Kháng thể đơn dòng giúp điều trị COVID-19 như thế nào và có thay thế được vắc xin?

Đan Thuỳ09/09/2021 21:00
Kháng thể đơn dòng giúp điều trị COVID-19 như thế nào và có thay thế được vắc xin?

Ngoài các loại vắc xin hiện có thì kháng thể đơn dòng cũng là phương pháp hứa hẹn trong điều trị COVID-19.

Ngoài 3 loại vắc xin phổ biến tại Mỹ (Pfizer, Moderna và Johnson & Johnson) đang cho thấy tính hiệu quả cao chống lại COVID-19, có một phương pháp điều trị khác cũng đang được quan tâm. Năm ngoái, kháng thể đơn dòng đã được phê duyệt như liệu pháp cho những người mắc COVID-19 có nguy cơ phát triển bệnh nặng. Gần đây, trên các phương tiện truyền thông cũng đã quảng cáo lựa chọn mới cho bệnh COVID-19 và chính quyền Tổng thống Joe Biden cũng khuyến khích việc sử dụng phương pháp điều trị này. Vậy kháng thể đơn dòng là gì?

Kháng thể đơn dòng dòng không hoàn toàn giống những kháng thể mà vắc xin tạo ra trong cơ thể con người. Kháng thể đơn dòng được tạo ra trong phòng thí nghiệm và chỉ tập trung vào phần nguy hiểm nhất của vi rút SARS-CoV-2. Song với những người có nguy cơ mắc COVID-19 nghiêm trọng và những ai không thể tiêm vắc xin một cách an toàn, kháng thể đơn dòng có thể là "vị cứu tinh".

Theo các chuyên gia, đây là điều mà mọi người cần biết về kháng thể đơn dòng trong điều trị COVID-19 và lý do tại sao vẫn nên tiêm vắc xin càng sớm càng tốt.

Kháng thể đơn dòng là gì?

Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), kháng thể đơn dòng là “các phân tử được sản xuất trong phòng thí nghiệm đóng vai trò như các kháng thể thay thế có thể khôi phục, tăng cường hoặc bắt chước cuộc tấn công của hệ thống miễn dịch với tế bào”. Trong trường hợp đó, các kháng thể này tái tạo phản ứng miễn dịch của cơ thể con người với COVID-19, ngăn chặn hoặc vô hiệu hoá SARS-CoV-2 trước khi vi rút này có thể khiến bệnh trở nên trầm trọng.

Shmuel Shoham, Phó giáo sư tại Trường Y Đại học Johns Hopkins (Mỹ), giải thích rằng liệu pháp kháng thể đơn dòng không phải mới. Trên thực tế, nó đã được phát triển trong nhiều thập kỷ. Gần đây, các bác sĩ đã triển khai điều trị các bệnh truyền nhiễm bằng phương pháp này.

Vào tháng 11, FDA được phê duyệt hai phương pháp điều trị kháng thể đơn dòng casirivimab và imdevimab, có nghĩa là được sử dụng đồng thời cả hai cho những bệnh nhân từ 12 tuổi trở lên có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19 và những ai có nguy cơ cao tiến triển thành bệnh nặng. Ba tháng sau, FDA phê duyệt hai phương pháp điều trị kháng thể đơn dòng khác, bamlanivimab và etesevimab, cho cùng một quần thể.

Một phương pháp điều trị kháng thể đơn dòng khác là sotrovimab đã được phê duyệt vào tháng 5 để điều trị COVID-19 từ nhẹ đến trung bình ở những bệnh nhân trên 12 tuổi có nguy cơ mắc bệnh nặng.

Patrizia Cavazzoni, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đánh giá Thuốc của FDA, cho biết: “Với sự cho phép của phương pháp điều trị bằng kháng thể đơn dòng này, chúng tôi đang cung cấp một lựa chọn khác để giúp những bệnh nhân có nguy cơ cao tránh phải nhập viện”.

Không giống vắc xin COVID-19, liệu pháp kháng thể đơn dòng được thực hiện sau khi một người được chẩn đoán mắc bệnh. Mục tiêu là không để những bệnh nhân có nguy cơ cao phải điều trị tích cực (ICU), tuy nhiên đây cũng chưa phải là một điều chắc chắn. Nếu được tiêm vắc xin, mọi người nên đi chích ngừa vì không có gì đảm bảo rằng các kháng thể đơn dòng sẽ ngăn chặn các ca COVID-19 nặng.

