Chủ nhật, 15/09/2019

Giáo sư Nguyễn Lân Dũng đọc giùm bạn - Tư duy cá mập Suy nghĩ cá vàng

30/05/2019 08:30
Giáo sư Nguyễn Lân Dũng đọc giùm bạn - Tư duy cá mập Suy nghĩ cá vàng

Tôi tin rằng một trong số những câu hỏi quan trọng nhất mà bạn cần hỏi chính bản thân là bạn sẽ trở thành cá mập mạnh mẽ hay một chú cá vàng yếu đuối?

Cuốn sách Tư duy cá mập Suy nghĩ cá vàng 

- Đây là một câu chuyện hư cấu muốn mang đến cho bạn đọc những thông điệp ngắn hạn nhưng hữu ích và quan trọng trong cuộc sống.

- Trong suốt những thời gian khốn khó của mình, chúng ta đã đặt ra những câu hỏi quan trọng và đưa ra những quyết định quan trọng để tích cực thay đổi cuộc sống của mình theo chiều hướng tốt đẹp hơn.

- Tôi tin rằng một trong số những câu hỏi quan trọng nhất mà bạn cần hỏi chính bản thân là bạn sẽ trở thành cá mập mạnh mẽ hay một chú cá vàng yếu đuối?

- Một ngày đẹp trời cậu chủ đi biển và muốn mang chú cá vàng Gordy đi chơi cùng. Ở bãi cát cậu chủ đào một cái hố thật to rồi dùng xô múc nước đổ đầy hố và cho chú cá vàng vào.

- Mọi chuyện vẫn êm đẹp như thế cho đến khi một con sóng lớn đập vào bờ đánh trôi toà thành kiên cố và cuốn theo chú cá vàng ra đại dương.

- Chú cứ bơi vô định giữa lòng đại dương bao la. Gordy quyết định hỏi những con cá khác rằng chúng có thể cho chú ăn không, nhưng tất cả đều cười vào mặt Gordy: Đúng là con cá vàng ngớ ngẩn. Mày cứ ở đó mà chờ có người mang thức ăn tới cho mày đi.

- Trong khi Gordi gần như ngã quỵ vì phải bơi trong nước biển mặn chát với cái bụng đói cồn cào thì chú gặp được bác cá mập Sammy.

- Này, cậu có biết vấn đề của mình là gì không?

Vâng, cháu biết chứ, cháu đang rất đói và không ai đến cho cháu ăn cả. Ở nơi đây mọi chuyện sẽ khắc nghiệt hơn một chút, nhưng không sao, cậu chỉ cần làm việc chăm chỉ hơn một chút, trở nên thông minh hơn một chút và quan trọng nhất là phải thay đổi cách suy nghĩ của mình. Cậu phải trở thành một con cá mập.

- Trở thành cá mập có dễ không ạ?

- Sẽ dễ thôi nếu cậu biết cách suy nghĩ và hành động. Hằng ngày, cậu phải đứng giữa hai sự lựa chọn, trở thành cá vàng lười nhác luôn chờ đợi để được cho ăn hay trở thành cá mập chủ động ra ngoài tìm thức ăn.

- Vậy chúng ta sẽ làm gì tiếp ạ?

- Bây giờ chúng ta sẽ đi kiếm thức ăn. Chúng ta cứ bơi và tìm kiếm thức ăn. Tốt nhất là hải sản.

- Nhưng bằng cách nào ạ ? Cháu tin là con sóng đã mang cháu đến đại dương cũng chính là con sóng kết thúc cuộc đời cháu.

- Chấp nhận đầu hàng bây giờ là quá sớm. Nhưng chú có một bí mật nhỏ sẽ giúp ích cho cậu đây.

- Chú thật sự nghiêm túc chứ ạ?

- Cậu chỉ còn cách duy nhất là trở thành một con cá mập tử tế. Cậu không thể kiểm soát được nguồn thức ăn miễn phí đã cạn kiệt. Thế nhưng cậu có thể kiểm soát được suy nghĩ và cách phản ứng tích cực của mình trước những khó khăn, thử thách đó. Ai cũng phải trải qua những con sóng thay đổi trong cuộc đời. Dù những con sóng có to lớn đến thế nào thì điều then chốt chính là cách chúng ta đối mặt với chúng như thế nào?

- Nhưng cháu phải làm thế nào để nắm bắt và điều khiển những con sóng đó ạ?

- Chỉ cần tin rằng mỗi khi chúng ta rơi vào một hoàn cảnh tồi tệ thì đó cũng chính là lúc một cánh cửa mở ra đưa chúng ta đến một khởi đầu mới tốt đẹp hơn và tuyệt vời hơn.

Hãy hỏi: Tôi có thể học được gì từ những trải nghiệm này? Làm thế nào để nhờ nó tôi có thể trở nên khôn ngoan, sáng suốt và mạnh mẽ hơn? Ngay lúc này tôi đang có cơ hội gì? Tôi muốn gì? Những hành động tích cực mà tôi cần làm là gì?

- Có phải hầu hết những con sóng mang đến sự thay đổi đều cho chúng ta những cơ hội để khởi đầu lại một cách tốt hơn?

- Đúng đấy, đó là cơ hội để ta quyết định xem mình thật sự muốn gì?

- Cháu hiểu rồi! Cháu sẽ không bỏ cuộc. Cháu đã sẵn sàng kiếm thức ăn.

- Hãy sử dụng các nguyên tắc chú đã nói và ngày mai chúng ta gặp lại nhau ở đây. Hôm nay chú còn một số việc phải làm cho gia đình.

- Hẹn gặp chú ngày mai. Gordi bơi đi kiếm thức ăn cũng như tìm cho mình một tương lai tốt đẹp. Dọc đường cậu nhặt được một chiếc răng cá mập và viết lên đó những câu:

Nghịch cảnh không phải là dấu chấm hết mà là một khởi đầu cho một điều tốt đẹp hơn. Nếu bạn nghĩ những ngày tươi đẹp của bạn đã qua thì quả thực chúng đã trôi qua rồi. Nhưng nếu bạn nghĩ những năm tháng tươi đẹp của mình còn ở phía trước thì chúng đang chờ đón bạn.

Tôi chấp nhận chọn lựa một khởi đầu mới. Hãy học cách cưỡi sóng vượt khó. Bạn chính là tác giả của câu chuyện đời mình. Vì vậy, bất cứ lúc nào bạn cũng có thể viết lên một chương mới.

- Ồ cậu đến rồi à? Chú chờ cậu nãy giờ.

- Sao chú lại chờ cháu ạ?

- Chú muốn gặp cậu để biết hôm qua cậu đã kiếm ăn như thế nào?

- Chẳng tốt chút nào ạ! Cậu thuật lại cho Sammy nghe những lời chế nhạo mà những con cá khác ném vào cậu và cậu không được đào tạo cho việc kiếm thức ăn.

- Đó là những sự kháng cự mà cậu gặp phải hàng ngày. Thật không may ở đại dương này có quá nhiều những kẻ chỉ chăm chăm tập trung vào những gì họ tin là không thể, mà chẳng mấy bận tâm đến những điều có thể.

Bạn không thể sống một cuộc đời tích cực bằng một tinh thần tiêu cực. Đại dương này là trường học và vượt qua sự tiêu cực là bài kiểm tra cuối cùng. Đáp án cho bài kiểm tra này chính là sức mạnh của niềm tin.

Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, đơn giản là hãy làm hết sức mình, rồi bạn sẽ không phải chỉ trích, dằn vặt bản thân và hối tiếc. Đừng rơi lệ, hãy mạnh mẽ tiến lên. Niềm tin của bạn vĩ đại hơn mọi điều tiêu cực và hoài nghi.

- Nhưng cháu phải làm gì khi dàn đồng ca tiêu cực cứ lao thẳng vào cháu và càng lúc càng lớn đến nỗi cháu không thể nghĩ được điều gì khác?

- Lựa chọn đầu tiên cậu cần quyết định là giữa hai điều - niềm tin và nỗi sợ. Nỗi sợ tin vào một tương lai tiêu cực, còn niềm tin tin vào tương lai tích cực.

Hy vọng và tin tưởng vào tương lai tích cực sẽ dẫn đến những hành động đầy sức mạnh của ngày hôm nay. Khi mong muốn tìm được thức ăn cậu sẽ tìm được. Tại sao cậu lại không phải là con cá sẽ khám phá ra một cách mới để kiếm được nhiều thức ăn.

