Chủ nhật, 26/05/2019

PGS Đinh Trọng Thịnh: Xăng dầu tính thị trường thì ít, tập trung bao cấp thì nhiều

16/05/2019 15:37
PGS Đinh Trọng Thịnh: Xăng dầu tính thị trường thì ít, tập trung bao cấp thì nhiều

PGS-TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng việc quản lý xăng dầu hiện vẫn mang tính kinh tế thị trường thì ít mà tập trung bao cấp thì nhiều. Hiện có rất ít đầu mối nhập xăng dầu, mà đầu mối này là do các cơ quan nhà nước chỉ định cho nên việc nhập xăng dầu không có tính cạnh tranh.

Liên quan đến việc Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA) có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ báo cáo các vướng mắc, khó khăn liên quan đến Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu, trong đó đề nghị bỏ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, phóng viên báo điện tử Một Thế Giới đã có cuộc trao đổi với PGS-TS Đinh Trọng Thịnh từ Học viện Tài chính về vấn đề này.

Năng lực dự báo giá xăng, dầu yếu

- Trong văn bản kiến nghị gửi Chính phủ, VINPA đề xuất bỏ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Theo ông, tính cần thiết của quỹ này đến đâu?

Theo tôi, hiện nay vẫn nên giữ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Quỹ này nhằm giảm thiểu những cú sốc mang tính nhất thời và không nghiêm trọng của thị trường xăng dầu, làm bình ổn thị trường.

Quan trọng nhất, chúng ta coi mặt hàng xăng dầu là mặt hàng chiến lược và Nhà nước độc quyền kinh doanh nên phải giữ giá bình ổn, vì đây được coi là nguồn nhiên nguyên liệu đầu vào bắt buộc của nền kinh tế. Chính vì lẽ đó mà Quỹ bình ổn ra đời.

Trong thời gian qua, dù nó có rất nhiều vấn đề nhưng Quỹ bình ổn đã thực hiện được cái vai trò của mình là đã góp phần tạo ra sự bình ổn xăng dầu mà nền kinh tế có thể yên tâm để tăng trưởng. Thời gian vừa qua, việc bình ổn này tương đối tốt.

Tuy nhiên, quỹ này cũng có nhiều vấn đề, đặc biệt là việc trích lập, chính sách quản lý, cách thức điều hành và thời điểm bơm ra hay rút từ thị trường về. Việc thực hiện điều này thể hiện sự bị động của cơ quan quản lý, việc trích quỹ, xả quỹ không được thực hiện trôi chảy. Do đó, nhiều ý kiến cho rằng Quỹ bình ổn này không cần thiết, hết vai trò, nên cần bỏ đi.

- Ông cho rằng vẫn nên giữ Quỹ bình ổn, vì sao vậy?

Chúng ta thấy, mặc dù đã có nhiều thay đổi trong quản lý xăng dầu so với trước đây nhưng quản lý xăng dầu vẫn mang tính kinh tế thị trường thì ít mà tập trung bao cấp thì nhiều. Bây giờ chúng ta vẫn có rất ít đầu mối nhập xăng dầu, mà đầu mối này là do các cơ quan nhà nước chỉ định, cho phép cho nên việc nhập xăng dầu không có tính cạnh tranh, dù có 6 đầu mối.

Một vấn đề khác là trong việc kinh doanh xăng dầu vừa qua, việc quản lý giá cũng không đến nơi đến chốn, trình độ quản lý của cán bộ lại yếu nên việc nhập khẩu xăng dầu theo giá thế giới vẫn còn lúng túng.

Xăng dầu thế giới bán cho các doanh nghiệp chúng ta nhập về theo kỳ hạn 3 tháng, 6 tháng và đồng tiền chấp nhận chủ yếu là USD. Do mua bán theo kỳ hạn nên buộc chúng ta phải dự đoán được mức giá trước thời điểm nhập. Chẳng hạn doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu phải tính toán giá xăng dầu có thể lên xuống thế nào trong vài tháng tới, có hợp lý hay không, rồi tiến hành mua kỳ hạn với các đối tác trên thị trường.

Bài toán này rất khó đối với các doanh nghiệp cũng như cán bộ Việt Nam hiện nay vì đòi hỏi việc phải nắm được thị trường xăng dầu, biến động của tình hình kinh tế, chính trị trên thế giới có thể ảnh hưởng đến giá xăng dầu trong tương lai.

Việc Nam thực sự thiếu những cán bộ có năng lực dự báo diễn biến tình hình của một mặt hàng cụ thể, mặc dù chúng ta là nhà xuất khẩu lớn trên thế giới thì đáng ra phải nắm vững diễn biến của thị trường. Do đó, việc ta nhập khẩu xăng dầu trở thành một gánh nặng của doanh nghiệp, kéo theo đầu vào có rất nhiều khó khăn.

Về đầu ra, doanh nghiệp kinh doanh bán lẻ xăng dầu vẫn mang tính độc quyền, chỉ một số doanh nghiệp được bán lẻ. Các nhà đầu tư nước ngoài tham gia lĩnh vực này ở mấy tháng gần đây thì sự cạnh tranh ở thị trường bán lẻ cũng không có.

Vì vậy, việc Nhà nước vẫn nắm và điều hành xăng dầu hiện nay vẫn là cần thiết, mặc dù có nhiều doanh nghiệp, chuyên gia mong muốn Nhà nước để cho tư nhân làm lĩnh vực này.

PGS-TS Đinh Trọng Thịnh, Học viện Tài chính

Trên thị trường xăng dầu có những đợt tăng giá ảo do một nhóm nào đó hoặc nhân tố nào đó đưa lên, hoặc các nhà đầu cơ đưa ra thông tin có lợi cho họ khiến sai lệch giá cả. Chính Quỹ bình ổn như một khoản đệm để giải quyết những trường hợp tăng giá tạm thời, không đúng thực chất tình hình. Khi đó, quỹ này sẽ xả ra để đảm bảo tương đối bình ổn để không để giá xăng dầu lên cao hoặc xuống mạnh quá.

Quỹ còn mang tính hành chính

- Ngoài ra theo VINPA, việc sử dụng Quỹ bình ổn mang đậm tính can thiệp hành chính nên làm méo mó giá cả thị trường xăng dầu. Theo ông, quỹ này mang tính thị trường hay là hành chính?

Phần lớn quỹ này mang tính hành chính nhưng ở một góc độ nào đó mang ý nghĩa kinh tế. Hành chính vì đây là chỉ đạo của cơ quan quản lý, còn mặt thị trường là để giảm thiểu mặt trái của thị trường xăng dầu - một mặt hàng vẫn được xem rất quan trọng.

Đã là mặt hàng chiến lược thì phải quản lý nên không có lý do gì Nhà nước không sử dụng mọi biện pháp, kể cả can thiệp hành chính, để đem lại hiệu quả trong quản lý kinh doanh. Do đó, quỹ này cũng vẫn còn tác dụng trong thời gian tới.

Tuy nhiên, quỹ này cần được các nhà quản lý cũng như các doanh nghiệp ngồi lại với nhau xem cách thức trích lập, cách thức hoạt động của quỹ này như thế nào, đặt nó ở đâu là phù hợp, cách xả quỹ thế nào.

Chúng ta không thể biết giá xăng tăng trường kỳ mà vẫn cứ xả quỹ thì không ổn. Chúng ta vẫn phải hoạt động theo thị trường chứ! Chỉ nên xả quỹ khi tăng giá bất thường, tạm thời thôi, còn nếu tăng bền vững thì không nên xả quỹ.

VINPA có cho rằng, việc trích lập Quỹ bình ổn 300 đồng/ lít theo quy định tại Nghị định 83/2014 điều hành xăng dầu đang khiến "người tiêu dùng chịu thiệt hơn là lợi" khi bản chất là họ đang phải ứng trước cho quỹ.

Nhưng thị trường xăng dầu chưa hoàn toàn là thị trường, nó vẫn cần bàn tay điều hành của Nhà nước. Nhà nước phải dùng nhiều biện pháp khác nhau để điều hành giá xăng dầu. Giá xăng dầu tăng bền vững thì dứt khoát giá xăng dầu trong nước cũng phải tăng theo. Nhưng trong giai đoạn giá xăng dầu tăng do đầu cơ, do các yếu tố tâm lý thì rõ ràng việc dùng quỹ sẽ giảm thiểu các tín hiệu giả của thị trường.

Quỹ góp phần bình ổn giá xăng dầu và giảm các thiệt hại không đáng có của ngành sản xuất khi giá xăng dầu tăng lên bởi các yếu tố mang tính tâm lý hoặc do đầu cơ. Do đó, có lợi cho điều hành thì cũng có lợi cho người tiêu dùng.

- Nhưng Quỹ bình ổn cũng bị nhiều ý kiến cho là gây cản trở đối với các doanh nghiệp và làm méo mó thị trường xăng dầu?

Như tôi đã nói, việc trích lập quỹ hiện nay có phần cứng nhắc và bị động. Một số ý kiến cho rằng Nhà nước đang trao quyền quá lớn cho các doanh nghiệp trong việc trích lập và chi sử dụng quỹ. Một số ý kiến khác thậm chí nói quỹ bình ổn vô nguyên tắc.

Tuy nhiên, cũng phải thấy Quỹ bình ổn đã giúp chúng ta qua được những giai đoạn khó khăn để đạt được hiệu quả điều hành kinh tế vĩ mô. Vấn đề chỉ là cần phải có sự thay đổi trong việc quản lý quỹ. Người tiêu dùng đòi hỏi tính minh bạch, công khai hơn trong việc quản lý, sử dụng quỹ.

- Vậy việc lập quỹ này có vi phạm luật quốc tế không, thưa ông?

Không. Quỹ bình ổn này cũng rút ra từ giá bán xăng dầu bù trừ trường hợp giá lên xuống quá mức. Hơn nữa, trong các hiệp định thì vẫn có những quy định riêng đối với các mặt hàng quan trọng, liên quan đến an ninh quốc gia, nền sản xuất…

Quỹ bình ổn khiến người tiêu dùng thiệt thòi

VINPA mới đây có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ báo cáo các vướng mắc, khó khăn liên quan đến Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu. VINPA cho rằng Nghị định 83 đã bộc lộ những vấn đề bất cập cần được xem xét, nhất là trong bối cảnh điều hành xăng dầu thời gian gần đây.

Cụ thể, theo VINPA, việc trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu khiến người tiêu dùng chịu thiệt thòi hơn là được lợi vì bản chất là người tiêu dùng đang ứng trước cho quỹ. Bên cạnh đó, việc sử dụng quỹ mang đậm tính can thiệp hành chính nên làm méo mó giá cả thị trường xăng dầu.

Theo đó, việc bỏ Quỹ bình ổn để lĩnh vực kinh doanh xăng dầu hoạt động theo cơ chế thị trường, giá xăng dầu trong nước diễn biến theo xu hướng chung của giá thế giới. Mặt khác, khi bỏ Quỹ bình ổn, tính minh bạch công khai trong việc điều hành giá sẽ tốt hơn, tạo cơ hội bình đẳng trong hệ thống các doanh nghiệp đầu mối.

Các đầu mối nhập khẩu xăng dầu cũng phản ánh nhiều bất hợp lý của Quỹ bình ổn như việc phải trích 300 đồng/lít lợi nhuận định mức và phải gửi vào một tài khoản cố định. Khoản lãi sẽ nhập vào gốc, doanh nghiệp hoàn toàn không được động vào số tiền này. Nhưng khi quỹ âm, doanh nghiệp phải vay ngân hàng lãi suất 7-8%/năm hoặc bỏ vốn của mình để bù đắp.

Lam Thanh

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

An Giang: Thông xe cầu Vàm Cống nhưng người dân chưa mừng vì BOT

Đối với cánh tài xế ở An Giang, không cần dẫn giải cũng thấy sự vui mừng và hân hoan của họ khi cầu Vàm Cống được thông xe và không phải trả phí. Nhưng niềm vui đó có phải trọn vẹn hay không khi Trạm thu phí BOT T2 vẫn ngang nhiên và chưa chịu di dời?
2

Chuỗi siêu thị Auchan xả hàng, thanh lý trước ngày 3.6 rời khỏi Việt Nam

Hệ thống 15 siêu thị của Auchan hiện đang xả hàng, giảm giá toàn bộ các mặt hàng từ 25-30% trước khi hệ thống này rời khỏi Việt Nam ngày 3.6 tới.
3

Làm ăn thua lỗ, chuỗi siêu thị Auchan của Pháp muốn rút khỏi Việt Nam

Việc rời thị trường Việt Nam là quyết định nối tiếp sau thỏa thuận của Auchan bán toàn bộ các hoạt động thua lỗ của Auchan's Retail Italia cho tập đoàn bán lẻ Conad của Ý.
4

Kiến nghị giảm thu phí hoàn vốn 7 dự án BOT hơn 16 năm

Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị giảm thời gian thu phí hoàn vốn của 7/8 dự án BOT là hơn 16 năm. Đối với kết quả kiểm toán 7 dự án BT, cho thấy việc giao đất chỉ định cho nhà đầu tư là trái với quy định của Luật Đất đai.
5

Việt Nam tổ chức đấu thầu quốc tế 8 dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông

Sáng 17.5, tại Hà Nội, Bộ GTVT tổ chức Hội nghị kêu gọi đầu tư dự án xây dựng một số đoạn cao tốc trên tuyến Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017-2020.

Mỗi ngày có hơn 370 ô tô giá rẻ dưới 500 triệu đồng về Việt Nam

Các doanh nghiệp đang tập trung đưa về Việt Nam các dòng xe có giá trị thấp, xe cỡ nhỏ và xe phổ thông. Đặc biệt bình quân mỗi ngày có hơn 370 chiếc xe giá rẻ dưới 500 triệu đồng của Thái Lan và Indonesia được nhập về.

'Doanh nghiệp sân sau': Ngày xưa vất vả chạy quan chức, giờ thì được họ chủ động đưa dự án

Đó là một ví dụ mà luật sư Nguyễn Tiến Lập (thành viên NHQuang & Cộng sự, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam) được một doanh nghiệp tư nhân chia sẻ. Và ông đã chia sẻ lại điều này với phóng viên báo điện tử Một Thế Giới khi bàn về vấn đề "doanh nghiệp sân sau” của quan chức.

Đấu thầu cao tốc Bắc-Nam: Không có cơ chế ưu đãi và không phân biệt nhà đầu tư

Đã có 98/150 nhà đầu tư quan tâm xác nhận tham gia Hội nghị kêu gọi đầu tư dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam giai đoạn 2017 - 2020.

Huế tiếp nối Đà Nẵng quyết 'nói không với túi nylon'

Động thái "nói không với túi nylon" mới đây của Thừa Thiên - Huế tương tự việc làm mà UBND TP.Đà Nẵng đã kêu gọi mọi người cùng thực hiện hồi cuối tháng 4. Đáng chú ý là việc làm này cũng đang được thực hiện lan tỏa tại Hội An.

Đếm ngược thời gian chờ ngày cầu Vàm Cống thông xe

Cầu Vàm Cống hoàn thành có vai trò đấu nối các tỉnh ĐBSCL với cả nước. Khi cầu đưa vào sử dụng, thời gian lưu thông hàng hóa sẽ được rút ngắn lại, đồng thời giảm tải cho tuyến quốc lộ 1A thường xuyên quá tải vào các dịp lễ, Tết.

Trung Quốc: Nhà đầu tư ngoại 'tháo chạy' khỏi thị trường chứng khoán, kinh tế mất đà trong tháng 4

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung đã khiến chỉ số Shanghai Composite giảm 1,9% kể từ đầu tuần và trong phiên giao dịch ngày 13.5, thị trường chứng khoán Trung Quốc chìm trong cơn bán tháo.

Các công nghệ hiện đại sẽ áp dụng vào sân bay Long Thành, không kém Changi của Singapore

Một thành viên trong liên danh tư vấn JFVkhẳng định: Dự án xây cảng hàng không (sân bay) quốc tế Long Thành sẽ được áp dụng các công nghệ hiện đại trong việc xây dựng, quản lý và vận hành như các cảng hàng không quốc tế tiên tiến trên thế giới, không kém Changi của Singapore.

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu: Sao mãi chưa bỏ vì người tiêu dùng đâu có được lợi?

Nhiều ý kiến cho rằng việc tồn tại Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đang khiến người tiêu dùng chịu thiệt hơn là lợi khi thực chất là người tiêu dùng đang phải ứng trước cho quỹ này. Việc thành lập quỹ là để bình ổn giá vì người người tiêu dùng nhưng họ không có đại diện trong điều hành, không biết việc điều hành quỹ ra sao...

8 điều nhỏ bé kỳ lạ giữa lòng ‘quả táo lớn’ New York

Du lịch - 26/05/2019 14:00
Quả táo lớn – Big Apple, biệt danh của thành phố New York, nhưng đâu đó trong những góc nhỏ, bạn sẽ tìm được những thứ nhỏ bé mang trên mình rất nhiều giá trị từ văn hóa đến lịch sử.

Tuổi trẻ không tiền tài, không kinh nghiệm, không tích lũy nhưng lại giàu có nhất

Giới trẻ - 26/05/2019 12:26
Trưởng thành đem tới cho chúng ta sự dư dả về tài chính, nhưng đồng thời khiến chúng ta đánh mất sự giàu có quan trọng nhất cuộc đời.

Mỹ kêu gọi các quốc đảo Thái Bình Dương không bỏ rơi Đài Loan

Thế giới - 26/05/2019 12:04
Quan chức ngoại giao cấp cao của Mỹ hôm 24.5 kêu gọi các đảo quốc Thái Bình Dương nên duy trì sự công nhận ngoại giao đối với Đài Loan khi đối mặt với sức ép của Bắc Kinh.

Ninh Bình đẹp lộng lẫy trong mùa lúa chín vàng

Du lịch - 26/05/2019 12:01
Ninh Bình từ lâu đã trở thành điểm đến lý tưởng cho khách du lịch và những nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, đặc biệt là vào tháng 5, nơi đây có mùa lúa chín ngợp trời tạo nên một khung cảnh thơ mộng, đẹp một cách lộng lẫy và kiêu kỳ.

Harvey Weinstein phải bồi thường 44 triệu USD trong vụ bê bối quấy rối tình dục

Giải trí - 26/05/2019 12:00
Harvey Weinstein được cho là đã đạt được thỏa thuận bồi thường trị giá 44 triệu USD với các nạn nhân đã buộc tội ông về hành vi quấy rối tình dục.

Động vật sẽ 'thu nhỏ' để đối phó với biến đổi khí hậu

Khoa học - 26/05/2019 11:54
Để đối phó với biến đổi khí hậu trong những năm tới, theo các nhà khoa học, các loài động vật sẽ giảm kích thước của chúng lại.

Người mẹ mổ ngồi sinh con: Hạnh phúc khi biết con mạnh khỏe

Sức khỏe - 26/05/2019 11:53
Mới đây, chị Nguyễn Thị Liên - sản phụ bị ung thư vú giai đoạn cuối nhưng đã từ chối xạ trị để đứa con của chị được sinh ra đời bình an gây sự chú ý của dư luận.

Disney là hãng phim lớn duy nhất không có phim LGBT trong năm 2018

Điện ảnh - 26/05/2019 11:49
Sau thương vụ mua lại 20th Century Fox, rất có thể Disney sẽ được đánh giá cao hơn vào những năm sau khi bàn về sự hiện diện của các nhân vật LGBT.

Nắng nóng trên 36 độ C kéo dài vài ngày nữa

Thời sự - 26/05/2019 11:48
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Trung ương, nắng nóng lại xuất hiện ở một số nơi thuộc khu vực Tây Bắc Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Phú Yên với nền nhiệt độ cao nhất trong ngày phổ biến 35-36 độ, có nơi trên 36 độ.

Cách chức Phó bí thư đăng thông tin sai sự thật trên Facebook

Thời sự - 26/05/2019 11:47
Ban Thường vụ Đảng ủy Khối các cơ quan và doanh nghiệp tỉnh Hà Tĩnh vừa ban hành quyết định thi hành kỷ luật đối với ông Lê Hữu Thuận - Phó bí thư chi bộ, Trưởng khoa Lý luận Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc Đảng bộ Trường chính trị Trần Phú (Hà Tĩnh).

Đoạt Giày vàng lần 6, Messi vẫn không vui vì còn 'sang chấn tâm lý' sau trận thua Liverpool

Thể thao - 26/05/2019 11:45
Với 36 bàn ghi cho Barca tại La Liga, Messi chính thức nhận giải Chiếc giày vàng cho mùa bóng năm nay ở châu Âu.

Thủ tướng Anh từ chức, mở ra nguy cơ Brexit ‘cứng’

Thế giới - 26/05/2019 11:43
Bà Theresa May thông báo sẽ từ chức lãnh đạo đảng Bảo thủ, đồng nghĩa với việc rời bỏ vị trí Thủ tướng Anh, vào ngày 7.6 tới.

Sao Hollywood bật mí quay cảnh nóng chưa bao giờ là điều dễ dàng

Giải trí - 26/05/2019 11:38
Kể cả đối với những ngôi sao điện ảnh nổi tiếng thế giới, việc quay cảnh nóng là công việc khó khăn, nhiều áp lực và đòi hỏi một sự hy sinh vô cùng lớn.

Vụ gian lận thi cử ở Sơn La: Mỗi trường hợp nâng điểm nhận 'tiền công' 1 tỉ đồng

Thời sự - 26/05/2019 11:36
Về vụ gian lận điểm thi tại kỳ thi THPT 208 tại Sơn La, ngày 24.5 Công an tỉnh Sơn La đã đề nghị truy tố 8 bị can về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn khi thi hành công vụ. Trong đó có 6 cán bộ thuộc Sở GD-ĐT tỉnh Sơn La và 2 cán bộ công an.

Màn tái hợp đáng nhớ của Spice Girl sau 19 năm tan rã

Giải trí - 26/05/2019 11:34
Những cô gái của nhóm nhạc Spice Girl đã có màn biểu diễn đầy sôi động mở đầu trong tour diễn tại Dublin (Ireland).
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS