Những sự kiện khoa học vũ trụ nổi bật trong năm 2020

Long Hải19/12/2020 17:30
Những sự kiện khoa học vũ trụ nổi bật trong năm 2020

Năm 2020 sẽ được ghi nhớ là một năm đầy khó khăn với những thiên tai, đại dịch ngoài tầm kiểm soát. Tuy nhiên, ngay cả trong thời kỳ đen tối này, các nhà khoa học đã có những phát hiện đáng kinh ngạc về vũ trụ của chúng ta.

Dưới đây là những sự kiện nổi bật trong lĩnh vực khoa học vũ trụ năm 2020.

Sao Betelgeuse giảm sáng bất thường

Betelgeuse đã mờ đi trong năm nay khi đại dịch lan rộng và cháy rừng hoành hành khắp Australia. Ngôi sao này đã rơi khỏi top 20 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời đêm vào tháng 1 năm nay. Ở mức cực tiểu, nó chỉ bằng 37% độ sáng bình thường.

Vào cuối tháng 2, ngôi sao này bắt đầu dần sáng trở lại. Chưa rõ lý do của sự giảm độ sáng này nhưng có giả thuyết cho rằng vết đen sao khổng lồ đã gây ra hiện tượng này. Các nhà khoa học hy vọng các quan sát trong tương lai sẽ cung cấp thêm những bằng chứng rõ ràng.

giam-sang.jpg
Chưa rõ lý do của sự giảm độ sáng này nhưng có giả thuyết cho rằng vết đen sao khổng lồ đã gây ra hiện tượng này

Bụi sao cổ đại trên Trái đất “già” hơn Mặt trời

Các thiên thạch là mảnh vỡ của tiểu hành tinh hình thành vào thời kỳ đầu của hệ Mặt trời cách đây gần 5 tỉ năm. Hầu hết chúng vẫn không bị thay đổi kể từ đó, lưu giữ một phần vật chất hiện diện thời sơ khai khi Mặt trời và các hành tinh mới hình thành.

Cách đây 50 năm, một thiên thạch đã va vào Trái đất và rơi xuống Australia, mang theo một mẫu vật chất hiếm có từ vũ trụ. Một phân tích trong năm nay về thiên thạch đã tiết lộ rằng bụi sao bên trong nó được hình thành cách đây 5-7 tỉ năm. Điều đó khiến thiên thạch này và bụi sao của nó là vật chất rắn cổ xưa nhất từng được phát hiện trên Trái đất.

bui-sao.jpg
Thiên thạch này và bụi sao của nó là vật chất rắn cổ xưa nhất từng được phát hiện trên Trái đất

Phát hiện nước trên Mặt trăng

Các nhà nghiên cứu NASA cuối cùng đã xác nhận sự hiện diện của nước trong đất Mặt trăng. Mặc dù bằng chứng đã được đưa ra trong nhiều năm trước nhưng họ chỉ có thể khẳng định chắc chắn điều này hồi tháng 10 năm nay.

Những phân tử nước đã được tìm thấy ở miệng núi lửa Clavius rất lớn ở bán cầu phía nam của Mặt trăng. Nghiên cứu của NASA cho thấy nguyên tố hóa học có vai trò thiết yếu với sự sống này có thể được phân bổ khắp nơi chứ không chỉ ở phần băng tuyết đã được phát hiện trước đây trong các khu vực tối và lạnh của Mặt trăng.

mieng-ho.jpg
Miệng hố Clavius trên bề mặt Mặt trăng - Ảnh: NASA

Siêu tân tinh sáng nhất vũ trụ

Vụ nổ của một ngôi sao khổng lồ mang tên SN2016aps xảy ra ở thiên hà cách Trái đất khoảng 3,6 tỉ năm ánh sáng là siêu tân tinh sáng nhất từng được quan sát từ trước tới nay. Khối lượng của siêu tân tinh cũng rất lớn, gấp khoảng 50-100 lần Mặt trời.

Theo các nhà thiên văn học, SN2016aps là sự kiện siêu tân tinh sáng nhất, tỏa ra năng lượng mạnh mẽ nhất và bao trùm khoảng không gian lớn nhất của vũ trụ mà con người từng quan sát được.

sieu-tan-tanh.jpg
Hình ảnh mô phỏng siêu tân tinh SN2016aps - Ảnh: CNN

Vụ va chạm hố đen lớn nhất từng được phát hiện

Hai hố đen khổng lồ nặng gấp 85 và 66 lần Mặt trời đã đâm vào nhau và tạo thành hố đen mới (khối lượng lớn gấp 142 lần Mặt trời). Tín hiệu sóng hấp dẫn GW190521 từ vụ va chạm truyền tới hai máy dò của Đài quan trắc sóng hấp dẫn bằng giao thoa kế laser LIGO (Mỹ) và Virgo (Italy) vào ngày 21.5.2019 sau khi truyền qua không gian trong 7 tỉ năm.

Chấn động làm rung chuyển khu vực không gian xung quanh Trái đất chỉ trong 0,1 giây. Tuy nhiên, thông qua phân tích hình dạng sóng, các nhà nghiên cứu có thể xác định loại hố đen gây ra sự kiện và độ lớn của chúng.

ho-den.jpg
Hình ảnh mô phỏng vụ va chạm của hai hố đen - Ảnh: Space

Vụ nổ lớn nhất vũ trụ kể từ sau Big Bang

Ngày 28.2, các nhà khoa học Australia đã phát hiện ra một vụ nổ lớn nhất trong vũ trụ kể từ sau Big Bang, với năng lượng tỏa ra lớn gấp 5 lần so với kỷ lục được xác lập trước đó.

Vụ nổ xảy ra trong cụm thiên hà Ophiuchus cách Trái đất khoảng 390 triệu năm ánh sáng. Các nhà nghiên cứu hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân vụ nổ, song quan sát thấy rằng nó đã tạo ra lổ hổng lớn trong chùm plasma, hay lượng khí siêu nóng bao quanh hố đen.

vu-no.jpg
Vụ nổ có năng lượng tỏa ra lớn gấp 5 lần so với kỷ lục được xác lập trước đó

Phát hiện sóng vô tuyến bí ẩn trong dải Ngân hà

Ngày 28.4, các đài quan sát vô tuyến trên khắp thế giới đã có cơ hội ghi lại được sự phát xạ sóng vô tuyến diễn ra tại một ngôi sao chết trong dải Ngân hà mang tên SGR 1935+2154 - cách Trái đất 30.000 năm ánh sáng. Đây cũng là chớp sóng vô tuyến (FRB) sáng nhất đo được từ sao từ cho tới nay.

Các nhà khoa học đã đưa ra rất nhiều giả thuyết về sự hình thành FRB, từ dao động của các siêu tân tinh cho đến những tín hiệu của người ngoài hành tinh. Tuy vậy, khả năng lớn nhất là các FRB xuất hiện từ các ngôi sao có xung từ trường cực mạnh.

song-vo-tuyen.jpg
Giả thuyết được tin cậy nhất về FRB là từ các vụ nổ của một ngôi sao khổng lồ - Ảnh: Beijing Planetarium

Dấu hiệu của sự sống trong khí quyển sao Kim

Ngày 14.9, một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế do giáo sư Jane Greaves ở Đại học Cardiff (Anh) dẫn đầu cho biết, họ đã phát hiện ra khí phosphine trong những đám mây của sao Kim. Điều này cho thấy các vi sinh vật có thể tồn tại trên hành tinh này và là một dấu hiệu về khả năng có sự sống bên ngoài Trái đất.

Theo các nhà khoa học, phosphine cũng là một phân tử được tạo ra trên Trái đất bởi các vi khuẩn phát triển trong môi trường không có oxy. Các phân tử phosphine (PH3), bao gồm các nguyên tử hydro và phốt pho, được phát hiện đầu tiên trên sao Kim bằng Kính viễn vọng James Clerk Maxwell (JCMT), đặt gần đỉnh Mauna Kea ở Hawaii.

su-song.jpg
Các nhà khoa học đã phát hiện ra khí phosphine trong những đám mây của sao Kim

Phát hiện cụm hồ rộng 75.000 km2 ẩn dưới sao Hỏa

Dấu tích một hồ nước mặn lớn dưới lớp băng ở cực nam sao Hỏa đã được phát hiện vào năm 2018. Trong năm nay, các nhà nghiên cứu sử dụng dữ liệu radar từ tàu vũ trụ Mars Express của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) giúp khẳng định thêm về sự tồn tại của hồ nước này, đồng thời tìm thấy ba hồ nước khác ở cùng khu vực.

Nhóm nghiên cứu phát hiện một số vùng có tính phản xạ cao, cho thấy các hồ nước lỏng ẩn dưới lớp băng dày hơn một km ở cực nam sao Hỏa. Cụm hồ có diện tích hơn 75.000 km2, xấp xỉ 1/5 nước Đức. Hồ lớn nhất ở trung tâm rộng khoảng 30 km và được ba hồ nhỏ bao quanh, mỗi hồ rộng vài km.

cum-ho.jpg
Cụm hồ có diện tích hơn 75.000 km2, xấp xỉ 1/5 nước Đức

Năm của việc thu thập mẫu vật ngoài hành tinh

Ngày 5.12, tàu thăm dò Hayabusa2 của Nhật Bản đã hạ cánh ở một vùng hẻo lánh ở Australia. Cơ quan Thám hiểm Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) đã xác nhận sự hiện diện của một “lượng lớn” mẫu đất từ tiểu hành tinh Ryugu - cách Trái đất hơn 300 triệu km, trong khoang chứa. Trong khi đó, sứ mệnh OSIRIS-REx của NASA lấy mẫu vật trên tiểu hành tinh Bennu vào tháng 10 và dự kiến ​​trở về Trái đất vào tháng 9.2023.

Gần đây nhất là vào ngày 17.12, khoang tàu vũ trụ chứa mẫu đất và sỏi Mặt trăng đã hạ cánh xuống Nội Mông, đưa Trung Quốc trở thành nước thứ ba mang mẫu vật Mặt trăng về Trái đất. Hai nước trước đó là Liên Xô và Mỹ. 6 nhiệm vụ Apollo từ năm 1969 đến 1972 đã thu thập tổng cộng 382 kg mẫu đất đá Mặt trăng.

tau-vu-tru.jpg
Khoang tàu vũ trụ Hằng Nga 5 trở về Trái đất tại khu Nội Mông - Ảnh: Reuters

Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Tham vọng của nhà sản xuất robot nói ‘hủy diệt loài người’ và mặc áo dài trả lời phỏng vấn ở Việt Nam

Những người máy xã hội như tôi có thể chăm sóc người bệnh hoặc người già. Tôi có thể giúp giao tiếp, đưa ra liệu pháp và cung cấp sự kích thích xã hội, ngay cả trong những tình huống khó khăn", Sophia nói khi thực hiện chuyến tham quan phòng thí nghiệm của mình ở Hồng Kông.
2

2020: Năm bùng nổ của SpaceX với những sứ mệnh quan trọng

Công ty vũ trụ SpaceX của tỉ phú Elon Musk cứ trung bình hai tuần lại phóng thành công một nhiệm vụ không gian trong năm 2020.
3

Sửng sốt trước sức mạnh của những... chú kiến

Bộ ảnh chụp những chú kiến vàng tha mồi về tổ khiến người xem sửng sốt bởi sức mạnh đáng nể của những chú kiến bé tí xíu.
4

Đười ươi già nhất thế giới qua đời ở tuổi 61

Vườn thú Oregon (Mỹ) đang tiếc thương trước sự ra đi của Inji, con đười ươi lâu đời nhất thế giới.
5

'Bí mật tiên tri' vĩ đại của Einstein: Mất hơn 100 năm hậu thế mới phát hiện ra điều kinh ngạc

Nhân loại đã thay đổi cái nhìn về vũ trụ một cách đáng kinh ngạc như thế nào?

Canada hợp tác với NASA đưa phi hành gia lên Mặt trăng

Cơ quan Vũ trụ Canada (CSA) đã ký một thỏa thuận lịch sử với NASA xác nhận sự tham gia của nước này trong sứ mệnh Mặt trăng Artemis.

Tạo ra điện từ nước thải liệu có khả thi?

Các nhà khoa học đang phát triển công nghệ mới có thể giúp sản xuất điện thông qua nước thải.

Lượng khí thải CO2 toàn cầu giảm kỷ lục trong năm 2020

Lượng khí thải carbon trên thế giới đã giảm kỷ lục 7% trong năm 2020 khi các quốc gia áp dụng biện pháp đóng cửa và hạn chế đi lại trong đại dịch COVID-19.

‘Phát triển nền tảng số - giải pháp đột phá thúc đẩy chuyển đổi số hiệu quả’

Theo Thứ trưởng Bộ TT-TT Nguyễn Huy Dũng, phát triển nền tảng số là giải pháp đột phá để thúc đẩy chuyển đổi số nhanh hơn, giảm chi phí, tăng hiệu quả.

Phát hiện tuyến đường 'siêu cao tốc' du hành xuyên Hệ Mặt Trời

Các nhà thiên văn học mới đây đã phát hiện một tuyến đường siêu tốc di chuyển qua hệ Mặt trời có thể giúp tăng tốc độ du hành vũ trụ trong tương lai.

Xem mưa sao băng đẹp và kỳ lạ nhất năm đêm nay ở Việt Nam

Tối 13.12 đến rạng sáng mai, người yêu thiên văn ở Việt Nam có thể quan sát mưa sao băng Geminids lớn nhất năm. Đây là thời điểm đạt cực đại của trận mưa sao băng đã xuất hiện từ đầu tháng 12.

Indonesia mời Elon Musk đến xây bãi phóng tên lửa

Indonesia đã mời SpaceX đánh giá khả năng xây dựng một bãi phóng tên lửa ở nước này.

Virgin Galactic hủy bỏ chuyến bay vũ trụ đầu tiên từ Spaceport America

Tàu du lịch không gian SpaceShipTwo của Virgin Galactic và hai phi công đã hạ cánh an toàn sau khi chuyến bay thử bị hủy bỏ.

Tiêm silicon Thái 'xách tay', nhiều người trong xóm bị biến chứng

Sức khỏe - Hồ Quang - 25/01/2021 23:30
Mua được hàng silicon Thái “xách tay”, nhiều người trong xóm thi nhau tiêm làm đẹp. Có người tiêm từ 1 đến 2 lít silicon lỏng vào cơ thể, không ít người bị biến chứng, cá biệt có người bị silicon tràn phổi gây tử vong…

Mỹ trở lại tham gia hội nghị thượng đỉnh chống lại biến đổi khí hậu

Thời sự - Hoàng Phương - 25/01/2021 23:00
Mỹ quyết định tham gia trở lại hội nghị thượng đỉnh chống lại biến đổi khí hậu được tổ chức bởi Hà Lan

Huawei bác tin phải bán 2 thương hiệu smartphone cao cấp vì sợ chính quyền Biden không thay đổi

Điện thoại - Nhân Hoàng - 25/01/2021 22:30
Huawei đang đàm phán giai đoạn đầu để bán thương hiệu smartphone cao cấp P và Mate, hai người có kiến ​​thức trực tiếp về vấn đề này nói với Reuters.

Cần Thơ: Người trồng hoa tết tính chuyện bán online để chống dịch COVID-19

Kinh doanh - Kim Cương - 25/01/2021 22:00
Trong mùa dịch COVID-19, việc tiêu thụ hoa tết của làng hoa Phó Thọ - Bà Bộ ít nhiều bị ảnh hưởng. Ngoài việc giảm sản lượng hoa, người trồng hoa còn tính chuyện bán online để an toàn trong mùa dịch.

Thiếu nữ đón Xuân hoài cổ giữa Sài Gòn

Giới trẻ - 25/01/2021 21:30
Tết tới gần, bạn trẻ khoe hình chào Xuân bên những khu phố tràn ngập sắc hoa đào, hoa mai, bánh chưng, câu đối đỏ…

Nhiều phát hiện quan trọng tại công trình kiến trúc Thành Nhà Hồ bằng đá độc nhất vô nhị

Văn hóa - 25/01/2021 21:00
Kết quả cuộc khai quật năm 2020 đã góp phần tìm hiểu kiến trúc Thành Nhà Hồ qua các thời kỳ lịch sử. Đồng thời có thêm tư liệu mới để phục vụ nghiên cứu, khôi phục dấu tích kiến trúc đặc biệt này.

Lâm Vlog: "Giải thưởng WeChoice có giá trị tinh thần rất lớn, nó như một món quà fans tặng mình"

Giải trí - 25/01/2021 20:30
Lâm Vlog chia sẻ có thể đầu tư 30-40 triệu cho 1 video nhưng vẫn xuất hiện rất giản dị ở WeChoice vì đó là phong cách riêng của anh.

Chính quyền Biden điều tàu sân bay vào Biển Đông, Trung Quốc nói 'không tốt cho hòa bình'

Thế giới - Nhân Hoàng - 25/01/2021 20:00
Hôm 25.1, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Mỹ thường cử tàu, máy bay vào Biển Đông để “uốn nắn cơ bắp” và điều này không tốt cho hòa bình, sau khi một nhóm tác chiến tàu sân bay USS Theodore Roosevelt tiến vào đây.

Mỹ sẽ theo chính sách ngoại giao thời kỳ Napoleon để đối phó Trung Quốc

Thế giới - Anh Tú (theo BI) - 25/01/2021 19:30
Trong một bài viết gần đây trên tạp chí Ngoại giao, Campbell đã so sánh việc đối phó với sự trỗi dậy của Trung Quốc với nhiệm vụ duy trì hòa bình giữa các cường quốc ở châu Âu trong và sau thời kỳ Napoléon.

Căng thẳng Mỹ - Trung tiếp tục leo thang về vấn đề Đài Loan

Thế giới - Hoàng Vũ (theo Nikkei) - 25/01/2021 19:00
Quan hệ Mỹ - Trung có khởi đầu khá khó khăn trong nhiệm kỳ của ông Joe Biden, khi căng thẳng về Đài Loan đạt mức cao chưa đầy một tuần sau khi tổng thống Mỹ nhậm chức.

Bến Tre: Kỳ công tạo hình bưởi hoa mai Tài Lộc

Kinh doanh - Thanh Nguyên - 25/01/2021 18:30
Để có những trái bưởi da căng láng với hình thù 5 cánh hoa hoa mai bắt mắt, người thanh niên ở Bến Tre đã tốn không ít công sức.

Xung đột thương mại Trung - Úc cho thấy Trung Quốc sợ bóng ma Chiến tranh Nha phiến

Thế giới - theo Neil Newman/SCMP - 25/01/2021 18:00
Cuộc xung đột thương mại Úc – Trung có khởi nguồn từ nỗi lo từ nền kinh tế của Bắc Kinh chứ không phải vì Trung Quốc giận dữ việc Úc đòi điều tra coronavirus

Ngô Thanh Vân: "Số tiền đầu tư Trạng Tí chưa dừng lại ở con số 43 tỷ"

Điện ảnh - Băng Châu - 25/01/2021 17:30
Ngô Thanh Vân tiết lộ, số tiền đầu tư cho phim trong 3 năm qua là 43 tỷ đồng - kinh phí khá lớn so với một phim thiếu nhi. Cô cho biết thêm, con số vẫn chưa dừng lại do phim đang được làm hậu kỳ.

Facebook trả lời trước sự cố hàng loạt người dùng bị đăng xuất tài khoản

Công nghệ - 25/01/2021 17:00
Như vậy, người dùng có thể không cần lo lắng rằng tài khoản của họ bị hacker tấn công.

'Thái tử Samsung' - Doanh nhân quyền lực nhất Hàn Quốc không kháng cáo, chấp nhận đi tù 2 năm rưỡi

Giới trẻ - Nhân Hoàng - 25/01/2021 16:30
Người thừa kế của Samsung, Lee Jae-yong sẽ không kháng cáo phán quyết của tòa phúc thẩm tuần trước kết án ông 2 năm rưỡi tù giam trong phiên xét xử lại vụ án hối lộ cấp cao.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 26/01/2021