Mạn đàm về chuyện trường chuyên hay trường không chuyên

04/07/2020 16:00
Mạn đàm về chuyện trường chuyên hay trường không chuyên

Mấy ngày nay, dư luận rất quan tâm ý kiến về việc xóa bỏ trường chuyên và nên cho con em mình học trường chuyên hay trường không chuyên. Vấn đề này đặt ra đúng thời điểm hàng triệu học sinh đang chuẩn bị bước vào kỳ thi tuyển cam go, nên “sức nóng” càng lớn.

      Trường chuyên Thủ Khoa Nghĩa ở TP.Châu Đốc, An Giang - Ảnh: Trương Chí Hùng  

Thiết nghĩ, là 1 người có công tác trong lĩnh vực giáo dục, tôi nghĩ cũng cần có vài ý kiến trao đổi, xem như rộng đường dư luận cho phụ huynh và học sinh tham khảo, trước khi ra quyết định chọn kiểu trường nào, một quyết định ít nhiều có ảnh hưởng đến tương lai của các em học sinh.

Trước hết, tất cả chúng ta hầu như ai cũng đều thừa nhận rằng, trong lịch sử giáo dục nước nhà, hệ thống các trường chuyên đã có những đóng góp to lớn. Nhiều thế hệ học sinh được học tập ở các trường chuyên hiện nay đã thành đạt, trở thành lực lượng trí thức tiêu biểu, góp phần đưa đất nước phát triển, hội nhập.

Một đoạn trong bài viết Văn của 1 em học sinh lớp 9 ở Long Xuyên, tỉnh An Giang - Ảnh: Trương Chí Hùng

Song, trong thời gian gần đây, việc quản trị và vận hành các trường chuyên cũng đã bắt đầu xuất hiện những bất cập. Các ý kiến đóng góp của dư luận không hẳn là muốn xóa bỏ trường chuyên, chẳng qua là muốn chúng ta nhìn nhận lại một cách toàn diện, từ đó có sự điều chỉnh kịp thời nhằm khắc phục những yếu kém cục bộ, phát huy thế mạnh đã có, để tiếp tục khẳng định giá trị của trường chuyên trong thời đại mới.

Hồi học phổ thông, tôi không được học trường chuyên, chỉ học 1 ngôi trường cấp 3 bình thường ở huyện. Bởi vậy, khi lên thành phố học đại học, được tiếp xúc với mấy bạn xuất thân từ trường chuyên, tôi thấy cũng hơi mặc cảm, vì sợ mình thua kém bạn bè. Các bạn học trường chuyên thỉnh thoảng cũng có kể rằng thời phổ thông được học những kiến thức mà các trường đại trà không được học, được nhận những khoản ưu đãi mà chỉ “dân chuyên” mới có.

Nghe các bạn kể vậy, tôi cũng kể là tôi chỉ học chương trình bình thường, mỗi ngày học 1 buổi, còn 1 buổi chúng tôi đi cắt lúa, đi tát cá, đi cắm câu. Những khi rảnh rỗi thì cả lớp rủ nhau đi tắm đồng, bẻ cà na hay nấu chè ăn. Tôi không được học chương trình gì đặc biệt nhưng chúng tôi có nhiều thời gian để chơi đùa, để làm việc tiếp gia đình. Kiến thức tôi lĩnh hội được từ thầy cô cũng rất phong phú, bằng chứng là tôi cũng thi đậu được vào đại học như các bạn trường chuyên.

Khi nghe tôi kể như thế, nhiều bạn trường chuyên bảo tôi may mắn vì có tuổi thơ sinh động, còn các bạn thì chủ yếu phải “cày” trong các lò luyện thi và các chương trình học nâng cao, học vượt. Nghe bạn nói chuyện học vượt, tôi mới chực nhớ ra, là năm lớp 12 khi tôi đi thi học sinh giỏi cấp tỉnh, có 1 bạn ngồi bàn phía trên tôi, mặc áo trường chuyên đàng hoàng. Tôi hỏi bạn học lớp 12 chuyên Văn phải không (vì tôi có quen 1 bạn lớp 12 chuyên Văn nên hỏi thử). Bạn trả lời là chỉ mới học lớp 11 chuyên Văn thôi.

Tôi chưng hửng, bảo học sinh lớp 11 sao đi thi học sinh giỏi cấp tỉnh được, vì kỳ thi này giới hạn chương trình là từ lớp 10 đến lớp 12 luôn mà. Bạn nói tỉnh bơ, là học sinh trường chuyên chỉ học đến nửa năm lớp 11 là học xong chương trình phổ thông luôn, thậm chí còn học kỳ nữa. Bạn cũng học xong chương trình lớp 12 lâu rồi.

Hóa ra, học sinh trường chuyên được gia tăng “năng suất học tập”, phải học gấp đôi học sinh các trường thông thường. Không biết có nghiên cứu nào cho thấy điều này là phi khoa học hay không, nhưng nếu bắt tôi học như thế, tôi sẽ không kham nổi vì “quá tải”. Sau này, thằng cháu tôi cũng mê trường chuyên nên thi vào. Tôi để ý thấy, ngày nào cháu cũng đi học sớm và về muộn. Khi đi thì mặt mày bơ phờ vì ngủ không đủ giấc, tối về thì cũng tỏ ra rất mệt mỏi vì học cả một ngày dài.

Tôi hỏi chương trình thế nào mà cháu học cực dữ vậy. Cháu nói học như vậy còn chưa bằng các bạn, vì cháu không có trong đội thi học sinh giỏi, chớ các bạn trong đội học sinh giỏi thì học vất vả hơn nhiều. Cháu tôi còn nói, nhiều bạn theo đội tuyển học sinh giỏi phải luyện thi vất vả quá nên chịu không nổi, đã phải xin bỏ đội. Có bạn xin không được thì chủ động làm bài thi kém ở vòng thi cấp trường hay tỉnh, để khỏi phải thi cấp quốc gia, khỏi thi Olympic.

Cơ sở vật chất của trường chuyên được trang bị tốt hơn - Ảnh: Trương Chí Hùng

Tôi cũng là người đi dạy học, nhưng nhìn cháu mình học hành như thế thì xót quá. Nghĩ bụng, không biết những kiến thức cháu học mai này có giúp cháu thi đỗ vào 1 trường đại học danh giá hay không, hoặc có giúp cho cuộc sống cháu tốt hơn hay không, nhưng thấy cháu cứ “cày” hết lớp này đến lớp khác, nhìn cháu về nằm ngủ mê mệt mỗi đêm như vậy, thấy tội quá trời.

Tôi không biết tình hình dạy và học các môn khác như thế nào, riêng môn Ngữ văn thì tôi có dạy cho các em học sinh cấp 2, có ôn luyện cho các em để các em thi vào trường chuyên. Có điều, tôi thấy lạ là nhiều em hồi cấp 2 viết văn tốt lắm, vừa có ý tứ vừa bay bổng giàu cảm xúc. Sau này, các em đó học trường chuyên, đến năm lớp 12 xin vào học lớp tôi để luyện thi đại học, thì tôi đọc văn các em thấy cũng đủ ý tứ nhưng rất thiếu cảm xúc, không còn dạt dào chất văn.

Hỏi mãi, các em mới rụt rè bảo, giáo viên của các em yêu cầu viết phải đúng khuôn mẫu, phải đưa bằng được ý này ý nọ vào bài, nếu không là mất điểm. Giáo viên còn yêu cầu các em phải có những “chiêu trò” để bài văn đạt điểm cao. Tôi nghe các em kể như thế thì buồn lắm. Những điều tôi dạy các em về việc tư duy sáng tạo, suy nghĩ độc đáo và thoát ly văn mẫu giờ đây vì các kỳ thi của trường chuyên lớp chọn mà các em hầu như không còn giữ được nữa.

Có thể, bài làm của các em sẽ đạt điểm cao trong các kỳ thi, nhưng đó không phải là cảm xúc thật của các em. Các em có thể đạt giải trong một kỳ thi chọn học sinh giỏi, kỳ thi Olympic, nhưng các em khó có thể yêu văn chương được.

Từ những câu chuyện đó, tôi nghĩ rằng, 1 ngôi trường dù chuyên hay không chuyên gì, chúng ta cũng nên nghĩ đến chuyện giáo dục học sinh một cách toàn diện trên tinh thần khai phóng. Sự sáng tạo của học sinh ở tuổi đến trường sẽ là nền tảng bước đầu cho những phát kiến có giá trị trong tương lai. Nếu chúng ta mãi gò ép học sinh vào một kiểu tư duy khuôn khổ, những chiêu trò thực dụng để đạt giải trong các kỳ thi, để lập thành tích, thì đó là một kiểu giáo dục rất đáng lo ngại. Tư duy thực dụng ấy biết đâu sẽ theo các em trong cuộc đời, và tạo ra sự méo mó về tính cách.

Dân gian có câu nói vui, nhưng nghĩ lại thấy cũng thấm thía: “Học mà không chơi đánh rơi tuổi trẻ/ chơi mà không học bán rẻ tương lai”. Câu ấy là nói về việc dung hòa giữa chuyện “học” và chuyện “chơi”, hay suy rộng ra là giữa giáo dục tri thức và các hoạt động ngoại khóa, các chương trình dã ngoại thực tế hoặc chí ít là cho học sinh còn thời gian để các em có thể nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng.

Chúng ta thấy, nhiều trường chuyên bây giờ đang quá đặt nặng vấn đề “học” mà chưa chú trọng chuyện cho học sinh “chơi”. Các em phải chạy đua với chuyện học vượt, học nâng cao, phải chạy theo các kỳ thi, chạy theo điểm số mà ít các hoạt động trải nghiệm. Dần dà, các em trở thành những người có kiến thức hàn lâm nhưng lại thiếu những kiến thức cơ bản của thực tế; các em có thể học rất giỏi nhưng thể trạng không được tốt, thị lực giảm sút...

Một góc Trường chuyên Thủ Khoa Nghĩa ở TP.Châu Đốc, An Giang - Ảnh: Trương Chí Hùng

Cuối cùng, tôi vẫn mong chúng ta nghĩ đến một điều, rằng chuyện học tập để có tri thức thì ngày nay đã thuận lợi hơn nhiều so với trước kia. Nghĩa là, nếu ai thực sự muốn học thì có nhiều cách thức để học, để có kiến thức cho bản thân. Hơn nữa, bậc học phổ thông chưa phải là bậc học đào tạo những kiến thức hàn lâm chuyên ngành, nó chỉ nên phát hiện và định hướng cho người học thôi.

Muốn dạy và học chuyên sâu thì nên để các bậc học cao hơn đảm trách, như bậc đại học và sau đại học chẳng hạn. Chúng ta đừng quá nôn nóng đào tạo chuyên sâu nâng cao ở bậc học phổ thông, mà cướp mất đất quãng thời gian rất đẹp của tuổi học trò. Tuổi ấy, các em nên được học và chơi, được sống đúng như cái “tuổi ăn tuổi lớn”. Sau này thiếu kiến thức thì học bổ sung được, chớ mất đi tuổi thơ rồi thì chẳng bao giờ tìm lại được nữa đâu.

Trương Chí Hùng


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Trà Vinh: Được giới thiệu bầu, nhưng con trai Bí thư Tỉnh ủy vẫn rớt

Trong 21 người được giới thiệu vào Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Trà Vinh nhiệm kỳ 2020-2025 có 4 người thân của ông Trần Trí Dũng, Bí thư Tỉnh ủy Trà Vinh. Và bất ngờ khi con trai ông Dũng đã... rớt.
2

Thêm 16 ca mắc mới và một bệnh nhân thứ 832 nhiễm COVID-19 bị tử vong

Chiều 11.8, Bộ Y tế thông tin có thêm 16 ca mắc mới COVID-19 (nâng tổng số người bị nhiễm lên số 863 ca bệnh) và 1 ca nhiễm COVID-19 tử vong là bệnh nhân thứ 832.
3

Hà Nội: Phong tỏa chung cư có bệnh nhân 785, xác định 57 F1, 106 F2

Hà Nội đã tiến hành phong tỏa Chung cư Tân Việt (huyện Hoài Đức) nơi "bệnh nhân 785" cư trú ngay tối 7.8. Chung cư này có khoảng 500 căn hộ và 1.300 dân.
4

Trà Vinh: Nếu bầu Bí thư Tỉnh đoàn làm Bí thư huyện sẽ rớt, nên chỉ định!

Tỉnh ủy Trà Vinh cho rằng nếu điều động bà Huỳnh Thị Hằng Nga (SN 1982, Tỉnh ủy viên, Bí thư Tỉnh đoàn) trước đại hội 1-2 tháng hoặc gần hơn thì không thể trúng cử Bí thư H.Càng Long nên phải chỉ định ngay đại hội.
5

Tỉnh ủy Trà Vinh lý giải chuyện con trai Bí thư Tỉnh ủy không đắc cử

Như Một Thế Giới đã thông tin, ngày 11.8 một số cơ quan tỉnh Trà Vinh nhận được công văn số 996-CV/TU do ông Kim Ngọc Thái, Phó bí thư Tỉnh ủy ký, về tình hình có liên quan đến các bài viết trên một số báo mạng về việc chỉ định Bí thư H.Càng Long ngay tại đại hội và chuyện về con trai của Bí thư Tỉnh ủy.

Bắc Bộ mưa lớn, nhiều nơi trên cả nước có thể xảy ra giông lốc, mưa đá

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hôm nay 4.7 và những ngày tới, vùng núi Bắc Bộ mưa lớn; nhiều vùng trên cả nước có thể xảy ra giông lốc, gió giật, sét, mưa đá...

Đã 79 ngày qua, Việt Nam không có thêm ca lây nhiễm COVID-19 mới nào

Tính đến 6 giờ ngày 4.7, Việt Nam không ghi nhận ca mắc mới COVID-19 trong 12 giờ qua, tổng số mắc giữ nguyên 355 ca; hiện còn 15 ca đang điều trị.

Anh mở cửa du lịch với Việt Nam, vẫn hạn chế với Mỹ, Trung Quốc, Thái Lan...

Hôm qua, ngày 3.7, chính phủ Anh cho biết sẽ mở cửa du lịch đi và đến từ 59 quốc gia bằng cách dỡ bỏ các yêu cầu kiểm dịch. Việt Nam là nước ASEAN duy nhất nằm trong danh sách này.

Cách Gia hạn thẻ BHYT theo hộ gia đình và đóng tiếp BHXH tự nguyện trên Cổng dịch vụ công Quốc gia

Vừa qua BHXH Việt Nam đã triển khai tích hợp, cung cấp trên Cổng DVC Quốc gia 2 dịch vụ thanh toán trực tuyến: Gia hạn thẻ BHYT theo hộ gia đình và đóng tiếp BHXH tự nguyện.

Bệnh nhân 91 phi công người Anh đủ điều kiện xuất viện về Anh

Theo đánh giá của Hội đồng chuyên môn, Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch COVID-19, bệnh nhân 91 đang hồi phục và đủ tiêu chuẩn chuyển viện về nước bằng máy bay thương mại, không cần cách ly do bệnh nhân đã hoàn toàn âm tính với COVID-19.

Bệnh bạch hầu bùng phát, Bộ Y tế ra công điện khẩn

Dịch bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh, đặc biệt là các tỉnh miền Trung và Tây nguyên, trong đó có nhiều trường hợp nguy kịch và tử vong, Bộ Y tế đã ra công văn khẩn đề nghị các địa phương thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch bạch hầu.

Làn sóng thứ 2 dịch COVID-19: Việt Nam đang đứng trước sức ép rất lớn

Bộ Y tế nhận định Việt Nam đang đứng trước sức ép rất lớn trong việc phòng, chống dịch COVID-19. Một mặt phải giữ an toàn trong nước, mặt khác không thể đóng cửa, vì phải đưa công dân Việt Nam bị kẹt ở nước ngoài về nước, cũng như đón các chuyên gia, nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam làm việc.

An Giang: Chi gần 7 tỉ làm cổng chào ở Long Xuyên có cần thiết không?

Cổng chào TP.Long Xuyên được đặt trên quốc lộ 91 (tại lý trình km 51+589m thuộc địa bàn P.Mỹ Thạnh), rộng 22,8 mét, chia thành 2 làn xe chạy, mỗi làn 8 mét, chiều cao tĩnh không 5,7 mét, tổng chiều cao công trình 13 mét; kết cấu khung thép chịu lực.

Vẻ đẹp của những bức ảnh đưa người xem bước vào “thế giới khác”

Du lịch - 14/08/2020 18:30
Những bức ảnh mê hoặc được chụp dưới nước khiến người xem có cảm giác như đang lạc vào một thế giới khác.

Sau scandal liên quan đến diễn viên Nguyễn Trọng Hưng, phim và MV ‘Đi qua mùa Hạ’ bỗng sốt trở lại

Điện ảnh - 14/08/2020 18:15
Dù đã phát sóng cách đây 3 năm, nhưng bộ phim "Đi qua mùa Hạ" bỗng gây sốt trở lại và được dân mạng lùng sục sau scandal liên quan đến diễn viên Nguyễn Trọng Hưng.

Cặp lợn xấu xí nhất thế giới được chào đón ở vườn thú Anh

Giải trí - 14/08/2020 18:00
Hai chú lợn có tên Budi và Beth được chuyển đến sở thú ở London trong khuôn khổ chương trình nhân giống động vật dễ bị tổn thương.

Nghị quyết lên án 'Trung Quốc xâm phạm lãnh thổ Ấn Độ' được trình lên Thượng viện Mỹ

Thế giới - 14/08/2020 17:45
Một nhóm nhà lập pháp lưỡng đảng tại Thượng viện Mỹ mới đây đã đề trình nghị quyết tại Thượng viện lên án sự hung hăng của Trung Quốc với Ấn Độ nhằm thay đổi hiện trạng tại Đường kiểm soát thực tế (LAC).

Robot tí hon giúp làm sạch nguồn nước lấy cảm hứng từ san hô

Khoa học - 14/08/2020 17:30
Các nhà khoa học tại Hà Lan đã phát triển thành công một loại robot giúp làm sạch nguồn nước lấy cảm hứng từ san hô.

Kế hoạch đòi Trung Quốc khoản nợ 1,6 nghìn tỉ USD được đưa lên Thượng viện Mỹ

Thế giới - 14/08/2020 17:00
Thượng nghị sĩ của đảng Cộng hòa Martha McSally đã trình lên Thượng viện lời kêu gọi đòi Trung Quốc trả nợ trái phiếu cho người Mỹ, ước tính hơn 1,6 nghìn tỉ USD gồm cả lãi suất.

Rapper Cardi B chi 2,3 tỉ đồng để xét nghiệm COVID-19

Giải trí - 14/08/2020 16:30
Nữ rapper tiết lộ đã chi 100.000 USD (khoảng 2,3 tỉ đồng) để làm xét nghiệm COVID-19 cho toàn bộ ê-kíp thực hiện MV WAP.

Clip 6 con rắn kéo đến xin đồ ăn của người bán cá nhiều ngày liền

Video - 14/08/2020 16:00
Một người bán cá ở thị xã Banki, bang Orissa, Ấn Độ thường xuyên thấy 6 con rắn kéo đến xin đồ ăn và ở lại đó cho đến khi anh nghỉ bán.

Người dân TP.HCM có thể phải trả thêm tiền dịch vụ thoát nước

Thời sự - 14/08/2020 15:30
Nếu được thông qua, giá tiền nước sạch và dịch vụ thoát nước bình quân mà người dân phải trả cho mỗi mét khối trong năm 2020 là 11.029 đồng; năm 2021 là 12.198 đồng và đến năm 2024 là 16.344 đồng. Số tiền này chưa tính 10% thuế giá trị gia tăng.

Việt Nam đặt mua 50-150 triệu liều vắc xin COVID-19 của Nga

Thời sự - 14/08/2020 15:15
Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết Việt Nam có đặt mua vắc xin ngừa COVID-19 do Nga sản xuất.

Facebook thử nghiệm tính năng tạo và chia sẻ video ngắn riêng khi TikTok lâm nguy

Công nghệ - 14/08/2020 15:00
Sau khi trình làng Instagram Reels ở Mỹ đầu tháng 8, Facebook đang thử nghiệm tính năng Short Videos trong ứng dụng của mình.

Việt Nam có 4 đơn vị đang nghiên cứu vắc-xin COVID-19 với tiến độ khả quan

Sức khỏe - 14/08/2020 14:30
Bốn đơn vị đang nghiên cứu vắc-xin COVID-19 gồm Vabiotech, Polyvac, Ivac, Nanogen, đều có tiến độ khả quan, dự kiến cuối năm 2021 ra mắt sản phẩm.

Mỹ hài lòng với tiến độ thực hiện cam kết thương mại của Trung Quốc

Thế giới - 14/08/2020 14:00
Cố vấn kinh tế Nhà Trắng Larry Kudlow ngày 13.8 cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump hài lòng với tiến độ của Trung Quốc trong việc thực hiện cam kết mua hàng hóa Mỹ theo thỏa thuận thương mại giai đoạn 1.

Sợ không thể nhận lương, nhân viên người Mỹ của TikTok kiện chính quyền Trump

Công nghệ - 14/08/2020 13:30
Các nhân viên nói rằng lệnh cấm của Tổng thống Donald Trump sẽ ngăn TikTok trả tiền lương cho họ.

Tổng thống Trump cảnh báo điều tồi tệ với Hồng Kông

Thế giới - 14/08/2020 13:00
Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây cảnh báo Hồng Kông sẽ không bao giờ có thể thành công dưới sự kiểm soát của Trung Quốc và thị trường của đặc khu sẽ lao dốc.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 6, 14/08/2020