Vi-rút COVID-19 có đặc tính như zombie để tấn công loài người

24/03/2020 16:22
Vi-rút COVID-19 có đặc tính như zombie để tấn công loài người

Vi-rút đã mất hàng tỷ năm để hoàn thiện nghệ thuật sinh tồn mà không cần biểu hiện sống - một chiến lược hiệu quả đáng sợ khiến chúng trở thành mối đe dọa tiềm tàng trong thế giới ngày nay.

Điều đó đặc biệt đúng với coronavirus chủng mới gây chết rất nhiều người và khiến xã hội toàn cầu phải đình trệ. Nó chẳng nhiều hơn một đoạn mã di truyền được bao bọc bởi lớp vỏ protein xù xì gai góc có kích thước bằng một phần nghìn chiều rộng của sợi lông mi. Nhờ vậy, nó duy trì khả năng tồn tại giống như zombie và khó có thể coi đó là một sinh vật như chúng ta từng hình dung.

Cách thức hoạt động của mầm bệnh coronavirus này thực sự là khả năng phi thường nhưng đáng sợ: Chúng có thể xâm nhập dễ dàng vào cơ thể người mà họ không hay biết. Trước khi vật chủ bộc phát các triệu chứng, chúng đã nhân rộng các bản sao phát tán ra khắp nơi, rồi lây sang nạn nhân tiếp theo. Nó có sức mạnh chết chóc với một số người nhưng có vẻ yếu ớt trong cơ thể ở những người khác. Chính người bị nhẹ này lại không được phát hiện cách ly và mang mầm bệnh lây lan xa hơn.

Khi các nhà nghiên cứu chạy đua để phát triển các loại thuốc và vắc-xin điều trị bệnh dịch đã làm 350.000 người mắc bệnh và hơn 15.000 người tử vong thì đây là chân dung một "quái vật" mà chúng ta đang phải chống lại.

Nằm giữa ranh giới hóa học và sinh học

Vi-rút bệnh hô hấp có xu hướng lây nhiễm và nhân lên ở hai nơi: Hoặc trong mũi và cổ họng, nơi chúng rất dễ lây lan, hoặc trong phổi, nơi chúng khó lây lan nhưng nguy hiểm hơn nhiều.

Loại coronavirus mới này đang xoá nhoà sự khác biệt. Chúng có thể cư ngụ ở khúc trên đường hô hấp, nơi dễ hắt hơi hoặc ho lây cho người khác. Nhưng ở một số bệnh nhân, chúng có thể nằm sâu trong phổi, nơi nó có thể dễ dàng gây tử vong. Sự kết hợp đó giúp nó có thể lây nhiễm theo phương thức lây của một số bệnh cảm lạnh hay như coronavirus gây bệnh SARS từng bùng phát 2002-2003 ở châu Á.

Một đặc điểm "xảo quyệt" khác của loại vi-rút COVID-19: Bằng cách từ bỏ chút biểu hiện nguy hiểm, các triệu chứng của nó xuất hiện ít hơn so với SARS. Nhưng điều đó lại khiến mọi người thường truyền vi-rút cho người khác trước khi họ biết mình nhiễm bệnh. Nói cách khác, nó có tài ẩn thân để tàn phá toàn thế giới.

Các vi-rút như thế này đã gây ra nhiều đợt bùng phát tàn phá nhất trong 100 năm qua: dịch cúm năm 1918, 1957 và 1968; và SARS, MERS và Ebola. Các coronavirus gây bệnh kể trên đều theo kiểu bệnh từ động vật lây sang người. Và tất cả là do vi-rút mã hóa gen di truyền của chúng trong RNA. Các nhà khoa học nói rằng không có sự trùng hợp ngẫu nhiên nào ở đây cả. Sự tồn tại của vi-rút RNA theo kiểu zombie khiến chúng dễ lây lan và khó tiêu diệt.

Khi bên ngoài một vật chủ, vi-rút như "ngủ đông". Chúng không không chết dù không có các biểu hiện sự sống truyền thống: trao đổi chất, chuyển động, khả năng sinh sản. Và chúng có thể tồn tại theo cách này trong một thời gian khá dài. Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm gần đây cho thấy, mặc dù COVID-19 thường yếu đi trong vài phút hoặc vài giờ bên ngoài vật chủ, nhưng một số vẫn có thể tồn tại - có khả năng lây nhiễm - trong tối đa 24 giờ trên bìa giấy và thậm chí là ba ngày trên thép không gỉ. Vào năm 2014, các nhà khoa học phát hiện ra một loại vi-rút bị đông lạnh trong băng vĩnh cửu suốt 30.000 năm và nó vẫn có khả năng lây nhiễm amip sau khi được hồi sinh trong phòng thí nghiệm.

Khi vi-rút gặp phải vật chủ, chúng sử dụng protein trên bề mặt để chọc thủng và xâm chiếm các tế bào của vật chủ. Sau khi kiểm soát các tế bào đó, chúng dùng bộ mã gen của mình để sao chép và sản xuất ra nhiều vi-rút hơn. Gary Whittaker, giáo sư ngành vi-rút học của Đại học Cornell cho biết, với khả năng chuyển đổi giữa sống và không sống thì loại vi-rút này như đang ở đâu đó giữa vùng hóa học và sinh học, chứ không phải đơn thuần là sinh học như ta nghĩ. Nhưng tại sao vi-rút gây COVID-19 khó bị đánh bại hơn các vi-rút gây dịch bệnh trong quá khứ? Chúng không chỉ có chiến thuật tốt mà còn có "vũ khí" tốt.

Chiếc vương miện và 3 cây búa

Trong số các vi-rút dạng RNA, coronavirus - được đặt tên dựa trên hình dáng các gai protein tô điểm cho chúng giống như hình của vương miện – có kích thước lớn và cấu tạo phức tạp. Chúng lớn gấp ba lần mầm bệnh gây ra sốt xuất huyết, West Nile và Zika và có khả năng sản xuất thêm các protein giúp củng cố khả năng thâm nhập thành công của chúng.

Nói một cách ví von, vi-rút sốt xuất huyết chỉ có một cây búa trong cuộc chiến với tế bảo vật chủ còn coronavirus gây COVID-19 có tớ ba búa khác nhau, mỗi búa sử dụng hiệu quả cho một tình huống khác nhau.

Trong số vũ khí đó, có một loại protein hiệu đính, cho phép coronavirus khắc phục một số lỗi xảy ra trong quá trình sao chép. Chúng vẫn có thể đột biến nhanh hơn vi khuẩn nhưng ít có khả năng sinh sản nên ít chịu các đột biến bất lợi cho chúng.

Trong khi đó, khả năng thay đổi giúp vi-rút thích nghi với môi trường mới, cho dù đó là ruột lạc đà hay đường thở của con người thì cũng bị chúng xâm nhập.

Các nhà khoa học tin rằng vi-rút SARS có nguồn gốc là một loại vi-rút do dơi truyền sang người thông qua mèo cầy được bán ở chợ động vật. Vi-rút hiện tại, cũng có thể liên quan đến dơi hay tê tê.

Jeffery Taubenberger, nhà vi-rút học thuộc Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia đánh giá: “Tôi nghĩ rằng thiên nhiên đã nói với chúng ta trong suốt 20 năm qua rằng, 'Này, các coronavirus bắt đầu từ dơi có thể gây ra đại dịch ở người và chúng ta phải nghĩ rằng chúng giống như cúm, như những mối đe dọa lâu dài”.

Tài trợ cho nghiên cứu về coronavirus đã tăng sau đại dịch SARS, nhưng trong những năm gần đây, nguồn tài trợ vơi dần. Những vi-rút kiểu như vậy thường chỉ gây cảm lạnh và không được đánh giá nghiêm trọng như các mầm bệnh vi-rút khác, ông Taubenberger cho biết.

Khi ở trong một tế bào, vi-rút có thể tự tạo ra 10.000 bản sao trong vài giờ. Trong vòng vài ngày, người nhiễm bệnh sẽ mang theo hàng trăm triệu vi-rút trong lượng máu bằng muỗng cà phê.

Sự tấn công dữ dội của coronavirus gây ra phản ứng dữ dội từ hệ thống miễn dịch của vật chủ: Hóa chất phòng thủ được giải phóng. Nhiệt độ cơ thể tăng lên, gây hiện tượng sốt. “Lực lượng bảo vệ các tế bào” là bạch cầu chiến đấu với vi-rút gây bệnh tràn ngập khu vực bị nhiễm bệnh. Thông thường, phản ứng này khiến cho một người phát bệnh.

Andrew Pekosz, một nhà vi-rút học tại Đại học Johns Hopkins, đã so sánh vi-rút gây COVID-19 với những kẻ trộm đặc biệt phá hoại: "Chúng đột nhập vào nhà bạn, khoắng hết đồ ăn của bạn và sử dụng đồ đạc của bạn và sau vài giờ, chúng có 10.000 tân binh. Và sau đó chúng rời khỏi nơi bị càn quét. Thật không may, con người có rất ít cơ chế phòng thủ chống lại những kẻ trộm này".

(còn nữa)

A.T


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

19 hình ảnh giải mã những điều bí ẩn trên thế giới mà chắc chắn nhiều người trong chúng ta đều đã từng thắc mắc

Cùng giải mã một số bí mật lạ đời này nhé, bạn có lẽ sẽ phải ngạc nhiên đấy!
2

Tìm ra 7 chủng coronavirus ở loài dơi châu Phi

Các nhà khoa học tìm thấy 7 chủng vi rút corona mới ở dơi nhưng chưa rõ nó có khả năng lây sang người và tạo ra dịch bệnh mới hay không.
3

3 nhà khoa học nhận Giải thưởng Tạ Quang Bửu 2020

Giải thưởng Tạ Quang Bửu 2020 được trao cho 3 nhà khoa học thuộc lĩnh vực Khoa học Y Dược, Toán học và Vật lý.
4

Hé lộ những bí ẩn đầu tiên về loài 'chó ma' sống trong rừng Amazon

Một trong những loài vật bí ẩn nhất của rừng rậm Amazon cuối cùng cũng đã được chụp hình, mở ra nhiều hướng nghiên cứu về chúng đối với các nhà khoa học.
5

Nhóm nhà khoa học Hồng Kông phát minh chất phủ khử trùng thời gian dài

Chất phủ MAP-1 do đội ngũ nghiên cứu thuộc Đại học Khoa học - Công nghệ Hồng Kông (HKUST) phát triển đủ sức bảo vệ con người khỏi vi khuẩn hay vi rút trong 90 ngày.

Mỹ tìm được cách lọc mỡ khỏi máu để ngăn các bệnh tim mạch, tiểu đường...

Các nhà nghiên cứu của Đại học Cincinnati (Mỹ) đã phát hiện cơ chế hoạt động và tìm được cách sản xuất protein apolipoprotein A5 (APOA 5) có tác làm tan mỡ máu, mở ra cơ hội khống chế sự phát triển của các bệnh tim mạch, béo phì và tiểu đường.

Xác định chính xác ấu trùng ruồi trong tử thi giúp khám phá nhanh tội phạm

Theo Analytical Chemistry, ấu trùng của các loài ruồi sống trong tử thi từ lâu đã được pháp y sử dụng để xác định thời điểm và hoàn cảnh tử vong của người.

Nga phát triển thuốc ngừa COVID-19 trên virus Sendai

Theo TASS, các bác sĩ Nga đã đề xuất chống lại sự lây lan của coronavirus mới bằng cách sử dụng các loại thuốc dựa trên một loại virus chuột đặc thù. Nó buộc hệ miễn dịch tạo ra các phân tử ngăn chặn sự sinh sôi nảy nở của hầu hết các virus được biết.

Các giai đoạn thử nghiệm vắc-xin chống COVID-19 của Mỹ

Mỹ đang thử nghiệm vắc-xin chống COVID-19 trên người mà bỏ qua việc thử nghiệm hoàn chỉnh trước trên đông vật. Việc thử nghiệm này có thể rút ngắn thời gian sản xuất đại trà nhưng vẫn cần phải thông qua các giai đoạn cơ bản. Vậy các giai đoạn cơ bản là gì?

Bỉ phát triển kháng thể có khả năng vô hiệu hóa virus SARS-CoV-2

Viện nghiên cứu công nghệ sinh học Flemish (VIB) của Bỉ công bố đã phát hiện một loại kháng thể có khả năng vô hiệu hóa virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) gây bệnh viêm đường hô hấp cấp COVID-19.

Trí tuệ nhân tạo chẩn đoán nhanh và chính xác 32 loại khối u

Các nhà khoa học đã huấn luyện trí tuệ nhân tạo qua phân tích 30.000 hình ảnh từ 11.000 bệnh nhân với các loại khối u khác nhau, qua đó, trí tuệ nhân tạo đã đạt được độ chính xác 100% trong việc xác định 32 loại khối u ở 25 cơ quan và bộ phận của cơ thể.

Mực nước biển dâng cao và những hậu quả đối với nền kinh tế

Các nhà khoa học cảnh báo: nếu nhân loại không giảm khí thải nhà kính, 50% các bãi cát trên thế giới sẽ chìm trong nước hoặc bị phá hủy do xói mòn, gây ra thiệt hại to lớn cho nền kinh tế, đặc biệt là du lịch và cũng sẽ khiến các khu vực ven biển dễ bị tổn thương hơn bởi thiên tai.

Các nhà khoa học nữ phân lập thành công Covid-19 được trao giải Kovalevskaia Việt Nam 2019

Giải thưởng Kovalevskaia Việt Nam 2019 sẽ được trao cho tập thể nhà khoa học nữ Phòng Thí nghiệm Cúm (Khoa Virus, Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương, Bộ Y tế) và PGS.TS Trần Thị Thu Hà (Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển Lâm nghiệp, Trường Đại học Nông Lâm, Đại học Thái Nguyên, Bộ Giáo dục và Đào tạo).

Mỹ - Trung khẩu chiến về dự luật an ninh tại Hồng Kông

Thế giới - 26/05/2020 13:00
Bắc Kinh mới đây cảnh báo Washington rằng sẽ thực hiện "mọi biện pháp cần thiết" để bảo vệ lợi ích của mình sau khi một quan chức hàng đầu của Nhà Trắng đe dọa Mỹ có thể thu hồi các đặc quyền thương mại đặc biệt của Hồng Kông nếu Trung Quốc ban hành luật an ninh mới tại đặc khu.

Brazil vượt Mỹ về số người tử vong vì COVID-19 tính trong 24 giờ qua

Thế giới - 26/05/2020 12:30
Lần đầu tiên sau một thời gian dài, Mỹ không phải là nước ghi nhận nhiều ca tử vong vì COVID-19 trong 24 giờ khi họ bị Brazil “soán ngôi”.

Đội ngũ cố vấn của ông Trump dần nhất trí cứng rắn với Trung Quốc

Thế giới - 26/05/2020 12:00
Tổng thống Donald Trump đang phải cân nhắc xem nên tiếp tục duy trì ưu đãi thương mại cho Hồng Kông hay ban hành trừng phạt nhằm phản ứng với kế hoạch trực tiếp áp đặt luật an ninh cho Hồng Kông của chính quyền Bắc Kinh.

TP.HCM: Cây phượng bật gốc làm 1 học sinh tử vong, nhiều em bị thương nặng

Thời sự - 26/05/2020 11:56
Liên quan đến vụ việc một cây phượng trong sân trường THCS Bạch Đằng (quận 3, TP.HCM) sáng 26.5, bác sĩ Nguyễn Duy Long - Giám đốc trung tâm cấp cứu 115 TP.HCM cho biết có 9 học sinh bị thương, trong đó có 1 em tử vong sau khi đến bệnh viện, nhiều em bị chấn thương nặng.

Chùm ảnh khiến cả thế giới vừa kinh ngạc vừa khâm phục những cư dân sống ở nơi có thời tiết khắc nghiệt tột cùng

Giải trí - 26/05/2020 11:30
Ai cũng cảm thấy mệt mỏi với cái nóng "chảy mỡ" của mùa hè miền nhiệt đới, tuy nhiên trên khắp hành tinh còn có muôn vàn kiểu thời tiết cực đoan hơn nữa. Điều đáng nói là cư dân địa phương vẫn tìm cách thích ứng để sống chung với lũ, băng tuyết, mưa đá...

Dừng thử nghiệm hydroxychloroquine, WHO làm bẽ mặt Tổng thống Mỹ

Thế giới - 26/05/2020 11:18
Hôm thứ hai (25.5), Tổ chức Y tế Thế giới đã tạm thời đình chỉ việc thử nghiệm hydroxychloroquine điều trị COVID-19 vì lo ngại về an toàn. Đáng chú ý, đây là loại thuốc được Tổng thống Donald Trump tin dùng để chống lại coronavirus.

Thực phẩm nên hạn chế ăn buổi tối

Sức khỏe - 26/05/2020 11:00
Có một số loại thực phẩm bạn nên hạn chế ăn chúng vào buổi tối.

‘Khách sạn tình yêu’ ở Nhật bị cảnh sát khiển trách do từ chối cặp đôi đồng tính

Giải trí - 26/05/2020 10:30
Cảnh sát Nhật cho rằng các doanh nghiệp kinh doanh ngành khách sạn nên tìm hiểu luật trước khi từ chối các cặp đôi đồng tính.

Pixar cho ra mắt bộ phim hoạt hình với nhân vật chính là gay

Điện ảnh - 26/05/2020 10:00
Pixar vừa cho ra mắt bộ phim hoạt hình ngắn mang tên Out trên kênh truyền hình trực tuyến Disney+, với nhân vật chính là một người thuộc cộng đồng LGBTQ.

Clip chó làm lộ tẩy màn bay trên không và trồng chuối với 1 ngón tay hút triệu view

Video - 26/05/2020 09:30
Cô gái trồng chuối với một ngón tay và hai nam thanh niên bay lên không trong nhà khiến nhiều người xem clip kinh ngạc. Thế nhưng, chiêu trò của 3 người này bị lộ tẩy vì con chó.

Bà lão đi xe khách nhưng tài xế nhất định không lấy tiền khiến ai cũng tò mò

Giới trẻ - 26/05/2020 09:00
Bà lão đã cố gắng nhớ xem người tài xế là ai, nhưng không thể nhớ ra.

3 câu hỏi phỏng vấn đánh trượt 99% người hiếu thắng, EQ thấp và lười động não của nhà tuyển dụng

Giới trẻ - 26/05/2020 08:30
Những câu hỏi phỏng vấn nghe qua tưởng bất thường, thậm chí ngớ ngẩn, lại đánh trượt được ứng viên có tính cách bộp chộp, chậm suy nghĩ và không chịu thay đổi để thích ứng với các tình huống. Rõ ràng là trong thời buổi này, chưa đụng làm đã kêu khó thì "kiếp làm thuê" cũng chẳng tới lượt bạn.

Buông bỏ buồn buông - Đề toán của Ajahn Brahm và nguyên tắc cho phép bản thân "được" thất bại 30%

Sách - 26/05/2020 08:00
Nếu luôn nghĩ bản thân không được thất bại, cuộc sống sẽ vô cùng căng thẳng, đầy lo âu, thậm chí là muốn kiểm soát mọi thứ.

Việt Nam lần đầu tiên dàn dựng vở ballet về “Truyện Kiều”

Giải trí - 26/05/2020 07:30
Lần đầu tiên, tác phẩm “Truyện Kiều” của Đại thi hào Nguyễn Du sẽ được dàn dựng thành vở ballet – một loại hình vũ kịch có nguồn gốc từ phương Tây.

Xuất hiện 9 ổ dịch sốt xuất huyết, TP.HCM cảnh báo nguy cơ bùng phát

Thời sự - 25/05/2020 23:00
Hiện TP.HCM đang xuất hiện nhiều ổ dịch sốt xuất huyết, trong khi đó lại đang bắt đầu bước vào mùa mưa, đây cũng là thời điểm phát sinh muỗi vằn gây nguy cơ bùng phát bệnh này.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 26/05/2020