Sử dụng kháng thể đơn dòng điều trị COVID-19 như thế nào?

Khi cơ thể con người tạo ra kháng thể COVID-19 sau khi mắc bệnh hoặc được tiêm chủng (chúng được gọi là kháng thể đa dòng), sẽ không có kết quả bảo vệ chung. Các loại kháng thể khác nhau tập trung vào các phần khác nhau của cấu trúc vi rút. Các kháng thể do phòng thí nghiệm tạo ra chỉ nhắm mục tiêu vào phần quan nhất, có tính hủy diệt của vi rút SARS-CoV-2.

“Các kháng thể đơn dòng tập trung vào một phần của vi rút, được gọi là protein tăng đột biến”, Tiến sĩ Shoham giải thích. Ông cho biết kháng thể đơn dòng có tác dụng bám dính vào các vị trí khác nhau trên protein gai của SARS-CoV-2, ngăn không cho vi rút lây nhiễm sang các tế bào.

khang-the-don-dong-2-16295352789901295105426.jpeg
Kháng thể đơn dòng là liệu pháp hứa hẹn trong điều trị COVID-19 - Ảnh: Internet

“COVID-19 là do chính vi rút gây ra. Sau đó một thời gian, COVID-19 gây ra phản ứng quá mức của cơ thể với vi rút. Các kháng thể đơn dòng hoạt động, chúng phải đến vào thời điểm vi rút gây bệnh. Sau khoảng 10 ngày, kháng thể đơn dòng không còn nhiều việc phải làm. Đó là lý do tại sao bất kỳ quảng cáo nào đều tập trung vào những người đã được chẩn đoán mắc COVID-19 nhưng chưa bị bệnh nặng”, Tiến sĩ Shoham cho biết.

Các kháng thể đơn dòng chỉ cung cấp sự bảo vệ trong thời gian dài nhưng cơ thể không thể sản xuất thêm chúng. Vẫn chưa rõ khả năng bảo vệ kéo dài bao lâu nhưng kháng thể đơn dòng chắc chắn sẽ hao mòn sau 90 ngày, FDA lưu ý.

Kháng thể đơn dòng có an toàn không?

Tiến sĩ Shoham nói: “Bất cứ thứ gì bạn đưa vào cơ thể đều có thể có tác dụng phụ. Các biến chứng khi truyền kháng thể đơn dòng khá hiếm gặp, nhưng một số người có thể bị dị ứng với nó giống như vắc xin COVID-19. Các phản ứng phụ bao gồm sốt, phát ban, buồn nôn, ớn lạnh và cảm thấy lâng lâng”.

FDA giải thích rằng trong các thử nghiệm lâm sàng, một lần truyền bamlanivimab và etesevimab “làm giảm đáng kể tỷ lệ nhập viện và tử vong liên quan đến COVID-19” so với giả dược trong suốt 1 tháng.

Ai nên điều trị kháng thể đơn dòng?

Liệu pháp kháng thể đơn dòng đã được FDA cho phép dùng ở bệnh nhân COVID-19 từ 12 tuổi trở lên đang có nguy cơ trở nặng. “Hai ngày đầu tiên sau khi chẩn đoán mắc COVID-19 là thời gian tốt nhất để dùng phương pháp này”, Tiến sĩ Shoham giải thích.

Phương pháp điều trị này cũng lý tưởng cho những người tiếp cận với vắc xin COVID-19 một cách thận trọng, bao gồm những ai bị suy giảm miễn dịch, những người đang điều trị steroid liều cao, bệnh nhân cấy ghép tạng và những người mắc một số bệnh ung thư. “Họ vẫn nên tiêm vắc xin nhưng phản ứng của họ với vắc xin có thể không mạnh mẽ. Do đó, vắc xin có thể không bảo vệ được họ”, Shoham nói.

“Nếu ai đó đã ở trong phòng chăm sóc đặc biệt hoặc vào viện để thở oxy, điều này hầu như không phải do vi rút gây ra nữa mà đó là do phản ứng quá mức của cơ thể. Trong trường hợp đó, việc điều trị bằng kháng thể sẽ không có hiệu quả”, Shoham nhấn mạnh.

Kháng thể đơn dòng có thể thay thế vắc xin COVID-19 không?

Câu trả lời là không, ít nhất là không phải trong dài hạn. Tiến sĩ Shoham giải thích rằng có hai hình thức chủng ngừa: Chủng ngừa chủ động (từ vắc xin hoặc từ chính vi rút) và chủng ngừa thụ động (từ các liệu pháp như kháng thể đơn dòng).

Tiêm vắc xin chủ động giúp cơ thể sản xuất kháng thể không có hiệu lực ngay lập tức và kéo dài tương đối lâu. Chủng ngừa thụ động cung cấp các kháng thể được tạo sẵn và không giúp hệ thống miễn dịch tạo ra nhiều kháng thể hơn dẫn đến có hiệu lực gần như ngay lập tức và kéo dài trong một thời gian tương đối ngắn.

thai-lan-tang-bo-vang-cho-nguoi-tiem-vac-xin-covid-19.jpeg
Kháng thể đơn dòng vẫn chưa thể thay thế được vắc xin - Ảnh: Internet

Sự khác biệt chính khác là liên quan đến lây truyền vi rút. Các vắc xin COVID-19 dường như làm giảm sự lây truyền COVID-19 không có triệu chứng nhưng các kháng thể đơn dòng không hạn chế khả năng lây bệnh.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) khuyến cáo rằng bất kỳ ai đã nhận được liều kháng thể đơn dòng nên đợi ít nhất 90 ngày sau khi xét nghiệm COVID-19 để tiêm một trong các loại vắc xin hiện có. Đây là một biện pháp phòng ngừa để “tránh sự can thiệp tiềm ẩn của liệu pháp kháng thể với các phản ứng miễn dịch do vắc xin tạo ra”.

Những người đã được tiêm vắc xin đầy đủ vẫn nhiễm vi rút SARS-CoV-2 (nhiễm COVID-19 đột phá) vẫn nên xem xét điều trị bằng kháng thể đơn dòng nếu chúng thuộc các danh mục được FDA chấp thuận mà không cần quan tâm đến thời gian, CDC giải thích.

“Trừ khi ai đó có lý do cụ thể để không chủng ngừa và những trường hợp đó rất hiếm thì còn lại, tôi sẽ khuyến khích tiêm vắc xin”, Tiến sĩ Shoham nói.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

'1 liều vắc xin AstraZeneca tạo kháng thể gấp 30 lần ở người từng mắc COVID-19'

'1 liều vắc xin AstraZeneca tạo kháng thể ở người từng mắc COVID-19 cao hơn 30 lần người bình thường nhận 2 liều'Đây là kết quả nghiên cứu được thực hiện ở bang Kerala, Ấn Độ.
3

'Lời nguyền xác ướp' của người Ai Cập cổ đại là có thật?

Vài tháng sau khi phát hiện lăng mộ của vua Tutankhamun vào năm 1922, người tài trợ cho việc khai quật, George Herbert, Bá tước Carnarvon đời thứ 5 ở Anh bị ốm và qua đời.
4

Nhà khoa học tạo ra vắc-xin mRNA được trao Giải thưởng Đột phá trị giá 3 triệu USD

Trước khi được vinh danh trong giải thưởng này, Katalin Karikó đã phải chịu sự hoài nghi cay đắng suốt hàng chục năm.
5

Nghiên cứu trên 43.000 ca mắc COVID-19, biến thể Delta gây nguy cơ nhập viện cao gấp đôi Alpha

Một nghiên cứu cho thấy những người nhiễm biến thể Delta của SARS-CoV-2 có nguy cơ nhập viện cao gấp đôi so với những người nhiễm chủng Alpha (lần đầu tiên được phát hiện ở Anh vào năm ngoái).

Nhiễm COVID-19 đột phá nghiêm trọng thường xảy ra ở đối tượng nào?

Các nghiên cứu gần đây cho thấy rằng những người cao tuổi và những người mắc nhiều bệnh lý nền có nguy cơ nhiễm COVID-19 đột phá dẫn đến phải nhập viện và tử vong.

Novavax phát triển vắc xin kết hợp ngừa COVID-19 lẫn cúm

Hãng Novavax (Mỹ) cho biết đã bắt đầu một nghiên cứu giai đoạn đầu để kiểm tra vắc xin kết hợp ngừa COVID-19 lẫn cúm.

Cảnh báo biến đổi khí hậu gây ra tác hại thảm khốc với sức khỏe nhân loại

Hơn 200 tạp chí sức khỏe hàng đầu thế giới đã tập hợp lại với nhau vào cuối tuần qua để đưa ra một tuyên bố chung kêu gọi các nhà lãnh đạo toàn cầu cắt giảm lượng thí thải gây hiệu ứng nhà kính để giảm thiểu biến đổi khí hậu mà theo họ là mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe nhân loại.

Nguy cơ nhiễm COVID-19 đột phá ở người Mỹ đã tiêm 2 liều vắc xin có cao?

Một số dữ liệu gần đây cho thấy tỷ lệ nhiễm COVID-19 đột phát ở những người Mỹ đã tiêm 2 liều vắc xin không đáng lo ngại.

Biến thể Delta không làm trẻ em mắc COVID-19 trở nặng hơn

Số ca nhập viện của bệnh nhi mắc COVID-19 ở Mỹ tăng lên kể từ khi biến thể Delta chiếm ưu thế. Thế nhưng, nghiên cứu mới cung cấp cái nhìn đầu tiên về dữ liệu liên quan cho thấy lo ngại Delta gây ra bệnh nặng hơn ở trẻ em là không có cơ sở.

Năm biến chủng COVID-19 'đáng quan tâm’ và 4 biến chủng ‘đáng lo ngại'

Biến chủng Mu (B.1.621) xuất hiện lần đầu ở Colombia vào đầu tháng 1, là biến chủ mới nhất được WHO xếp vào nhóm “đáng quan tâm” vào ngày 30.8.

Tiêm 2 mũi vắc xin giúp giảm nguy cơ mắc triệu chứng COVID-19 kéo dài nếu nhiễm vi rút

Tiêm 2 mũi vắc xin có thể giảm một nửa nguy cơ phát triển các triệu chứng kéo dài do mắc COVID-19, còn được gọi là "COVID-19 kéo dài", một nghiên cứu mới của Anh cho thấy.

'1 liều vắc xin AstraZeneca tạo kháng thể gấp 30 lần ở người từng mắc COVID-19'

'1 liều vắc xin AstraZeneca tạo kháng thể ở người từng mắc COVID-19 cao hơn 30 lần người bình thường nhận 2 liều'Đây là kết quả nghiên cứu được thực hiện ở bang Kerala, Ấn Độ.

Liệu Sài Gòn - TP.HCM sắp trở lại năng động như xưa?

Thời sự - Nguyễn Công Khế - 19/09/2021 18:30
Trung tâm Hồi sức tích cực Bệnh viện Bạch mai tại TP.HCM (Bv Dã chiến 16 tại Quận 7), cách nay từ 2 đến 3 tuần, mỗi ngày có từ 18 đến 30 bệnh nhân tử vong. Một tuần trở lại đây, con số tử vong chỉ còn 10 tới 15 ca một ngày.

Người ủng hộ ông Trump lại biểu tình tại Điện Capitol

Thế giới - Hoàng Vũ - 19/09/2021 18:00
Hàng trăm sĩ quan tuần tra trong khuôn viên của Điện Capitol và hàng rào đen cao 2,44m bao quanh tòa nhà đã được dựng lại. Nhiều lo lắng về khả năng lặp lại sự kiện bạo loạn xảy ra vào ngày 6.1 tại đây.

6 điểm nhấn trận West Ham - Man United: Ronaldo gặp đối thủ khó chịu, Sancho dự bị?

Thể thao - Sơn Vân - 19/09/2021 17:30
Manchested United sẽ làm khách West Ham lúc 20 giờ tối nay trong khuôn khổ vòng 5 Premier League và dưới đây là 6 điều cần chú ý tại sân vận động London.

Các nước theo chiến lược 'Zero COVID' và bài toán mở cửa lại

Công nghệ - Quỳnh Yên - 19/09/2021 17:00
Một số nơi từng rất thành công trong việc khống chế COVID-19 theo chiến lược “Zero COVID” nay đang thận trọng hạ thấp các hàng rào bảo vệ, trong khi giảm thiểu nguy cơ bệnh dịch trở thành một bệnh đặc hữu (endemic) mà thôi, theo Tạp chí Science…

Thế giới có thể làm gì khi Triều Tiên không ngừng phát triển tên lửa?

Thế giới - Cẩm Bình - 19/09/2021 16:30
Giáo sư Robert Kelly, thuộc đại học quốc gia Busan, Hàn Quốc, nhận xét rằng CHDCND Triều Tiên đã đạt những bước tiến ấn tượng trong công nghệ tên lửa. Thế nhưng, đây là một tin xấu cho Hàn Quốc, Mỹ và cả thế giới.

Thành phố Hạ Môn của Trung Quốc yêu cầu người dân ở nhà dịp lễ

Thế giới - Cẩm Bình - 19/09/2021 16:23
Ngay ngày đầu tiên của kỳ nghỉ Trung thu, thành phố Hạ Môn ở đông nam Trung Quốc đã phải siết chặt hạn chế nhằm kiểm soát đợt dịch COVID-19 mới bùng phát.

Phân bổ 8 triệu liều vắc xin Vero Cell cho 25 tỉnh thành, Hà Nội nhận nhiều nhất

Thời sự - P.V - 19/09/2021 16:00
Theo quyết định phân bổ 8 triệu liệu vắc xin Vero Cell, Hà Nội là địa phương được nhận nhiều nhất với gần 1,4 triệu liều.

Chưa có dữ liệu để đánh giá hiệu lực bảo vệ của vắc xin Nano Covax

Sức khỏe - Hồ Quang - 19/09/2021 15:30
Ngày 19.9, Bộ Y tế đã chính thức thông báo kết luận của Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học quốc gia đối với vắc xin Nano Covax do Công ty Cổ phần Công nghệ sinh học Dược Nanogen sản xuất.

Ông “Quản lý” đâu rồi?

Thời sự - Từ Kế Tường - 19/09/2021 15:00
Nhiều cơ sở làm ăn, kinh doanh bất chính hoạt động công khai trước mũi của ông “Quản lý”, không chỉ hoạt động trong một thời gian mà hoạt động liên tục mỗi ngày, mỗi mùa…

9.853 người xét nghiệm PCR âm tính trước lúc bay, chỉ 1 khách mắc COVID-19 sau khi hạ cánh

Khoa học - Sơn Vân - 19/09/2021 14:30
Một nghiên cứu của hãng Delta Air Lines tại Ý cho thấy xét nghiệm PCR bắt buộc được thực hiện trong vòng 3 ngày trước khi bay đã loại bỏ được phần lớn những khách mắc COVID-19.

'Một nắm đậu phộng bằng một nắm thuốc bổ, nhưng không tốt cho 4 nhóm người này, đừng ăn kẻo mang họa

Sức khỏe - 19/09/2021 14:00
Những nhóm người dưới đây nếu tiêu thụ lạc quá nhiều trong thời gian dài còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.

Bạo lực gia đình 'nở rộ' mùa COVID-19

Giới trẻ - 19/09/2021 13:30
Theo thống kê của một số tổ chức tư vấn, hỗ trợ nạn nhân bị bạo hành, tình trạng bạo lực gia đình trong đại dịch COVID-19 có xu hướng tăng lên và nghiêm trọng hơn. Người bị bạo lực phần lớn là phụ nữ và trẻ em.

Khánh Hòa sẽ lại đón du khách nội địa vào khoảng giữa tháng 10

Du lịch - 19/09/2021 13:00
Khoảng giữa tháng 10 tới, các hoạt động du lịch ở tỉnh Khánh Hòa sẽ được tái khởi động với việc đón du khách nội tỉnh, sau đó sẽ mở rộng sang đón khách nội địa và khách quốc tế có "hộ chiếu vắc xin".

Hội đồng đạo đức: Nano Covax có tác dụng với chủng Delta, Alpha

Khoa học - LAN ANH - 19/09/2021 12:30
Trong thông cáo vừa được Bộ Y tế phát đi về phiên họp chiều 18-9 của Hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh quốc gia, Nano Covax đảm bảo tính an toàn, sinh miễn dịch, ước tính hiệu quả bảo vệ đủ căn cứ chuyển hồ sơ đề nghị xem xét cấp phép.

Thủ tướng chỉ đạo kiểm tra việc người dân ở TP.HCM lên phường hỏi cứu trợ

Thời sự - Lam Thanh - 19/09/2021 12:00
Thủ tướng yêu cầu UBND TP.HCM chỉ đạo kiểm tra, kịp thời hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn nhưng không thuộc đối tượng theo quy định.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Chủ nhật, 19/09/2021