Chủ nhật, 18/08/2019

PGS Đinh Trọng Thịnh: Xăng dầu tính thị trường thì ít, tập trung bao cấp thì nhiều

16/05/2019 15:37
PGS Đinh Trọng Thịnh: Xăng dầu tính thị trường thì ít, tập trung bao cấp thì nhiều

PGS-TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng việc quản lý xăng dầu hiện vẫn mang tính kinh tế thị trường thì ít mà tập trung bao cấp thì nhiều. Hiện có rất ít đầu mối nhập xăng dầu, mà đầu mối này là do các cơ quan nhà nước chỉ định cho nên việc nhập xăng dầu không có tính cạnh tranh.

Liên quan đến việc Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (VINPA) có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ báo cáo các vướng mắc, khó khăn liên quan đến Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu, trong đó đề nghị bỏ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, phóng viên báo điện tử Một Thế Giới đã có cuộc trao đổi với PGS-TS Đinh Trọng Thịnh từ Học viện Tài chính về vấn đề này.

Năng lực dự báo giá xăng, dầu yếu

- Trong văn bản kiến nghị gửi Chính phủ, VINPA đề xuất bỏ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Theo ông, tính cần thiết của quỹ này đến đâu?

Theo tôi, hiện nay vẫn nên giữ Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Quỹ này nhằm giảm thiểu những cú sốc mang tính nhất thời và không nghiêm trọng của thị trường xăng dầu, làm bình ổn thị trường.

Quan trọng nhất, chúng ta coi mặt hàng xăng dầu là mặt hàng chiến lược và Nhà nước độc quyền kinh doanh nên phải giữ giá bình ổn, vì đây được coi là nguồn nhiên nguyên liệu đầu vào bắt buộc của nền kinh tế. Chính vì lẽ đó mà Quỹ bình ổn ra đời.

Trong thời gian qua, dù nó có rất nhiều vấn đề nhưng Quỹ bình ổn đã thực hiện được cái vai trò của mình là đã góp phần tạo ra sự bình ổn xăng dầu mà nền kinh tế có thể yên tâm để tăng trưởng. Thời gian vừa qua, việc bình ổn này tương đối tốt.

Tuy nhiên, quỹ này cũng có nhiều vấn đề, đặc biệt là việc trích lập, chính sách quản lý, cách thức điều hành và thời điểm bơm ra hay rút từ thị trường về. Việc thực hiện điều này thể hiện sự bị động của cơ quan quản lý, việc trích quỹ, xả quỹ không được thực hiện trôi chảy. Do đó, nhiều ý kiến cho rằng Quỹ bình ổn này không cần thiết, hết vai trò, nên cần bỏ đi.

- Ông cho rằng vẫn nên giữ Quỹ bình ổn, vì sao vậy?

Chúng ta thấy, mặc dù đã có nhiều thay đổi trong quản lý xăng dầu so với trước đây nhưng quản lý xăng dầu vẫn mang tính kinh tế thị trường thì ít mà tập trung bao cấp thì nhiều. Bây giờ chúng ta vẫn có rất ít đầu mối nhập xăng dầu, mà đầu mối này là do các cơ quan nhà nước chỉ định, cho phép cho nên việc nhập xăng dầu không có tính cạnh tranh, dù có 6 đầu mối.

Một vấn đề khác là trong việc kinh doanh xăng dầu vừa qua, việc quản lý giá cũng không đến nơi đến chốn, trình độ quản lý của cán bộ lại yếu nên việc nhập khẩu xăng dầu theo giá thế giới vẫn còn lúng túng.

Xăng dầu thế giới bán cho các doanh nghiệp chúng ta nhập về theo kỳ hạn 3 tháng, 6 tháng và đồng tiền chấp nhận chủ yếu là USD. Do mua bán theo kỳ hạn nên buộc chúng ta phải dự đoán được mức giá trước thời điểm nhập. Chẳng hạn doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu phải tính toán giá xăng dầu có thể lên xuống thế nào trong vài tháng tới, có hợp lý hay không, rồi tiến hành mua kỳ hạn với các đối tác trên thị trường.

Bài toán này rất khó đối với các doanh nghiệp cũng như cán bộ Việt Nam hiện nay vì đòi hỏi việc phải nắm được thị trường xăng dầu, biến động của tình hình kinh tế, chính trị trên thế giới có thể ảnh hưởng đến giá xăng dầu trong tương lai.

Việc Nam thực sự thiếu những cán bộ có năng lực dự báo diễn biến tình hình của một mặt hàng cụ thể, mặc dù chúng ta là nhà xuất khẩu lớn trên thế giới thì đáng ra phải nắm vững diễn biến của thị trường. Do đó, việc ta nhập khẩu xăng dầu trở thành một gánh nặng của doanh nghiệp, kéo theo đầu vào có rất nhiều khó khăn.

Về đầu ra, doanh nghiệp kinh doanh bán lẻ xăng dầu vẫn mang tính độc quyền, chỉ một số doanh nghiệp được bán lẻ. Các nhà đầu tư nước ngoài tham gia lĩnh vực này ở mấy tháng gần đây thì sự cạnh tranh ở thị trường bán lẻ cũng không có.

Vì vậy, việc Nhà nước vẫn nắm và điều hành xăng dầu hiện nay vẫn là cần thiết, mặc dù có nhiều doanh nghiệp, chuyên gia mong muốn Nhà nước để cho tư nhân làm lĩnh vực này.

PGS-TS Đinh Trọng Thịnh, Học viện Tài chính

Trên thị trường xăng dầu có những đợt tăng giá ảo do một nhóm nào đó hoặc nhân tố nào đó đưa lên, hoặc các nhà đầu cơ đưa ra thông tin có lợi cho họ khiến sai lệch giá cả. Chính Quỹ bình ổn như một khoản đệm để giải quyết những trường hợp tăng giá tạm thời, không đúng thực chất tình hình. Khi đó, quỹ này sẽ xả ra để đảm bảo tương đối bình ổn để không để giá xăng dầu lên cao hoặc xuống mạnh quá.

Quỹ còn mang tính hành chính

- Ngoài ra theo VINPA, việc sử dụng Quỹ bình ổn mang đậm tính can thiệp hành chính nên làm méo mó giá cả thị trường xăng dầu. Theo ông, quỹ này mang tính thị trường hay là hành chính?

Phần lớn quỹ này mang tính hành chính nhưng ở một góc độ nào đó mang ý nghĩa kinh tế. Hành chính vì đây là chỉ đạo của cơ quan quản lý, còn mặt thị trường là để giảm thiểu mặt trái của thị trường xăng dầu - một mặt hàng vẫn được xem rất quan trọng.

Đã là mặt hàng chiến lược thì phải quản lý nên không có lý do gì Nhà nước không sử dụng mọi biện pháp, kể cả can thiệp hành chính, để đem lại hiệu quả trong quản lý kinh doanh. Do đó, quỹ này cũng vẫn còn tác dụng trong thời gian tới.

Tuy nhiên, quỹ này cần được các nhà quản lý cũng như các doanh nghiệp ngồi lại với nhau xem cách thức trích lập, cách thức hoạt động của quỹ này như thế nào, đặt nó ở đâu là phù hợp, cách xả quỹ thế nào.

Chúng ta không thể biết giá xăng tăng trường kỳ mà vẫn cứ xả quỹ thì không ổn. Chúng ta vẫn phải hoạt động theo thị trường chứ! Chỉ nên xả quỹ khi tăng giá bất thường, tạm thời thôi, còn nếu tăng bền vững thì không nên xả quỹ.

VINPA có cho rằng, việc trích lập Quỹ bình ổn 300 đồng/ lít theo quy định tại Nghị định 83/2014 điều hành xăng dầu đang khiến "người tiêu dùng chịu thiệt hơn là lợi" khi bản chất là họ đang phải ứng trước cho quỹ.

Nhưng thị trường xăng dầu chưa hoàn toàn là thị trường, nó vẫn cần bàn tay điều hành của Nhà nước. Nhà nước phải dùng nhiều biện pháp khác nhau để điều hành giá xăng dầu. Giá xăng dầu tăng bền vững thì dứt khoát giá xăng dầu trong nước cũng phải tăng theo. Nhưng trong giai đoạn giá xăng dầu tăng do đầu cơ, do các yếu tố tâm lý thì rõ ràng việc dùng quỹ sẽ giảm thiểu các tín hiệu giả của thị trường.

Quỹ góp phần bình ổn giá xăng dầu và giảm các thiệt hại không đáng có của ngành sản xuất khi giá xăng dầu tăng lên bởi các yếu tố mang tính tâm lý hoặc do đầu cơ. Do đó, có lợi cho điều hành thì cũng có lợi cho người tiêu dùng.

- Nhưng Quỹ bình ổn cũng bị nhiều ý kiến cho là gây cản trở đối với các doanh nghiệp và làm méo mó thị trường xăng dầu?

Như tôi đã nói, việc trích lập quỹ hiện nay có phần cứng nhắc và bị động. Một số ý kiến cho rằng Nhà nước đang trao quyền quá lớn cho các doanh nghiệp trong việc trích lập và chi sử dụng quỹ. Một số ý kiến khác thậm chí nói quỹ bình ổn vô nguyên tắc.

Tuy nhiên, cũng phải thấy Quỹ bình ổn đã giúp chúng ta qua được những giai đoạn khó khăn để đạt được hiệu quả điều hành kinh tế vĩ mô. Vấn đề chỉ là cần phải có sự thay đổi trong việc quản lý quỹ. Người tiêu dùng đòi hỏi tính minh bạch, công khai hơn trong việc quản lý, sử dụng quỹ.

- Vậy việc lập quỹ này có vi phạm luật quốc tế không, thưa ông?

Không. Quỹ bình ổn này cũng rút ra từ giá bán xăng dầu bù trừ trường hợp giá lên xuống quá mức. Hơn nữa, trong các hiệp định thì vẫn có những quy định riêng đối với các mặt hàng quan trọng, liên quan đến an ninh quốc gia, nền sản xuất…

Quỹ bình ổn khiến người tiêu dùng thiệt thòi

VINPA mới đây có văn bản gửi Văn phòng Chính phủ báo cáo các vướng mắc, khó khăn liên quan đến Nghị định 83/2014/NĐ-CP về kinh doanh xăng dầu. VINPA cho rằng Nghị định 83 đã bộc lộ những vấn đề bất cập cần được xem xét, nhất là trong bối cảnh điều hành xăng dầu thời gian gần đây.

Cụ thể, theo VINPA, việc trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu khiến người tiêu dùng chịu thiệt thòi hơn là được lợi vì bản chất là người tiêu dùng đang ứng trước cho quỹ. Bên cạnh đó, việc sử dụng quỹ mang đậm tính can thiệp hành chính nên làm méo mó giá cả thị trường xăng dầu.

Theo đó, việc bỏ Quỹ bình ổn để lĩnh vực kinh doanh xăng dầu hoạt động theo cơ chế thị trường, giá xăng dầu trong nước diễn biến theo xu hướng chung của giá thế giới. Mặt khác, khi bỏ Quỹ bình ổn, tính minh bạch công khai trong việc điều hành giá sẽ tốt hơn, tạo cơ hội bình đẳng trong hệ thống các doanh nghiệp đầu mối.

Các đầu mối nhập khẩu xăng dầu cũng phản ánh nhiều bất hợp lý của Quỹ bình ổn như việc phải trích 300 đồng/lít lợi nhuận định mức và phải gửi vào một tài khoản cố định. Khoản lãi sẽ nhập vào gốc, doanh nghiệp hoàn toàn không được động vào số tiền này. Nhưng khi quỹ âm, doanh nghiệp phải vay ngân hàng lãi suất 7-8%/năm hoặc bỏ vốn của mình để bù đắp.

Lam Thanh

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Không dùng sản phẩm có chứa nguyên liệu Anhydrous Milk Fat

Lô sản phẩm nguyên liệu thực phẩm Anhydrous Milk Fat không đảm bảo an toàn nên đã được thu hồi và tiêu hủy theo quy định.
2

Chủ tịch Asanzo chia sẻ về khủng hoảng của doanh nghiệp

Nói chúng tôi nhập linh kiện Trung Quốc về rồi gắn mác hàng Việt Nam thực sự là rất oan uổng. Chúng tôi có hơn 2.000 công nhân, trong đó hơn 600 người lắp ráp. Chẳng nhẽ chúng tôi trả lương cho từng đấy con người chỉ để họ bóc tem và dán nhãn?", ông Phạm Văn Tam, Chủ tịch Asanzo nói.
3

Thịt gà Mỹ về Việt Nam chưa đến 18.000 đồng/kg

Giá thịt gà Mỹ nhập về Việt Nam có giá "siêu rẻ", chỉ dưới 18.000 đồng/kg.
4

Ngân hàng tung hàng loạt ưu đãi để thanh toán không tiền mặt

Thời gian gần đây, nhiều ngân hàng thương mại đồng loạt mở các chương trình ưu đãi liên quan đến dịch vụ mở tài khoản, thanh toán hàng hóa dịch vụ qua thẻ, miễn phí giao dịch… nhằm khuyến khích, thúc đẩy người dân thanh toán không dùng tiền mặt.
5

Vàng tiếp tục tăng vọt, người dân đổ xô đi bán chốt lời

Từ đầu tuần tới nay, giá vàng miếng đã tăng khoảng 2,4 triệu đồng/lượng ở mỗi chiều. Nhiều chuyên gia dự báo giá vàng đang có xu hướng tăng và biến động khó lường, do vậy nhà đầu tư cần cân nhắc trước khi đầu tư vàng.

Mỗi ngày có hơn 370 ô tô giá rẻ dưới 500 triệu đồng về Việt Nam

Các doanh nghiệp đang tập trung đưa về Việt Nam các dòng xe có giá trị thấp, xe cỡ nhỏ và xe phổ thông. Đặc biệt bình quân mỗi ngày có hơn 370 chiếc xe giá rẻ dưới 500 triệu đồng của Thái Lan và Indonesia được nhập về.

'Doanh nghiệp sân sau': Ngày xưa vất vả chạy quan chức, giờ thì được họ chủ động đưa dự án

Đó là một ví dụ mà luật sư Nguyễn Tiến Lập (thành viên NHQuang & Cộng sự, Trọng tài viên Trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam) được một doanh nghiệp tư nhân chia sẻ. Và ông đã chia sẻ lại điều này với phóng viên báo điện tử Một Thế Giới khi bàn về vấn đề "doanh nghiệp sân sau” của quan chức.

Đấu thầu cao tốc Bắc-Nam: Không có cơ chế ưu đãi và không phân biệt nhà đầu tư

Đã có 98/150 nhà đầu tư quan tâm xác nhận tham gia Hội nghị kêu gọi đầu tư dự án xây dựng một số đoạn đường bộ cao tốc trên tuyến Bắc - Nam giai đoạn 2017 - 2020.

Huế tiếp nối Đà Nẵng quyết 'nói không với túi nylon'

Động thái "nói không với túi nylon" mới đây của Thừa Thiên - Huế tương tự việc làm mà UBND TP.Đà Nẵng đã kêu gọi mọi người cùng thực hiện hồi cuối tháng 4. Đáng chú ý là việc làm này cũng đang được thực hiện lan tỏa tại Hội An.

Đếm ngược thời gian chờ ngày cầu Vàm Cống thông xe

Cầu Vàm Cống hoàn thành có vai trò đấu nối các tỉnh ĐBSCL với cả nước. Khi cầu đưa vào sử dụng, thời gian lưu thông hàng hóa sẽ được rút ngắn lại, đồng thời giảm tải cho tuyến quốc lộ 1A thường xuyên quá tải vào các dịp lễ, Tết.

Trung Quốc: Nhà đầu tư ngoại 'tháo chạy' khỏi thị trường chứng khoán, kinh tế mất đà trong tháng 4

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung đã khiến chỉ số Shanghai Composite giảm 1,9% kể từ đầu tuần và trong phiên giao dịch ngày 13.5, thị trường chứng khoán Trung Quốc chìm trong cơn bán tháo.

Các công nghệ hiện đại sẽ áp dụng vào sân bay Long Thành, không kém Changi của Singapore

Một thành viên trong liên danh tư vấn JFVkhẳng định: Dự án xây cảng hàng không (sân bay) quốc tế Long Thành sẽ được áp dụng các công nghệ hiện đại trong việc xây dựng, quản lý và vận hành như các cảng hàng không quốc tế tiên tiến trên thế giới, không kém Changi của Singapore.

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu: Sao mãi chưa bỏ vì người tiêu dùng đâu có được lợi?

Nhiều ý kiến cho rằng việc tồn tại Quỹ Bình ổn giá xăng dầu đang khiến người tiêu dùng chịu thiệt hơn là lợi khi thực chất là người tiêu dùng đang phải ứng trước cho quỹ này. Việc thành lập quỹ là để bình ổn giá vì người người tiêu dùng nhưng họ không có đại diện trong điều hành, không biết việc điều hành quỹ ra sao...

Chất Michelle - Kỳ năm: 'Anh hôn em nhé'

Sách - 18/08/2019 08:30
Barack nhìn tôi một cách tò mò với nụ cười trên môi. "Anh hôn em nhé?", anh hỏi. Tôi tựa vào anh, cảm nhận mọi thứ trở nên sáng tỏ.

GPA 2,65 nhưng Steve Jobs vẫn làm CEO, đạt toàn điểm C nhưng J.K. Rowling vẫn là nhà văn tỷ phú

Giới trẻ - 18/08/2019 08:15
Người ta thường nói: Chất lượng hơn số lượng. Muốn thành công, bạn không cần phải hiểu biết nhiều, mà nên học được những tri thức cốt lõi nhất.

Không bao giờ là thất bại: Chủ tập đoàn doanh thu 77 tỉ USD: 'Chỉ tiền trong túi tôi mới là của tôi'

Sách - 18/08/2019 08:00
Doanh nghiệp và quốc gia là hai khái niệm khó mà tách rời trong tâm thức kinh doanh của doanh nhân Hàn Quốc Chung Ju Yung và hiếm có người nào từng thử làm chuyện đó như ông”.

Tỷ phú chơi ngông "chôn xe" nửa triệu USD để dùng cho kiếp sau

Giới trẻ - 17/08/2019 16:19
Một tỷ phú người Brazil đã quyết định chôn chiếc xe Bentley trị giá nửa triệu đô la Mỹ (khoảng 11 tỷ VND) của mình ở ngay trong vườn để... dùng cho kiếp sau.

Ngôi nhà ống giữa ở Sài Gòn là ‘không gian chứa đựng’

Giới trẻ - 17/08/2019 15:57
Có tên gọi /House, ngôi nhà nằm gần trung tâm Sài Gòn là “không gian chứa đựng” bao gồm một gia đình nhiều thế hệ.

Ấn Độ xét lại học thuyết hạt nhân?

Thế giới - 17/08/2019 15:57
Ngày 16.8, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh ám chỉ khả năng nước này suy nghĩ lại về học thuyết không tấn công phủ đầu bằng hạt nhân (No First Use - quốc gia hạt nhân cam kết không dùng vũ khí hạt nhân như phương tiện chiến tranh trừ phi phía kẻ địch dùng vũ khí hạt nhân tấn công trước).

Đài Loan giới thiệu UAV ‘cảm tử’

Thế giới - 17/08/2019 15:53
Máy bay không người lái (UAV) có khả năng đồng bộ hóa với tín hiệu radar, phá hủy cơ sở quân sự hoặc hệ thống tên lửa trên mặt đất bằng hình thức tấn công “tự sát” vừa được trình làng tại Triển lãm Công nghệ quốc phòng và hàng không Đài Bắc.

Bé gái 3 tuổi chết tại BV Nhi đồng 2: Hàng loạt bác sĩ đã làm sai

Sức khỏe - 17/08/2019 12:37
Đó là thừa nhận của lãnh đạo Bệnh viện Nhi đồng 2 trong kết luận lần thứ 2 của Hội đồng chuyên môn ở bệnh viện này về cái chết của bé gái N.H.T.Tr. (3 tuổi, ngụ quận Bình Thạnh, TP.HCM). Tuy nhiên, kết luận này vẫn chung chung, chưa xác định nguyên nhân gây ra cái chết, trách nhiệm thuộc về ai.

Các sao Hoa ngữ rạch đôi chiến tuyến trong biểu tình ở Hồng Kông

Thế giới - 17/08/2019 12:36
Cuộc biểu tình ở Hồng Kông đã thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng. Các nghệ sĩ, diễn viên cũng bị cuốn vào cuộc biểu tình này từ Lưu Diệc Phi, Thành Long, Xa Mạn Thi...

Thời nhảy đầm bị coi là 'dâm ô'

Thư giãn - 17/08/2019 12:34
Chỉ hai chục năm, từ chỗ bị coi là một trò “dâm ô”, khiêu vũ đã được khoác lên cái áo văn minh mà mỗi người đàn ông thành thị nên biết. Kèm theo sự biến đổi ấy là cách đàn ông Việt Nam bày tỏ tình cảm với phái nữ.

Siêu máy bay Boeing 787-10 thuê từ Mỹ đã về Việt Nam

Kinh tế - 17/08/2019 12:31
Tối 16.8, Vietnam Airlines đã đón nhận máy bay Boeing 787-10 Dreamliner mang số hiệu VN-A879 tại sân bay quốc tế Nội Bài. Đây là chiếc đầu tiên trong tổng số 8 chiếc Boeing 787-10 được bàn giao dần từ nay đến cuối năm 2020.

Cathay Pacific: ‘Nạn nhân’ của tình hình bất ổn tại Hồng Kông

Thế giới - 17/08/2019 11:22
Cathay Pacific ngày 16.8 thông báo quyết định từ chức của giám đốc điều hành (CEO) Rupert Hogg. Hãng hàng không này đang bị giới chức Bắc Kinh hạn chế hoạt động vì để cho một số nhân viên tham gia biểu tình tại Hồng Kông.

Nhà thiết kế Tom Ford tiết lộ về phong cách thời trang của mình

Giải trí - 17/08/2019 11:20
Nhà thiết kế thời trang danh tiếng Tom Ford nổi tiếng thế giới với những sáng tạo về mốt và phong cách, nhưng ông tiết lộ rằng về phần mình, ông giữ cho mọi thứ thật đơn giản và luôn mặc cùng một kiểu trang phục mỗi ngày.

Á hậu Kiều Loan chính thức xuất hiện trên trang chủ Miss Grand International

Giải trí - 17/08/2019 11:01
Á hậu 1 của cuộc thi Hoa hậu thế giới Việt Nam 2019 Nguyễn Hà Kiều Loan vừa được trang chủ Hoa hậu Hoà Bình Quốc tế 2019 (Miss Grand International) giới thiệu chính thức với những lời khen ngợi

'Yêu cầu Trung Quốc rút toàn bộ nhóm tàu ra khỏi vùng biển của Việt Nam'

Thời sự - 17/08/2019 10:59
Việt Nam kêu gọi các nước có liên quan và cộng đồng quốc tế đóng góp tích cực vào duy trì hòa bình, ổn định và hợp tác ở Biển Đông, khu vực và quốc tế”, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao nói.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS