Hiến kế giúp cây mác ca thành lợi thế cho nền kinh tế Việt Nam

23/09/2020 13:00
Hiến kế giúp cây mác ca thành lợi thế cho nền kinh tế Việt Nam

Để thành công chương trình cây mác ca (có văn bản gọi là mắc ca) ở Việt Nam chắc chắn còn quá nhiều vấn đề phải bàn, nhiều việc phải làm... Với những hiểu biết của mình về lý thuyết cũng như trong thực tiễn, tôi xin mạo muội có vài ý kiến nhỏ.

      Cây mác ca sẽ là thế mạnh của Việt Nam - Ảnh: Internet  

Cây mác ca là tên gọi tắt theo phiên âm của tên chính thức macadamia, thuộc họ Proteaceae. Mác ca là cây có xuất xứ địa lý ở bang New South Wales, Úc. Người thổ dân của xứ chuột túi đã phát hiện ra nó trong rừng. Mác ca là cây hạt cứng, như hạt dẻ ta vẫn thấy, vẫn ăn. Loại hạt này có những chất dinh dưỡng rất cao. Theo phân tích thì trong hạt mác ca lượng a xít béo không no cao và có lẽ là cao nhất nếu so với lạc, hạt điều, hạnh nhân..., chiếm trên 75%, trong đó a xít béo omega 7 chính là a xít palmitoleic lên tới 22%. Hàm lượng protein cao 9% cũng là đáng kể. Vì thế hạt mác ca rất quý, rất tốt để làm thực phẩm cho mọi người, nhất là người tu hành, ăn kiêng, người béo phì, suy dinh dưỡng...

Cũng chính vì giá trị dinh dưỡng của nó mà giá cả cũng rất cao, trong khi sản lượng toàn cầu không nhiều, không đáp ứng nhu cầu. Sản lượng hạt thương phẩm hiện tại trên dưới 200.000 tấn/năm. Hạt cây mác ca không chỉ dùng ăn bình thường, sau khi sấy tách vỏ còn là nguyên liệu làm sữa mác ca, nhân của bánh kẹo và socola, dầu ăn mác ca. Dầu mác ca dùng tốt trong công nghiệp sản xuất các dầu dưỡng da, dưỡng tóc. Ở nơi trồng nhiều mác ca người ta kết hợp nuôi ong lấy mật từ hoa mác ca... Vì nhiều lý do khác nữa mà người ta vinh danh hạt mác ca là NỮ HOÀNG HẠT CỨNG, hay NỮ HOÀNG QUẢ KHÔ. Riêng ở Úc hằng năm kim ngạch xuất khẩu hạt mác ca khoảng 300 triệu USD.

Từ cây rừng hoang dã, thổ dân hái lượm, nhặt về làm thức ăn, rồi các nhà thương gia người Anh, phương tây... thu mua và tiến tới thuần hóa, di thực về trồng trong vườn, trong trang trại và phát triển ra các vùng khác trên thế giới. Có lẽ đầu tiên ở Úc, sau đó sang Hawaii rồi Brazil, Costa Rica, Israel, Kenya, Bolivia, Colombia, Guatemala, New Zealand... và các nước châu Á như Việt Nam, Trung Quốc, Thái Lan...

Về đặc điểm sinh thái, hình thái, mác ca là cây thân gỗ sống lâu năm, lá diệp dày, mép lá cong xoắn nhiều cutin nên khả năng chịu hạn, chịu gió khá tốt. Với tính hoang dã cây rừng mới di thực trên 200 năm nay, mác ca cũng là cây dễ thích nghi, thích ứng trong trồng trọt. Là loài thực vật hạt kín, thụ phấn chéo nên nếu mác ca được trồng đơn lẻ thì khó có năng suất cao, dù cây có ra hoa kết quả mà gặp mưa thì không thụ phấn, đậu quả tốt được... Mác ca cần nhiệt độ tự nhiên không quá 27 độ C và tốt nhất là khoảng 17 - 18 độ. Vì thế các vùng Tây Nguyên, Tây Bắc và hải đảo ở Việt Nam thích hợp với trồng mác ca (tất nhiên phải dùng công nghệ GIS, điều tra đánh giá kỹ tính thích nghi, thích ứng rất chi tiết cho cho các tiểu vùng trước khi quyết định trồng).