- Cháu phải làm thế nào để vượt qua những cảm xúc thất bại đang vùi dập mình đây?

- Cậu hãy tự nhen nhóm cho mình tia hy vọng và thái độ lạc quan cháy mãi ngay trong chính bản thân cậu. Thay vì lắng nghe dàn đồng ca tiêu cực, cậu nhắm mắt lại và tiếp tục bơi, cảm nhận thế giới xung quanh, khám phá sự bình yên và sức mạnh thật sự mà cậu đang tìm kiếm. Mong đợi thành công bạn sẽ thành công.

Người duy nhất có khả năng giới hạn các năng lực của bạn chính là bản thân bạn. Đừng để quá khứ quyết định tương lai của bạn. Thay vì thất vọng về vị trí hiện thời hãy lạc quan hy vọng về nơi bạn đang đến.

- Giữa trưa, thái độ và góc nhìn mới đã giúp Gordy tìm được gấp đôi lượng thức ăn so với hôm qua. Khi chợp mắt được một lúc Gordy chợt nảy ra một vài câu hỏi mà ngày mai sẽ hỏi Sammy.

- Ngày hôm qua thế nào Gordy?

- Cháu đã tìm đủ thức ăn mình cần, nhưng nếu cháu dự định trở thành một con cá mập dũng cảm chắc có lẽ cháu phải làm gì đó nhiều hơn là chỉ kiếm thức ăn để sống.

- Cậu có biết giữa tôi và cậu có gì khác nhau không?

- Chú nhanh hơn và to lớn hơn cháu rất nhiều ạ.

- Đúng là vậy. Song sự khác nhau nằm ở ba điều đơn giản nhưng rất quan trọng. Lý do đầu tiên là tôi làm việc chăm chỉ hơn cậu, đúng không? Không thứ gì có thể thay thế được cho việc làm việc chăm chỉ.

Hai là chú tránh xa tất cả những thứ sao lãng đang ngầm phá hoại thành công của chú. Không để tất cả những thứ tiêu tốn thời gian và năng lượng ngáng đường hoàn thành mục tiêu của mình.

Ba là, tìm ra cách tốt hơn để kiếm được nhiều thức ăn. Đừng thoả mãn với những gì đang có. Bạn sẽ không tìm được thức ăn khi cứ ngủ mãi dưới một tảng đá. Hãy biết mình muốn gì, làm việc chăm chỉ và tập trung vào đó. Hãy học hỏi những người khác và noi theo thành công của họ.

Cậu biết rằng, dù có kiếm được nhiều thức ăn bao nhiêu và dẫu có phát triển thịnh vượng đến thế nào thì cậu vẫn phải luôn khiêm tốn và khao khát. Cần đủ khiêm tốn để mở lòng và đón nhận những cái mới. Cần cải thiện bản thân mỗi ngày và cần khao khát, đam mê để trở thành chú cá tìm kiếm thức ăn tốt nhất có thể.

- Gordy dạy cho học sinh biết: Bạn có nhiều quyền kiểm soát hơn bạn nghĩ. Đừng tập trung vào thử thách, hãy tập trung vào cơ hội. Bạn không phải là nạn nhân mà là người hùng trong chính câu chuyện truyền cảm hứng của mình. Niềm tin của bạn phải to lớn hơn dàn đồng ca tiêu cực.- Gordy đã mở trường học mang tế Cá mập với sứ mệnh giúp đỡ những chú cá khác. Cậu tin rằng: Càng cho đi bao nhiêu bạn sẽ nhận lại bấy nhiêu. Đó là quy luật của đại dương.

Nếu tích cực sẽ tìm ra được nhiều thức ăn hơn. Hãy tin tưởng vào sự trù phú của đại dương và luôn mong đợi thành công. Tin tưởng tương lai tích cực sẽ dẫn đến hành động tích cực của ngày hôm nay. Không có gì có thể thay thế được cho việc làm việc chăm chỉ. Hãy sống nghiêm túc và khao khát.

- Ngay lúc này bạn có thể áp dụng những nguyên tắc cá mập và cá vàng vào công việc của bạn. Bốn bước để phát triển thịnh vượng trong suốt quá trình thay đổi:

+ Nắm bắt con sóng của sự thay đổi.

+ Cưỡi lên con sóng của sự thay đổi

+ Duy trì thái độ sống tích cực trong suốt quá trình thay đổi.

+ Phát triển thịnh vượng nhờ sự thay đổi.

-  Dám khác biệt, dù điều đó khiến bạn cô đơn.

- Hãy tự trả lời hoặc cùng thảo luận về các câu hỏi:

+ Những khó khăn, thử thách nào có liên quan đến sự thay đổi mà bạn đang đối mặt?

+ Bạn đã trưởng thành và trở nên mạnh mẽ, khôn ngoan hơn nhờ sự thay đổi đó như thế nào?

+ Bạn cần thực hiện những hành động tích cực nào?

+ Điều gì đã truyền cảm hứng để bạn thực hiện những hành động đó?

+ Bạn có tin mình có khả năng vượt qua được con sóng thay đổi mà bạn đang đối mặt không?

+ Bạn có lạc quan, tin tưởng và hy vọng bản thân vượt qua nỗi sợ hãi để đạt đến thành công không?

+ Bạn có sẵn sàng làm việc chăm chỉ để phát triển thịnh vượng không?

+ Bạn có đam mê và khao khát về việc trở thành con người tốt đẹp nhất không?       

Jon Gordon là một tác giả và diễn giả người Mỹ về các chủ đề lãnh đạo, văn hóa, bán hàng và làm việc theo nhóm. Gordon tốt nghiệp Đại học Cornell và có bằng Thạc sĩ của Đại học Emory. Ông đã làm việc với nhiều tổ chức thể thao, tổ chức học thuật và các tập đoàn ở Mỹ.

Ông làm việc thường xuyên với các nhà giáo dục và quản trị viên trong các hiệp hội trường học và các quận trên khắp nước Mỹ.

Cuốn Tư duy cá mập Suy nghĩ cá vàng được Nhà xuất bản tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh và First News phát hành với bản dịch của Phạm Thanh Tâm. Ông còn là tác giả của các cuốn Giải pháp nghị lực trong 10 phút, Năng lượng say mê: 101 cách để tiếp thêm năng lượng cho cuộc sống của bạn.

Giáo sư Nguyễn Lân Dũng


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Tự luyện cách tư duy - Sơ đồ tư duy của người thông minh: Đời người hơn nhau ở 5 bước này

Một trong những năng lực cốt lõi của tư duy là khả năng giải quyết vấn đề. Vậy, đâu là điểm khác biệt giữa nhóm người "việc gì cũng biết làm" và nhóm người chỉ biết khoanh tay đứng nhìn trước những thách thức khó khăn?
2

Đọc ‘Chất Michelle’ hiểu thêm xã hội và con người Mỹ - kỳ 1: Cuộc tình Michelle - Obama

Qua Becoming – Chất Michelle (hồi ký của Đệ nhất phu nhân Tổng thống thứ 44 Hoa Kỳ, bà Michelle Obama), bà Michelle kể về gia đình mình và một ít về gia đình chồng, ông Barack Obama...
3

Chất Michelle - Kỳ năm: 'Anh hôn em nhé'

Barack nhìn tôi một cách tò mò với nụ cười trên môi. "Anh hôn em nhé?", anh hỏi. Tôi tựa vào anh, cảm nhận mọi thứ trở nên sáng tỏ.
4

Không bao giờ là thất bại: Chủ tập đoàn doanh thu 77 tỉ USD: 'Chỉ tiền trong túi tôi mới là của tôi'

Doanh nghiệp và quốc gia là hai khái niệm khó mà tách rời trong tâm thức kinh doanh của doanh nhân Hàn Quốc Chung Ju Yung và hiếm có người nào từng thử làm chuyện đó như ông”.
5

Nỗi bất an thời trung học của Michelle Obama: 'Mình có đủ giỏi chưa?'

Nếu phân loại những nỗi lo của tôi thời trung học thì phần lớn chúng đều được xếp vào một nhóm: Mình có đủ giỏi chưa?", Michelle Obama viết trong hồi ký.

Nghĩ giàu và làm giàu - Vươn tới vị trí cao hay cứ mãi lẹt đẹt tùy vào chúng ta

Có người nói rằng: “Tại sao phải trải qua nhiều quá trình rắc rối như vậy chỉ để đảm bảo rằng sẽ có được một công việc?” Câu trả lời là: “Hoàn thành công việc một cách hoàn hảo không bao giờ thừa cả!"

Quà tặng cuộc sống

Ai trong chúng ta cũng từng đương đầu với những thời điểm khó khăn trong đời, những lúc mà ta cảm thấy bế tắc vì những biến cố và hoàn cảnh mà ta không thể kiểm soát được.

Sự sống bất tử - Kể lại giây phút cận tử của 4.000 người

Khoảnh khắc đối mặt tử thần của 4.000 người được TS Jeffrey Long thể hiện trong sách “Sự sống bất tử” tiết lộ bí mật về con người ở giây phút cận tử.

Nghĩ giàu và làm giàu - Sức mạnh của những giấc mơ lớn

Để làm được một điều gì đó lớn lao trong thế giới đang thay đổi này, bạn phải học hỏi tinh thần của những người đi tiên phong trong quá khứ, những người ước mơ cống hiến tất cả những giá trị của mình cho nền văn minh nhân loại.

Giải mã Inbound Marketing

Cách thu hút thế giới trong môi trường trực tuyến khi người tiêu dùng đã thuần thục hơn trong việc ngăn chặn các quảng cáo phiền phức.

'Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ' của một nhà thám hiểm lừng danh thế giới

Tên tuổi Erling Kagge không còn xa lạ với những người thích phiêu lưu. Ông không chỉ là nhà thám hiểm nổi tiếng, nhà sưu tầm nghệ thuật… mà còn là tác giả cuốn sách Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ vừa ra mắt tại Việt Nam.

Nghĩ giàu và làm giàu: Bí quyết giúp Henry Ford, một người học vấn khiêm tốn đạt đến tầm vĩ đại

Bất kỳ điều gì con người có thể tưởng tượng ra và tin tưởng rằng mình sẽ đạt được đều sẽ trở thành hiện thực.

Lãnh đạo bằng sức mạnh trí tuệ cảm xúc – Bí quyết dẫn dắt đội ngũ của Harvard Business Review 

“Lãnh đạo là người gieo hy vọng”, câu nói này của Napoleon từ lâu đã trở thành kim chỉ nam định hướng phong cách lãnh đạo của nhiều người, tuy nhiên vấn đề nằm ở chỗ không phải nhà lãnh đạo nào cũng biết gieo mầm hy vọng đúng cách.

Những "đứa trẻ" mãi không trưởng thành ở Nhật Bản: Cái giá phải trả của những cha mẹ bao bọc con cả đời

Giới trẻ - 15/09/2019 08:30
Việc những ông bố bà mẹ ở cái tuổi gần đất xa trời vẫn phải còng lưng nuôi con đã trưởng thành từ miếng ăn giấc ngủ gây ra những hệ lụy đau lòng, trở thành gánh nặng cho xã hội.

Quốc gia khởi nghiệp - Báu vật của người Do Thái khiến thế giới nể phục: 2 tinh thần đặc biệt tạo nên sức mạnh phục quốc

Sách - 15/09/2019 08:00
Là một quốc gia lấy nguồn lực nhập cư làm sức mạnh, người Do Thái Israel có 2 đặc tính mà có lẽ ít quốc gia nào có được, đó là tính mạo hiểm và tinh thần dân tộc cực cao.

Thượng viện Mỹ thông qua dự luật kêu gọi trừng phạt Trung Quốc về nhân quyền

Thế giới - 15/09/2019 02:08
Thượng viện Mỹ hôm 11.9 đã thông qua một dự luật về các vấn đề nhân quyền tại Tân Cương (Trung Quốc).

Sau bức ảnh gây tranh cãi, Irina Shayk khỏa thân trong chiến dịch quảng cáo mới

Giải trí - 14/09/2019 18:28
Sau bức ảnh 'khó hiểu' gây tranh cãi, Irina Shayk khỏa thân trong chiến dịch quảng cáo mới của Calvin Klein.

