hoặc dự lễ truy điệu, lễ tang. Những trải nghiệm này sẽ giúp trẻ hình thành sự tinh tế trong tâm hồn. Qua những trải nghiệm ấy, trẻ sẽ dần dần học biết được nên làm gì nói gì, nhìn bằng ánh mắt ra sao và vào thời điểm nào thì chạm được đến tâm hồn người khác.

Kỹ năng giao tiếp là món quà được trao ban cho con người

Năm lên 10, tôi bị viêm thận nên không được phép ra ngoài chơi và nhờ đó có cơ hội tiếp xúc với đàn dương cầm. Kể từ đó, âm nhạc mang đến cho tôi niềm an ủi và năng lượng sống. Với ước mong chia sẻ năng lượng tích cực của âm nhạc đến với người bệnh, trong suốt 15 năm qua, tôi đã tiến hành trị liệu bằng âm nhạc, tránh bớt việc dùng thuốc.

Tôi đã từng kinh ngạc khi thấy hiệu quả to lớn và êm ái của phương pháp trị liệu này đối với trẻ tự kỷ, các bệnh nhân rối loạn thần kinh nặng và những người cận kề cái chết. Như những giai điệu tuyệt vời trong thoáng chốc làm tươi mới những tâm hồn khô cằn, chúng ta cũng sẽ học tập được rất nhiều từ sự chuyển hóa rất tự nhiên đó trong lúc giao lưu tình cảm với người khác.

Nếu ta ở một mình mà vẫn không thấy cô độc, dù nghèo nhưng vẫn không thấy buồn lo, dù phải đối mặt với cái chết nhưng tâm hồn vẫn an lạc thì chính khi ấy trong lòng ta, ở một góc nào đó, có sự xác tín về sự tâm giao với con người, hoặc ta biết những khoảnh khắc tim ta vui vì dao động cùng nhịp thở với vạn vật trên thế giới này. Đây chính là kỹ năng giao tiếp chỉ loài người mới có, và điều này quả thật là gạch nối với trái tim đang sống của người bệnh.

Trích Bí quyết trường thọ của người Nhật


Gửi bình luận
(0) Bình luận

7 thói quen - Thói quen thứ 7: Rèn giũa bản thân

Mọi thứ đều cần phải để mắt tới, sử dụng và chăm sóc. Hôn nhân cũng không phải ngoại lệ. Hôn nhân không phải là thứ có thể thờ ơ hoặc lạm dụng. Không có thứ gì bị bỏ bê mà vẫn y nguyên như cũ, không bị hư hỏng.

Phụ nữ hiện đại nghĩ giàu và làm giàu - Kim chỉ nam thành công cho một nửa thế giới

Ra mắt lần đầu tiên cách đây hơn 80 năm, những nguyên tắc trong “Nghĩ giàu và làm giàu” của Napoleon Hill đến nay vẫn giữ nguyên giá trị là kim chỉ nam cho bất kỳ ai muốn vươn tới một cuộc sống sung túc, thịnh vượng về mọi phương diện đời sống.

Giấc mơ xứ Mỹ

Vào đầu năm nay tại TP.HCM, tác giả Lý Thành Phương đã có buổi giao lưu ra mắt tập hồi ký "Từ dòng Thoại Giang", 8 tháng sau, cũng tại TP.HCM, tác giả tiếp tục ra mắt hồi ký với tiêu đề "Giấc mơ xứ Mỹ".

Cách của người Đức

“Cách của người Đức” là tác phẩm mang tới cho bạn đọc một cái nhìn xuyên suốt, toàn cảnh về nền kinh tế, cấu trúc chính trị của nước Đức, đồng thời cung cấp một cái nhìn đa chiều về sức ảnh hưởng, thách thức và những lựa chọn tiềm tàng của Đức đối với Liên minh châu Âu, đặc biệt khi Anh sắp rời khối liên minh này.

Khởi hành Kỳ 12: Như thế nào là phương pháp học tích cực cho sinh viên năm nhất

Sinh viên năm thứ nhất không có thói quen học tốt cũng như không biết cách quản lý thời gian và thường phạm sai lầm. Nếu những điều này không được điều chỉnh ngay trong năm nhất thì sinh viên không thể học tốt trong những năm kế tiếp.

7 thói quen - Thói quen thứ 6: Hợp lực – là thành quả

Thói quen này phải cần 2 người. Đây là một hành trình thú vị về việc tạo lập điều gì đó mới mẻ, bắt nguồn từ suy nghĩ “cùng thắng”, biết chia sẻ và thấu hiểu. Sự hợp lực không chỉ tạo ra những giải pháp mới, mà còn tạo ra sự gắn kết lớn lao trong các mối quan hệ.

Kiến Phật: Nhật ký hướng về những điều tốt đẹp

Sách chỉ đơn giản là nhật ký của tác giả mà ai cũng có thể đọc, bất kể tôn giáo, bất kể quốc tịch. Chỉ cần tâm bạn hướng về những điều tốt đẹp, muốn thấm nhuần những nguyên lý của cuộc đời, hướng đến chân – thiện – mỹ, thì đây là quyển sách tuyệt vời dành cho bạn.

Osho - 5 cuốn sách khiến người đọc tự vấn lại chính mình

Qua bộ sách gồm 5 cuốn: Thân mật, Hạnh phúc tại tâm, Can đảm, Sáng tạo và Đạo, tác giả Osho - bậc thầy tâm linh người Ấn Độ đã chỉ ra những nét đẹp nguyên sơ và thuần khiết nhất của con người.

Công ty thuê bạn để làm gì?: Trả lời được câu hỏi này mới thoát khỏi cái mác "nhân viên văn phòng lương 3 cọc 3 đồng"

Kỹ năng - 15/11/2019 10:30
Dù là môi trường làm việc văn phòng công sở hay bất cứ đâu, xác định được câu trả lời cốt lõi, chúng ta mới xác định được giá trị cho mình.

Cái gì cũng có thể mất, nhưng chữ Tín thì không: Một lần bất tín, vạn lần bất tin, đừng tin những kẻ đã dối và đừng dối những người đã tin

Giới trẻ - 15/11/2019 10:00
Với những nhà tỷ phú hàng đầu, chữ Tín được coi trọng như sinh mạng thứ hai mà bất cứ thứ gì cũng không thể đánh đổi được.

'Frozen 2' nhận cơn mưa lời khen nhưng bị nhận xét không hay bằng phần đầu

Điện ảnh - 15/11/2019 08:30
Frozen 2' đã nhận được phản hồi rất tích cực từ giới chuyên môn.

3 cách 'đánh lừa' trí nhớ của bạn để nó hoạt động hiệu quả hơn

Kỹ năng - 15/11/2019 08:30
Bạn đã bao giờ tự hỏi bộ não hoạt động thế nào khi bạn học chưa? Biết được điều này có thể cải thiện khả năng lưu giữ và tìm kiếm thông tin khi cần.

Việt Nam chỉ cần thêm 8 điểm trong 4 trận lượt về là chắc chắn đầu bảng G

Thể thao - 15/11/2019 08:09
Có thêm 9 điểm trong 4 trận cuối chưa chắc Việt Nam có ngôi đầu bảng G nhưng nếu giành 8 điểm thì lại chắc chắn giành ngôi đầu.

5 điểm nhấn trận Việt Nam đánh bại UAE: Siêu phẩm Tiến Linh, Tuấn Anh làm lu mờ 'Messi châu Á'

Thể thao - 15/11/2019 08:07
Bàn thắng duy nhất của Tiến Linh đã giúp tuyển Việt Nam vượt qua UAE với tỉ số 1-0. Ba điểm giành được trước đại diện Tây Á tạm thời đưa đoàn quân HLV Park Hang-seo dẫn đầu bảng G sau lượt trận thứ 4.

Inbound PR: Cách mới để làm PR và truyền thông

Sách - 15/11/2019 08:00
Liệu ngành PR và truyền thông cần một khái niệm mới trong thời đại công nghệ số hiện nay? Câu trả lời của Iliyana Stareva, tác giả cuốn sách “Inbound PR – Dịch chuyển hoạt động PR theo mô hình inbound” là “Có”.

Disney thừa nhận nhiều phim hoạt hình của mình đã ‘lỗi thời’

Điện ảnh - 15/11/2019 07:11
Các phim hoạt hình kinh điển của Disney như 'The Jungle Book', 'Peter Pan' và 'Fantasia' đã được dán nhãn 'nhạy cảm' khi xuất hiện trên kênh streaming mới Disney+.

Hàng lậu, hàng giả về TP.HCM ngày càng nhiều

Kinh tế - 15/11/2019 07:11
Càng gần cuối năm, hàng lậu, hàng giả, hàng nhái lại tràn ngập trong nhiều cửa hàng, siêu thị, trung tâm thương mại lớn ở TP.HCM. Cục Hải quan TP.HCM và Cục Quản lý Thị trường TP.HCM đã liên tiếp phát hiện và thu giữ nhiều lô hàng.

HLV Park Hang-seo: 'Hãy quên chiến thắng UAE đi, giờ là lúc nghĩ tới trận Thái Lan'

Thể thao - 15/11/2019 07:09
Phát biểu sau trận thắng với UAE, HLV Park Hang-seo tỏ ra hài lòng về kết quả đạt được. Tuy nhiên, ông thầy người Hàn Quốc không cho phép sự tự mãn bởi ĐT Việt Nam mới chỉ đi được nửa chặng đường và vẫn còn 4 trận đấu ở phía trước...

Việt Nam là 1 trong 5 đội lập hat-trick thắng, Trung Quốc và Iran mơ vé vớt

Thể thao - 15/11/2019 07:07
Sau 4 lượt trận vòng loại World Cup khu vực châu Á, chỉ có 4 đội duy trì được mạch hat-trick thắng (thắng 3 trận thắng liên tiếp). Đây là điều không dễ khi ngay cả Hàn Quốc cũng không thể đạt được.

Báo chí UAE bình luận về chiến thắng của Việt Nam và thẻ đỏ của đội nhà

Thể thao - 15/11/2019 07:06
Sau chiến thắng của tuyển Việt Nam trước UAE, báo chí UAE nhìn chung thể hiện sự tâm phục khẩu phục. Họ cũng không thắc mắc nhiều xung quanh tấm thẻ đỏ trực tiếp của hậu vệ Al Hammadi.

HLV UAE không hài lòng về thẻ đỏ nhưng vẫn khen ngợi tuyển Việt Nam

Thể thao - 14/11/2019 23:14
Sau thất bại trước Thái Lan rồi giờ đến Việt Nam, HLV từng dẫn dắt tuyển Hà Lan ở World Cup 2010 dường như đang trải qua những cảm xúc đầy thất vọng trong sự nghiệp cầm quân của mình.

Chẩn đoán chính xác bệnh tâm thần phân liệt chỉ qua một giọt máu

Sức khỏe - 14/11/2019 23:05
Các nhà khoa học Nga đã tìm thấy khoảng 50 hợp chất trong huyết tương giúp chẩn đoán chính xác bệnh tâm thần phân liệt ở mức 95-97%. Kết quả phân tích trong phòng thí nghiệm này trùng khớp với chẩn đoán y khoa.

Bánh mì, thịt sống và dưa chuột muối

Sức khỏe - 14/11/2019 23:01
Ngạn ngữ Đức có câu “Brot öffnet jeden Mund”, nôm na kiếu như “bánh mì là đầu câu chuyện” của Việt Nam, nhưng với người Đức “bánh mì là đầu câu chuyện”.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS