'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối
Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.
Tối qua, khi xem phim Sex Education, tôi đặc biệt chú ý đến những phân cảnh liên quan đến Aimee, cô bé lúc nào cũng tươi sáng, thân thiện nhưng lại dễ bị nhóm bạn sành điệu ở trường Moordale lợi dụng. Nhiều phân đoạn, Aimee trở thành người trả tiền cho cả hội, dù chẳng ai thực sự quan tâm đến cảm xúc hay giá trị của cô bé.
Không hiểu sao, những cảnh đó khiến tôi khựng lại. Và rồi tôi nhận ra, mình để ý vì… hình như chuyện tương tự đang xảy ra ngay trong chính cuộc sống của con gái tôi.
Hôm trước con đi chơi với một bạn gái trong lớp, bé Phương. Trước khi con đi, tôi đưa cho con 300.000 đồng để hai đứa ăn uống thoải mái. Tối về, con khoe rất vui vẻ: “Con được bạn Phương bao hết mẹ ạ!”.
Tôi nghe vậy chỉ cười. Nhưng rồi khi ngồi nhớ lại, tôi bỗng thấy chột dạ. Hình như… lần nào con đi chơi với Phương, con cũng được bạn ấy trả tiền.
Tôi nhớ đã gặp mẹ của Phương một lần trong buổi họp phụ huynh. Gia đình khá giả, bố mẹ làm kinh doanh, lúc nào cũng bận rộn. Mẹ bé còn chia sẻ đôi câu kiểu như “điều kiện cho phép nên tôi cũng hay cho cháu nhiều tiền tiêu vặt để bù đắp”. Tôi cũng nghe loáng thoáng rằng ông bà nội ngoại đều cưng nên cứ gặp là cho cháu tiền.
Nghĩ lại, cô bé Phương đúng là một đứa trẻ thiếu thốn tình cảm nhưng lại rất rủng rỉnh tiền bạc. Hiền lành, dễ thương, có vẻ không tính toán gì. Và chắc cũng vì thế… con tôi quá vô tư. Hoặc tệ hơn, con đang mặc nhiên hưởng sự hào phóng của bạn.
Tối đó, tôi nhẹ nhàng gọi con vào phòng để nói chuyện. Ban đầu con còn chối: “Không phải đâu mẹ, bạn ấy thích mời”. Nhưng sau một hồi gặng hỏi, con cúi xuống, giọng lí nhí: “Bạn ấy giàu mà mẹ… Bạn ấy không nghĩ gì đâu. Bạn ấy muốn mời con thật”.
Nghe con nói, tim tôi thắt lại. Không phải vì con làm điều gì “xấu xa lắm”, mà vì tôi sợ con quen với việc được người khác chi trả. Sợ con xem lòng tốt của người khác là điều hiển nhiên. Sợ con lớn lên với suy nghĩ rằng chỉ cần ai đó có điều kiện hơn là mình có thể thoải mái nhận.
Tôi nhìn con và nói rất nghiêm: “Con ạ, lòng tốt là thứ quý giá. Nhưng nếu mình lợi dụng nó, dù cố ý hay vô tình thì dần dần mình sẽ chẳng còn bạn bè thật sự. Những người lợi dụng người khác, ban đầu gặt lợi nhỏ, nhưng sau này chẳng ai muốn chơi cùng nữa”.
Con im lặng rất lâu. Tôi thấy vai con hơi run, có lẽ vì xấu hổ, có lẽ vì lần đầu con nhận ra mình đã sai thật sự. Cuối cùng con ngẩng lên, mắt đỏ hoe: “Con xin lỗi mẹ. Con không cố tình đâu. Từ giờ con sẽ chú ý hơn”.
Khi đó, tôi chợt nghĩ đến Aimee trong bộ phim. Một cô bé tốt bụng, nhưng vì quá tốt nên bị người khác xem là “máy rút tiền di động”. Và con gái tôi, nếu không được uốn nắn sớm, có thể sẽ vô tình trở thành một “người hưởng lợi” như những người từng đối xử tệ bạc với Aimee.
Nhìn con hôm ấy, tôi thấy biết ơn vì mình đã kịp nhận ra. Kịp dạy con cách trân trọng bạn. Kịp giúp con hiểu rằng tình bạn chỉ bền khi có sự tôn trọng, công bằng và biết cho, biết nhận đúng mực.
Và cũng nhờ Sex Education, tôi học được cách nhìn sâu vào những điều tưởng như nhỏ nhặt quanh con, đôi khi đó lại là những bài học nhân cách quan trọng nhất trong đời.