Ngô Thanh Vân kể chuyện vui trung thu ở nơi đặc biệt

Giải trí - 14/09/2019 18:26
Dịp trung thu, Ngô Thanh Vân đã đến thăm và phát quà cho những em bé cuối cùng được tham gia phẫu thuật tim trong chiến dịch từ thiện mà cô phát động suốt thời gian qua.

Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời chính thức bán vé các chương trình hòa nhạc lớn trong mùa diễn mới

Giải trí - 14/09/2019 16:59
Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời (SSO) chính thức khởi đầu mùa diễn 2019-2020 với Emperor Concerto - Concerto Hoàng Đế - hứa hẹn sẽ hết sức hấp dẫn, thú vị. Đây là chương trình hòa nhạc đầu tiên trong chuỗi các concert lớn mà SSO sẽ bán vé tới công chúng.

Bệnh nhân ung thư được hóa trị liệu không còn bị rụng tóc

Sức khỏe - 14/09/2019 15:52
Để ngăn chặn tình trạng rụng tóc ở những bệnh nhân ung thư trải qua hóa trị liệu, các nhà khoa học Anh đề xuất xử lý nang lông bằng chất ức chế CDK4/6 và taxanes.

Khám phá dinh dưỡng của nước cốt dừa

Sức khỏe - 14/09/2019 15:06
Trong nước cốt dừa chứa nhiều vitamin C, E, B1, B3, B5, B6 và chất sắt, sê len, can xi, ma giê, phốt pho. Nước cốt dừa là một phần của chế độ dinh dưỡng lành mạnh, cũng là lựa chọn lý tưởng với người dễ dị ứng với sữa nguồn gốc động vật.

Ứng dụng công nghệ sinh học nhằm phát triển nền nông nghiệp sạch

Khoa học - 14/09/2019 15:04
Tại Việt Nam, phế thải nông nghiệp đã trở thành một nguồn phế thải lớn, gây ô nhiễm môi trường tại nhiều địa phương. Bên cạnh đó, phế thải, nước thải chăn nuôi… cũng làm môi trường bị ô nhiễm nặng nề. Vì vậy, việc ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý môi trường là cần thiết để phát triển nền nông nghiệp sạch.

Hố đen khủng ở trung tâm Ngân hà ngày càng háu đói, không tha bất cứ thứ gì

Khoa học - 14/09/2019 15:03
Các nhà thiên văn học giám sát siêu hố đen Sagittarius A* cho biết nó đã nuốt chửng vạn vật xung quanh với tốc độ chưa từng có trong năm qua.

Khám phá Ấn Độ với những điểm đến tuyệt đẹp

Du lịch - 14/09/2019 14:59
Ấn Độ không chỉ có món cà ri hấp dẫn, những gia vị cay nồng hay kinh đô điện ảnh Bollywood, còn là đất nước có nền văn hóa đa dạng và nhiều thắng cảnh thiên nhiên hùng vĩ.

Cuộc hội ngộ sau 50 năm: Gặp nhau rồi cố nhân ơi

Giới trẻ - HỒNG VÂN - 14/09/2019 14:21
Lòng họ đã "cuồng điên vì nhớ". Người con gái tuổi 16 và chàng lính Mỹ tuổi 22. 50 năm và 50 lá thư... Cho một cuộc hội ngộ ở Tân Sơn Nhất ngập tràn trong nước mắt...

Từ cánh tay tử thi động đậy, phát hiện cơ chế 'quỷ nhập tràng'?

Tâm linh - 14/09/2019 14:16
17 tháng nghiên cứu một cái xác 70 tuổi, một nhà khoa học Úc bất ngờ phát hiện "một cánh tay bắt đầu vung ra ngoài rồi lại từ từ khép vào"...

Con trai Bộ trưởng Kim Tiến được bổ nhiệm làm Phó viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM

Thời sự - 14/09/2019 13:50
Viện Pasteur TP.HCM vừa tổ chức lễ công bố quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế bổ nhiệm Phó Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM.

TP.HCM: Bệnh tay chân miệng tăng đột biến, sốt xuất huyết chưa dừng lại

Sức khỏe - 14/09/2019 13:05
Bất ngờ trong tháng 8.2019, bệnh tay chân miệng bùng phát trên diện rộng tại TP.HCM, số ca mắc tăng gấp 3 lần so với tháng trước.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS