Kỹ sư Cua và hành trình lai tạo ra hạt gạo ST 25 ngon nhất thế giới

23/11/2019 15:18
Kỹ sư Cua và hành trình lai tạo ra hạt gạo ST 25 ngon nhất thế giới

Trên 20 năm lai tạo lúa, kỹ sư Hồ Quang Cua cùng các cộng sự đã làm rạng danh tỉnh Sóc Trăng khi gạo sản xuất từ lúa ST 25 được công nhận ngon nhất thế giới.

Những ngày qua, hàng trăm bạn bè trong và ngoài nước liên tục gọi điện cho ông Hồ Quang Cua, nguyên Phó giám đốc Sở NN-PTNT tỉnh Sóc Trăng, để chúc mừng thành tích của vị Anh hùng Lao động 66 tuổi cùng các cộng sự đã đoạt giải World's Best Rice (Gạo ngon nhất thế giới) tại Hội nghị quốc tế lần thứ 11 về thương mại gạo tổ chức tại Manila (Philippines) từ ngày 10 đến 13.11.

2 nhà khoa học cùng ông Cua “mang chuông đi đánh xứ người” là tiến sĩ Trần Tấn Phương - Giám đốc Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh Sóc Trăng và và kỹ sư Nguyễn Thị Thu Hương.

Thành tích chung của 3 nhà khoa học

Công trình lúa thơm ST của ông Cua là câu chuyện bắt đầu bằng sự tình cờ của chuyến thăm đồng vào 1 buổi sáng mùa đông 1996. Đang ngắm nghía những hạt lúa VD 20 no tròn, bằng cặp mắt nhà nghề, ông phát hiện có những cây lúa lạ, gốc màu tím, hạt thon dài rất đẹp. Lội ngay xuống ruộng, mân mê những bông lúa lạ, mắt sáng lên như người tìm được vật quý bởi đó là những cá thể VD 20 đột biến đầu tiên. Từ đây, một công trình lai tạo, nhân giống với hàng loạt giống lúa thơm mang tên ST được ra đời.

Kỹ sư Hồ Quang Cua và sản phẩm gạo ST 25 - Ảnh: Hàm Yên

Ông Cua kể: “Sự phát hiện này tình cờ nhưng rất có ý nghĩa đối với công tác lai tạo, nhân giống lúa thơm của Sóc Trăng. Có khoảng trên 1.000 cá thể đột biến đầu tiên được chúng tôi thu thập và sau đó tiến hành trồng thử nghiệm, rồi cho lai tạo theo nhiều cách khác nhau để chọn những cá thể vượt trội nhất đưa vào sản xuất”.

Công việc lai tạo không hề đơn giản vì thiếu nhiều trang thiết bị, dụng cụ hỗ trợ và nhất là tiêu chuẩn về giống lúa thơm của Việt Nam lúc này vẫn chưa có. Ông cho biết: “Lúc đó thiếu nhiều thứ lắm nhưng cái gì tự chế được thì mình chế, cái gì chưa có thì “mượn tạm” của người khác. Trong công tác giống, nếu thiếu các tiêu chí về giống cũng như người đi biển thiếu la bàn. Bởi vậy chúng tôi “mượn tạm” tiêu chí lúa thơm BE. 2541 của Thái Lan để thực hiện”.

Sau này 1 cộng sự của ông Cua là tiến sĩ Phương phát minh ra phương pháp đánh giá mùi thơm rất nhanh chóng và hiệu quả. Thông qua tiêu chí mùi thơm, ông Cua cùng các cộng sự loại được những giống lúa không đạt chuẩn rất nhanh. Công việc ngày càng tiến triển, đến nay ngành nông nghiệp Sóc Trăng tự hào có được bộ sưu tập giống lúa ST từ 1-20 và 1 giống ST 3 đỏ.

Để chọn được những giống lúa thơm phù hợp với người tiêu dùng, ngoài việc áp dụng các tiêu chí BE. 2541, ông Cua còn tổ chức những cuộc hội thảo, tham quan đánh giá giống và những cuộc thi “cơm nào ngon hơn”, “cơm ngon thương hiệu Việt”... tại các cuộc triển lãm, hội chợ trong và ngoài tỉnh nhằm quảng bá cho lúa thơm ST. “Nghiên cứu là một lẽ nhưng nếu không quảng bá sẽ không ai biết mình đang có giống lúa thơm cho gạo ngon không thua gì gạo Thái Lan”, ông Cua chia sẻ.

2 năm trước, gạo ST 24 của Sóc Trăng vào Top 3 “Gạo ngon nhất thế giới” tại Hội nghị quốc tế lần thứ 9 về thương mại gạo tổ chức tại Macau (Trung Quốc). Tại hội nghị lần này, Hiệp hội Lương thực Việt Nam chọn 2 loại gạo ST 24 và ST 25 của ông Cua và các cộng sự. Theo ông Cua, ngoài việc nộp 2 túi gạo, mỗi túi 2 kg kèm bảng mô tả 200 chữ, ông còn ghi tỉ lệ nước, gạo bao nhiêu là phù hợp để nấu cơm ngon.

“Ban giám khảo là những đầu bếp chuyên nghiệp, đẳng cấp trên thế giới. Ngoài yếu tố chất lượng, ban giám khảo còn cho điểm hình thức. Kết quả là cả 2 loại gạo ST 24 và ST 25 đều lọt vào tốp đầu thế giới nhưng ban giám khảo chọn ST 25 để trao giải nhất. Kết quả này là thành tích tập thể như “Quân thần tá sứ không phải của riêng ai”. Trong đó, vai trò của tiến sĩ Phương và kỹ sư Hương rất quan trọng, còn tôi thì chủ công", vị kỹ sư nông nghiệp nói.

Tiếp tục lai tạo, phát triển ra những giống mới

Về đến Sóc Trăng tối 14.11, sáng hôm sau, ông Hồ Quang Cua một mình chạy xe máy từ TT.Mỹ Xuyên của H.Mỹ Xuyên đến TP.Sóc Trăng với mục đích gặp lãnh đạo tỉnh Sóc Trăng để báo cáo kết quả cuộc thi “Gạo ngon thế giới”. Trong ba lô ông Cua mang theo là chiếc cúp thủy tinh mang tên “World's Best Rice” được vị kỹ sư nông nghiệp cẩn thận gói bằng chiếc khăn lông nhung.

Lấy lý do sức khỏe yếu vì nhiều ngày ở nước ngoài, ông Cua đưa phóng viên những tờ giấy viết sẵn có nội dung nói rằng hạt gạo Gò Công (Tiền Giang) và gạo Bãi Xào (Mỹ Xuyên, Sóc Trăng) nổi tiếng ở thị trường châu Âu và Hương Cảng của Hồng Kông trên trăm năm trước. 80 năm sau đó, giống lúa KDM trồng ở vùng nước lợ ven biển đã thu hút rất nhiều thương lái đến với Sóc Trăng.

“Dù là giống lúa thơm mới du nhập nhưng năng suất giống này còn cao hơn cả giống lúa chịu mặn bản địa được tuyển chọn từ thời Nam Kỳ còn là thuộc địa của Pháp. 2 sự kiện cách nhau gần 80 năm minh chứng cho điều kiện thổ nhưỡng đất Sóc Trăng phù hợp cho cây lúa thơm. Cách đây hơn 20 năm, Thái Lan công bố đã lai tạo được hai giống lúa thơm không cảm quang mà họ gọi là hạt vàng. Tôi suy nghĩ tại sao họ làm được còn mình lại không. Vậy là trong đầu tôi suy nghĩ đến giống lúa thơm cho Việt Nam”, ông Cua nói.

Sau khi thu thập được tương đối đủ giống bố mẹ vào cuối năm 2002, ông Cua với các cộng sự vừa lai chọn vừa rút kinh nghiệm để xây dựng các tổ hợp lai mới. Giống bố mẹ được các nhà khoa học thu thập từ Viện Nghiên cứu lúa quốc tế (IRRI), Bangladesh, Thái Lan, Đài Loan, Bắc Bộ... “Lai phức hợp để cho ra dòng ổn định cần thời gian dài hơn lai đơn, thường là 11-12 vụ lúa. Quy mô khu chọn giống cũng rất rộng vì các con lai phân ly rất mạnh và kéo dài. Cuối cùng sẽ có nhiều dòng đạt chất lượng theo mục tiêu đề ra.

Gạo ST 24 và ST 25 là lai phức hợp nhiều giống, chọn bố mẹ ngon để cho con lai thụ hưởng các đặc tính tốt. Gạo của hai giống lúa này có chu kỳ sản xuất ngắn với cùng 95 ngày. Hai giống lúa như anh em sinh đôi, cùng thơm, trắng, đẹp nhưng ST 25 hạt cơm dẻo hơn ST24”, ông Cua phân tích. Theo tiến sĩ Phương, ông sẽ cùng ông Cua và kỹ sư Hương tiếp tục duy trì vị thế hiện tại của gạo ST. Nhóm nghiên cứu của ông sẽ tiếp tục lai tạo, phát triển ra những giống mới nhằm đa dạng cho thị trường.

Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng - ông Trần Văn Chuyện, đánh giá: “ST 25 đạt giải “Gạo ngon nhất thế giới” đã cho thấy đây là quá trình nghiên cứu đầy tâm huyết của nhóm nhà khoa học mới có thành quả hôm nay. Thành quả này đóng góp rất lớn cho việc xây dựng thương hiệu gạo của Sóc Trăng và gạo Việt Nam trên thương trường quốc tế”.

Vinh danh nhờ cây lúa

Cua - 1 cái tên nghe rất dân dã, nông dân, bởi bản thân ông sinh ra trong 1 gia đình thuần nông bên những đồng lúa mùa thuộc ấp Giầy Lăng, xã Hòa Đông (Vĩnh Châu, Sóc Trăng). Cả sự nghiệp khoa học của kỹ sư Hồ Quang Cua gần như chỉ gắn liền với duy nhất cây lúa. Từ ông, 1 bộ sưu tập hơn 20 giống lúa thơm mang tên ST đã ra đời.

Ông Cua cũng không biết mình bắt đầu mê cây lúa từ khi nào, chỉ biết đau đáu nhớ về tuổi thơ của mình gắn liền với những ngày lội ruộng kéo mạ, cấy lúa với cha anh. Chính hạt lúa mùa trên đồng đất Hòa Đông đã nuôi ông khôn lớn nhưng không đủ sức làm quê hương ông giàu lên được bởi năng suất và chất lượng không cao.

Bí thư Tỉnh ủy Sóc Trăng Phan Văn Sáu chúc mừng ông Hồ Quang Cua - Ảnh: Hàm Yên

Mang trăn trở đó, chàng trai trẻ thi vào Khoa Nông nghiệp của Trường Đại học Cần Thơ. Tốt nghiệp, ông Cua trở về với ruộng đồng để rồi biết bao cánh đồng đã in dấu chân... Cua. Đâu có ruộng, có nông dân là có Cua, cùng đánh vật với ruộng đồng và nhà nông. Người dân Sóc Trăng cũng chỉ biết ông Cua là 1 kỹ sư giỏi, chịu khó chứ ít ai biết ông từng là Phó giám đốc Sở NN-PTNT Sóc Trăng. Ông đi đồng bất kể lúc nào. Sáng tranh thủ dậy sớm ra đồng, chiều sau giờ làm việc cũng thấy lom khom ngoài đồng nên làm cán bộ cấp sở mà ngón chân vàng khè màu phèn.

Giờ đây, kỹ sư Cua không còn trẻ nhưng ông nói tình yêu cây lúa trong ông luôn mãnh liệt như “mối tình đầu tiên”. Theo ông, “mối tình” với cây lúa mang tên ST đã trở thành một phần máu thịt, là mục tiêu mà ông đang hướng tới với mong muốn đem lại danh tiếng cho hạt gạo Sóc Trăng đến con đường vinh danh “hạt ngọc Việt” nhằm đem lại cho nông dân nguồn thu nhập xứng đáng với công sức mà họ bỏ ra. Và theo ông, đó chính là cách để trả nợ hạt lúa quê hương từng nuôi Hồ Quang Cua khôn lớn.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng - Trần Văn Chuyện, ông Cua đã được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động bởi kỹ sư này có công lao rất lớn trong việc nghiên cứu các giống lúa thơm xuất khẩu có giá trị cao. Với thành tích của gạo ST 25, UBND tỉnh Sóc Trăng đang xem xét đề nghị Đảng, Nhà nước phong tăng cho ông Cua với các cộng sự những phần thưởng cao quý khác.

Hàm Yên


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Tạm đình chỉ điều tra vụ làm giả tài liệu tại Công ty CP cà phê hòa tan Trung Nguyên

Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Bình Dương quyết định tạm đình chỉ điều tra vụ án hình sự số 21/CSKT (Đ4) ngày 22.8.2020 đối với vụ án "Làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức" xảy ra tại Công ty cổ phần Cà phê Hòa tan Trung Nguyên.
2

Hơn 1 triệu người bán hàng đa cấp, doanh nghiệp tăng thu hàng nghìn tỉ đồng

Với hơn 1,1 triệu người tham gia, tổng doanh thu của 24 doanh nghiệp bán hàng đa cấp tăng mạnh gần 1.800 tỉ đồng.
3

Nhờ COVID-19, tôi được làm shipper

COVID 19 làm đảo lộn mọi thứ, từ mỗi cá nhân cho đến từng quốc gia và toàn thế giới. Du lịch là ngành bị thiệt hại nặng nề nhất. Đợt 1, Việt Nam kiên cường chiến thắng. Vừa hết giãn cách, gắng gượng phục hồi thì đợt 2 bùng phát, đánh gục cả những suy nghĩ lạc quan nhất.
4

Doanh nghiệp cá tra hi vọng EVFTA sẽ giúp hồi sinh thị trường châu Âu

Xuất khẩu cá tra của Việt Nam sang thị trường châu Âu tụt dốc suốt thời gian qua khiến các doanh nghiệp lo ngại về một năm xuất ngoại u ám. Tuy nhiên, khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực, các doanh nghiệp hy vọng sẽ có một bước nhảy nào đó...
5

8 tháng, 34 nghìn doanh nghiệp ngừng kinh doanh, tăng 70% so với cùng kỳ năm ngoái

Theo Tổng cục Thống kê, trong 8 tháng, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn là gần 34,3 nghìn doanh nghiệp, tăng 70,8% so với cùng kỳ năm trước.

Tranh luận về hộ kinh doanh: Ông bán phở không thể 1 đêm thành giám đốc

"Không có chuyện qua một đêm ngủ dậy, ông chủ quán phở trở thành giám đốc doanh nghiệp. Nhưng khi vị thế pháp lý, quyền và nghĩa vụ cơ bản của hộ kinh doanh được ghi nhận trong luật, sẽ giúp họ yên tâm làm ăn bài bản, từng bước chuyển đổi thành doanh nghiệp”, ông Vũ Tiến Lộc nói.

Doanh nghiệp Việt đừng ‘tham bát bỏ mâm’ để cho hàng nước khác đội lốt hàng mình

Vừa rồi hải quan bắt được rất nhiều, mở contairner toàn made in Vietnam dù đó là hàng nhập, như vậy họ đã in ngay nhãn mác từ nước ngoài để gian lận xuất xứ rồi. Do đó, cơ quan hải quan cần phải kiểm tra rất kỹ và quan trọng là phải xử phạt thật nặng”, PGS-TS Đinh Trọng Thịnh đề nghị.

Hàng không Việt Nam thúc đẩy sự phát triển của hàng không Đông Nam Á

Khu vực Đông Nam Á sẽ cần 4.500 máy bay, trong đó nhu cầu từ Việt Nam chiếm một phần đáng kể.

TS Nguyễn Đình Cung: Doanh nghiệp không được ai bảo vệ

Ngày 17.10, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức Hội thảo “Pháp luật Việt Nam đã sẵn sàng cho hội nhập?”.

Amazon đã có đội ngũ chuyên trách tại thị trường Việt Nam

Sáng 17.10, tại một buổi họp báo ở Hà Nội, Amazon Global Selling chính thức tuyên bố thành lập đội ngũ chuyên trách tại thị trường Việt Nam.

Công ty nước sạch sông Đà thu hàng trăm tỉ đồng mỗi năm từ bán nước

Tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2019, Công ty Cổ phần Đầu tư nước sạch sông Đà (Viwasupco) đã ghi nhận 263,6 tỉ đồng doanh thu và 126,5 tỉ đồng lợi nhuận sau thuế.

Dân nuôi yến tự phát, cơ quan quản lý lúng túng giải quyết

Thời gian gần đây nhiều địa phương như TP.Long Xuyên, TP.Châu Đốc, các huyện Phú Tân, Châu Phú, Thoại Sơn… thuộc An Giang đang nở rộ phong trào nuôi chim yến trong nhà.

Chúng ta cần một thế hệ doanh nhân và các nhà công nghiệp dân tộc hùng mạnh

Chúng ta cần có hàng trăm, hàng ngàn và cả một thế hệ các doanh nhân và các nhà công nghiệp dân tộc hùng mạnh, những con sếu đầu đàn và chúng ta cần có cả “đàn chim Việt” bay cao, bay xa trong nền kinh tế toàn cầu, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nêu rõ.

Ông Biden bác bỏ việc sắp có vắc xin COVID-19, nói người Mỹ đừng tin lời Tổng thống Trump

Thế giới - 18/09/2020 18:30
Hôm 17.9, ông Joe Biden thẳng thừng phản bác tuyên bố của ông Donald Trump rằng chỉ còn vài tuần nữa là có thể tiêm vắc xin COVID-19, cảnh báo người Mỹ không nên tin tưởng lời tổng thống.

Mỹ kêu gọi đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng để đối phó Trung Quốc

Thế giới - 18/09/2020 18:15
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper mới đây đã hối thúc các nước đồng minh tăng chi tiêu quân sự lên ít nhất 2% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), đồng thời gây áp lực để Nhật Bản đảm nhận vai trò đáng kể hơn.

Trung Quốc nói họ đang tập trận để phản đối Mỹ 'cấu kết' với Đài Loan

Thế giới - 18/09/2020 18:00
Hôm nay 18.9, Trung Quốc cho biết họ đang tiến hành tập trận quân sự gần eo biển Đài Loan. Động thái này diễn ra đúng lúc Bộ Ngoại giao Mỹ cử quan chức cao cấp đến thăm Đài Loan và chuẩn bị gặp nhà lãnh đạo Thái Anh Văn.

Cây ngô đồng trong phim Mắt biếc xơ xác sau cơn bão số 5

Giải trí - 18/09/2020 17:45
Mới đây, hình ảnh cây ngô đồng cô đơn – điểm check-in mới nổi sau bộ phim “Mắt biếc” –gẫy cành, trụi lá sau cơn bão khiến người xem không khỏi tiếc nuối.

Nhờ COVID-19, tôi được làm shipper

Doanh nghiệp - 18/09/2020 17:30
COVID 19 làm đảo lộn mọi thứ, từ mỗi cá nhân cho đến từng quốc gia và toàn thế giới. Du lịch là ngành bị thiệt hại nặng nề nhất. Đợt 1, Việt Nam kiên cường chiến thắng. Vừa hết giãn cách, gắng gượng phục hồi thì đợt 2 bùng phát, đánh gục cả những suy nghĩ lạc quan nhất.

Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến mức 4 trên cả nước tăng cao

Công nghệ - 18/09/2020 17:00
Cục Tin học hóa đã thống kê, đến tháng 9.2020, trên cả nước tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến mức 4 đã đạt 19,1%, gấp gần 4,2 lần so với năm 2018.

Điểm du lịch Thái Lan gửi trả lại rác cho khách thải gây ô nhiễm

Du lịch - 18/09/2020 16:30
Người tham quan công viên quốc gia tại Thái Lan nếu vứt rác bừa bãi có thể sớm nhận phải một món quà không mong muốn: bưu kiện chứa rác do chính họ thải ra.

Triển lãm điêu khắc Hà Nội - Sài gòn 2020: dấu ấn 10 năm

Văn hóa - 18/09/2020 16:00
Từ ngày 18/9 đến 18/10/2020, Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom (VCCA) sẽ giới thiệu đến công chúng Triển lãm Điêu khắc Hà Nội - Sài Gòn 2020.

Long An: Hàng loạt người sập bẫy vì chiêu bán hàng mỹ phẩm nhập khẩu giả rẻ

Thời sự - 18/09/2020 15:30
"Tui giao hơn 1,4 tỉ đồng mua hàng nhưng Hà không giao hàng, còn lừa bán hai miếng đất giả cho tui để lấy thêm 175 triệu đồng rồi… lặn mất tăm”, chị Tú cho biết.

Hình ảnh bão số 5 càn quét qua tỉnh Thừa Thiên - Huế

Thời sự - 18/09/2020 15:15
Thông tin từ văn phòng UBND tỉnh Thừa Thiên – Huế cho biết, tính đến thời điểm trước khi bão số 5 đổ bộ, trên địa bàn tỉnh đã ghi nhận 1 trường hợp tử vong do cây đè ngã và 23 người bị thương do mưa gió từ tối ngày 17 đến sáng ngày 18.9.

Sau khi đổ bộ, bão số 5 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, mưa to diện rộng

Thời sự - 18/09/2020 15:14
Sau khi đi vào Quảng Trị, Thừa Thiên Huế với sức gió 75-90 km/h, bão số 5 nhanh chóng suy yếu thành áp thấp nhiệt đới.

Ca nhiễm COVID-19 toàn cầu vượt mốc 30 triệu, tỷ lệ lây nhiễm ở châu Âu đáng báo động

Thời sự - 18/09/2020 15:00
Toàn thế giới tính đến ngày 17.9 đã có hơn 30 triệu ca nhiễm COVID-19. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cảnh báo tỷ lệ lây nhiễm cao ở châu Âu và quyết định rút ngắn thời gian cách ly tại một số quốc gia.

Ông Trump không muốn ByteDance kiểm soát TikTok, hé lộ Microsoft chưa bỏ cuộc

Công nghệ - 18/09/2020 14:30
Tổng thống Donald Trump không muốn Tập đoàn ByteDance (Trung Quốc) duy trì quyền kiểm soát TikTok vì có thể khiến thông tin cá nhân của người Mỹ gặp rủi ro, một quan chức chính quyền nói với Reuters.

Hãng dược Trung Quốc sắp thử vắc xin COVID-19 trên trẻ em, thiếu niên

Sức khỏe - 18/09/2020 14:00
Sinovac Biotech lên kế hoạch bắt đầu thử nghiệm lâm sàng vắc xin ngừa COVID-19 do công ty phát triển với đối tượng trẻ em cùng thiếu niên vào cuối tháng này.

Hiệu trưởng sẽ bị xử lý nghiêm nếu ép phụ huynh mua sách tham khảo tại trường

Giáo dục - 18/09/2020 13:30
Năm học 2020-2021 là năm đầu tiên thực hiện chương trình Giáo dục phổ thông mới với 5 bộ sách giáo khoa (SGK) khác nhau cùng rất nhiều sách tham khảo, điều này đã khiến nhiều phụ huynh lúng túng.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 6, 18/09/2020