Thông điệp giáo dục gì trong bài tập đọc Hai Con Ngựa?

15/10/2020 11:30
Thông điệp giáo dục gì trong bài tập đọc Hai Con Ngựa?

Chuyện Hai Con Ngựa trong Sách Giáo Khoa Tiếng Việt Lớp Một của nhóm Cánh Diều, mấy ngày nay nhận nhiều điều tiếng trên các trang Phây.

Tôi đọc khá nhiều ý kiến về sách này. Cũng đọc toàn bộ hai tập của sách. Lắng nghe tiếng nói của GS-TS Nguyễn Minh Thuyết - Chủ biên Sách Giáo Khoa Tiếng Việt Lớp Một của bộ Cánh diều (Lao Động Online, 11.10.2020) và GS Trần Đình Sử - Chủ tịch Hội đồng thẩm định quyển sách ấy (Lao Động Online, 11.10.2020).

Chuyện Kể Hai Con Ngựa:

Phần 1: Bác nông dân nọ có một con ngựa tía, một con ngựa ô. Ngựa tía biếng nhác. Còn ngựa ô làm lụng vất vả. Một đêm, ngựa tía thắc mắc:

- Chị làm hùng hục như thế để làm gì?

Ngựa ô ngạc nhiên:

- Không làm thì ông chủ mắng.

- Chủ mà giục em làm, em sẽ trốn.

Ngựa ô lẩm bẩm: “Có lí lắm”.

Phần 2: Hửng sáng, bác nông dân đưa hàng ra chợ. Bác chất đồ đạc lên lưng ngựa ô. Ngựa ô không nghe, hí ầm ĩ. Bác nông dân nghĩ là nó mệt, bèn chất cả hàng lên lưng ngựa tía. Ngựa tía vùng vằng. Bác nông dân bực lắm, quát: “Làm đi”.

Ngựa tía chở nặng, ấm ức lắm nhưng đã quá muộn.

Cảm Nhận Sau Khi Đọc

Trong đoạn văn trên ngựa tím và ngựa ô, ngựa nào là chính diện, ngựa nào là phản diện?

Nếu ngựa ô siêng năng là chính diện thì ngựa ô cho tấm gương không đẹp qua hai điểm.

Điểm thứ nhất, khi ngựa tía biếng nhác thắc mắc:

- Chị làm hùng hục như thế để làm gì?

Ngựa ô siêng năng trả lời:

- Không làm thì ông chủ mắng

Câu trả lời cho thấy ngựa ô siêng năng vì sợ ông chủ mắng, chứ không phải vì bản tính siêng năng, không phải vì muốn hoàn thành tốt đẹp trách nhiệm của mình. Đó là một con ngựa mang tâm thế nô lệ, hoàn toàn không có chút nào tâm thế tự do, không có vai trò người chủ xã hội.

Chính vì vậy, khi nghe ngựa tía biếng nhác xúi:

- Chủ mà giục em, em sẽ trốn

Thì ngựa ô đồng ý ngay: “Có lý lắm

Câu trả lời này càng khẳng định tâm thế nô lệ của ngựa ô.

Nhận Xét Sau Khi Đọc

1) Thông điệp giáo dục trong bài kề chuyện trên là gì?

Trẻ em lớp một đầu óc như trang giấy trắng. Chuyện viết cho trẻ em đọc, kể cho các em nghe phải giản dị và rất rõ ràng, đúng sai, xấu đẹp phải phân minh, không thể mơ hồ.

Hai nhân vật trong truyện cho tấm gương gì?

Ngựa tía thì biếng nhác.

Ngựa ô thì siêng năng, nhưng không có tâm thế của người làm chủ.

Vậy thông điệp giáo dục của chuyện kể là gì? Trẻ em không thể phân tích được như những dòng trên đây phân tích, nhưng hình ảnh con ngựa tía biếng nhác, con ngựa ô với tâm thế nô lệ sẽ từ từ thấm vào tâm hồn các em, góp phần hình thành nên tính cách các em…

Lớn lên, các em sẽ làm việc vì sợ “ông chủ mắng”, hay làm việc vì niềm vui lao động phát triển, vì muốn kiếm tiền trong tư thế độc lập, vì muốn khẳng định mình trong tư thế một người chủ của cộng đồng, của xã hội?

2) Cách kể chuyện có phù hợp với học trò lớp một?

Chúng ta cùng nhau đọc:

Một đêm, ngựa tía thắc mắc:

- Chị làm hùng hục như thế để làm gì?

Ngựa ô ngạc nhiên:

- Không làm thì ông chủ mắng.

Nghe ngựa tía thắc mắc, ngựa ô ngạc nhiên. Tôi đọc và hiểu ngựa ô ngạc nhiên vì thấy lý do dễ hiểu quá mà ngựa tía lại không hiểu!

Để hiểu được như thế phải có kiến thức và qua những nấc bậc tư duy. Các nấc bậc tư duy đó là: a) ngựa ô nghe và hiểu câu hỏi, b) ngựa ô biết ngựa tía có kiến thức về việc nếu không làm thì bị ông chủ mắng, c) do đó, ngựa ô ngạc nhiên tại sao ngựa tía đặt câu hỏi đó.  

Với người lớn, các nấc bậc này không phức tạp, vì kiến thức đó, cách lập luận đó đã được ghi chép trong não bộ. Với trẻ em lớp một, kiến thức của các em, những nấc bậc tư duy của các em có phù hợp với cách kể chuyện như vậy không?

Nếu chúng ta thay các chữ ngạc nhiên bằng, thí dụ, giải thích hay trả lời, thì có phù hợp với các em hơn không?

Một đêm, ngựa tía thắc mắc:

- Chị làm hùng hục như thế để làm gì?

Ngựa ô trả lời:

- Không làm thì ông chủ mắng.

Không thuộc lãnh vực tâm lý học giáo dục, ngôn ngữ học, tôi xin nêu câu hỏi để được học với các nhà chuyên môn.

Thảo Luận Về Vài Ý Kiến Bênh Vực Bài Tập Đọc Này

1) Ý kiến của B.S Trần Văn Phúc: Về sách Giáo Khoa Tiếng Việt lớp Một, ông Phúc cho rằng “Cá nhân tôi cho rằng đây là cuốn sách tốt!”.

Ông lập luận rằng là kho từ vựng của một học sinh rất có ích cho học sinh đó. Một người không đủ vốn từ vựng để tư duy thì “thiếu sáng tạo, không có khả năng phản biện đúng sai, cuộc sống thụ động và lười nhác”. Xin đồng ý với ông!

Từ lâu người ta đã thống kê về số từ vựng của người thuộc giới thành đạt trong xã hội với giới ít thành đạt hơn, và thấy giới thành đạt hơn có vốn từ vựng phong phú hơn. Rất nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy mối tương quan qua lại giữa năng lực quan sát, phân biện, đúc kết bài học kinh nghiệm với độ lớn của vốn từ vựng. Người có vốn từ vựng nhiều hơn cũng có năng lực trình bày ý kiến và thuyết phục hữu hiệu hơn.  

Tuy nhiên, chuyện HAI CON NGỰA lại không giúp vào việc bổ sung kho từ vựng vì các từ trong bài này giản dị, thông thường, đã có trong các bài tập đọc trong cùng quyển sách. Vấn đề của bài này là thông điệp giáo dục của bài là gì, và có được trình bày rõ ràng không, phù hợp với lứa tuổi không!

1) Ý kiến của GS-TS Nguyễn Minh Thuyết - Chủ biên SGK tiếng Việt lớp 1 của bộ Cánh diều: GS Nguyễn Minh Thuyết cho biết bài tập đọc này được viết lại (phỏng theo) truyện "Ngựa đực và ngựa cái" của Lev Tolstoy, và “một nhà văn lớn như Lev Tolstoy không bao giờ viết một truyện tầm phào hoặc phản giáo dục. Ý nghĩa của câu chuyện này là xui người khác làm bậy thì chính mình sẽ chịu hậu quả”.

Tolstoy là nhà văn rất lớn của Nga, ra đời cách nay gần hai trăm năm, những gì ông viết ra khi nước Nga còn chế độ nông nô chuyển sang tư bản. Muốn “phỏng” chuyện của ông, dù biết chuyện không “tầm phào hoặc phản giáo dục,” cần xem xét kỹ nó có phù hợp với thời nay, với mục đích giáo dục, với lứa tuổi học trò… Thời đại hôm nay là thời tự do, dân chủ khác hẳn thời nhà văn Lev Tolstoy sống là thời chính quyền đàn áp và ngu dân. Mục tiêu của nền giáo dục hiện nay là xây dựng môi trường đào tạo dân chủ, khai phóng nhằm đào tạo những công dân toàn cầu và tự do trong thời đại thế giới phẳng. Hình ảnh Hai Con Ngựa trong bài tập đọc nói trên đại diện cho hai nông dân cam chịu, vụn vặt, kèn cựa, cuộc đời chỉ suy nghĩ sao cho ít bị ông chủ bóc lột. Hình ảnh đó có phải là hình ảnh những nhà giáo dục Việt Nam mong muốn thấy nơi những công dân nước Việt hiện nay và sắp tới không?


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Thông điệp giáo dục gì trong bài tập đọc Hai Con Ngựa?

Chuyện Hai Con Ngựa trong Sách Giáo Khoa Tiếng Việt Lớp Một của nhóm Cánh Diều, mấy ngày nay nhận nhiều điều tiếng trên các trang Phây.
2

Phó thủ tướng họp với Bộ GD-ĐT để điều chỉnh nội dung SGK Tiếng Việt 1

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã chỉ đạo Bộ GD-ĐT nên tiếp thu, đưa bản thảo lên mạng để lấy ý kiến các chuyên gia để điều chỉnh nội dung SGK cho phù hợp.
3

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT muốn việc đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ ở Việt Nam dễ dàng hơn

Ngày 12.10, Bộ GD-ĐT đã tổ chức Tọa đàm góp ý dự thảo thông tư ban hành quy chế đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ tại các trường ĐH.

Thứ trưởng Bộ GD-ĐT muốn việc đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ ở Việt Nam dễ dàng hơn

Ngày 12.10, Bộ GD-ĐT đã tổ chức Tọa đàm góp ý dự thảo thông tư ban hành quy chế đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ tại các trường ĐH.

Phó thủ tướng họp với Bộ GD-ĐT để điều chỉnh nội dung SGK Tiếng Việt 1

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã chỉ đạo Bộ GD-ĐT nên tiếp thu, đưa bản thảo lên mạng để lấy ý kiến các chuyên gia để điều chỉnh nội dung SGK cho phù hợp.

Phụ huynh bức xúc với nội dung sách Tiếng Việt lớp 1

Sau hơn một tháng chương trình giáo dục phổ thông mới được đưa vào giảng dạy, một số bài học trong sách Tiếng Việt lớp 1 đã bị chỉ trích.

Cõng bạn - Tính đạo đức nhân bản của sự công bằng

Cậu học sinh cõng bạn đó, khi thi tuyển vào trường Y Hà Nội, đạt được số điểm 28,1. Cậu chỉ thiếu có 0.25 điểm để được đâu. 0.25 trên 28.1, nghĩa là 0.89%!

Clip: Kinh hoàng cảnh thí sinh và cha mẹ chen chúc, tranh nhau đăng ký học do trường “lật kèo” tuyển sinh

Vụ Đại học Thăng Long lật kèo xét tuyển bổ sung đại học đợt 2 một cách chóng mặt khiến nhiều phụ huynh và thí sinh bức xúc.

Bộ GD-ĐT ra tay vụ trường ĐH Thăng Long xét tuyển kiểu ưu tiên người nộp nhanh, xem nhẹ điểm số

Ngay sau khi Bộ GD-ĐT kết thúc phần mềm lọc ảo, các trường đưa ra điểm chuẩn thì trường ĐH Thăng Long (Hà Nội) lại đưa ra thông tin xét tuyển bổ sung nguyện vọng với điều kiện... ai nộp hồ sơ trước thì được ưu tiên.

Xét tuyển bổ sung: Điểm chuẩn không thấp hơn đợt 1

Ngày 6.10, Bộ GD-ĐT cho biết: Sau khi xét tuyển đợt 1 hoàn thành, các trường có thể bắt đầu triển khai xét tuyển đợt bổ sung từ sau ngày 10.10 đến hết năm 2020.

Vừa công bố điểm chuẩn, nhiều trường ĐH đã tuyển đủ chỉ tiêu

Chiều tối 5.10, thông tin từ Bộ GD-ĐT cho biết ngay sau khi các trường công bố điểm chuẩn thì đã có tới gần 200 trường ĐH thông báo đã tuyển đủ thí sinh, chiếm tới 67% số lượng các trường.

Chất Michelle - Bà Obama sắp xếp công việc thế nào khi vận động tranh cử cho chồng?

Sách - 20/10/2020 07:30
Bà Michelle Obama vừa đảm đương công việc của mình vừa tham gia vận động tranh cử cho chồng, đồng thời chăm lo con cái.

TP.HCM xử lý người đứng đầu cơ sở giáo dục nếu để xảy ra lạm thu

Thời sự - Tú Viên - 20/10/2020 07:15
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Dương Anh Đức vừa có ý kiến chỉ đạo về việc chấn chỉnh thực hiện nghiêm các khoản thu trong năm học 2020-2021.

Các vụ lở đất trên Mặt trăng diễn ra như thế nào?

Công nghệ - Long Hải - 19/10/2020 23:30
Lở đất có thể xuất hiện trên khắp Trái đất, bao gồm 7 lục địa và các đáy đại dương. Các chuyển động khối lượng lớn tương tự cũng được phát hiện ở các hành tinh đất đá trong hệ Mặt trời, trong đó có Mặt trăng.

Phó chủ tịch tỉnh Quảng Trị: 'Thật đau xót, khi không có phép màu nào xảy ra'

Thời sự - Quế Sơn - 19/10/2020 23:00
Khi chiến sĩ cuối cùng được lực lượng cứu hộ tìm thấy trong tình trạng đã tử vong, nhiều người đã không khỏi xúc động, bởi không có phép màu nào xảy ra đối với 22 chiến sĩ của Đoàn kinh tế - quốc phòng 337 gặp nạn.

Đã tìm thấy đủ 22 thi thể chiến sĩ thuộc Đoàn kinh tế - quốc phòng 337 trong niềm xót thương vô hạn

Thời sự - Quế Sơn - 19/10/2020 22:25
Tính đến 14 giờ 40 chiều 19.10, lực lượng cứu hộ đã tìm thấy đủ 22 thi thể trong vụ sạt lở đất tại Đoàn kinh tế - quốc phòng 337.

Bộ Y tế cấp 4,2 triệu viên sát khuẩn nước cho các tỉnh miền Trung bị bão lũ

Thời sự - Hồ Quang - 19/10/2020 22:00
Các tỉnh, thành miền Trung bị ảnh hưởng nặng nề của bão, lũ đã được Bộ Y tế quyết định cấp viên sát khuẩn nước để phục vụ công tác phòng, chống thiên tai.

Nhật Bản viện trợ cho Việt Nam khắc phục hậu quả bão, lũ

Thời sự - Hồ Quang - 19/10/2020 21:30
Trước tình hình bão, lũ liên tiếp xảy ra ở các tỉnh miền Trung của Việt Nam, Chính phủ Nhật Bản đã viện trợ 50 máy lọc nước, 250 tấm trải nhựa để giúp người dân tỉnh Thừa Thiên - Huế khắc phục hậu quả bão, lũ .

Chiều 19.10 thêm 6 ca mắc mới COVID-19 là người nhập cảnh

Thời sự - 19/10/2020 21:00
Chiều 19.10 có thêm 6 ca mắc mới COVID-19, trong đó có 1 chuyên gia người Pháp và 5 người nhập cảnh từ Nga được cách ly ngay. Việt Nam hiện có 1.140 bệnh nhân.

21 năm mắc bệnh máu khó đông, chàng trai ước mơ được đi lại trên đôi chân

Sức khỏe - Hồ Quang - 19/10/2020 20:30
Đôi chân teo tóp, bị liệt hoàn toàn, chàng trai trẻ mắc phải căn bệnh máu khó đông đã 21 năm trôi qua. Giờ đây bệnh nhân gần như bất lực với số phận của mình...

Hàng ngàn héc-ta lúa bị đổ ngã do mưa kéo dài

Thời sự - Vũ Phong - 19/10/2020 20:00
Do ảnh hưởng của đợt mưa kéo dài hàng chục ngày qua, hàng ngàn héc-ta lúa của nông dân ở Sóc Trăng bị đổ sập, gây thiệt hại khá nặng nề.

Người thừa kế Samsung đến Việt Nam hôm nay để mở rộng kinh doanh

Thời sự - Nhân Hoàng - 19/10/2020 19:30
Phó chủ tịch Samsung Electronics Lee Jae-yong, người đứng đầu trên thực tế của tập đoàn hàng đầu Hàn Quốc, hôm 19.10 đã khởi hành đến Việt Nam khi tìm kiếm thêm cơ hội kinh doanh trong bối cảnh đại dịch COVID-19.

New York ngăn chặn đám cưới vì sợ ‘siêu lây nhiễm’ giữa dịch COVID-19

Giải trí - Đan Thuỳ - 19/10/2020 19:00
Các nhà chức trách bang New York (Mỹ) đã huỷ một đám cưới Do Thái dự kiến có tới 10.000 khách mời ở Brooklyn.

9 cuốn sách hay được viết bởi các tỷ phú tự thân nổi tiếng thế giới

Sách - 19/10/2020 18:30
Để có một buổi tối trò chuyện với Bill Gates hay Oprah Winfrey là rất khó, nhưng bạn vẫn có thể tham khảo những lời khuyên hữu ích thông qua những cuốn sách do chính các tỷ phú tự thân này viết.

Mưa lũ miền Trung, Hà Nội khan hiếm áo phao

Thời sự - 19/10/2020 17:30
Nhiều đại lý bán áo phao tại Hà Nội cho biết đã hết hàng, dù trả giá cao cũng không còn hàng để bán.

Nhân viên ngoại giao Trung Quốc và Đài Loan ẩu đả tại Fiji

Thế giới - Cẩm Bình - 19/10/2020 17:00
Cơ quan ngoại giao Đài Loan ngày 19.10 cho biết một nhân viên của họ tại Fiji đã phải nhập viện sau khi có hai người từ Đại sứ quán Trung Quốc đòi xông vào một buổi tiệc mừng ngày Song thập đầu tháng qua.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 20/10/2020