Đằng sau những di sản kiến trúc thời Xô Viết ở Trung Á

Nhật Hạ31/05/2021 18:00
Đằng sau những di sản kiến trúc thời Xô Viết ở Trung Á

Kiến trúc thời Xô Viết ghi nhận có những ảnh hưởng nhất định lên nhiều quốc gia và vùng văn hóa khác nhau ở Trung Á, trong đó, có sự đan xen giữa phương Đông và phương Tây.

Trong nửa cuối thế kỷ 20, kiến trúc Liên Xô đã lan tỏa một công thức thẩm mỹ chung đến nhiều môi trường khác nhau, trở thành một phần không thể thiếu của việc truyền bá chủ nghĩa toàn trị (totalitarianism) – hệ tư tưởng hướng đến một xã hội hợp nhất, coi nhẹ văn hóa bản địa.

Tuy nhiên, trên thực tế, kiến trúc là lĩnh vực rất nhạy cảm với sự thích ứng và ảnh hưởng của văn hóa địa phương, đặc biệt là ở Trung Á. Một bài tiểu luận Soviet Asia được xuất bản bởi FUEL, đồng tác giả là Roberto Conte và Stefano Perego sẽ giúp người yêu kiến trúc hiểu thêm về di sản Brutalism (chủ nghĩa thô mộc, gồ ghề) của các nước cộng hòa Liên Xô cũ ở Trung Á, bao gồm Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan, Turkmenistan và Tajikistan.

kientruc1.jpg

Khu nhà ở Aul (1986) ở Almaty, Kazakhstan mang ảnh hưởng kiến trúc thời Xô Viết - Ảnh: Roberto Conte

Ra đời ở vương quốc Anh sau chiến tranh, Brutalism ảnh hưởng đến kiến trúc Liên Xô vào những năm 1970. Những hình thức thiết kế chú trọng vào chức năng và sản xuất hàng loạt đã thay thế cho phong cách cổ điển Stalin.

Kiến trúc Liên Xô hiện đại có đặc trưng là khối lượng lớn và kết cấu thô. Tuy nhiên, hơn cả một tính thẩm mỹ, thuật ngữ này bao hàm một hệ tư tưởng cụ thể gắn liền với kiến ​​trúc. Chính quyền Liên Xô mong muốn thiết lập một hình ảnh kiến trúc và tiêu chuẩn sống đồng bộ trong khối Xô Viết. Tuy nhiên, chế độ này có cái nhìn cởi mở trong vấn đề thỏa hiệp và tái lập ngữ cảnh của lịch sử địa phương, cụ thể là kiến trúc Liên Xô ở vùng Trung Á.

kientruc12.jpg

Khách sạn Avesto (1984). Dushanbe, Tajikistan - Ảnh: Stefano Perego

Nhiếp ảnh gia Stefano Perego đã ghi lại những di sản kiến trúc được xây dựng trong giai đoạn 1950-1991, giai đoạn mà Liên Xô đang tan rã. Hầu hết các kiến trúc này ít được biết đến và chỉ một vài công trình lần đầu được giới thiệu trong tài liệu nhiếp ảnh về kiến trúc Liên Xô.

tuongdailenin.jpg

Tượng đài Lenin (1965) ở Istaravshan, Tajikistan - Ảnh: Stefano Perego

Trong bài tiểu luận Soviet Asia, tác giả cho rằng việc phát triển đô thị ở Trung Á Liên Xô diễn ra theo một hình thái riêng, chịu ảnh hưởng văn hóa Ba Tư và Hồi giáo trong bản sắc và kiến trúc bản địa rất lâu trước khi đồng hóa vào Liên Xô.

Các kiến trúc sư đến từ Kiev, Moscow và Leningrad đã được mời đến các thủ đô của vùng Trung Á Liên Xô để giới thiệu về kiến trúc và đô thị hóa theo tinh thần Liên bang Xô Viết. Tuy nhiên, những kiến trúc sư địa phương được quyền thay đổi phong cách mà trước đó nhà nước đã định hình. Chính vì vậy, trong kiến trúc Liên Xô ở những nước Trung Á mang sắc thái đặc trưng của kiến trúc phương Đông, Tây, thể hiện trong màu sắc và trang trí của các hoa văn, tranh khảm, và nét thẩm mỹ thô mộc đan xen. 

kientruc2.jpg

Công trình Chorsu Bazzar ở Tashkent, Uzbekistan - Ảnh: Roberto Conte.

Kết cấu bê tông hình mái vòm của công trình Chorsu Bazaar ở Tashkent (thủ đô Uzbekistan) là đặc trưng tiêu biểu của các khu chợ ở Liên bang Xô Viết. Tuy nhiên, lớp mái ngói rực rỡ là điểm khác biệt và chịu ảnh hưởng từ phương Đông.

kientruc5.jpg

Tranh khảm mosaic Avicenna (1988) ở Dushanbe, Tajikistan mô tả nhà triết học Ba Tư Avicenna bên cạnh các phi hành gia Liên Xô - Ảnh: Roberto Conte

Trong suốt 20 năm, nhiều công trình kiến trúc Liên Xô cũ bị phá hủy ở Dushanbe (thủ đô Tajikistan), Tashkent và Almaty (thủ đô Kazkhstan). Dù vậy, trong nhiều trường hợp, không có gì để thay thế những công trình kiến trúc công cộng này và cho đến giờ các công trình này vẫn được giữ nguyên như một phần của lịch sử.

Ở Dushanbe, có một sáng kiến để tìm lại và bảo tồn những bức tranh tường (mural) và tranh khảm (mosaic) của kiến trúc Liên Xô. Còn ở Tashkent hay Almaty cũng có nhiều nỗ lực là lập ra danh mục và ghi chép lại những di sản đã từng xây dựng.

kientruc2a.jpg

Trung tâm triển lãm Hiệp hội nghệ sĩ (1974) tại Tashkent, Uzbekistan - Ảnh: Stefano Perego


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Khám phá 2 đồi cát đẹp như tranh, đứng góc nào cũng có ảnh đẹp

Tùy vào từng thời điểm trong ngày mà những đồi cát này lại có màu sắc khác nhau. Thậm chí, hình dáng của chúng cũng thay đổi do chịu ảnh hưởng từ các hiện tượng thời tiết như gió, bão cát,...

Hai bãi biển đẹp nhất châu Á ở Việt Nam

Trong danh sách 25 bãi biển đẹp nhất châu Á năm 2021 do hàng triệu người dùng TripAdvisor bình chọn có 2 đại diện của Việt Nam được xướng tên.

Nhật ký lữ hành Argentina – P.18: Perito Moreno - Kỳ quan của thế giới băng

Los Glaciares National Park nổi tiếng thế giới nhờ hơn 300 sông băng. Diện tích băng phủ chiếm gần một nửa diện tích khu Bảo tồn Di sản thế giới này. Nhiều sông băng trong số này tạo thành Cánh đồng Băng Patagonia rộng lớn.

7 cung đường bộ đẹp nhất Việt Nam trên Tạp chí du lịch thế giới: Ngắm cảnh còn ngỡ lạc vào động tiên

Nếu ngắm nhìn 7 cung đường bộ đẹp nhất Việt Nam được gợi ý trên Tạp chí du lịch danh tiếng Lonely Planet, bạn sẽ hiểu tại sao đất nước nhỏ bé trên bản đồ thế giới lại trở thành điểm đến đáng mơ ước của rất nhiều tín đồ xê dịch quốc tế.

Rùng mình đặc sản đậu phụ 'địa ngục', cá 'giãy đành đạch' chờ bị luộc chín

Những con cá chạch "giãy đành đạch" giữa nồi nước sôi sùng sục, cố chui mình vào miếng đậu phụ để tìm kiếm lối thoát là đặc sản gây tranh cãi ở Nhật khiến thực khách "khóc thét".

Tiệm chè 'màu mè' 24 món, mỗi tối bán 400 cốc ở Huế

Bức ảnh tiệm chè nhiều màu sắc, bày biện đẹp mắt ở Huế được một du khách nước ngoài chụp và đăng tải lên mạng xã hội đã thu hút đông đảo sự chú ý của bạn bè quốc tế.

Hoa cẩm tú cầu nở rực rỡ trên đỉnh Mẫu Sơn Xứ Lạng

Khoảng thời gian từ nay đến đầu tháng 6, đỉnh Mẫu Sơn (Lạng Sơn) bước vào mùa hoa cẩm tú cầu đẹp nhất trong năm.

Nhật ký lữ hành Argentina – P.17: Trekking ở Cerro Mayo

Cung đường trekking/ hiking ở Cerro Mayo khoảng 10km, chỉ thuộc mức độ trung bình, không khó khăn như cung đường leo đỉnh Susanna Mount chúng tôi đã đi tuần trước tại Ushuaia, nhưng là quá đẹp và quá đủ cho du khách cảm nhận về phong cảnh đặc trưng của Patagonia.

Sở Y tế TP.HCM hướng dẫn tổ chức lễ tang đúng cách giữa dịch COVID-19

Thời sự - Tú Viên - 20/06/2021 23:30
Ngày 20.6, Sở Y tế TP.HCM có công văn hướng dẫn thực hiện Chỉ thị số 10/CT-UBND của UBND TP.HCM ra ngày hôm qua về việc siết chặt và tăng cường các biện pháp phòng chống dịch COVID-19.

Một bức ảnh kể về người cha khiến người xem mỗi lần thấy lại đều cảm động

Giới trẻ - 20/06/2021 23:20
Bức ảnh chụp người cha lưng áo ướt đẫm nước mưa, một tay xách cặp, một tay cầm ô che cho cậu con trai nhỏ khỏi bị ướt, bức ảnh ấy như thâu tóm tất cả những ý niệm đẹp đẽ nhất về người cha.

Triệu phú gốc Việt Vương Phạm: Tiền nhiều cũng chỉ ăn 3 bữa/ngày, ngủ giường 2m, nhà có mái che trên đầu là được

Giới trẻ - 20/06/2021 23:15
Thói quen của vị triệu phú này vô cùng giản dị: ngày 3 bữa ăn cơm vợ nấu toàn món thuần Việt, quần áo không cần hàng hiệu, ở trong nhà xây tạm trong nông trại.

Phong tỏa tòa nhà Ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn 14 tầng vì ca mắc COVID-19, tìm người liên quan

Thời sự - P.V - 20/06/2021 23:00
Tòa nhà SCB Building bị phong tỏa sau khi có ca mắc COVID-19 làm việc tại tầng 13.

Từ ca mắc COVID-19, lấy 50.000 mẫu xét nghiệm trong Khu chế xuất Tân Thuận ở TP.HCM

Thời sự - P.V / ảnh: HCDC - 20/06/2021 22:30
Hoạt động này đã huy động nhiều đội lấy mẫu từ các bệnh viện để đảm bảo hoàn thành ngay trong đêm.

Hàn Quốc tuyên chiến với nạn đặt camera quay lén phụ nữ

Thế giới - 20/06/2021 22:00
Hàn Quốc đưa ra luật, thay đổi các quy định nhằm có biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn với tội phạm tình dục trong thời đại số, trong đó có vấn nạn đặt camera quay lén phụ nữ đầy nhức nhối.

Nga trục xuất nhiều công dân Việt dùng thẻ miễn thị thực xem EURO 2020

Thể thao - P.V - 20/06/2021 21:30
Nhiều công dân Việt Nam dùng Fan ID để được miễn thị thực đến Nga xem EURO 2020 đã bị trục xuất hoặc không được phép nhập cảnh.

Ý bất bại 29 trận dưới thời Mancini, Bale vẫn tự tin dù Xứ Wales bị ví với đội hạng dưới Premier League

Thể thao - Nhân Hoàng - 20/06/2021 21:06
Xứ Wales gặp Ý ở Euro 2020 tối nay để quyết định đội nào dẫn đầu bảng A. Gareth Bale trả lời ngắn gọn khi các học trò của HLV Robert Page bị PV với Stoke City, CLB từng thi đấu ở Premier League nhưng đã rớt hạng và đang dự giải Championship.

TP.HCM ngày thứ 3 liên tiếp nhiều ca COVID-19 nhất cả nước, ngày thứ 4 vượt mốc 100

Thời sự - Anh Tú - 20/06/2021 21:00
Với TP.HCM, đây là ngày thứ 3 liên tiếp ghi nhận số ca cao nhất cả nước. Đồng thời, đây cũng là ngày thứ 4 liên tiếp, số ca COVID-19 trong ngày ở TP.HCM vượt mốc 100.

Tối 20.6, Việt Nam thêm 94 ca COVID-19 trong nước, riêng TP.HCM đến 57 trường hợp

Thời sự - P.V - 20/06/2021 20:45
Tối 20.6, Bộ Y tế cho biết có 94 ca mắc mới trong nước, riêng TPHCM đã 57 ca.

Tự mình hại mình, những thói quen tâm lý khiến bạn mãi không thể hạnh phúc

Giới trẻ - 20/06/2021 20:30
Hạnh phúc đến từ cách chúng ta nhìn nhận thế giới ra sao chứ không phải cách thế giới nhìn nhận chúng ta.

Sách cho chuyến đi: Bốn mùa trên xứ phù tang - Du ký trên xứ Phù Tang

Sách - 20/06/2021 20:00
Cuốn sách không thể thiếu với những ai yêu thích con người và văn hóa Nhật Bản, muốn đắm mình trong nguồn mỹ cảm tuyệt vời của xứ Phù Tang.

Từ cuốn băng chơi game Pokémon, chàng trai Củ Chi trở thành triệu phú Vương Phạm trên đất Mỹ

Giới trẻ - 20/06/2021 19:30
Cách nhập hàng nước ngoài để không bị lừa, Đổ bê tông 1 vốn 4 lời, Mua đất đầu tư xây nhà bán ở Houston Texas, Mua đất để đầu tư ở Mỹ… - Những người theo dõi Vương Phạm trên Youtube rất thích những video dạy “làm giàu” độc đáo của anh.

500.000 liều vắc xin Sinopharm Trung Quốc và 2 tấn vật tư tiêm chủng đã về tới Hà Nội

Thời sự - Tin và ảnh: Tuyết Nhung - 20/06/2021 19:00
500.000 liều vắc xin COVID-19 của Sinopharm và 2 tấn vật tư tiêm chủng đã về tới Hà Nội chiều nay.

Sự ủng hộ của G7 với Đài Loan có lợi đến đâu?

Thế giới - Cẩm Bình - 20/06/2021 18:30
Một sự ủng hộ chưa từng có từ Nhóm 7 nền kinh tế hàng đầu (G7) giúp nâng cao tầm quan trọng của Đài Loan nhưng lại có thể ảnh hưởng đến an ninh và quan hệ giữa hòn đảo tự trị với các nước trong khu vực.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 2, 21/06/2021