Năm 1994, ông Nguyễn Công Tạn khi đó là Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn từng đưa cây mác ca vào trồng thử nghiệm tại Việt Nam, tại Trung tâm Ba Vì, Hà Nội. Chỉ 5 năm sau đã có kết quả khả quan về sinh trưởng, phát triển và triển vọng kinh tế, có thể nhân ra trồng rộng rãi ở Tây Nguyên, Tây Bắc. Với sự tham gia của các chuyên gia kinh nghiệm như các GS-TS Hoàng Hòe, Nguyễn Lân Dũng, Nguyễn Lân Hùng..., cây mác ca đã được đưa ra trồng thử nghiệm tại Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng từ sau năm 2000.

Tôi cũng có may mắn được tiếp cận ông Nguyễn Công Tạn và là chỗ rất thân quen mấy chục năm với các chuyên gia kể trên nên khi đó tỉnh Đắk Lắk nhận thử nghiệm nhiều nhất Việt Nam, trồng tại Krông Năng, Đắk Rlấp, Tuy Đức..., trực tiếp chỉ đạo và tổ chức hội nghị khoa học về gây trồng kinh doanh cây mác ca tại Đắk Lắk với ông Nguyễn Công Tạn và các ông Hoàng Hòe, Nguyễn Lân Hùng và ông Bùi Chí Bửu (lúc đó là Viện trưởng Viện Kỹ thuật nông nghiệp miền Nam). Tôi cũng tham gia trực tiếp, có bài trình bày tại Hội nghị Phát triển mác ca Tây Nguyên hồi năm 2015 do Ban Kinh tế trung ương khi ấy ông Vương Đình Huệ làm Trưởng ban, Ban Chỉ đạo Tây Nguyên khi ấy ông Trần Đại Quang làm Trưởng ban, đồng chủ trì tại Đà Lạt. Từ đó, Công ty Him Lam xây dựng, quy hoạch phát triển ngành mác ca Tây Nguyên đầy tham vọng. Với quy hoạch đó thì tương lai cả vùng Tây Nguyên và Tây Bắc sẽ có tới 200.000 hecta mác ca. Thật mạnh dạn và đồ sộ. Nếu làm được như thế thì Việt Nam thành cường quốc số 1 thế giới về mác ca...

Rồi chiến dịch triển khai ào ạt, từ xây dựng cơ chế chính sách, quy hoạch vùng trồng, lập Viện Nghiên cứu mác ca tại Lâm Đồng. Công ty Him Lam cho thiết kế nhà máy chế biến, lập trung tâm tạo giống thuần chủng mác ca tại đây. Ở phía bắc thì nhiều doanh nghiệp đã xây dựng các dự án mác ca rất lớn tại vùng Tây Bắc. Hiệp hội Mác ca Việt Nam ra đời. Mác ca được Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn ra văn bản công nhận là cây trồng chủ lực trong danh sách các cây trồng tiềm năng cần phát triển của đất nước. Đúng là rất hiếm cây trồng ngoại nhập nào được ồn ào, rầm rộ phát triển nóng như mác ca ở Việt Nam...

Tôi chưa có số liệu cụ thể chính thức nhưng được biết sơ bộ cả nước tới lúc này diện tích mác ca quy lại có lẽ trên dưới 5.000 hecta và sản lượng hạt mác ca cũng có lẽ hàng ngàn tấn. Mác ca Việt Nam đã có trong các siêu thị trong nước và quốc tế, đã có trên bàn ăn, trong tủ thực phẩm của nhiều gia đình Việt. Đó là tín hiệu mừng, sau 25 năm nó được du nhập vào nước ta.

Để thành công chương trình cây mác ca ở Việt Nam chắc chắn còn quá nhiều vấn đề phải bàn, nhiều việc phải làm... Với những hiểu biết của mình trong lý thuyết, cũng như thực tiễn, tôi xin mạo muội có mấy ý kiến nhỏ như sau:

- Trước hết nên tổ chức điều tra, thống kê, đánh giá lại toàn bộ hiện trạng thực tế về chương trình mác ca 25 năm qua, từ đó rút ra được các kết luận khả thi về việc nên mở rộng quy mô trồng, chế biến, tiêu thụ hạt cây mác ca Việt Nam trong tương lai và quy mô định hình cả chuỗi giá trị của cây mới này. Từ đó có điều chỉnh định hướng lâu dài với mác ca trong bản đồ hệ thống canh tác cây trồng lâu năm ở Việt Nam.

- Bộ Nông nghiệp - Phát triển Nông thôn cùng các địa phương, với các nhà khoa học, các doanh nghiệp ngồi lại lên một mô hình chuẩn cho gieo ươm, trồng, quản trị, thu hái, chế biến, quảng bá và mở rông thị trường đảm bảo chắc chắn đầu ra cho nông dân và doanh nghiệp... trồng mác-ca.

- Các cơ quan chức năng của nhà nước từ trung ương tới địa phương phải giúp cho nông dân, doanh nghiệp xây dựng chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu sản phẩm, tiêu chuẩn sản phẩm theo thông lệ quốc tế cho cây mác ca...

- Không nên hô hào phát triển quá nóng, hội chứng đám đông trong việc phát triển mác ca, mà phải từng bước, chậm nhưng chắc chắn... vì nếu sai thì việc sửa chữa sẽ khó khăn tốn kém và mất niềm tin.

- Việc trồng thuần loại mác ca nên thận trọng, nhất là ở Tây Nguyên, nơi các loài cây công nghiệp lâu năm như cà phê, chè, cao su, hồ tiêu và cây ăn quả có thế mạnh như sầu riêng, bơ, chanh dây... đang ổn định. Có chăng, nên đưa cây mác ca vào trồng xen trong các lô cây công nghiệp, ăn quả nói trên để tạo ra một hệ sinh thái, canh tác mới cả theo chiều thẳng đứng và chiều ngang để khai thác, tận dụng không gian dinh dưỡng tự nhiên, cũng như tận dụng nước tưới, phân bón cho cây trồng chính - phụ. Theo tôi biết, nhiều hộ dân ở Lâm Hà (Lâm Đồng), Đắk Rlấp (Đắk Nông), Krông Năng (Đắk Lắk) khá thành công với mô hình trồng xen mác ca với cà phê. Điều này cần được phổ biến nhân rộng...

Với những gì tôi biết và tìm hiểu về cây mác ca, tôi cho rằng nó là cây trồng cần và nên được quan tâm đúng mức, góp phần cho việc phát triển nông nghiệp, nông thôn và nông dân miền núi Tây Nguyên, Tây Bắc.

TS Nguyễn Văn Lạng

(Nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học - Công nghệ, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk)


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Liền kề các thành phố lớn là ưu thế cho bất động sản nghỉ dưỡng

Theo ông Mauro Gasparotti, Giám đốc Savills Hotels Châu Á Thái Bình Dương, các thị trường nghỉ dưỡng có thể tiếp cận nhanh chóng bằng đường bộ từ các thành phố lớn, như từ TP.HCM đến Phan Thiết, Hồ Tràm, hay Hà Nội đến Hạ Long… có kết quả giao dịch khởi sắc hơn đồng thời thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư.
2

Bộ GTVT lấy ý kiến về việc mở các đường bay quốc tế

Bộ GTVT vừa có văn bản gửi UBND TP.Hà Nội và UBND TP.HCM lấy ý kiến đối với lịch khai thác các chuyến bay thương mại quốc tế thường lệ giữa Việt Nam và các nước.
3

Khách ăn buffet bị phạt 200k tung toàn bộ tin nhắn

Drama "phạt 200k vì thừa rau muống khi ăn buffet" tiếp tục bị cư dân mạng đào xới khi chủ nhân bài bóc phốt tung toàn bộ đoạn tin nhắn.
4

Vì sao khó đẩy lùi đa cấp trái phép?

Các hình thức đa cấp trái phép ngày càng biến tướng rộng rãi, thường nhắm vào những người trẻ muốn làm giàu nhanh. Bộ Công Thương thừa nhận việc đẩy lùi hình thức này đang gặp rất nhiều khó khăn.
5

Chuyên gia nhận định gì về thị trường bất động sản cuối năm?

Sau 2 đợt dịch COVID-19, thị trường bất động sản mặc dù chưa sôi động trở lại nhưng đã có dấu hiệu phục hồi. Các doanh nghiệp đã nhanh chóng đẩy mạnh lại các hoạt động mở bán sau thời gian giãn cách trên tất cả các phân khúc.

Bánh trung thu 3D vẫn hút khách

Chỉ còn vài ngày nữa là đến Tết Trung thu 2020, năm nay thị trường bánh trung thu khá đa dạng. Bên cạnh các loại bánh truyền thống, loại bánh trung thu 3D vẫn thu hút đông đảo sự lựa chọn của người tiêu dùng.

Vượt Brazil, Việt Nam là nước cung cấp cà phê lớn nhất cho Nhật: 'Thời khắc lịch sử'

Với sản lượng robusta tăng cao, Việt Nam trở thành nước cung cấp cà phê lớn nhất cho Nhật Bản trong những tháng gần đây, đang trên đà vượt Brazil lần đầu tiên ở xứ mặt trời mọc trong cả năm.

Gặp sự cố về thủ tục, cá ngừ Việt Nam vẫn hút khách châu Âu

Với sự tăng trưởng vượt bậc tại các thị trường, có thể thấy việc được hưởng ưu đãi thuế quan từ Hiệp định EVFTA đang tạo ra sức hút cho các sản phẩm cá ngừ của Việt Nam.

Ủy ban Kinh tế đề nghị không bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng, vùng miền

Ủy ban Kinh tế đề nghị xoá bỏ mọi rào cản để bảo đảm giá điện minh bạch do thị trường quyết định; không thực hiện bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng, giữa các vùng, miền; hoàn thiện cơ chế, chính sách, các công cụ có tính thị trường để đẩy mạnh sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả.

Mua nhà chung cư: Cấp sổ hồng bị tắc, nguồn cơn nhiều tranh chấp

Tình trạng chậm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất” (sổ hồng) cho khách hàng mua nhà tại các dự án nhà ở ở TP.HCM đã xảy ra trong nhiều năm qua. Điều này dẫn đến nhiều hệ lụy khiến người mua nhà bất an và tiềm ẩn điểm nóng về tranh chấp.

Lý do khiến giá nhà ở vẫn tăng cao bất chấp mùa dịch

Trong nhiều năm qua, cơ cấu giá thành nhà ở còn một số bất hợp lý đã làm cho chi phí đầu tư cao, dẫn đến giá nhà ở cao. Ngoài ra, những chi phí không chính thức không hề nhỏ cũng đều đưa vào giá thành, mà cuối cùng người mua nhà phải gánh chịu.

TP.HCM: "Thịt heo bình ổn" giảm từ 3,6 - 8,9% giá bán

Giá thịt heo bình ổn thị trường tại các siêu thị, hệ thống bán lẻ đã được TP.HCM điều chỉnh giảm 3,6-8,9%. Tuy nhiên, ở các chợ dân sinh, giá thịt heo vẫn giữ ở mức cao dù sức mua chậm.

Biến tướng đa cấp: Huy động vốn trái phép trên internet nở rộ, đừng dại dính vào

Không còn là mô hình đa cấp truyền thống, nhiều phần mềm (app) có dấu hiệu huy động vốn trái phép và trả thưởng theo mô hình đa cấp thông qua internet cho thấy các chiêu trò đa cấp mới lại đang âm thầm lôi kéo, dụ dỗ người dân với nhiều biến tướng nguy hại.

Mỹ hạn chế hoạt động của Trung Quốc trong nội địa Mỹ trước thềm bầu cử

Thế giới - Hoàng Vũ - 29/10/2020 15:00
Washington đã chỉ định một tổ chức do Trung Quốc quản lý tại Mỹ là một phái bộ nước ngoài và rút khỏi thỏa thuận hợp tác cấp địa phương giữa hai nước.

Nữ sinh Ngoại thương mắc ung thư vú vui mừng thông báo đã "tốt nghiệp trường K" và tái xuất đầy rạng rỡ

Giới trẻ - 29/10/2020 14:30
Trong hơn 1 năm chữa ung thư, bài học mà Thủy Tiên nhận ra đó là bài học về LÒNG TỐT, sự TỬ TẾ và TÌNH YÊU THƯƠNG.

Ngoại trưởng Mỹ bác yêu sách của Trung Quốc, ủng hộ Indonesia bảo vệ chủ quyền vùng biển trước khi đến Việt Nam

Thế giới - Nhân Hoàng - 29/10/2020 13:30
Ngoại trưởng Mỹ - Mike Pompeo cho biết Washington sẽ tìm ra những cách thức mới để hợp tác với Indonesia ở Biển Đông và tôn trọng nỗ lực của Jakarta trong việc bảo vệ vùng biển khi bác bỏ các tuyên bố "trái pháp luật" của Trung Quốc trong khu vực.

20 phim kinh dị có doanh thu lớn nhất mọi thời đại

Điện ảnh - 29/10/2020 13:00
Các bộ phim kinh dị thường thu hút khán giả đến rạp nhờ có các yếu tố kỳ bí, giật gân, giúp người xem trải qua những xúc cảm kịch tính cao độ.

Mỹ truy tố 8 người liên quan "chiến dịch Săn cáo" của Trung Quốc

Thế giới - Hoàng Vũ - 29/10/2020 12:30
Bộ Tư pháp Mỹ mới đây cáo buộc 8 người làm việc cho Bắc Kinh, "do thám, đe dọa và quấy rối" để ép một gia đình Trung Quốc về nước trong chiến dịch Săn cáo.

Lập hat-trick cho MU trong 18 phút, Rashford đã biến Upamecano thành cậu học sinh

Thể thao - Nhân Hoàng - 29/10/2020 12:00
Rio Ferdinand ca ngợi cú hat-trick tuyệt vời của Marcus Rashford trong chiến thắng 5-0 trước RB Leipzig và nói rằng tiền đạo Manchester United khiến đối thủ trông giống "cậu học sinh".

Ngất ngây vẻ đẹp của nữ sinh giành giải thưởng Tài năng múa dân gian

Giải trí - 29/10/2020 11:30
Giành giải thưởng tại Cuộc thi Tài năng Múa toàn quốc thể loại Dân gian dân tộc nhưng ít người biết rằng Hoàng Thị Anh Tú lại là một nữ sinh khoa ballet cổ điển của Học viện múa Việt Nam.

Sau bão số 9, Quảng Ngãi nhiều nơi bị ngập sâu từ 1-2m do mưa lũ

Thời sự - TTXVN - 29/10/2020 11:00
Do ảnh hưởng của bão số 9, địa bàn tỉnh Quảng Ngãi đã có mưa to, đến rất to với lượng mưa phổ biến ở mức từ 300-500mm và khiến nước dâng cao ở các sông trên địa bàn.

Nhiều người nổi tiếng ở Mỹ công khai ủng hộ ông Joe Biden

Thế giới - Đan Thuỳ - 29/10/2020 10:30
Trong những ngày gần đây, nhiều cử tri là người nổi tiếng nhất nước Mỹ đã thể hiện sự ủng hộ với ứng cử viên đảng Dân chủ Joe Biden.

Ronaldo xóa bình luận thô tục về xét nghiệm COVID-19, MU vắng Telles khi gặp RB Leipzig

Thể thao - Nhân Hoàng - 29/10/2020 10:00
Cristiano Ronaldo văng tục có lẽ vì không thể vượt qua bài xét nghiệm COVID-19 để đại chiến Barcelona cùng Messi ở Champions League.

Sáng nay, cơn bão mới Goni được xác nhận ở đông Philippines

Thế giới - Anh Tú - 29/10/2020 09:30
Trong khi bão số 9 vừa càn quét Việt Nam thì ở phía đông Philippines, 2 xoáy áp thấp xuất hiện trên biển trong đó xoáy gần đã mạnh lên thành bão.

Lập Sở chỉ huy, chia 2 cánh quân khẩn trương cứu nạn tại Nam Trà My

Thời sự - Nhóm PV - 29/10/2020 09:17
Sở chỉ huy tìm kiếm cứu nạn tiền phương sẽ chia làm 2 cánh quân, một cánh tại thôn 1 xã Trà Leng và một cánh tại thôn 1 xã Trà Vân.

Twitter hiển thị vùng tranh chấp Ladakh thuộc Trung Quốc, Ấn Độ nổi giận

Thế giới - Nhân Hoàng - 29/10/2020 09:00
Người đứng đầu một hội đồng Nghị viện Ấn Độ cáo buộc Twitter không tôn trọng chủ quyền của nước này. Lý do vì dữ liệu lập bản đồ trên Twitter hiển thị lãnh thổ do Ấn Độ quản lý là một phần của Trung Quốc.

Nhiều tỉnh gửi công văn hỏa tốc cho học sinh nghỉ học vì bão số 9

Thời sự - Dạ Thảo - 29/10/2020 08:50
Trước tác động của cơn bão số 9, nhiều địa phương thông báo cho học sinh nghỉ học để đảm bảo an toàn cho học sinh, giáo viên.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 5, 29/10/2020